Liệu nước Mỹ có được độc lập, nếu không có xương máu người Pháp?

Lời mở đầu: Khi nước Mỹ đón mừng cột mốc 250 năm thành lập, một sự thật lịch sử mang tính cốt lõi cần được nhìn nhận lại một cách nghiêm túc: Vai trò mạnh mẽ – và thường bị xem nhẹ trong mắt không ít người Mỹ lẫn người Mỹ gốc Việt ngày nay – của Pháp trong Cuộc Cách Mạng Mỹ. Nhiều người vẫn lầm tưởng rằng sự khai sinh của Mỹ hoàn toàn đến từ nội lực của các bậc khai quốc công thần, mà quên mất rằng nếu không có sự giúp đỡ toàn diện về quân sự, tiền bạc và đặc biệt là nhân lực (xét theo nghĩa nợ xương máu) của Vương Quốc Pháp, nước Mỹ chưa chắc có thể giành độc lập khỏi tay Đế Quốc Anh.

PARIS, Pháp (NV) – Vào ngày 4 Tháng Bảy năm 1776, 13 thuộc địa Anh tại Bắc Mỹ ly khai khỏi Vương Triều Anh và tuyên bố độc lập, một hành động nổi dậy có ý nghĩa trọng đại làm thay đổi tiến trình lịch sử. Hơn một năm sau Bản Tuyên Ngôn Độc Lập, cuộc chiến giành độc lập của người dân thuộc địa Bắc Mỹ vẫn diễn ra ác liệt nhưng vô cùng bấp bênh. 

Cán cân quyền lực thực tế trên chiến trường chỉ thực sự xoay chuyển sau Trận Chiến Saratoga vào Tháng Mười, 1777 tại tiểu bang New York. Chiến thắng của quân đội Mỹ trước quân đội Anh tại đây đã chứng minh cho Vua Louis XVI thấy rằng các lực lượng nổi dậy có khả năng chiến thắng.

Tượng Bá Tước Rochambeau, vị tướng chỉ huy quân đội Pháp viễn chinh chiến đấu bên cạnh Tướng George Washington thời Mỹ giành độc lập, tại công viên Lafayette trước Toà Bạch Ốc. (Hình: Mandel Ngan/AFP via Getty Images)

Trước cột mốc đó, vị vua của nước Pháp âm thầm hỗ trợ các lực lượng nổi dậy Mỹ suốt một năm rưỡi. Vũ khí, đạn dược và tài chính được bí mật chuyển đến các thuộc địa nhưng cung điện Versailles vẫn ngần ngại đối đầu công khai với nước Anh. 

Chiến thắng tại Saratoga xóa tan mọi sự dè dặt còn lại. 

Vào ngày 17 Tháng Mười Hai, 1777, Vua Louis XVI chính thức công nhận nền độc lập của Mỹ, đưa Pháp trở thành quốc gia đầu tiên trên thế giới cấp tư cách ngoại giao cho nước cộng hòa non trẻ này, lời nhắc nhở trong bài viết “250 năm độc lập của Hoa Kỳ: Pháp đã giúp xoay chuyển cục diện Chiến tranh Cách mạng như thế nào” đăng trên France 24, đài truyền hình quốc gia Pháp, ngày Thứ Bảy, 4 Tháng Bảy.

Liên minh xương máu và tiền bạc tại Paris

Việc công nhận ngoại giao chỉ là bước mở đầu với sự kiện vào ngày 6 Tháng Hai, 1778, nhà khai quốc công thần Mỹ Benjamin Franklin và ngoại trưởng Pháp là Bá Tước Vergennes ký kết hai hiệp định lịch sử tại cung điện Versailles, một về thương mại và một về quân sự. Từ thời điểm này, hai quốc gia gắn chặt định mệnh vào nhau khi cam kết không ký kết bất kỳ thỏa thuận hòa bình riêng rẽ nào với nước Anh. Cuộc chiến không còn là một cuộc nổi dậy thuộc địa đơn thuần mà biến thành một cuộc xung đột quốc tế quy tụ những cường quốc lớn nhất thời bấy giờ.

