Trump cảnh báo “ung thư Cộng Sản” trong lễ Độc Lập 250 năm nước Mỹ
Sau gần hai giờ bị trì hoãn vì giông bão, Tổng thống Trump đã xuất hiện trước đám đông tại National Mall, Washington, vào tối ngày 4 tháng 7 để đọc một bài diễn văn kỷ niệm 250 năm ngày Độc Lập Hoa Kỳ nhưng lại mang đậm màu sắc vận động tranh cử.
Rất nhanh, bài diễn văn chuyển sang các chủ đề quen thuộc của Trump: siết quy định bầu cử, ca ngợi thành tích của chính ông và cảnh báo rằng “chủ nghĩa Cộng Sản” đang có nguy cơ trỗi dậy tại Hoa Kỳ.
YOUNTVILLE, California (NV) – Ông Paul Pelosi, chồng Dân Biểu Nancy Pelosi (Dân Chủ-California), cựu chủ tịch Hạ Viện, tông chiếc xe khác ở California rồi bỏ chạy và xe ông “bị hư nặng,” cảnh sát địa phương loan báo, theo AP hôm Thứ Bảy, 4 Tháng Bảy.
Ông Pelosi, 86 tuổi, có thể bị truy tố tội tiểu hình, Sở Cảnh Sát Napa County (NCSO) ra thông cáo báo chí cho hay.
Ông Paul Pelosi, chồng Dân Biểu Nancy Pelosi (Dân Chủ-California), cựu chủ tịch Hạ Viện. (Hình: Andrew Caballero-Reynolds/AFP via Getty Images)
Hôm Thứ Sáu, ông Pelosi đang lái chiếc xe mui trần màu nâu ở Yountville, thị trấn nhỏ ở Napa County, thì đụng chiếc xe đang đậu hợp pháp ven đường, NCSO cho biết. Ông Pelosi dừng lại không lâu rồi lái tiếp.
Không ai bị thương, NCSO xác nhận.
Nhân chứng gọi 911. Không lâu sau, cảnh sát tìm thấy ông Pelosi và phát giác xe ông bị hư nặng phần đầu trên con đường gần đó. Ông khai với cảnh sát ông biết ông đụng thứ gì đó nhưng không biết xe ông bị hư khi nào hay tại sao.
Lúc xảy ra sự việc, cơ thể ông Pelosi không có rượu, NCSO xác nhận. NCSO đề nghị Nha Lộ Vận California (DMV) đánh giá lại xem ông có thể tiếp tục lái xe hay không. Giới chức cho hay đó là thủ tục bình thường đối với tài xế cao niên.
Ông Pelosi không bị bắt, và vì không ai bị thương, NCSO đang đề nghị truy tố tội tiểu hình bỏ chạy khỏi thiện trường sau khi gây tai nạn.
“Ông Paul Pelosi đích thân xin lỗi người chủ chiếc xe đó và bảo đảm với họ ông sẽ chịu trách nhiệm cho phần hư hại của xe họ. Bà Pelosi sẽ không nói gì thêm về vấn đề riêng tư này,” phát ngôn viên gia đình Pelosi tuyên bố.
Năm 2022, ông Pelosi nhận tội tiểu hình say rượu lái xe ở Napa County. Ông bị kết án năm ngày tù và ba năm quản chế, nhưng ông chỉ ngồi tù hai ngày và được miễn hai ngày vì có hành vi tốt, còn một ngày lao động công ích ở tòa địa phương.
Trong thời gian bị quản chế, ông Pelosi phải dự lớp học ba tháng dành cho tài xế say rượu và phải gắn thiết bị khóa nút nổ máy xe, thiết bị mà nếu tài xế thổi hơi vào đó mà không có mùi rượu thì xe mới nổ máy. Ông cũng bị bắt buộc bồi thường nạn nhân khoảng $5,000 và bị phạt gần $2,000.
Không lâu sau vụ tông đó, ông Pelosi bị thương nặng do bị đánh bằng búa ngay tại nhà ở San Francisco cuối năm 2022. Năm 2024, kẻ tấn công ông Pelosi, ông David DePape, bị kết án 30 năm tù. (Th.Long) [kn]
QUẬN CAM, California (NV) – Nói đến xe xăng hạng sang, nhiều người liên tưởng đến mức giá $100,000; đồng thời nghĩ rằng xe điện hạng sang chắc hẳn còn cao hơn nữa. Nhưng thực tế không hẳn như vậy. Giá xe điện hiện nay đang giảm đáng kể, từ các mẫu xe phổ thông cho đến hạng sang, hoàn toàn có thể cạnh tranh với xe xăng tương đương.
Theo trang mạng xe hơi www.roadandtrack.com, nhiều mẫu xe điện hiện nay được thiết kế hết sức sang trọng, lại có thêm ưu điểm là vận hành êm ái hơn xe xăng. Chúng tăng tốc nhanh nhưng yên lặng nhờ đặc tính kỹ thuật của mô tơ điện, hoàn toàn phù hợp với phong thái của một chiếc xe hạng sang. Hiện nay, thị trường có rất nhiều mẫu xe điện hạng sang của các nhà sản xuất như BMW, Mercedes-Benz, Rolls-Royce… Chuyên gia Road And Track đã lái thử và bình chọn những mẫu xe điện hạng sang mà họ cho là đáng mua nhất. Sau đâu là một số mẫu xe có giá dưới $80,000.
Lucid Air, một mẫu xe điện hạng sang có giá không quá cao. (Hình của nhà sản xuất Lucid Air)
⦁ 2026 Lucid Air
Giá: $72,400
Phạm vi hoạt động: 372–512 dặm
Lucid là một nhà sản xuất xe điện Mỹ còn mới mẻ, nhưng mẫu sedan Air của hãng không hề thua kém bất kỳ đối thủ nào. Phiên bản hiệu suất cao Sapphire là một trong những chiếc xe bốn chỗ mạnh mẽ nhất thị trường. Hệ thống truyền động 3 mô-tơ công suất lên tới 1,234 mã lực, giúp xe tăng tốc từ 0 lên 60 dặm/giờ chỉ trong 2.1 giây, mức tăng tốc của một chiếc xe đua hàng đầu. Mạnh và nhanh, Lucid Air vẫn mang lại cảm giác lái êm ái, nội thất cao cấp. Đây cũng là mẫu xe điện hạng sang có phạm vi hoạt động xa nhất hiện nay.
⦁ 2026 BMW i4
Giá: $59,075
Phạm vi hoạt động: 232–333 dặm
BMW i4 là một mẫu xe có thiết kế kiểu dáng bên ngoài khá lạ mắt, với thiết kế lưới tản nhiệt giống như hai quả thận. Đây là thương hiệu xe Đức nổi tiếng với nội thất sang trọng. Ở phiên bản cao cấp nhất M60, xe có công suất lên tới 592 mã lực, vượt trội hơn hầu hết các phiên bản của dòng M3 và M4 chạy xăng. Mẫu xe này cũng mang lại cảm giác lái rất thích thú đặc trưng của thương hiệu BMW.
⦁ 2025 Audi A6 / S6 e-tron
Giá: $67,195
Phạm vi hoạt động: 324–392 dặm
Audi A6 e-tron gia nhập chuỗi sản phẩm vào năm 2025 với tư cách là mẫu sedan điện mới nhất của hãng xe Đức uy tín này. Dù không có vẻ ngoài cuốn hút như dòng e-tron GT, nhưng mẫu xe A6/ S6 lại có phạm vi hoạt động xa hơn đáng kể, cùng tính thực dụng cao hơn. Chuyên gia khuyên nên chọn phiên bản S6 e-tron, với hệ thống truyền động mạnh mẽ hơn so với A6, và không có nhược điểm đáng kể nào.
⦁ 2026 Mercedes-Benz EQE
Giá: $66,100
Phạm vi hoạt động: 220–308 dặm
Thêm một thương hiệu xe Đức hạng sang trong danh sách. Mercedes-Benz EQE là phiên bản chạy điện của dòng sedan E-Class, nổi bật với thiết kế hình quả trứng độc đáo. Xe vận hành rất yên tĩnh, êm ái, thiết kế nội thất sử dụng vật liệu cao cấp đặc trưng của thương hiệu lừng danh Mercedes. (HD)
ORANGE COUNTY, California (NV) – Khi bán nhà, màu sơn tường có thể ảnh hưởng đến cách người mua đánh giá căn nhà, theo Forbes.
Theo phân tích màu sơn năm 2026 của Zillow, một số màu có thể giúp giá đề nghị mua tăng thêm khoảng $2,300. Nhưng cũng có màu có thể làm giá trị cảm nhận của căn nhà giảm hơn $18,000.
Màu sơn trung tính giúp căn nhà trông sáng, sạch và dễ tạo thiện cảm hơn với người mua. (Hình minh họa: Storyblocks.com)
Zillow cho biết phòng ngủ sơn màu nâu chocolate ấm có thể giúp giá đề nghị mua tăng khoảng $2,277. Bà Amanda Pendleton, chuyên gia xu hướng nhà ở của Zillow, nói màu nâu chocolate đang được ưa chuộng trong thời trang, quán cà phê và thiết kế nội thất.
Theo bà, các tông màu đất ấm tạo cảm giác ấm cúng và yên tĩnh. Đây cũng là điều mà nhiều người mua hiện nay mong muốn ở phòng ngủ – một nơi để nghỉ ngơi sau áp lực đời sống hằng ngày.
Tuy nhiên, một số chuyên viên địa ốc khuyên người bán nên thận trọng. Ông Bill Golden, chuyên viên địa ốc kiêm môi giới của Keller Williams Realty Intown ở Atlanta, cho rằng màu nâu chocolate có thể hiệu quả nếu căn phòng được thiết kế tốt, có nhiều ánh sáng tự nhiên và phù hợp với phong cách chung của căn nhà.
Trong phòng nhỏ hoặc thiếu sáng, màu này có thể khiến không gian trông nặng nề và bí bức hơn. Vì vậy, ông vẫn khuyên người bán nên ưu tiên các màu trung tính, để người mua dễ hình dung cách trang trí theo ý họ.
Màu xanh sage được Zillow xem là màu nổi bật của năm 2026. Đây là màu duy nhất được người mua đánh giá cao ở nhiều không gian, từ phòng tắm, phòng ngủ đến phòng khách.
Bà Pendleton cho rằng xanh sage vừa tạo cảm giác mới mẻ, vừa có thể bền với thời gian. Màu này gợi thiên nhiên nhưng không quá táo bạo. Nó cũng cho những bức ảnh đẹp, vốn là một yếu tố quan trọng khi hình ảnh niêm yết trên mạng thường là ấn tượng đầu tiên của người mua về căn nhà.
Zillow ước tính phòng ngủ sơn xanh sage có thể giúp giá đề nghị mua tăng hơn $1,000, còn phòng khách sơn màu này có thể tăng gần $500.
Dù vậy, các chuyên gia địa ốc nhấn mạnh rằng màu sơn không phải công thức chung cho mọi căn nhà. Bà Karen Kostiw, một chuyên viên địa ốc của Coldwell Banker Warburg ở New York, nói giá trị căn nhà chủ yếu đến từ vị trí, diện tích, ánh sáng, cách bố trí và tình trạng căn nhà. Màu sơn chỉ hỗ trợ cách trình bày căn nhà trước người mua.
Ở phía bất lợi, Zillow cảnh báo màu vàng đất ochre là màu người bán nên tránh nhất cho tường nội thất. Khi dùng trong bếp, phòng khách, phòng ngủ và phòng tắm, màu này có thể làm giá trị cảm nhận của căn nhà giảm $18,164. Nếu chỉ dùng trong bếp, mức giảm có thể là $6,630.
Lý do là người mua thường tính ngay chi phí sơn lại vào giá đề nghị mua, nhất là khi màu tường quá đậm, lỗi thời hoặc khó phối màu với những đồ dùng khác.
Bà Nancy Batchelor, nhà sáng lập Batchelor Team của Compass tại Miami, nói những màu có sắc vàng từng phổ biến trong thập niên 1990, nhất là trong các căn nhà phong cách Địa Trung Hải. Nay các màu này có thể khiến căn nhà trông cũ kỹ và tạo cảm giác mệt mỏi.
Bà khuyên người bán nên sơn lại bằng các tông trắng hoặc trung tính, để căn nhà trông sáng hơn, rộng hơn và dễ lên hình hơn.
Zillow cũng cho biết màu đỏ đậm trong phòng tắm có thể khiến người mua trả thấp hơn gần $8,000. Màu hồng nhạt cũng nằm trong nhóm kém hấp dẫn ở nhiều căn phòng, có thể làm giá đề nghị mua giảm hơn $6,000 trong phòng tắm và hơn $4,000 trong bếp.