Tại Paris, ông Benjamin Franklin nhanh chóng trở thành gương mặt đại diện cho Cuộc Cách Mạng Mỹ, chinh phục hoàn toàn giới quý tộc Pháp. Ngược lại, ông John Adams, một khai quốc công thần khác của Mỹ, lại gặp cú sốc văn hóa và không thể hòa nhập với triều đình Versailles xa hoa do tính cách nghiêm khắc và không biết tiếng Pháp. 

Quốc Hội Mỹ sau đó phải đưa ông Adams đến Hòa  Lan để tìm kiếm các khoản vay thiết yếu khác.

Còn trên chiến trường, liên minh thực sự được cứu rỗi nhờ một quý tộc trẻ tuổi người Pháp, tên là Gilbert du Motier, tức Hầu Tước Lafayette. 

Đến Mỹ vào Tháng Sáu, 1777, với bầu nhiệt huyết phi thường, Hầu Tước Lafayette xóa bỏ định kiến của người dân thuộc địa đối với người Pháp (vốn trước đó thường bị coi là những người Công giáo theo tư tưởng “Giáo Hoàng Trị”). 

Được Tướng George Washington dìu dắt, vị sĩ quan trẻ tuổi này đã trở thành cầu nối xương máu giữa hai quốc gia và được vinh danh bằng biệt danh: “Anh Hùng Của Hai Thế Giới.”

Vào mùa xuân năm 1779, Hầu Tước Lafayette trở lại Versailles thuyết phục Vua Louis XVI gia tăng cam kết quân sự. Kết quả là gần 6,000 binh sĩ Pháp thuộc lực lượng viễn chinh dưới sự chỉ huy của Bá Tước Rochambeau đổ bộ xuống Rhode Island vào mùa hè năm 1780, mang lại cho quân đội Mỹ một lực lượng yểm trợ dài hạn bằng xương bằng thịt.

Trận Yorktown: Đỉnh cao của sự xoay chuyển cục diện

Năm 1781, sự phối hợp chiến lược giữa Pháp và Mỹ đạt đến đỉnh điểm. Bá Tước Rochambeau thuyết phục Tướng George Washington từ bỏ kế hoạch tấn công New York để tập trung toàn lực xuống phía nam, nơi quân đội của tướng Anh Charles Cornwallis đang cố thủ tại Yorktown, Virginia. 

Cùng lúc đó, Đô Đốc François Joseph Paul de Grasse dẫn đầu hạm đội hải quân Pháp tiến về phía bắc chặn đứng Vịnh Chesapeake, đánh bại Hải Quân Hoàng Gia Anh trong một trận chiến bất ngờ.

Sự xuất hiện của hạm đội Pháp đã cắt đứt hoàn toàn đường tiếp tế và đường lui bằng đường biển của quân Anh. Bị bao vây cô lập giữa hạm đội của Đô Đốc de Grasse và các lực lượng trên bộ của Tướng Washington cùng Bá Tước Rochambeau, số phận của quân Anh tại Yorktown bị định đoạt. Sau ba tuần bị vây hãm, Tướng Cornwallis buộc phải đầu hàng vào ngày 19 Tháng Mười, 1781.

Đối với các nhà lịch sử học chuyên nghiệp, nước Mỹ thực sự được sinh ra từ chính trận bao vây Yorktown này. Và đây cũng là minh chứng rõ ràng nhất cho thấy nếu không có sự phong tỏa hải quân vững chắc của Đô Đốc de Grasse, quân đội Anh chắc chắn nhận được viện binh. 

Nếu không có hàng ngàn binh sĩ thiện chiến bằng xương bằng thịt do Vua Louis XVI gửi sang, quân đội của Washington không thể nào duy trì một trận địa vây hãm quy mô lớn đến như vậy. 

Đó không chỉ là tiền bạc, đó là nợ máu với sinh mạng của hàng ngàn binh sĩ Pháp ngã xuống trên đất Mỹ để đổi lấy tự do cho một quốc gia xa lạ.

Cái giá đắt và kết cục trớ trêu của một vương triều

Sau trận Yorktown, nước Anh hiểu rằng họ không còn cơ hội tái chiếm các thuộc địa cũ. Đoạn kết của Cuộc Cách Mạng Mỹ được viết bằng Hiệp Định Paris, ký kết vào ngày 3 Tháng Chín, 1783, chính thức buộc Vương Quốc Anh phải công nhận nền độc lập của Hoa Kỳ.

Tuy nhiên, chiến thắng lịch sử này lại mang đến một cái giá quá đắt và gây tác dụng ngược thảm khốc đối với chính vương triều của Vua Louis XVI. 

Triều đình Pháp chi hơn 1 tỷ Quan Pháp để tài trợ toàn bộ cho cuộc chiến và các chuyến viếng thăm quân sự này. Khoản nợ khổng lồ ấy đã bóp nghẹt nền kinh tế Pháp, vốn đã kiệt quệ từ sau Cuộc Chiến Bảy Năm. Trong khi đó, những vùng đất hay quyền lợi thương mại mà Pháp giành lại được từ tay Anh sau hiệp định là vô cùng ít ỏi.

Điều trớ trêu hơn cả là về mặt tư tưởng. Bằng việc hào phóng giúp các nhà cách mạng Mỹ dựng lên một nền cộng hòa, Vua Louis XVI vô tình gieo mầm cho sự sụp đổ của chính triều đại của mình. 

Các lý tưởng về tự do, chủ quyền nhân dân từ Bản Tuyên Ngôn Độc Lập của Mỹ theo chân các giới chức sĩ quan Pháp, đặc biệt là Hầu Tước Lafayette, trở về nước. Những trải nghiệm chính trị thực tế về một “Nền Cộng Hòa” đã làm bùng lên các cuộc tranh luận gay gắt trong lòng xã hội Pháp.

Sáu năm sau khi Hiệp Định Paris được ký kết, Cuộc Cách Mạng Pháp bùng nổ vào năm 1789. 

Bằng việc dùng tiền bạc, vũ khí và cả mạng sống của thần dân để giúp một nền cộng hòa tự do khai sinh ở bờ bên kia Đại Tây Dương, vị vua của nước Pháp vô tình đẩy nhanh sự kết thúc của chính chế độ quân chủ của mình. 

Lịch sử nước Mỹ đã được dệt nên từ những đóng góp to lớn từ người Pháp, một sự thật mà dòng chảy thời gian không được phép làm phai mờ, dù động cơ của điện Versaille có thể chỉ là giúp Mỹ đánh để làm suy yếu vương triều Anh, kẻ thù truyền kiếp của họ. (MPL)

“Đám cưới thế kỷ” đầy siêu sao của Taylor Swift và Travis Kelce tại Madison Square Garden

play-rounded-fill

“Đám cưới thế kỷ” đầy siêu sao của Taylor Swift và Travis Kelce tại Madison Square Garden

Các hoạt động mừng đám cưới của Taylor Swift và Travis Kelce đã bắt đầu từ hôm thứ sáu 3/7 tại Madison Square Garden ở New York. Đây là sự kiện kéo dài nhiều ngày, được giữ kín suốt nhiều tháng qua, và dự trù quy tụ rất nhiều ngôi sao nổi tiếng từ khắp nơi trên thế giới kéo về.

Bắt giữ YouTuber đánh nhau tại Ấn Độ khi đi theo Sư Thích Minh Tuệ

ĐỒNG NAI, Việt Nam (NV) – Sau hơn một năm xảy ra vụ ẩu đả tại Ấn Độ, Youtuber “Thiên Báo SBC Biên Hòa,” tên thật là Nguyễn Mạnh Hưng, 46 tuổi, bị Công An Đồng Nai bắt giữ, khởi tố với cáo buộc “Cố ý gây thương tích.”