Dù các con số của Zillow đáng gây chú ý, nhưng nhiều chuyên viên địa ốc cho rằng người bán không nên hiểu chúng quá máy móc. Màu sơn hiếm khi tự quyết định giá trị căn nhà. Nhưng màu quá cá nhân, quá đậm hoặc lỗi thời có thể khiến người mua chú ý đến những phần họ phải sửa, thay vì nhìn vào điểm mạnh của căn nhà.
Bài học quan trọng cho người bán là nên tạo một không gian với màu sắc trung tính, sạch sẽ và dễ hình dung. Khi người mua dễ tưởng tượng đồ đạc, phong cách sống và tương lai của họ trong căn nhà mới, cơ hội nhận được đề nghị mua với giá tốt hơn cũng sẽ cao hơn. (Ng.Tr) [T.C.]
ORANGE COUNTY, California (NV) – Khi nói đến lý do nhà ở Mỹ ngày càng khó mua, nhiều người thường nghĩ ngay đến giá nhà cao và lãi suất vay mua nhà đắt đỏ, theo The Street.
Đây là hai rào cản lớn. Tuy nhiên, Zillow cho rằng còn một nguyên nhân khác ít được chú ý hơn, nhưng đang làm khủng hoảng khả năng mua nhà thêm nghiêm trọng, là nước Mỹ không có đủ nhà để đáp ứng nhu cầu.
Nguồn cung nhà ở không theo kịp nhu cầu, khiến người mua tại Mỹ ngày càng khó tìm được nhà vừa túi tiền. (Hình minh họa: Storyblocks.com)
Một báo cáo của Zillow cho rằng tình trạng thiếu hụt nguồn cung là lý do chính phía sau cuộc khủng hoảng khả năng chi trả trên thị trường nhà ở. Theo một nghiên cứu khác của công ty này, Mỹ cần xây thêm 4.7 triệu căn nhà chỉ để bù phần thiếu hụt hiện nay. Nếu muốn theo kịp nhu cầu trong tương lai, con số thực tế còn lớn hơn.
Ông Corey Burr, phó chủ tịch cấp cao của TTR Sotheby’s International Realty, nói thị trường địa ốc cũng vận hành theo quy luật cung cầu như các thị trường khác. Trong nhiều năm, nguồn cung nhà ở tại Mỹ đã không theo kịp nhu cầu.
Khi số người muốn mua nhiều hơn số nhà rao bán, người mua phải cạnh tranh gay gắt hơn. Điều đó làm nhà ở trở nên có giá trị hơn và đẩy giá lên cao. Theo Zillow, tình trạng thiếu nguồn cung gây khó cho cả người mua lẫn người bán. Một chủ nhà có thể bán được giá cao, nhưng sau đó thường cũng phải mua căn khác, trong một thị trường mà giá nhà đã tăng mạnh.
Ông Mischa Fisher, kinh tế gia trưởng của Zillow, cho rằng nguyên nhân lớn nhất của vấn đề khủng hoảng khả năng mua nhà tuy rất rõ nhưng lại khó giải quyết, ở chỗ, nước Mỹ không có đủ nhà cho tất cả những người cần nhà.
Tình trạng thiếu nhà còn nặng hơn khi một số căn được bán qua kênh riêng, thay vì đưa lên hệ thống niêm yết công khai MLS. Một số chủ nhà chọn cách này để kiểm soát người được xem nhà. Nhưng khi căn nhà không xuất hiện trên thị trường công khai, nhiều người mua sẽ không biết đến nó, khiến nguồn cung thực tế càng khó tiếp cận.
Zillow cho biết cách bán này có thể gây bất lợi cho người mua thuộc các cộng đồng thiểu số. Một nghiên cứu về thị trường địa ốc Chicago cho thấy niêm yết riêng xuất hiện nhiều hơn ở các khu có đa số cư dân da trắng. Dù không nhất thiết xuất phát từ chủ ý kỳ thị, cách làm này có thể khiến sự phân tách chủng tộc trong nhà ở kéo dài thêm, vì người mua thiểu số có ít lựa chọn hơn.
Theo Zillow, muốn giải quyết tình trạng thiếu nhà, chính sách nhà ở phải thay đổi. Công ty này ủng hộ việc sửa các quy định phân vùng quá nghiêm ngặt, chẳng hạn quy định cấm nhà tiền chế, nhà mô-đun, hoặc chỉ cho phép xây nhà biệt lập trên đất thổ cư.
Ông Burr cho rằng nhiều chính sách địa phương đang làm nhà ở thêm khan hiếm và đắt đỏ. Ông nêu các rào cản như quy định phân vùng bất hợp lý, chi phí chuyển nhượng và ghi nhận quyền sở hữu cao, thuế địa ốc hằng năm lớn, cùng hệ thống thuế khiến nhiều người cao niên tiếp tục ở lại trong những căn nhà không còn phù hợp để tránh thuế lợi nhuận vốn. Những yếu tố này làm nguồn cung khó tăng và thị trường khó có thêm nhà cho người mua.
Zillow cũng kêu gọi nới quy định đối với ADU (Accessory Dwelling Unit), tức các căn nhà phụ trong cùng khu đất. Hiện nay, thủ tục xin phép nghiêm ngặt và lệnh cấm tại một số địa phương khiến loại nhà này khó được xây thêm. Khi quy định được nới lỏng hơn, người mua có thể mua ADU làm nơi ở chính với chi phí thấp hơn mua cả khu đất; chủ nhà cũng có thêm lựa chọn xây ADU cho thân nhân sinh sống.
Theo ông Burr, chính quyền liên bang, tiểu bang và địa phương cần phối hợp chặt chẽ hơn để giải quyết khủng hoảng nhà ở, vì sở hữu nhà vẫn là một phần cốt lõi của “Giấc Mơ Mỹ.” (Ng.Tr) [T.C.]
Sáng nay quán chú Năm đầu hẻm đông khách bất thường. Ly cà phê đá còn 15 ngàn, nhưng thiên hạ ngồi cả tiếng chưa chịu về, vì cái điện thoại nào cũng đang mở coi tin.
Cổng trường THPT chuyên Tuyên Quang. (Hình: VnExpress)
Mới sáng mà đầu óc đã thấy chao chao. Thằng Tám xe ôm dựng chống xe cái rầm, chưa kịp ngồi đã la lớn:
-Ông Tư ơi, có tin nè. Trên Tuyên Quang, một trường có gần một nửa học sinh thi Toán đạt điểm 10. Mười điểm nghen, không phải chín phẩy chín!”
Ông Giáo đang lật tờ báo, chậm rãi gật đầu: “154 điểm 10 Toán của cả tỉnh, mà 147 nằm gọn trong một trường. Trung bình môn Toán của gần 330 học sinh trường đó là 9.58. Năm ngoái, cũng trường ấy, cũng tỉnh ấy, không có lấy một điểm 10, trung bình cả tỉnh chỉ 4.07.”
Từ 4.07 lên 9.58: phép màu, hay là phép tính?
Con Ba bánh tráng nướng đang quạt than gần đó ngừng tay, hỏi trỏng một câu: “Vậy là năm nay tự nhiên cả trường hóa thần đồng hết trơn hả chú Năm?”
Không ai trả lời được. Vì chính người trong cuộc cũng đang chờ trả lời.
Thống kê nói rõ: 328 thí sinh, số báo danh liền một dải từ 080163xx tới 080166xx, cùng một điểm thi. Trong đó 299 em đạt từ 9 điểm Toán trở lên. Đây không phải một vài em học giỏi lẻ tẻ. Đây là một dải số báo danh cùng nhau leo lên đỉnh núi, tay trong tay, không rớt lại ai.
Bà hiệu trưởng trả lời báo chí, nguyên văn: “Các học sinh dự thi tốt nghiệp năm nay là học sinh các lớp chuyên… Nhà trường đã hỗ trợ học sinh ôn tập kỹ lưỡng, tổ chức các lần thi thử riêng.”
Ông Tư xin dịch lại cho bà con dễ hiểu: trường tổ chức 8, 9 đợt thi thử trong năm. Đến lúc thi thật thì gần cả một dải số báo danh cùng đạt đỉnh, kể cả những em học chuyên Văn, chuyên Sử, môn tủ vốn không phải Toán.
Ôn kỹ thiệt. Mà kỹ tới mức lớp chuyên Toán chỉ có 35 học sinh, còn số điểm 10 lại nhiều gấp bốn lần con số đó. Vậy nghĩa là mấy em chuyên Văn, chuyên Sử ôn Toán còn “sung” hơn cả dân chuyên Toán.
Thiệt tình.
“Khách quan, nghiêm túc, toàn diện”- ba chữ vàng của mùa rà soát
Bộ Giáo Dục và Đào Tạo, sau khi cử đoàn công tác lên tận nơi ngày 2 Tháng Bãy, phát biểu: việc kiểm tra “được thực hiện khẩn trương trên tinh thần khách quan, nghiêm túc, toàn diện.”
Ông Giáo nhấp ngụm cà phê, cười khẩy: “Ba chữ đó, hễ chuyện gì ầm ĩ là thấy xuất hiện. Từ vụ thịt heo tới vụ giấy tờ, giờ tới vụ điểm thi. Nghe hoài, đâm ra như một câu thần chú, đọc lên là mọi chuyện tự động… đang được xử lý.”
Công bố. Xôn xao. Cử đoàn. Rà soát. Hứa “khách quan.” Chờ. Đó là cái vòng lặp mà bà con Việt Nam đã quen mặt từ chín năm trước, hồi vụ Hà Giang, khi hàng trăm bài thi bị sửa điểm ngay giữa ban ngày, để rồi mấy năm sau, những cái tên từng ký “khách quan, nghiêm túc” ngồi hẳn vào ghế bị cáo.
Không phải nói Tuyên Quang chắc chắn giống Hà Giang. Chỉ là, cái câu thần chú ấy, lần trước cũng đã được đọc lên y hệt.
Quán tan buổi sáng với câu hỏi bỏ lửng của con Ba: “Vậy chớ tới chừng nào có kết quả, bà con mới hết đồn?” Không ai trả lời được. Ai về nhà nấy, đầu còn lâng lâng như vừa uống nhầm ly cà phê pha hai lần cữ, tưởng chuyện tạm gác lại tới chiều.
Ai dè, tới 7 giờ tối, chuyện lại quay về – mà lần này kéo theo cả tiếng Anh
Xe hủ tiếu gõ đầu ngõ vừa dọn ra, tô 35 ngàn còn bốc khói, thằng Tám xe ôm đã chạy xe vô, đậu cái kịch, chưa gác chân chống đã hét:
“Mấy anh chị ơi, có ông nhà báo bên Facebook thách tụi học sinh trường chuyên Tuyên Quang thi lại Toán với tiếng Anh đó nghen. Ổng còn nói sẵn sàng nói chuyện tiếng Anh trực tiếp với mấy em luôn.”
Con Ba đang múc nước lèo, ngừng tay hỏi: “Ủa, ông đó biết tiếng Anh giỏi lắm hả mà dám thách?”
“Ổng nói ổng học ‘Sờ – Chim – Lai Ing Lích’ hồi xưa, giờ coi phim nhiều nói được chút chút” – Tám cười khà khà: “Vậy mà dám thách mấy đứa được cho là đứng thứ nhì cả nước về điểm tiếng Anh đó.”
Chú Năm ngồi góc bàn, cả buổi sáng lẫn buổi tối chưa nói câu nào, giờ mới buông một câu: “Thứ nhì cả nước, sau Hà Nội. Trung bình 5.397 điểm. Cái đó có thiệt, báo đăng đàng hoàng.”
Cả bàn im re một chút. Vì khi chú Năm đã mở miệng, thường là chuyện không còn nhỏ nữa.
Toán đã rối, giờ thêm tiếng Anh, càng nghe càng khó gỡ
Ông Giáo gấp tờ báo lại, chậm rãi: “Sáng nay ầm ĩ vụ 147 điểm 10 Toán. Giờ lòi thêm cái vụ tiếng Anh xếp nhì cả nước, cùng một tỉnh, cùng một lứa học sinh. Hai môn khác nhau, mà cùng lúc đứng đầu bảng, thì thiên hạ nghi cũng có cái lý của họ.”
“Vậy giờ ông nhà báo đó đòi thi lại thiệt hả?” – con Ba hỏi tiếp, tay vẫn không ngừng múc hủ tiếu cho khách.
“Ổng viết vậy đó” – Tám gãi đầu – “Ổng nói mấy em giỏi thiệt thì đâu sợ gì, cứ thi lại cho thiên hạ hết nghi. Còn không thì nhường ghế lại cho mấy em khác.”
Ông Giáo lắc đầu nhẹ: “Nghe hay vậy chớ đâu phải muốn thi lại là thi được. Cái quy chế thi tốt nghiệp nó không có chỗ nào ghi ‘nghi ngờ thì cho thi lại’ đâu bà con ơi. Chuyện phúc khảo, chấm thẩm định là quyền của bộ, chớ hổng phải cứ ai la lớn trên mạng là trường tự động mở cửa cho thi lại liền được.”
Cái câu “học lơ mơ,” nghe quen mà coi lại hổng phải vậy
Thằng Tám kể tiếp, giọng hào hứng: “Ổng còn dẫn lời bà hiệu trưởng nữa, nói y chang: ‘Mấy em điểm 8, 9 là do học lơ mơ thôi, chứ tập trung là 10 tất.’”
Chú Năm nhấp ngụm cà phê, chậm rãi: “Cái đó lão có đọc báo chính thống hồi sáng, hổng thấy bà hiệu trưởng nói y như vậy. Bà nói là mấy lần thi thử điểm chưa cao vì nhiều lý do, có em chưa phát huy hết tinh thần làm bài – nghe cũng na ná, nhưng đâu có phải nguyên văn ‘lơ mơ với tập trung’ như vậy.”
Ông Giáo gật gù: “Đó, cái này mới đáng nói. Chuyện thiệt đã rối, mà thiên hạ còn hay ‘nêm’ thêm gia vị vô cho đậm đà. Nêm riết rồi ai cũng tưởng đó là lời gốc, không ai buồn kiểm lại.”
Con Ba xen vô: “Vậy giờ biết tin ai bây giờ, ông Giáo?”
“Tin cái nào có nguồn, có tên người nói rõ ràng,” ông Giáo trả lời. “Còn cái nào nghe qua tay người thứ ba, thứ tư, thì giữ trong đầu một dấu hỏi, đừng vội đóng dấu sự thật lên nó.”
Mười phân vẹn mười, mà lòng tin thì chưa được một phân
Tám xe ôm húp muỗng nước lèo cuối cùng, buông một câu tưng tửng: “Chớ giờ đợi Bộ Giáo Dục với công an người ta công bố kết quả, có khi còn nhanh hơn ông nhà báo kia học xong tiếng Anh để giao đấu à nghen.”
Cả bàn cười rần. Ông Tư lúc này mới lên tiếng, cười mà không trả lời thẳng: “Cái đó lão đâu có quyền phán. Công an với Bộ Giáo Dục còn đang xác minh, chưa ai kết luận gian lận hay không. Có khi mấy đứa nhỏ đó học thiệt, giỏi thiệt, được tuyển từ lớp Chín, luyện như vận động viên. Có khi không phải vậy. Lão chỉ thấy một điều: điểm thì mười phân vẹn mười, mà lòng tin của thiên hạ, coi bộ chưa gom nổi một phân.”
Con Ba tắt bếp than, hỏi vói theo, giọng nghiêm hơn hẳn lúc nãy: “Mà nếu mấy em đó thi lại, điểm vẫn cao chót vót, thì ai sẽ là người đứng ra xin lỗi mấy em, hay chuyện rồi cũng chìm xuồng như bao lần khác?”
Không ai trong bàn trả lời được. Xe hủ tiếu gõ vẫn lách cách ngoài ngõ, còn câu chuyện thì để lại, chưa ai dọn.
Cả ngày, sáng cà phê tối hủ tiếu, nghe tới đâu say tới đó. Mà say vì chuyện, chớ hổng phải vì rượu. [dt]
HOUSTON, Texas (NV) – Canada dừng bước sau 90 phút đối đầu với Morocco ở vòng 16 đội. Chút tiếc nuối cho đội đồng chủ nhà khi hiệp một họ tạo ra không ít cơ hội nhưng không thắng được thủ môn Bono của Morocco.
Canada nhập cuộc tốt hơn khi đẩy Morocco vào thế phòng ngự với đội hình thấp, nhiều lúc co cụm số đông trong khu vực cấm địa. Cả hiệp một Morocco có duy nhất một cú sút chạm chân hậu vệ đối phương trong khi thủ môn Bono nhiều lần đấm bóng giải nguy và một lần phá bóng bằng chân trong tình huống đối mặt tiền đạo Canada.
Hiệp một thủ môn Bono (phải) của Morocco nhiều lần phải phá bóng giải vây trên đầu các tiền đạo Canada. (Hình: Kevin C. Cox/Getty Images)
Nếu hiệp một Morocco cho thấy bộ mặt nặng nề và bị động lại còn phạm lỗi liên tục và bị phạt đến bốn thẻ vàng thì hiệp hai là một hình ảnh hoàn toàn khác. Một Morocco trở về đúng với vị thế của đội bóng hạng tư World Cup 2022 và hạng 7 thế giới trong bảng xếp hạng FIFA hiện tại.
Chỉ cần một tình huống hưởng quả phạt trực tiếp ở phút 50, đội trưởng Morocco, Hakimi chuyền ngang để Ounahi tung cú sút căng và hiểm sát cột làm bó tay thủ môn Crepeau của Canada mở tỉ số.
Có bàn thắng Morocco càng nguy hiểm hơn với những bài phản công khi Canada buộc dâng cao đội hình tìm bàn gỡ.
Phút 82, lại vẫn là Ounahi thực hiện cú sút hiểm hóc từ đường chuyền của Diaz nâng tỉ số lên 2-0.
Canada càng dồn lên lại càng rơi vào bẫy của Morocco. Phút 90+8, lại vẫn là Diaz kiến tạo nhưng lần này là Rahimi ấn định tỉ số 3-0.
Ounahi (8) thực hiện cú đúp trong chiến thắng 3-0 của Morocco trước đồng chủ nhà Canada. (Hình: Lars Baron/Getty Images)
Một chiến thắng mang đậm dấu ấn của huấn luyện viên Mohamed Ouahbi với đấu pháp ở hai hiệp đấu hoàn toàn khác nhau theo kiểu vờn con mồi rồi kết liễu vào thời điểm đối thủ “say” tấn công nhất.
Kết quả trận đấu đưa Canada là đội đồng chủ nhà đầu tiên phải dừng bước trong khi Morocco là đội đầu tiên đặt chân vào tứ kết. (Thiên Minh) [dt]
SANTA ANA, California (NV) – Muỗi nhiễm virus West Nile được phát hiện trong tuần này tại Westminster và Costa Mesa, khiến giới chức tiếp tục khuyến cáo công chúng sử dụng thuốc chống muỗi và thực hiện các biện pháp phòng ngừa khác trong cuối tuần Lễ Độc Lập 4 Tháng Bảy để tránh bị muỗi đốt, theo nhật báo Orange County Register loan tin hôm Thứ Sáu, 3 Tháng Bảy.
“Chúng tôi đang thấy hoạt động của muỗi nói chung trong năm nay rất nhiều, cao hơn đáng kể so với bình thường,” ông Brian Brannon, phát ngôn viên của Cơ Quan Chống Muỗi Orange County, cho biết. “So với mức trung bình năm năm về số lượng muỗi, chúng tôi đang vượt xa biểu đồ,” ông Brannon nói. “Hiện nay chúng tôi đã có các trường hợp muỗi dương tính với virus West Nile tại 10 thành phố.”
(Hình minh hoạ: Martin Lelievre/AFP via Getty Images)
Muỗi nhiễm virus West Nile được tìm thấy tại Newport Beach, Buena Park, Costa Mesa, Garden Grove, Santa Ana, Seal Beach, Huntington Beach, Cypress, Fullerton và Westminster. Các mẫu muỗi nhiễm virus được phát hiện trong bốn bẫy tại Buena Park, hai lần tại Santa Ana, năm lần tại Fullerton, và một lần tại mỗi thành phố còn lại.
Giới chức kiểm soát muỗi và sinh vật truyền bệnh cho biết hiện họ chưa đến mức phải phun thuốc từ xe tải, theo ông Brannon.
Năm ngoái, cơ quan này ghi nhận 186 mẫu muỗi có muỗi nhiễm virus, ông Brannon nói. Có bốn người bị nhiễm bệnh, nhưng năm nay chưa có người nào bị nhiễm virus West Nile, ông nói thêm.
Cơ quan này chủ yếu ghi nhận loại muỗi nhà, thường được gọi là southern house mosquito, có tên khoa học là Culex quinquefasciatus. Loài muỗi này thường hoạt động mạnh vào lúc hoàng hôn và rạng sáng, theo ông Brannon.
Trong khi đó, loại muỗi thường được gọi là “ankle biters,” tức muỗi hay cắn vùng mắt cá chân, có thể đốt người suốt cả ngày và sinh sản ngay trong nhà. Tuy nhiên, loại muỗi này thường xuất hiện nhiều hơn vào cuối mùa hè, ông Brannon cho biết.
Muỗi nhà phương nam thường cần một vùng nước lớn để sinh sản, nhưng loại “ankle biters” có thể sinh sản chỉ trong một lượng nước nhỏ bằng một nắp chai, ông nói.
Muỗi southern house mosquito có thể được ngăn ngừa bằng nhiều loại thuốc chống muỗi thông thường, nhưng đối với loại “ankle biters,” giới chức khuyến cáo nên dùng thuốc xịt côn trùng có 30% DEET.
Cư dân cũng được khuyên nên dùng quạt, vì gió có thể thổi bay những con muỗi vốn bay yếu, ông Brannon nói. Ngoài ra, cư dân nên kiểm tra lưới cửa sổ và cửa ra vào để bảo đảm còn tốt, đồng thời đổ bỏ nước đọng ít nhất mỗi tuần một lần. (MPL)
EAST RUTHERFORD, New Jersey (NV) – Ngày 5 Tháng Bảy, vòng 16 đội tiếp tục mang đến hai cặp đấu đáng chú ý. Một bên là cuộc chạm trán giữa ứng cử viên vô địch Brazil với các chiến binh Viking và bên còn lại là màn thư hùng giữa đội chủ nhà Mexico và tuyển Anh trong bầu không khí rực lửa tại sân Azteca, theo Guardian.
Brazil – Na Uy: Selecao phải vượt qua nỗi ám ảnh lịch sử
Brazil dưới thời huấn luyện viên Ancelotti không chỉ mạnh ở hàng công mà còn nguy hiểm với lối chơi thực dụng. (Hình: Lars Baron/Getty Images)
Trên lý thuyết, Brazil được đánh giá cao hơn Na Uy rất nhiều. Đội bóng của huấn luyện viên Carlo Ancelotti đã vượt qua Nhật 2-1 ở vòng 32 đội bằng màn trình diễn giàu bản lĩnh. Họ kiểm soát bóng tốt, tổ chức tấn công đa dạng và vẫn duy trì được chất lượng nhân sự đồng đều ở cả ba tuyến.
Tuy nhiên, đối thủ lần này lại là các chiến binh Viking, Na Uy. Một đội bóng sở hữu thành tích đối đầu rất đặc biệt với Brazil.
Trong lịch sử, Na Uy là một trong số rất ít đội tuyển chưa từng thua Brazil ở cấp độ đội tuyển quốc gia với thành tích hai thắng, hai hòa. Đáng nhớ nhất là cuộc lội ngược dòng đánh bại Brazil 2-1 tại World Cup 1998. Chiến thắng cắt đứt chuỗi bất bại của Brazil tại vòng bảng với đội hình gồm Ronaldo, Dunga, Cafu, Rivaldo, Bebeto, Carlos…
Tại World Cup 2026, điểm tích cực của Brazil dưới thời huấn luyện viên Ancelotti là chơi thực dụng hơn, ít múa máy, phô diễn kỹ thuật. Họ không còn quá phụ thuộc vào những pha rê bóng mà ưu tiên luân chuyển bóng nhanh, khai thác khoảng trống phía sau hàng thủ đối phương.
Na Uy sở hữu “vũ khí hạng nặng” mang tên Erling Haaland. Một Na Uy luôn ẩn chứa sự nguy hiểm thể hiện qua chiến thắng trước Bờ Biển Ngà ở vòng 32 đội. Một Na Uy không kiểm soát bóng nhiều nhưng lại cực kỳ nguy hiểm trong các pha chuyển trạng thái nhanh với nhiều đường bóng hướng tới Haaland.