Chủ kênh Youtube này được nhìn thấy đưa tin về các vấn đề thời sự xã hội, trong đó có chuỗi ngày bộ hành xuyên biên giới của nhà sư Thích Minh Tuệ tại Ấn Độ, nhưng chủ yếu để “câu view.”

Youtuber “Thiên Báo SBC Biên Hòa,” tên thật là Nguyễn Mạnh Hưng. (Hình: VnExpress).

Theo báo VnExpress hôm 4 Tháng Bảy, trong sự việc xảy ra ngày 11 Tháng Sáu năm ngoái, hai nhóm Youtuber từ Việt Nam sang Ấn Độ theo đoàn của sư Minh Tuệ xảy ra mâu thuẫn rồi đánh nhau.

Bị can Hưng dùng dao chém, khiến Nguyễn Quý Dậu, chủ kênh Youtube “Dậu Nguyễn TV” bị thương nặng ở tay, phải nhập viện ở Ấn Độ.

Sau khi về Việt Nam, nạn nhân tiếp tục chữa trị tại một bệnh viện ở Sài Gòn và làm đơn tố cáo bị can Hưng.

Hiện chưa rõ vì sao Công An Đồng Nai khởi tố vụ án này từ hồi Tháng Mười Hai năm ngoái mà đến nay mới bắt giữ bị can Nguyễn Mạnh Hưng.

Theo một số trang của giới “dư luận viên,” Nguyễn Mạnh Hưng từng là thành viên đội săn bắt cướp Biên Hòa, hoạt động từ cách đây hơn 10 năm, nên được gọi là “hiệp sĩ.”

Trước đây, bị can Hưng được ghi nhận có hàng chục lần tham gia bắt giữ tội phạm, tham gia các tổ tuần tra của dân phòng địa phương. Do vậy, ông ta được chính quyền trao một loạt bằng khen, giấy khen.

Hồi năm 2021, bị can Hưng từng gây ồn ào khi tố chuyện ông ta bị Công An Lâm Đồng và Đồng Nai “cướp công” khi tham gia bắt một vụ trộm xe gắn máy ở Đà Lạt.

Youtuber “Thiên Báo SBC Biên Hòa” là một trong những người đi theo nhà sư Thích Minh Tuệ qua Ấn Độ nhưng chủ yếu đưa tin “câu view.” (Hình: Dân Trí).

Từ khi đoàn bộ hành của nhà sư Thích Minh Tuệ được cộng đồng mạng chú ý, bị can Nguyễn Mạnh Hưng đi theo quay chụp, phát “livestream,” thậm chí đi cùng sang Malaysia, Ấn Độ…

Một số ý kiến cho rằng khi Nguyễn Mạnh Hưng bị bắt, người dân Biên Hòa “cảm thấy đáng tiếc cho một người từng được quý mến rất nhiều.” (N.H.K) [dt]

Ford trưng bày 10 mẫu xe lịch sử nhân dịp 250 năm lập quốc

WASHINGTON D.C, (NV) – Ngành công nghiệp xe hơi Hoa Kỳ đã trải qua hơn một thế kỷ lịch sử phát triển; và một trong những cái tên lâu đời nhất chính là Ford. Nhân dịp kỷ niệm 250 năm ngày lập quốc, Ford Motor Company đã mang 10 chiếc xe lịch sử đến trưng bày tại Union Station Washington D.C, để du khách có thể chiêm ngưỡng sự phát triển của ngành xe hơi qua các thập niên.

Ford Bronco đời 1966, mẫu xe được trưng bày tại Union Station nhân dịp 250 năm lập quốc. (Hình minh họa tạo bởi ChatGPT)

Theo trang mạng tin tức https://wjla.com/news , các mẫu xe được trưng bày trải dài từ đời 1927 đến năm 2026, đại diện cho chặng đường lịch sử gần 100 năm của Ford. Ông Ted Ryan, Quản lý Lưu trữ Di sản Thương hiệu của Ford Motor Company, chia sẻ: “Ford muốn trở thành một phần của sự kiện kỷ niệm 250 năm nước Mỹ, vì chúng tôi đã đồng hành cùng đất nước trong gần một nửa chặng đường lịch sử đó. Một số mẫu xe tiêu biểu bao gồm chiếc Mustang từng xuất hiện tại Hội chợ Thế giới năm 1964; chiếc Ford GP đời 1941 — mẫu xe nguyên mẫu được hãng chế tạo trước sự kiện Trân Châu Cảng và sau này trở thành dòng xe “Jeep” nổi tiếng trong Thế chiến II; cùng chiếc Bronco đời 1966.”
Thương hiệu Bronco được thiết kế đầu tiên bởi Mac Thompson, nhà thiết kế xe hơi người Mỹ gốc Phi đầu tiên trong lịch sử Detroit. Ông là một cựu quân nhân. Sau chiến tranh, ông đã gửi bản vẽ đến Trường Thiết kế Nghệ thuật ở Los Angeles, được cấp học bổng, và được Ford Motor Company tuyển dụng ngay sau khi tốt nghiệp.

Ford là công ty xe hơi thuộc sở hữu gia đình từ hơn một thế kỷ trước. Ford trở nên nổi tiếng toàn thế giới với dây chuyền lắp ráp, là cột mốc lịch sử quan trọng của ngành sản xuất xe hơi, đồng thời mang đến cho người dân Mỹ nhiều sản phẩm khác ngoài xe hơi. Ông Ryan nói thêm: “Ford luôn là một phần của tinh thần Mỹ, dù là trong việc ứng phó với đại dịch COVID 19 khi chúng tôi sản xuất 50,000 máy thở và hàng triệu khẩu trang; hay khi đáp ứng lời kêu gọi trong Đệ Nhị Thế chiến. Ford luôn sát cánh cùng đất nước…”

Nhắc đến Ford không thể không nhắc đến mẫu xe huyền thoại Ford Model T, ra mắt vào năm 1908. Mẫu xe này được công nhận là đã đưa nước Mỹ bước vào kỷ nguyên xe hơi. Với việc phát minh ra dây chuyền lắp ráp di động, Henry Ford đã biến xe hơi từ món đồ chơi dành cho giới nhà giàu thành một cỗ máy sản xuất hàng loạt với giá cả phải chăng, mang lại sự tự do đi lại cho tầng lớp trung lưu đang phát triển của Mỹ. Dây chuyền lắp ráp hàng loạt của Ford đã giúp giảm đáng kể chi phí sản xuất. Từ ban đầu có giá khoảng $850 vào năm 1908, giá của chiếc xe Model T Touring đã giảm xuống chỉ còn $290 vào những năm 1920. Đó chính là “mẫu xe nhân dân” đầu tiên của Hoa Kỳ. (HD)

Vụ cựu cán bộ thuế bị bắn chết ở Đắk Lắk: Do mâu thuẫn nợ nần

ĐẮK LẮK, Việt Nam (NV) – Vụ ông Hứa Hồng Hải, 47 tuổi, ở xã Ea Knốp, cựu cán bộ thuế, từng ăn hối lộ, bị bán chết ở phường Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk, được tờ Tuổi Trẻ tiết lộ là do “mâu thuẫn nợ nần với số tiền lớn giữa nghi can và nạn nhân.”

Bản tin hôm 4 Tháng Bảy không làm rõ chi tiết về vụ nợ nần mà chỉ cho biết, Công An Đắk Lắk đang rà soát nhiều hướng để truy bắt nghi can và làm rõ nguyên nhân vụ án.

Nghi can lúc tiến đến chỗ ông Hứa Hồng Hải đang ngồi tại một quán cà phê ở phường Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk. (Hình: Chụp qua màn hình).

Trong vụ nổ súng xảy ra vào lúc 7 giờ tối 2 Tháng Bảy, ông Hứa Hồng Hải, đang ngồi trên vỉa hè trước một quán cà phê ở đường Trần Nhật Duật, phường Buôn Ma Thuột thì một nam thanh niên, mặc áo Grab, chạy xe gắn máy màu trắng và đỏ tiến đến gần.