Tiền đạo của Manchester City không chỉ ghi bàn mà còn đóng vai trò “làm tường,” lôi kéo thu hút người và mở khoảng trống cho tuyến hai.
Nếu Martin Odegaard có đủ không gian để cầm bóng phía sau Haaland, Na Uy hoàn toàn có thể gây ra nhiều khó khăn cho Brazil.
Dự đoán Brazil thắng Na Uy 2-1.
Mexico -Anh: Độ cao và sức ép từ Azteca huyền thoại làm khó “Tam sư”
Mexico đang có lợi thế mà không đội nào khác sở hữu. Đó là sân Azteca huyền thoại và độ cao hơn 2,200 m so với mực nước biển.
Nhiều chuyên gia nhận định đội tuyển Anh chỉ có khoảng hai ngày để thích nghi với điều kiện này, trong khi Mexico đã tập luyện, thi đấu tại đây trong thời gian dài gắn với những chiến thắng như chẻ tre.
Mexico đang đạt phong độ cao, là đội bóng duy trì chuỗi chiến thắng bốn trận liền từ đầu giải với 8 bàn thắng và chưa để thủng lưới bàn nào.
Điểm mạnh của Mexico không chỉ ở hệ thống phòng ngự mà còn cả lên những pha lên bóng nhanh từ kết quả của lối chơi tranh chấp quyết liệt. Các cầu thủ chạy cánh liên tục tạo ra những pha xuống biên tốc độ là thứ vũ khí mạnh của Mexico đánh bại nhiều đội thủ tại giải này.
Anh là đội bóng sở hữu nhiều ngôi sao nhưng chưa thực sự bùng nổ. Trận nào họ cũng thi đấu rất khó khăn kể cả với những đối thủ dưới cơ như Ghana, Panama hay gần nhất là vất vả lội ngược dòng thắng Congo.
Vào vòng 16 đội nhưng Anh chưa tạo cảm giác thuyết phục dù sở hữu hàng công chất lượng cùng nhiều cầu thủ đẳng cấp.
Bộ đội chất lượng Harry Kane (9) và Jude Bellingham (10) sẽ gặp khó khi thi đấu trên sân Azteca đông đảo khán giả Mexico và có độ cao hơn 2,200 mét so với mặt nước biển. (Hình: Richard Pelham/Getty Images)
Đây sẽ là trận đấu mà khu vực giữa sân quyết định tất cả. Khu vực mà Mexico sẽ tranh chấp quyết liệt nhằm phá lối chơi của Anh.
Nếu Anh ghi bàn trước, trận đấu sẽ dễ dàng hơn rất nhiều nhưng khoan thủng hàng phòng ngự chưa để thua bàn nào là thử thách lớn của “Tam sư.”
Ngược lại, nếu để Mexico mở tỷ số như Congo từng làm. Anh sẽ khó có cơ hội lội ngược dòng.
Khả năng trận đấu kéo dài tới hiệp phụ cũng không hề nhỏ.
KIEV, Ukraine (NV) – Tổng Thống Volodymyr Zelensky hôm Thứ Bảy, 4 Tháng Bảy, bác bỏ tuyên bố của Moscow rằng quân Nga đã kiểm soát thành phố Kostiantynivka ở miền đông Ukraine, đồng thời đưa ra một lời thách thức trực diện với Tổng Thống Vladimir Putin: nếu Nga thật sự kiểm soát thành phố này, ông Putin hãy gặp ông tại đó để tìm một giải pháp ngoại giao chấm dứt chiến tranh. Theo Reuters, ông Zelensky nói tuyên bố của Nga là “một lời nói dối khác của Nga,” nhằm tạo ra một câu chuyện truyền thông về chiến trường.
Câu nói của ông Zelensky có sức nặng chính trị vì nó biến tuyên bố chiến thắng của Moscow thành một bài kiểm tra thực tế. “Nếu Kostiantynivka nằm dưới sự kiểm soát của Nga, thì có lẽ Putin sẽ không có vấn đề gì khi gặp tôi ở đó để tìm một con đường ngoại giao nhằm cuối cùng chấm dứt cuộc chiến này,” ông Zelensky viết trên X, theo Reuters.
Tổng Thống Volodymyr Zelensky đang bước đi tại Điện Elysée để gặp tổng thống Pháp hồi Tháng Ba, 2025. (Hình: Tom Nicholson/Getty Images)
Đằng sau lời thách thức đó là một thông điệp rõ ràng là nếu Nga tuyên bố đã chiếm thành phố nhưng tổng thống Nga không dám xuất hiện tại đó, tuyên bố của Moscow có thể chỉ là một phần trong cuộc chiến tuyên truyền.
Trong chiến tranh Ukraine, kiểm soát lãnh thổ không chỉ là chuyện bản đồ, nhưng còn là cuộc chiến về hình ảnh, tinh thần và khả năng thuyết phục quốc tế rằng bên nào đang thắng thế.
Bộ Tổng Tham Mưu Ukraine cũng nói Kostiantynivka vẫn nằm dưới quyền kiểm soát của lực lượng Ukraine. Theo tuyên bố của phía Ukraine, các đơn vị thuộc Quân Đoàn 19 của nhóm quân phía đông vẫn tiếp tục hoạt động phòng thủ tại các tuyến được chỉ định trong thành phố và khu vực tiếp cận.
Phía Nga không chấp nhận lời bác bỏ này. Quân đội Nga nói họ đang dọn sạch những ổ kháng cự còn lại, trong khi phát ngôn viên Dmitry Peskov của điện Kremlin chế nhạo đề nghị gặp mặt của Zelenskiy, nói rằng Kostiantynivka “đã là một phần của Nga,” và lời mời Zelensky đến Moscow gặp Putin vẫn còn hiệu lực.
Tháng trước, ông Zelensky viết thư ngỏ cho ông Putin đề nghị gặp trực tiếp như một bước hướng tới hòa bình, nhưng từ lâu bác bỏ việc gặp tại thủ đô Nga.
Kostiantynivka là một điểm then chốt trong Donetsk, vùng công nghiệp nặng mà Nga tìm cách kiểm soát trong nhiều năm. Reuters mô tả thành phố này là điểm cực nam trong bốn khu định cư quan trọng tạo thành một tuyến phòng thủ trung tâm của Ukraine tại Donetsk. Các nhà phân tích nói nếu Nga chiếm được Kostiantynivka, lực lượng Nga tạo được bàn đạp để đẩy mạnh về phía Bắc dọc theo vành đai phòng thủ – trục chính trong chiến dịch hiện nay của Moscow.
Trong khi cuộc đấu khẩu quanh Kostiantynivka tiếp tục, Tổng Thống Zelensky cũng cho biết ông đã nói chuyện với Tổng Thống Donald Trump đúng vào ngày Lễ Độc Lập 4 Tháng Bảy của Mỹ. Theo Reuters, Zelensky mô tả cuộc nói chuyện là “rất tốt,” hai bên thảo luận tình hình tiền tuyến, và ông kêu gọi “quyết tâm của Mỹ” để giúp chấm dứt cuộc chiến đã kéo dài hơn bốn năm với Nga.
“Có một triển vọng thật sự để chấm dứt cuộc chiến này, và quyết tâm của Mỹ sẽ có ý nghĩa quyết định,” Zelensky nói. Ông cũng cho biết ông và Trump đồng ý tiếp tục thảo luận tại hội nghị thượng đỉnh NATO vào tuần tới ở Turkey. (MPL) [dt]
Lễ Quốc Khánh năm nay, kỷ niệm cột mốc 250 năm, diễn ra trong không khí vô cùng tẻ nhạt. Chương trình diễn hành tại Washington DC bị hủy. Gần như toàn bộ chương trình kỷ niệm 250 năm, do ban bệ Freedom 250 của Tổng Thống Trump tổ chức, bị phá sản.
Ngày Quốc Khánh, người Mỹ lại nhìn lên lá cờ và tự hỏi như thế nào là yêu nước (Hình: Trúc Phương/Người Việt)
Giữa những ồn ào từ chuyện Hồ Phản Chiếu đến sự kinh ngạc tột cùng trước việc báo chí phanh phui việc ông Trump kiếm được hàng tỷ từ ghế tổng thống, người Mỹ lại ngước nhìn lên lá cờ quốc gia và tự hỏi, như thế nào mới là “người Mỹ” trong bối cảnh hỗn độn này, và như thế nào mới là yêu nước đích thực.
“Tôi” yêu nước nhiều hơn “anh”…
250 năm sau khi bản Tuyên Ngôn Độc Lập ra đời, người Mỹ tiếp tục tranh luận về ý nghĩa của việc trở thành người Mỹ và ai yêu nước nhiều hơn ai. Dường như không bên nào có khả năng khơi dậy được lòng yêu nước bắt nguồn từ tinh thần công dân tích cực.
Gallup thường xuyên khảo sát mức độ tự hào của người Mỹ đối với đất nước. Suốt một phần tư thế kỷ qua, tỷ lệ cử tri Cộng Hòa trả lời là “cực kỳ” hoặc “rất” tự hào, khi là người Mỹ, luôn duy trì ổn định ở mức 90%. Trong cùng thời gian, tỷ lệ này ở cử tri Dân Chủ giảm từ mức hơn 80% xuống còn hơn 30%, đặc biệt giảm mạnh ở giai đoạn ghế tổng thống được chuyển từ Dân Chủ sang Cộng Hòa và thay đổi rõ rệt nhất vào năm 2025 khi ông Trump trở lại nắm quyền.
Lòng yêu nước đa dạng và phức tạp như tình cảm gắn bó với gia đình. Nó có thể là thứ tình cảm vô điều kiện và không chút hoài nghi, hoặc cũng có thể thay đổi, thậm chí lụi tàn, theo những biến động trong phẩm hạnh đạo đức quốc gia. Nó có thể bắt nguồn từ mái ấm gia đình, nấm mồ tổ tiên, cảnh sắc quê hương, dòng máu, lịch sử chung, bản sắc dân tộc hay tôn giáo, một cộng đồng những người cùng chí hướng, hoặc một hệ tư tưởng.
Trong những chuyến đi khắp nước Mỹ vào thập niên 1830, triết gia Alexis de Tocqueville nhận thấy lòng yêu nước của người Mỹ khác với Châu Âu, khi “lòng yêu nước (ở Mỹ) song hành cùng sự lan tỏa tri thức, được nuôi dưỡng bởi luật pháp, lớn mạnh nhờ thực thi các quyền công dân, và rốt cuộc, hòa quyện với lợi ích cá nhân của chính công dân.” Theo cái nhìn của Tocqueville, lòng yêu nước mang tinh thần dân chủ của nước Mỹ non trẻ phụ thuộc vào niềm tin vào sự bình đẳng, các quyền bất khả xâm phạm và sự đồng thuận người dân, như được thể hiện trong bản Tuyên Ngôn Độc Lập.
Bản Tuyên Ngôn Độc Lập khẳng định nguyên tắc mạnh mẽ: Quyền lực chính phủ phải dựa trên sự đồng thuận người dân; và nếu một chính phủ không còn bảo vệ các quyền cơ bản của người dân thì nó đánh mất tính chính danh (Hình: Trúc Phương/Người Việt)
Người Mỹ luôn tự hào nhắc nhớ nhau về tình yêu nước, cho dù họ tranh luận về việc liệu lòng yêu nước bắt nguồn từ lý tưởng dân chủ hay từ di sản lịch sử; cho dù cuộc tranh luận không phải lúc nào cũng phân chia rạch ròi theo ranh giới tả-hữu. Dù tranh cãi như thế nào, sự mổ xẻ lòng yêu nước vẫn hình thành trên tinh thần cởi mở. Năm 1863, trong bài diễn văn Gettysburg, Tổng Thống Abraham Lincoln nhắc rằng chế độ không thể trường tồn nếu thiếu những nỗ lực vì sự nghiệp chung.
Khi xuất hiện MAGA, khái niệm ái quốc bắt đầu biến dạng. Yêu nước giờ đây không phải là yêu đất nước nơi mình sinh ra hoặc đang sống. Yêu nước giờ là “yêu đảng,” “yêu lãnh tụ” – hệt màu sắc yêu nước cực đoan ở các quốc gia cộng sản. Tại cuộc vận động chính trị ở Madison Square Garden trước thềm cuộc bầu cử 2025, Stephen Miller, cố vấn chính sách của ông Trump, nói ngắn gọn: “Nước Mỹ là của người Mỹ và chỉ dành riêng cho người Mỹ!” Ý nghĩa của từ “dành cho” (for) có thể mơ hồ nhưng từ quan trọng nhất trong câu này là “chỉ” (only). Chỉ dành cho người Mỹ.