Nghi can bước xuống xe, đi bộ tiến đến gần ông Hải, rút súng bắn năm phát vào đầu nạn nhân khiến ông này chết tại chỗ.

Thời điểm đó, ông Hải đang ngồi cùng một phụ nữ mặc áo đen.

Sau khi nổ súng, nghi can bình thản quay lại lấy xe gắn máy bỏ trốn tại hiện trường trong lúc người phụ nữ hoảng loạn.

Báo VTC News dẫn lời một nhân chứng gần hiện trường cho biết khi vụ nổ súng xảy ra, bà đang ngồi may quần áo trước nhà thì nghe nhiều tiếng nổ liên tiếp nhưng cứ ngỡ là tiếng bóng bay phát nổ.

“Tôi nghe nhiều tiếng nổ rồi mọi thứ im bặt, không ai la hét nên không nghĩ có chuyện nghiêm trọng. Chỉ vài phút sau, nhiều người chạy đến hô hoán có người bị bắn chết, tôi mới biết đã xảy ra án mạng,” người này kể với VTC News.

Theo cập nhật của báo Tuổi Trẻ hôm 4 Tháng Bảy, công an công bố nghi can là nam giới, cao khoảng 1.64-1.70 mét, mặc áo đồng phục của hãng Grab, quần jeans xanh, đội nón bảo hiểm màu xanh, đi dép và chạy xe Honda Air Blade màu đỏ-trắng, chưa xác định bảng số.

Sau khi nổ năm phát súng, nghi can thay áo Grab bằng áo khoác màu trắng xám nhằm che giấu nhận dạng.

Công An Đắk Lắk kêu gọi người dân giúp bắt nghi can.

Công an khám nghiệm hiện trường vụ án mạng. (Hình: Tuổi Trẻ).

Ông Hứa Hồng Hải được ghi nhận đứng tên công ty MĐ VN, hoạt động trong lĩnh vực chứng nhận và giám định, kiểm định dịch vụ xuất cảng đóng ở xã Ea Păl, tỉnh Đắk Lắk.

Ông Hải cũng từng công tác ở Phòng Tổng Hợp-Dự Toán, Cục Thuế Tỉnh Đắk Lắk.

Đáng lưu ý, ông Hải có tiền án tiền sự.

Ông ta bị bắt vào ngày 6 Tháng Tư, 2007, với cáo buộc “Tống tiền doanh nghiệp.” Sau đó, ông Hải lãnh ba năm tù về tội “Nhận hối lộ.” (N.H.K) [dt]

Lừa chuyển tiền Việt Nam-Nam Hàn, 2 ông Hà Tĩnh bị bắt

HÀ TĨNH, Việt Nam (NV) – Hai bị can Nguyễn Vũ Kỳ và Hoàng Tuấn Nhật, ở tỉnh Hà Tĩnh, bị bắt, khởi tố với cáo buộc lừa dịch vụ chuyển tiền Việt Nam-Nam Hàn.

Theo báo Sài Gòn Giải Phóng hôm 4 Tháng Bảy, bị can Nhật, 22 tuổi, từng có thời gian đi “xuất cảng lao động” tại Nam Hàn nên nắm rõ nhu cầu và phương thức chuyển tiền từ Nam Hàn về Việt Nam và ngược lại.

Hai bị can Nguyễn Vũ Kỳ và Hoàng Tuấn Nhật. (Hình: Công An Hà Tĩnh).

Hồi cuối năm 2025, do cần tiền tiêu xài, bị can Nhật nảy sinh ý định lừa đảo với chiêu cung cấp dịch vụ chuyển tiền trực tuyến giữa hai nước.

Nam bị can lập nhiều danh khoản Facebook ảo, tham gia các hội, nhóm của người Việt Nam đang sinh sống, học tập và làm việc tại Nam Hàn.

Bị can Nhật tự giới thiệu mình có dịch vụ chuyển tiền với tỷ giá quy đổi ngoại tệ hấp dẫn hơn thị trường, cam kết “chuyển tiền nhanh chóng, an toàn” nhằm tạo lòng tin với những người có nhu cầu.