Nước Mỹ thời Tổng Thống Trump được định hình bởi sự phân chia giữa những người thuộc về nơi này và những người thuộc về “nơi khác.” Yếu tố cốt lõi của nó là sự loại trừ. Khi trở lại nắm quyền, ông Trump cho thấy quốc tịch Mỹ, có nghĩa là “công dân Hoa Kỳ,” là chưa đủ. Giờ đây, ông có quyền quyết định ai là “người Mỹ 100%” và người Mỹ kiểu nào mới là “người Mỹ yêu nước.” Những người từng sống với cộng sản chẳng lạ gì việc quyền công dân được gắn chặt với “tinh thần yêu nước,” trong khi “yêu nước” được định nghĩa là thái độ tuân phục chính quyền và biết ơn đảng cầm quyền. Nước Mỹ ngày nay hệt như vậy.
Biểu tình ôn hòa được xem là hành động của người yêu nước (Hình: Trúc Phương/Người Việt)
Nuôi giữ tình yêu nước
Bây giờ, nếu ai đó đặt chân đến Mỹ hoặc được cấp quốc tịch Mỹ, hãy tỏ ra biết ơn nước Mỹ mà ông Trump là đại diện, khôn hồn đừng hé môi thắc mắc tại sao nước Mỹ không còn thực hiện đúng những lý tưởng mà chính người Mỹ từng khai sinh.
Lòng yêu nước giờ đây đã biến dạng, được khoác lên trang phục đỏ, trắng, xanh và vẫy cờ vào ngày 4 Tháng Bảy, trong khi những giá trị cốt lõi mà lá cờ ấy đại diện bị chà đạp đến mức chính những “người Mỹ 100%” cũng tự hỏi nước Mỹ của họ có còn là nước Mỹ nơi họ sinh ra không. Yêu nước – một khái niệm thiêng liêng thuần túy về tình cảm đối với quốc gia, với niềm tự hào về quá khứ hay niềm tin vào tương lai – đã bị chính trị hóa đến mức cực đoan.
Đời sống nước Mỹ trở nên phong phú và có nhiều giá trị được thế giới tôn trọng là nhờ những lý tưởng kiến tạo nên nước Mỹ. Đó là một quốc gia đề cao tự do, bình đẳng, dang tay chào đón người nhập cư và tôn trọng sự khác biệt. Điều đó tạo nên một tinh thần bao dung, đủ rộng lớn để dung chứa niềm tự hào về những thành tựu lẫn nỗi hổ thẹn về những khiếm khuyết.
Tình yêu nước hoàn toàn có thể song hành với những ý kiến chỉ trích để mang đến cơ hội nhìn lại và sửa sai. Chỉ những người thật sự yêu nước và đau đớn tột cùng trước sự nhiễu nhương mới lên tiếng và xuống đường biểu tình ôn hòa. Người ta có thể thấy rõ điều đó trong các cuộc biểu tình “No Kings.”
Trong tiểu luận lừng danh “Civil Disobedience” (“Bất tuân dân sự”) năm 1849, triết gia Henry David Thoreau từng viết, lòng yêu nước không nhất thiết đồng nghĩa với việc yêu chính quyền. Ngược lại, những công dân lương thiện cần dũng cảm phản đối chính quyền khi nhận thấy chính việc tiếp tục ủng hộ một chính quyền tồi tệ mới là điều đi ngược lại lương tâm.
Bất tuân dân sự luôn là nguồn lực chính trị giúp mang lại sức mạnh dân chủ cho nước Mỹ (Hình: Trúc Phương/Người Việt)
Hơn nữa, lòng yêu nước của người Mỹ thường mang tính hướng thiện. Nó không giới hạn ở việc yêu nước Mỹ. Nó hướng đến những lý tưởng cao đẹp. Gần như không có quốc gia nào có được điều này. Cụm từ “e pluribus unum” (“từ nhiều, thành một”) hiện diện trên đồng tiền Mỹ cho thấy điều đó.
Tượng Nữ Thần Tự Do có dòng chữ: “Hãy trao cho tôi những người mệt mỏi, những người nghèo khó, những đám đông chen chúc khao khát được hít thở bầu không khí tự do.” Năm 1953, Tổng Thống Dwight D. Eisenhower nhắc: “Sống đúng nghĩa với tự do của chính mình, về bản chất, là tôn vinh và tôn trọng tự do của tất cả người khác.”
Tổng Thống Dwight D. Eisenhower nhắc: “Sống đúng nghĩa với tự do của chính mình, về bản chất, là tôn vinh và tôn trọng tự do của tất cả người khác.” (Hình: Trúc Phương/Người Việt)
Một đất nước chỉ xứng đáng nhận được lòng trung thành yêu nước thật sự của chính người dân mình khi đất nước đó dám thừa nhận những gì họ sai hoặc những lúc họ chưa thực hiện đúng các nguyên tắc đạo đức của một quốc gia. Người Mỹ từng không ít lần làm những điều tử tế như vậy. Năm 1988, khi ký đạo luật Civil Liberties Act, Tổng Thống Ronald Reagan xin lỗi người Mỹ gốc Nhật bởi những gì Mỹ đối xử trước đó với họ thời sau Đệ Nhị Thế Chiến.
Sự tử tế của người Mỹ giờ đây không còn nữa chăng? Dù thực tại thế nào, có thể nói niềm tin vào bản chất thiện lương nước Mỹ vẫn chưa mất đi. Những người Mỹ bi quan không nên đánh đồng nước Mỹ với một vị tổng thống hay một đảng phái, dù đảng phái nào. Người Mỹ nên yêu nước Mỹ như thể đó là vấn đề thuộc về đạo đức, về lương tâm, về những giá trị mà cha ông họ từng kiến tạo.
Văn hóa Mỹ khởi nguồn từ ý niệm căn bản và phổ quát: Sự bình đẳng, quyền được sống, quyền tự do, quyền mưu cầu hạnh phúc; và cả quyền bảo vệ những quyền của mình. Nước Mỹ có một nền văn hóa dễ hòa nhập nhất thế giới. Nếu thế hệ đầu tiên chưa làm được điều đó thì thế hệ thứ hai sẽ làm được. Nước Mỹ tiếp nhận, biến đổi và bị biến đổi bởi các yếu tố mới, nhưng rốt cuộc, cũng tạo ra được thứ ngôn ngữ chung nơi mọi người đều có thể hiểu và được thấu hiểu.
Nếu người Mỹ vẫn tin hệ tư tưởng bao dung còn quan trọng, nếu những ý niệm, văn hóa và thể chế từng khiến người ta gắn bó với đất nước, thì người Mỹ cần giữ vững niềm tin này, ngay cả khi đối mặt sự hồ đồ tột cùng của những kẻ đánh đồng việc yêu nước với “yêu chính quyền.” [dt]
FORT MYERS BEACH, Florida (NV) – Một vụ sét đánh kinh hoàng đã xảy ra vào Thứ Sáu, 2 Tháng Bảy, tại bãi biển Fort Myers Beach, thuộc tiểu bang Florida, khiến một người đàn ông thiệt mạng và ba thành viên trong gia đình bị thương ngay trước thềm kỳ nghỉ cuối tuần mừng Lễ Quốc Khánh Mỹ, NBC News loan tin.
Cơ Quan Cứu Hỏa Fort Myers Beach (Fort Myers Beach Fire Control District) cho biết lực lượng cứu cấp lập tức được phái đến hiện trường sau khi nhận được tin báo về một vụ sét đánh trúng nhiều người. Khi đến nơi, các nhân viên cứu hộ phát hiện một nạn nhân đã rơi vào trạng thái hôn mê và không còn phản ứng. Ba người còn lại nhanh chóng được chuyển khỏi hiện trường để đưa đi cấp cứu.
Cảnh sét đánh ở Miami, Florida, hồi năm 2012. (Hình minh hoạ: Larry Marano/Getty Images for Camper)
Theo thông tin từ Sở Cảnh Sát Lee County, cả bốn nạn nhân đều đang tắm biển khi luồng sét đánh xuống.
Trước khi lực lượng công lực có mặt, một người dân chứng kiến tại bãi biển cố gắng dùng máy khử rung tim tự động (AED) và tiến hành hô hấp nhân tạo (CPR) để cứu nam nạn nhân, nhưng những nỗ lực này đều không thành công.
Vào Thứ Bảy, cảnh sát xác định danh tính người đàn ông tử vong là ông Viktar Kiryk, 51 tuổi. Giới chức cảnh sát cho biết thêm, ba nạn nhân bị thương còn lại đều là người thân trong gia đình ông Kiryk và hiện họ đã qua cơn nguy kịch, tình trạng sức khỏe đã ổn định.
“Sự việc đau lòng này là một lời nhắc nhở nghiệt ngã rằng các cơn bão mùa hè tại Florida có thể tích tụ và phát triển rất nhanh chóng,” thông cáo từ văn phòng cảnh sát nhấn mạnh. “Nếu nghe thấy tiếng sấm hoặc nhìn thấy tia chớp, hãy lập tức rời khỏi dòng nước và tìm nơi trú ẩn an toàn.”
Thị trấn Fort Myers Beach, nằm ở phía Tây Nam bờ biển Florida, cũng đã gửi lời chia buồn đến gia đình và người thân của người quá cố.
Giới chức địa phương cho biết đang theo dõi chặt chẽ diễn biến thời tiết trong lúc chuẩn bị cho các hoạt động ăn mừng Lễ Quốc Khánh, đồng thời khuyến cáo người dân và du khách cần nghiêm túc tuân thủ nguyên tắc an toàn: “Khi sấm nổ vang trời, hãy vào nhà ngay.” (MPL)
EAST RUTHERFORD, New Jersey (NV) – Vui với chiến thắng khó khăn của đội nhà đồng thời được chọn là cầu thủ xuất sắc nhất trận Argentina thắng Cape Verde, nhưng Lionel Messi vẫn thẳng thắn chỉ ra những lỗ hổng chiến thuật của Argentina, theo Daily Mail ngày 4 Tháng Bảy.
Cùng Argentina vào vòng 16 đội nhưng ngôi sao Messi không quá vui mừng mà lại chỉ ra hàng loạt vấn đề mà anh cho rằng Argentina cần phải điều chỉnh.
Dù đội nhà giành chiến thắng 3-2 trước Cape Verde nhưng Messi vẫn chỉ ra những điểm yếu mà Argentina cần khắc phục. (Hình: Darrian Traynor/Getty Images)
Đội trưởng của Argentina đã đánh giá về đối thủ Cape Verde theo suy nghĩ của anh khác xa với những gì giới chuyên môn nhận định trước đó: “Chúng tôi biết gặp Cape Verde sẽ là một trận đấu khó khăn chứ không như nhiều người nhận định rằng đây là đối thủ yếu. Không phải ngẫu nhiên mà Cape Verde bất bại trước cả Tây Ban Nha và Uruguay…”
Messi cho rằng việc sút tung lưới Cape Verde là điều rất khó bởi đây là đội bóng có hàng phòng ngự rất kỷ luật và thi đấu lăn xả. Thậm chí là khi Argentina có bàn thắng rồi thì toàn đội lại gặp bất ngờ trước sự phản kháng và lối chơi tấn công của Cape Verde: “Chúng tôi đã làm được điều khó nhất là ghi bàn mở tỷ số. Sau bàn thắng đó, chúng tôi nghĩ rằng sẽ dễ dàng kiểm soát thế trận hơn. Nhưng thực tế lại diễn ra hoàn toàn ngược lại. Chúng tôi mất quyền kiểm soát bóng, lùi quá sâu và không thể pressing tốt. Cape Verde đã trừng phạt chúng tôi bằng chính những vũ khí tốt nhất của họ.”
Lionel Messi (10) ghi bàn vào lưới thủ môn Vozinha nhưng vẫn không ngớt dành lời khen ngợi thủ môn 40 tuổi của Cape Verde đã có trận đấu xuất sắc. (Hình: Megan Briggs/Getty Images)
Cuối cùng thì đội trưởng Argentina đưa ra lời cảnh tỉnh đanh thép cho toàn đội: “Đây là vòng loại trực tiếp, không ai cho không bạn thứ gì cả. Dù đôi khi chúng ta có thói quen đánh giá thấp các đội bóng dựa trên tên tuổi của họ, nhưng chúng tôi biết mọi thứ sẽ không hề dễ dàng. Giải đấu này quá cân bằng và vô cùng phức tạp. Sau trận gặp Cape Verde, Argentina cần phải sửa chữa và khắc phục những sai sót đã xảy ra ở vòng 32 đội.”
Messi cũng không quên dành lợi ngợi khen cho các cầu thủ Cape Verde thi đấu lăn xả với một tinh thần không đầu hàng. Đặc biệt là thủ môn 40 tuổi Vozinha, người đã có những thông số rất thuyết phục khi bay lượn giữa hai trụ thành, ra vào hợp lý và có những pha rê bóng lẫn phát động tấn công rất tốt. (Đình Duy) [dt]
GILBERT, Arizona (NV) – Một bé trai 18 tháng tuổi ở Arizona bị tuyên bố đã chết trong phòng cấp cứu sau khi suýt chết đuối trong hồ bơi gia đình, được đưa vào phòng lạnh dùng làm nhà xác, rồi gần năm tiếng sau được phát hiện vẫn còn thở.
Sự việc xảy ra tại Mercy Gilbert Medical Center sau cuộc gọi 911 vào chiều Chủ Nhật Super Bowl, ngày 8 Tháng Hai, và hiện đang bị Văn Phòng Biện Lý Maricopa County điều tra. Theo NBC News loan tin hôm Thứ Sáu, 2 Tháng Bảy, bé Vincent Lorenzo Fiordilino được tuyên bố chết lúc 6 giờ 20 phút tối, nhưng đến 11 giờ 52 phút đêm, nhóm giám định y khoa đến nhận “thi thể” thì phát hiện em vẫn còn sống.
(Hình minh hoạ: Joel Saget/AFP via Getty Images)
Theo Sở Cảnh Sát Gilbert, bé trai cuối cùng sống sót và được xuất viện. Tuy nhiên, cảnh sát cũng đề nghị Văn Phòng Biện Lý Maricopa County truy tố cha mẹ của bé về cáo buộc ngược đãi trẻ em, vì báo cáo cảnh sát nói cha mẹ có thể đã không nhận ra con đi ra hồ bơi trong lúc trận đấu đang diễn ra, do khả năng trạng thái tinh thần bị ảnh hưởng bởi cần sa hoặc các chất làm thay đổi tâm trí khác. Báo cáo nói cả hai thừa nhận đã hút cần sa vào buổi sáng xảy ra tai nạn.
Theo báo cáo cảnh sát được NBC News trích dẫn, bác sĩ trong phòng cấp cứu được xác định tên là A. Toosi. Khi một cảnh sát viên dường như đặt câu hỏi về quyết định tuyên bố đứa trẻ đã chết dù bé vẫn còn thở hổn hển, vị bác sĩ này được cho là đáp lại: “Xin ông cứ làm việc của ông và để tôi làm việc của tôi. Tôi đi học y khoa là có lý do.”
Câu nói đó, nếu đúng như báo cáo cảnh sát ghi nhận, không chỉ lạnh lùng mà còn đáng phẫn nộ. Trong một phòng cấp cứu, thẩm quyền y khoa không thể là tấm khiên để bác bỏ nghi vấn sinh tử. Khi một cảnh sát viên, cha mẹ, hoặc bất cứ ai nhìn thấy một đứa trẻ còn có dấu hiệu thở, phản ứng đúng đắn của một bác sĩ không nên là “để tôi làm việc của tôi,” mà phải là kiểm tra lại ngay lập tức. Trong y khoa, sai lầm có thể xảy ra. Nhưng thái độ trước nghi vấn mới cho thấy phẩm chất chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp.
Khoảng 5 giờ 38 phút chiều, 911 nhận cuộc gọi sau khi bé Vincent được tìm thấy nổi úp mặt trong hồ bơi gia đình. Một người thân cố gắng làm CPR. Bé được đưa đến Mercy Gilbert Medical Center, nơi ê-kíp cấp cứu tiếp nhận. Đến khoảng 6 giờ 13 phút, Bác Sĩ Toosi được nhìn thấy kiểm tra giờ trên điện thoại. Ít phút sau, ông nói: “Miễn là không có ai phản đối, tôi muốn tuyên bố thời điểm tử vong.” Vào khoảng 6 giờ 20 phút tối, ông tuyên bố bé đã chết và yêu cầu một phút mặc niệm.
Nhưng theo báo cáo, cha mẹ của bé và các cảnh sát viên có mặt trong phòng cấp cứu nói rằng đứa trẻ dường như vẫn còn thở hổn hển sau khi được tuyên bố chết.
Đến khoảng 7 giờ 18 phút, một nhân viên tại hiện trường nghe thấy “một tiếng thở hổn hển khác” khi nhân viên chuẩn bị chuyển bé từ phòng chấn thương đến “phòng lạnh,” nơi được dùng như nhà xác của bệnh viện, với nhiệt độ được đặt ở mức 36 đến 39 độ.
Một giờ sau, khi quay lại chụp hình, chính nhân viên đó lại quan sát thấy điều có vẻ là một tiếng thở hổn hển hoặc luồng khí thoát ra. Y tá được cho là tiếp tục giải thích đó là “agonal breathing,” tức kiểu thở hấp hối, do ép tim, oxy, hoặc áp lực từ người thân khi nói lời từ biệt. Đến 7 giờ 23 phút tối, cửa phòng lạnh được đóng lại.
Cũng cần nói rõ, trong y khoa, “agonal breathing” có thể xuất hiện ở người đang hấp hối và không nhất thiết là dấu hiệu hồi phục. Nhưng trong trường hợp một em bé 18 tháng tuổi vừa bị đuối nước, còn được nhiều người chứng kiến là có dấu hiệu thở, mọi nghi vấn phải được xem là khẩn cấp. Sự sống của một đứa trẻ không thể bị đánh giá bằng giả định. Nếu còn một phần trăm khả năng sống, trách nhiệm của bệnh viện là kiểm tra đến cùng.
Mercy Gilbert Medical Center xác nhận đã điều tra nội bộ và gọi đây là “một tình huống đau lòng,” nhưng bệnh viện không công bố kết quả và không trả lời câu hỏi của NBC News về việc bác sĩ tuyên bố nhầm rằng bé đã chết có còn làm việc tại bệnh viện hay không.
Luật sư của Bác Sĩ Toosi nói vì quyền bảo mật bệnh nhân và khả năng có hồ sơ chống lại cha mẹ đứa trẻ, họ không thể tuyên bố đầy đủ, nhưng nói sự việc còn có nhiều chi tiết hơn, cả về sự thật lẫn y khoa, so với những gì đã được tường thuật.
Lời giải thích đó có thể đúng về mặt pháp lý. Nhưng về mặt công chúng, câu hỏi hỏi cốt lõi vẫn là một đứa trẻ được tuyên bố chết lúc 6 giờ 20 phút tối, bị đưa vào phòng lạnh lúc 7 giờ 23 phút, rồi đến 11 giờ 52 phút lại được phát hiện còn thở.
Đây là khoảng trống gần sáu tiếng giữa sự sống và cái chết, trong đó một đứa trẻ lẽ ra phải được theo dõi như bệnh nhân lại bị đối xử như thi thể. (MPL)
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Các báo trong nước đưa tin vụ một tài xế hãng taxi Green SM thuộc sở hữu của tỷ phú Phạm Nhật Vượng, vượt ẩu và chặn xe đánh người giữa phố ở Hà Nội.
Theo báo VnExpress và VietNamNet hôm 4 Tháng Bảy, trong vụ việc xảy ra tại đường Láng Hạ, Hà Nội, vào chiều 3 Tháng Bảy, chiếc xe hơi gắn camera hành trình đang chạy ở làn giữa thì bị một chiếc VinFast VF e34 của hãng Green SM ở làn bên phải liên tục bấm còi, tăng tốc vượt lên.
Sự việc được camera hành trình của nạn nhân ghi lại vào chiều 3 Tháng Bảy. (Hình: Chụp qua màn hình).
Tiếp đó, chiếc xe hơi gắn camera đụng nhẹ vào gương chiếu hậu của chiếc taxi.
Sau va chạm, tài xế taxi chặn đầu xe, bước xuống đánh tới tấp vào đầu tài xế chiếc xe gắn camera.
Nam tài xế taxi, hiện chưa rõ danh tính, được ghi nhận liên tục chỉ trỏ và lớn tiếng tranh cãi trước khi đánh người lái chiếc xe phía sau.
Theo bản tin, tài xế hãng taxi của tỷ phú Phạm Nhật Vượng ra tay “dạy dỗ” nạn nhân vì cho rằng mình đã bấm còi xin vượt mà bị người đi sau “cản đường.”
Đáng nói, cùng đưa tin về vụ việc, báo VietNamNet đề cập tên hãng Green SM trong lúc báo VnExpress che đậy thương hiệu này vì “nhạy cảm.”
Sự việc xảy ra vào trưa 19 Tháng Sáu, “chiếc taxi màu xanh” được nhìn thấy phóng với tốc độ rất cao, lao thẳng vào đuôi một chiếc xe vận tải chạy cùng chiều phía trước.
Cú tông rất mạnh hất văng chiếc xe vận tải và cả chiếc taxi lao xuống ruộng.
Người dân trợ giúp đưa những người trên hai xe đi cấp cứu.
Hiện trường vụ tông xe tại xã Bắc Thanh Miện, thành phố Hải Phòng. (Hình: Công An Hải Phòng)
Thời điểm xảy ra vụ việc, chiếc taxi Green SM do tài xế NTV, 26 tuổi, quê Hưng Yên, lái, chở một hành khách.
Chiếc xe vận tải chở hai người.
Rất may là vụ tông xe không có thiệt hại nhân mạng, nhưng cả hai chiếc xe đều bị hư hỏng nặng.
Một giới chức ẩn danh của Cục Cảnh Sát Giao Thông, Bộ Công An Việt Nam, cho biết nguyên nhân ban đầu là do tài xế NTV “không chú ý quan sát, không giảm tốc độ khi đến giao lộ, gây tai nạn.”
Tài xế NTV được xác nhận dương tính với chất ma túy khi bị kiểm tra tại hiện trường. (N.H.K) [dt]
WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump hôm Thứ Sáu, 3 Tháng Bảy, ân xá 11 người, gồm một cựu đối tác làm ăn của nhà vận động hành lang Jack Abramoff và chín người bị kết tội liên quan đến việc vô hiệu hóa hệ thống kiểm soát khí thải xe cộ, trong một hành động cho thấy quyền ân xá của tổng thống đang tiếp tục được ông sử dụng như một công cụ chính trị hơn là một cơ chế sửa sai tư pháp.
Theo AP, Tòa Bạch Ốc nói nhóm chín người này bị truy tố vì giúp người khác qua mặt hệ thống kiểm soát khí thải, nhưng ông Trump lại mô tả họ trên Truth Social là những người bị chính quyền Biden “bức hại” chỉ vì “sửa xe.”
Tổng Thống Donald Trump tại Toà Bạch Ốc hồi Tháng Sáu. (Hình: Mandel Ngan/AFP via Getty Images)
Cách Tổng Thống Trump công bố ân xá cũng mang màu sắc biểu diễn chính trị rất rõ. Ông viết rằng đây là “vinh dự lớn” khi ký lệnh ân xá cho sáu người bị chính quyền Biden bức hại, rồi tuyên bố bằng chữ in hoa: “TÔI ĐANG THẢ TẤT CẢ HỌ, NGAY BÂY GIỜ!” Nhưng theo danh sách Tòa Bạch Ốc cung cấp sau đó, không phải chỉ có sáu người, mà tổng cộng 11 người được ân xá, trong đó chín người liên quan đến vi phạm Clean Air Act, tức luật không khí sạch, bằng cách vô hiệu hóa hệ thống theo dõi khí thải hoặc bán thiết bị giúp xe qua mặt các hệ thống này.
Đây không phải chuyện “sửa xe” thông thường như ông chủ Mar-a-Lago mô tả. Việc vô hiệu hóa hệ thống kiểm soát khí thải có thể giúp xe mạnh hơn hoặc tránh chi phí sửa chữa, nhưng đồng thời làm tăng ô nhiễm không khí, gây hại cho sức khỏe cộng đồng, và phá vỡ hệ thống luật môi trường mà cả người tiêu dùng lẫn doanh nghiệp phải tuân thủ. Reuters cũng ghi nhận phần lớn 11 người được ân xá lần này bị kết tội vi phạm Clean Air Act bằng cách chỉnh sửa hoặc vô hiệu hóa bộ phận kiểm soát khí thải trên xe tải.
Hành động này diễn ra chỉ vài ngày sau khi ông Trump ký một bản ghi nhớ yêu cầu Cơ Quan Bảo Vệ Môi Trường (EPA), công nhận quyền của người Mỹ được sửa xe theo ý họ. Bản ghi nhớ đó cũng nhằm hạn chế vai trò của tiểu bang California trong việc đánh giá các bộ phận hậu mãi có ảnh hưởng đến khí thải xe cộ.
Tòa Bạch Ốc mô tả các lệnh ân xá này là cách Tổng Thống Trump “giải thoát người tiêu dùng khỏi gánh nặng quy định.” Nhưng trên thực tế, cách diễn giải đó biến luật bảo vệ không khí sạch thành một thứ phiền toái chính trị, trong khi người phải chịu hậu quả cuối cùng là cộng đồng hít thở không khí ô nhiễm.
Ngoài nhóm vi phạm khí thải, ông Trump còn ân xá tội phạm Adam Kidan, cựu đối tác kinh doanh của Jack Abramoff (một cựu nhà vận động hành lang quyền lực ở Washington DC, nổi tiếng vì bê bối tham nhũng chính trị đầu thập niên 2000, nhận tội năm 2006). Ông Kidan nhận tội năm 2005 trong hồ sơ gian lận và âm mưu liên quan đến việc mua một đội tàu đánh bạc, rồi năm 2006 bị kết án gần sáu năm tù. Hồ sơ này là một phần trong cuộc điều tra lớn hơn về bê bối vận động hành lang đầu thập niên 2000 liên quan đến Abramoff, Capitol Hill, Bộ Nội Vụ và một số nhân vật trong chính quyền Tổng Thống George W. Bush.
Chi tiết đáng chú ý là sau khi ra tù, ông Kidan tái xây dựng sự nghiệp trong ngành nhân sự và hiện là chủ tịch Empire Workforce Solutions, theo Tòa Bạch Ốc. AP cũng ghi nhận Newsday từng đưa tin hồi Tháng Ba rằng Kidan nằm trong số những người tổ chức một buổi gây quỹ tại khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago của ông Trump cho một ứng cử viên Cộng Hòa vào Quốc Hội ở Long Island. Điều đó không tự động chứng minh ân xá là đổi chác chính trị, nhưng cho thấy sự gần gũi với hệ sinh thái chính trị của ông Trump thường xuất hiện quanh các quyết định khoan hồng gây tranh cãi.
AP nhận định các lệnh ân xá này nằm trong một loạt ân xá thời nhiệm kỳ hai của ông Trump, đặc biệt dành cho đồng minh, nhân vật công chúng và những người được xem là có cùng lập trường chính trị với ông. Quyền ân xá vốn được Hiến Pháp trao cho tổng thống để sửa các bản án bất công, giảm bớt sự khắc nghiệt của hệ thống hình sự, hoặc hàn gắn quốc gia. Nhưng dưới tay ông Trump, quyền này ngày càng giống một phần thưởng chính trị cho những người phù hợp với quan điểm của ông: Chống cựu Tổng Thống Biden, chống quy định môi trường, chống cơ quan công lực liên bang, hoặc có liên hệ với cánh hữu.
Tuy nhiên, nếu nhìn rộng hơn danh sách ân xá trong nhiệm kỳ hai của ông Trump, vấn đề không chỉ dừng ở “tội phạm chính trị.” Hồ sơ chính thức của Bộ Tư Pháp Mỹ cho thấy ông chủ Mar-a-Lago ân xá hoặc giảm án cho nhiều người phạm các tội tài chính, thuế vụ và ma túy. Ngày 21 Tháng Giêng, 2025, ông Trump ân xá tội phạm Ross Ulbricht, người bị kết án tù chung thân trong hồ sơ Silk Road, với các tội gồm hỗ trợ phân phối ma túy qua Internet, điều hành doanh nghiệp tội phạm liên tục, âm mưu rửa tiền và các tội khác.
Danh sách chính thức cũng cho thấy ông Trump ân xá Paul Walczak, người bị kết án vì cố ý không nộp thuế quỹ tín thác và không nộp hồ sơ khai thuế; ân xá Todd và Julie Chrisley trong hồ sơ gian lận ngân hàng, gian lận điện tín, âm mưu cản trở luật thuế và trốn thuế; và ân xá Michael Grimm, cựu dân biểu Cộng Hòa New York, trong hồ sơ giúp chuẩn bị các tờ khai thuế gian dối. Đây là những hồ sơ tội phạm tài chính, không phải những trường hợp bị đàn áp chính trị theo nghĩa thông thường.
Trong nhóm ma túy, danh sách của Bộ Tư Pháp cho thấy ông Trump giảm án hoặc ân xá cho Larry Hoover, người bị kết án về âm mưu ma túy, doanh nghiệp tội phạm liên tục và phân phối cocaine; Garnett Gilbert Smith, bị kết án âm mưu phân phối và sở hữu với ý định phân phối cocaine; Anabel Valenzuela, bị kết án âm mưu phân phối methamphetamine và rửa tiền; cùng Edward và Joe Sotelo trong các hồ sơ cocaine và marijuana. Đến Tháng Mười Hai, 2025, Tổng Thống Trump ân xá cựu Tổng Thống Honduras Juan Orlando Hernández, người bị kết án 45 năm tù vì âm mưu nhập cảng cocaine vào Mỹ và các tội liên quan đến súng máy trong âm mưu buôn cocaine.
Sự đối nghịch ở đây rất rõ, Tổng Thống Trump thường nói cứng rắn về tội phạm, ma túy và “luật pháp trật tự,” nhưng quyền ân xá của ông lại nhiều lần chạm đến các hồ sơ gian lận, trốn thuế, rửa tiền, chứng khoán, ma túy và vi phạm môi trường. Khi người thường vi phạm luật, họ bị hệ thống hình sự kết án. Khi người được ông Trump xem là nạn nhân của “chính quyền vũ khí hóa,” hoặc có ích cho câu chuyện chính trị của ông, họ có thể được đưa vào hàng “đáng được cứu.”
Về pháp lý, tổng thống có quyền ân xá rất rộng đối với tội liên bang. Nhưng quyền rộng không có nghĩa là quyền nên được dùng tùy tiện. Ân xá không phải là cây gậy để đánh vào chính sách của chính quyền trước, cũng không phải là phần thưởng cho người cùng phe. Khi một tổng thống biến tội vi phạm môi trường thành “sửa xe,” biến gian lận thành câu chuyện “tái sinh cá nhân,” hoặc biến tội ma túy thành hồ sơ “bị đối xử bất công,” ông đang làm mờ ranh giới giữa công lý và lòng trung thành chính trị. (MPL) [dt]
SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Ông Trần Thanh Hiển, cháu ruột của cố Chủ Tịch Nước Trần Đại Quang, vừa rời ghế phó giám đốc Công An TP.HCM để làm hiệu phó trường Đại Học Cảnh Sát Nhân Dân.
Ông Hiển, 48 tuổi, đeo lon đại tá, là con ông Trần Quang Vinh và gọi ông Trần Đại Quang là chú ruột.
Ông Trần Thanh Hiển (trái), trong buổi lễ nhận ghế hiệu phó trường Đại Học Cảnh Sát Nhân Dân. (Hình: Trang web Đại Học Cảnh Sát Nhân Dân).
Theo một bản tin đăng trên trang web Đại Học Cảnh Sát Nhân Dân hôm 30 Tháng Sáu, ông Hiển “bày tỏ niềm vinh dự khi được giao nhiệm vụ mới.”
Khi tin này được chia sẻ trên mạng xã hội hôm 4 Tháng Bảy, một số ý kiến đặt câu hỏi: “Từ vị trí phụ trách về mảng trại giam và thi hành án đầy màu mỡ tại Sài Gòn, nay phải cầm phấn viết bảng, không rõ là ông Trần Thanh Hiển lên hay xuống?”
Sau khi ông Trần Đại Quang qua đời hồi Tháng Chín, 2018 do “bị bệnh hiểm nghèo,” những người nhà của ông không còn nhiều cơ hội thăng quan tiến chức, nhưng vẫn được đồng đảng cho giữ một số ghế tạm gọi là “ngon ăn.”
Hồi đầu Tháng Ba, ông Trần Quốc Tỏ, 64 tuổi, em trai ông Quang và đeo lon thượng tướng, bị cho thôi chức thứ trưởng Bộ Công An Việt Nam để chuẩn bị nghỉ hưu.
Ông Trần Đại Quang có con trai là ông Trần Quân, 42 tuổi, hiện đang giữ ghế tổng giám đốc Kho Bạc Nhà Nước và là ủy viên dự khuyết Ban Chấp Hành Trung Ương Đảng.
Ủy viên dự khuyết được hiểu là không có quyền bỏ phiếu bầu Bộ Chính Trị tại Đại Hội Đảng, mà chỉ được “xem tát ao.”
Xét về mức độ “phủ sóng” trên mặt báo ở Việt Nam, ông Trần Quân được ghi nhận “kém xa” so với hai con trai của ông Nguyễn Tấn Dũng (cựu thủ tướng), là ông Nguyễn Thanh Nghị (trưởng Ban Chính Sách, Chiến Lược Trung Ương) và Nguyễn Minh Triết (bí thư thường trực Trung Ương Đoàn).
Ông Trần Thanh Hiển. (Hình: Trang web Đại Học Cảnh Sát Nhân Dân).
Lần gần nhất mà truyền thông trong nước nhắc đến ông Trần Quân là vụ nhà nước chi cho mỗi người dân 100,000 đồng ($3.8) nhân dịp Quốc Khánh 2 Tháng Chín năm ngoái.
Trong khi đó, ông Nguyễn Thanh Nghị liên tục được các báo nhắc tới với việc đại diện đảng CSVN tiếp tổng bí thư đảng Cộng sản Ấn Độ, cam kết tập trung giám sát phòng chống tham nhũng… (N.H.K) [dt]
MIAMI, Florida (NV) – Thủ tục trước trận đấu, Messi nhận cờ lưu niệm rất đặc biệt từ tay đội trưởng Cape Verde, Vozinha. Mặt sau cờ lưu niệm đấy là dấu chấm đỏ “định vị” quốc đảo Cape Verde trên một góc bản đồ Tây Phi. 120 phút sau, cái tên Cape Verde trở nên từ khóa tìm kiếm nhiều nhất, lên đến 529 triệu kết quả trong 0.47 giây.
Không thể không tò mò về Cabo Verde, một đội tuyển dự World Cup bị xem là tân binh lót đường với tổng giá trị đội hình chỉ khoảng $60.1 triệu. Con số thấp nhất trong số 48 đội tham dự và chưa đến 1/15 đội Argentina, nhưng những gì các cầu thủ Cape Verde thể hiện, thực sự khiến cả thế giới phải ngả mũ.
Sidny Lopes Cabral (13) cùng các cầu thủ Cape Verde vui mừng với bàn gỡ hòa 2-2 trước đương kim vô địch Argentina (Hình: Michael Reaves/Getty Images)
Một đội tuyển của một quốc gia chỉ có khoảng 530,000 người với điều đặc biệt là người Cape Verde sống ở nước ngoài đông hơn số người đang sinh sống trong nước (thống kê hiện có hơn một triệu người gốc Cabo Verde tại Bồ Đào Nha, Hòa Lan, Pháp, Mỹ…)
Điều đặc biệt đấy cũng chính là bí quyết làm bóng đá của Cape Verde. Thay vì đầu tư hàng tỷ đô-la như Saudi Arabia hay Qatar, Cape Verde tập trung khai thác cộng đồng kiều bào. Rất nhiều cầu thủ sinh ra ở Bồ Đào Nha, Pháp, Hòa Lan, Ireland… có nguồn gốc, ông bà hoặc cha mẹ là người Cape Verde. Đó là lý do tại World Cup 2026, hơn một nửa đội hình của họ sinh ra và đang sống ngoài lãnh thổ quốc gia.
Cape Verde cũng không xây dựng những học viện đồ sộ trong nước mà tận dụng hệ thống đào tạo hàng đầu Châu Âu. Các cầu thủ trưởng thành trong môi trường bóng đá châu Âu, thi đấu cho các CLB châu Âu rồi trở về cống hiến cho đội tuyển quốc gia. Chi phí thấp hơn rất nhiều nhưng hiệu quả lại cực kỳ cao.
Cape Verde cũng là nước tổ chức giải vô địch quốc gia độc lạ nhất trên thế giới. Mỗi hòn đảo tổ chức giải vô địch riêng, sau đó các nhà vô địch từng đảo mới gặp nhau để tranh ngôi vô địch quốc gia.
Cape Verde có gần 100 câu lạc bộ trong đó có khoảng 20-30 câu lạc bộ hoạt động ở dạng bán chuyên nghiệp và chuyên nghiệp. Một tỉ lệ rất cao so với quốc gia dân số khoảng 530,000 người.
Đội hình 26 cầu thủ Cape Verde dự World Cup 2026 đến từ 25 câu lạc bộ thuộc 14 quốc gia khác nhau. Nổi bật nhất là trung vệ Logan Costa khoác áo số 5 thi đấu cho đội Villarreal của Tây Ban Nha.
Trận thua Argentina 2-3 ở vòng 32 đội là một kết thúc đẹp bởi các cầu thủ Cape Verde đã cống hiến cho cả thế giới 120 phút với những cung bậc cảm xúc được ví còn độc, lạ và đã hơn cả trận chung kết World Cup 2022 giữa Argentina và Pháp.
Thủ môn Vozinha của Cape Verde ở tuổi 40 nhưng thi đấu nổi bật với nhiều pha cứu thua đáng khâm phục. (Hình: Roberto Schmidt/AFP via Getty Images)
Đặc điểm của Cape Verde là tinh thần thi đấu đến phút chót và luôn cống hiến những trận đấu đẹp mắt. Họ không chỉ lăn xả trong phòng ngự mà còn tấn công rất hiệu quả và là đội bóng khiến nhà đương kim vô địch Argentina phải vất vả và vắt hết sức mới có được chiến thắng sau 120 phút kịch tính.
Báo chí thế giới nhận định “tài nguyên” quý giá nhất của Cape Verde không nằm dưới lòng đất, mà nằm ở con người, ở sự gắn kết với cộng đồng kiều dân trên khắp thế giới và ở niềm tin rằng một đất nước nhỏ bé vẫn có thể tạo nên những điều phi thường. (Yến Nhi) [dt]
Lời mở đầu:Khi nước Mỹ đón mừng cột mốc 250 năm thành lập, một sự thật lịch sử mang tính cốt lõi cần được nhìn nhận lại một cách nghiêm túc: Vai trò mạnh mẽ – và thường bị xem nhẹ trong mắt không ít người Mỹ lẫn người Mỹ gốc Việt ngày nay – của Pháp trong Cuộc Cách Mạng Mỹ. Nhiều người vẫn lầm tưởng rằng sự khai sinh của Mỹ hoàn toàn đến từ nội lực của các bậc khai quốc công thần, mà quên mất rằng nếu không có sự giúp đỡ toàn diện về quân sự, tiền bạc và đặc biệt là nhân lực (xét theo nghĩa nợ xương máu) của Vương Quốc Pháp, nước Mỹ chưa chắc có thể giành độc lập khỏi tay Đế Quốc Anh.
PARIS, Pháp (NV) – Vào ngày 4 Tháng Bảy năm 1776, 13 thuộc địa Anh tại Bắc Mỹ ly khai khỏi Vương Triều Anh và tuyên bố độc lập, một hành động nổi dậy có ý nghĩa trọng đại làm thay đổi tiến trình lịch sử. Hơn một năm sau Bản Tuyên Ngôn Độc Lập, cuộc chiến giành độc lập của người dân thuộc địa Bắc Mỹ vẫn diễn ra ác liệt nhưng vô cùng bấp bênh.
Cán cân quyền lực thực tế trên chiến trường chỉ thực sự xoay chuyển sau Trận Chiến Saratoga vào Tháng Mười, 1777 tại tiểu bang New York. Chiến thắng của quân đội Mỹ trước quân đội Anh tại đây đã chứng minh cho Vua Louis XVI thấy rằng các lực lượng nổi dậy có khả năng chiến thắng.
Tượng Bá Tước Rochambeau, vị tướng chỉ huy quân đội Pháp viễn chinh chiến đấu bên cạnh Tướng George Washington thời Mỹ giành độc lập, tại công viên Lafayette trước Toà Bạch Ốc. (Hình: Mandel Ngan/AFP via Getty Images)
Trước cột mốc đó, vị vua của nước Pháp âm thầm hỗ trợ các lực lượng nổi dậy Mỹ suốt một năm rưỡi. Vũ khí, đạn dược và tài chính được bí mật chuyển đến các thuộc địa nhưng cung điện Versailles vẫn ngần ngại đối đầu công khai với nước Anh.
Chiến thắng tại Saratoga xóa tan mọi sự dè dặt còn lại.
Vào ngày 17 Tháng Mười Hai, 1777, Vua Louis XVI chính thức công nhận nền độc lập của Mỹ, đưa Pháp trở thành quốc gia đầu tiên trên thế giới cấp tư cách ngoại giao cho nước cộng hòa non trẻ này, lời nhắc nhở trong bài viết “250 năm độc lập của Hoa Kỳ: Pháp đã giúp xoay chuyển cục diện Chiến tranh Cách mạng như thế nào” đăng trên France 24, đài truyền hình quốc gia Pháp, ngày Thứ Bảy, 4 Tháng Bảy.
Liên minh xương máu và tiền bạc tại Paris
Việc công nhận ngoại giao chỉ là bước mở đầu với sự kiện vào ngày 6 Tháng Hai, 1778, nhà khai quốc công thần Mỹ Benjamin Franklin và ngoại trưởng Pháp là Bá Tước Vergenneský kết hai hiệp định lịch sử tại cung điện Versailles, một về thương mại và một về quân sự. Từ thời điểm này, hai quốc gia gắn chặt định mệnh vào nhau khi cam kết không ký kết bất kỳ thỏa thuận hòa bình riêng rẽ nào với nước Anh. Cuộc chiến không còn là một cuộc nổi dậy thuộc địa đơn thuần mà biến thành một cuộc xung đột quốc tế quy tụ những cường quốc lớn nhất thời bấy giờ.
Tại Paris, ông Benjamin Franklin nhanh chóng trở thành gương mặt đại diện cho Cuộc Cách Mạng Mỹ, chinh phục hoàn toàn giới quý tộc Pháp. Ngược lại, ông John Adams, một khai quốc công thần khác của Mỹ, lại gặp cú sốc văn hóa và không thể hòa nhập với triều đình Versailles xa hoa do tính cách nghiêm khắc và không biết tiếng Pháp.
Quốc Hội Mỹ sau đó phải đưa ông Adams đến Hòa Lan để tìm kiếm các khoản vay thiết yếu khác.
Còn trên chiến trường, liên minh thực sự được cứu rỗi nhờ một quý tộc trẻ tuổi người Pháp, tên là Gilbert du Motier, tức Hầu Tước Lafayette.
Đến Mỹ vào Tháng Sáu, 1777, với bầu nhiệt huyết phi thường, Hầu Tước Lafayette xóa bỏ định kiến của người dân thuộc địa đối với người Pháp (vốn trước đó thường bị coi là những người Công giáo theo tư tưởng “Giáo Hoàng Trị”).
Được Tướng George Washington dìu dắt, vị sĩ quan trẻ tuổi này đã trở thành cầu nối xương máu giữa hai quốc gia và được vinh danh bằng biệt danh: “Anh Hùng Của Hai Thế Giới.”
Vào mùa xuân năm 1779, Hầu Tước Lafayette trở lại Versailles thuyết phục Vua Louis XVI gia tăng cam kết quân sự. Kết quả là gần 6,000 binh sĩ Pháp thuộc lực lượng viễn chinh dưới sự chỉ huy của Bá Tước Rochambeau đổ bộ xuống Rhode Island vào mùa hè năm 1780, mang lại cho quân đội Mỹ một lực lượng yểm trợ dài hạn bằng xương bằng thịt.
Trận Yorktown: Đỉnh cao của sự xoay chuyển cục diện
Năm 1781, sự phối hợp chiến lược giữa Pháp và Mỹ đạt đến đỉnh điểm. Bá Tước Rochambeau thuyết phục Tướng George Washington từ bỏ kế hoạch tấn công New York để tập trung toàn lực xuống phía nam, nơi quân đội của tướng Anh Charles Cornwallis đang cố thủ tại Yorktown, Virginia.
Cùng lúc đó, Đô Đốc François Joseph Paul de Grasse dẫn đầu hạm đội hải quân Pháp tiến về phía bắc chặn đứng Vịnh Chesapeake, đánh bại Hải Quân Hoàng Gia Anh trong một trận chiến bất ngờ.
Sự xuất hiện của hạm đội Pháp đã cắt đứt hoàn toàn đường tiếp tế và đường lui bằng đường biển của quân Anh. Bị bao vây cô lập giữa hạm đội của Đô Đốc de Grasse và các lực lượng trên bộ của Tướng Washington cùng Bá Tước Rochambeau, số phận của quân Anh tại Yorktown bị định đoạt. Sau ba tuần bị vây hãm, Tướng Cornwallis buộc phải đầu hàng vào ngày 19 Tháng Mười, 1781.
Đối với các nhà lịch sử học chuyên nghiệp, nước Mỹ thực sự được sinh ra từ chính trận bao vây Yorktown này. Và đây cũng là minh chứng rõ ràng nhất cho thấy nếu không có sự phong tỏa hải quân vững chắc của Đô Đốc de Grasse, quân đội Anh chắc chắn nhận được viện binh.
Nếu không có hàng ngàn binh sĩ thiện chiến bằng xương bằng thịt do Vua Louis XVI gửi sang, quân đội của Washington không thể nào duy trì một trận địa vây hãm quy mô lớn đến như vậy.
Đó không chỉ là tiền bạc, đó là nợ máu với sinh mạng của hàng ngàn binh sĩ Pháp ngã xuống trên đất Mỹ để đổi lấy tự do cho một quốc gia xa lạ.
Cái giá đắt và kết cục trớ trêu của một vương triều
Sau trận Yorktown, nước Anh hiểu rằng họ không còn cơ hội tái chiếm các thuộc địa cũ. Đoạn kết của Cuộc Cách Mạng Mỹ được viết bằng Hiệp Định Paris, ký kết vào ngày 3 Tháng Chín, 1783, chính thức buộc Vương Quốc Anh phải công nhận nền độc lập của Hoa Kỳ.
Tuy nhiên, chiến thắng lịch sử này lại mang đến một cái giá quá đắt và gây tác dụng ngược thảm khốc đối với chính vương triều của Vua Louis XVI.
Triều đình Pháp chi hơn 1 tỷ Quan Pháp để tài trợ toàn bộ cho cuộc chiến và các chuyến viếng thăm quân sự này. Khoản nợ khổng lồ ấy đã bóp nghẹt nền kinh tế Pháp, vốn đã kiệt quệ từ sau Cuộc Chiến Bảy Năm. Trong khi đó, những vùng đất hay quyền lợi thương mại mà Pháp giành lại được từ tay Anh sau hiệp định là vô cùng ít ỏi.
Điều trớ trêu hơn cả là về mặt tư tưởng. Bằng việc hào phóng giúp các nhà cách mạng Mỹ dựng lên một nền cộng hòa, Vua Louis XVI vô tình gieo mầm cho sự sụp đổ của chính triều đại của mình.
Các lý tưởng về tự do, chủ quyền nhân dân từ Bản Tuyên Ngôn Độc Lập của Mỹ theo chân các giới chức sĩ quan Pháp, đặc biệt là Hầu Tước Lafayette, trở về nước. Những trải nghiệm chính trị thực tế về một “Nền Cộng Hòa” đã làm bùng lên các cuộc tranh luận gay gắt trong lòng xã hội Pháp.
Sáu năm sau khi Hiệp Định Paris được ký kết, Cuộc Cách Mạng Pháp bùng nổ vào năm 1789.
Bằng việc dùng tiền bạc, vũ khí và cả mạng sống của thần dân để giúp một nền cộng hòa tự do khai sinh ở bờ bên kia Đại Tây Dương, vị vua của nước Pháp vô tình đẩy nhanh sự kết thúc của chính chế độ quân chủ của mình.
Lịch sử nước Mỹ đã được dệt nên từ những đóng góp to lớn từ người Pháp, một sự thật mà dòng chảy thời gian không được phép làm phai mờ, dù động cơ của điện Versaille có thể chỉ là giúp Mỹ đánh để làm suy yếu vương triều Anh, kẻ thù truyền kiếp của họ. (MPL)
“Đám cưới thế kỷ” đầy siêu sao của Taylor Swift và Travis Kelce tại Madison Square Garden
Các hoạt động mừng đám cưới của Taylor Swift và Travis Kelce đã bắt đầu từ hôm thứ sáu 3/7 tại Madison Square Garden ở New York. Đây là sự kiện kéo dài nhiều ngày, được giữ kín suốt nhiều tháng qua, và dự trù quy tụ rất nhiều ngôi sao nổi tiếng từ khắp nơi trên thế giới kéo về.