Khi các nạn nhân liên hệ, bị can Nhật yêu cầu chuyển tiền vào các tài khoản ngân hàng do anh ta chỉ định.

Sau khi nhận được tiền, nam bị can chiếm đoạt số tiền và chặn liên lạc với nạn nhân.

Hồi đầu năm nay, bị can Nhật rủ đồng phạm Nguyễn Vũ Kỳ tham gia lừa đảo.

Bị can Kỳ có nhiệm vụ tìm các tài khoản ngân hàng tại Nam Hàn để nhận tiền do nạn nhân chuyển đến.

Đến đầu Tháng Tư, bị can Nhật thuê một căn hộ chung cư ở phường Thành Sen, tỉnh Hà Tĩnh, để sống cùng đồng phạm Nguyễn Vũ Kỳ và tiếp tục mở rộng hoạt động lừa đảo.

Công An Hà Tĩnh không tiết lộ hai nam bị can chiếm đoạt được bao nhiêu tiền từ các nạn nhân mà chỉ cho biết rằng vụ này “có nhiều bị hại.” Bước đầu, hai bị can Nguyễn Vũ Kỳ và Hoàng Tuấn Nhật bị cáo buộc hành vi “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản.”

Hoạt động lừa đảo của hai bị can diễn ra trong một căn hộ chung cư ở phường Thành Sen, tỉnh Hà Tĩnh. (Hình: Hà Tĩnh).

Theo một bài đăng hồi tuần trước trên diễn đàn “Hội Người Việt Tại Busan-Nam Hàn,” hai nam bị can dùng nhiều danh khoản Facebook giả như “Nguyễn Phát Đạt,” “Trần Văn Sơn” để lừa chuyển tiền.

Thời điểm đó, nhà chức trách tỉnh Hà Tĩnh kêu gọi các nạn nhân đang ở Nam Hàn trình báo sự việc. (N.H.K) [dt]

Cảng New York Harbor thành sân khấu lịch sử trong Lễ Độc Lập lần thứ 250

NEW YORK CITY, New York (NV) – Cảng New York Harbor sáng Thứ Bảy, 4 Tháng Bảy, trở thành một sân khấu lịch sử khi Mỹ đánh dấu 250 năm Lễ Độc Lập bằng cuộc diễn hành Sail 4th 250, với hàng chục tàu buồm lớn, chiến hạm, phi cơ quân sự, và đám đông đứng dọc bờ sông Hudson River để chứng kiến một trong những cuộc diễn hành hàng hải lớn nhất trong lịch sử hiện đại của thành phố. 

Đài ABC7 New York cho biết hơn 40 tàu buồm lớn, đại diện ít nhất 20 quốc gia, tham gia sự kiện tại New York Harbor, trong khi một tàu của Sở Cứu Hỏa New York phun vòi rồng chào mừng đoàn tàu đi qua. Dịp kỷ niệm năm nay mang ý nghĩa đặc biệt vì ngày 4 Tháng Bảy, 2026, đánh dấu đúng 250 năm kể từ khi Tuyên Ngôn Độc Lập được công bố năm 1776. 

Một tàu của Sở Cứu Hỏa New York phun vòi rồng chào mừng đoàn tàu đi qua trong ngày Lễ Độc Lập lần thứ 250. (Hình: Vincent Alban/Getty Images)

Với New York, nơi từng là thủ đô đầu tiên của nước Mỹ và là cửa ngõ di dân lớn nhất trong nhiều thế hệ, buổi lễ không chỉ là một màn trình diễn pháo bông hay quân sự nhưng là một cách kể lại lịch sử nước Mỹ bằng hình ảnh với tàu buồm, chiến hạm, phi cơ, tượng Nữ Thần Tự Do, và đường chân trời thành phố Manhattan cùng xuất hiện trong một khung cảnh đầy tính biểu tượng.

Trước cuộc diễn hành trên mặt nước, Thị Trưởng Zohran Mamdani đọc bài diễn văn America 250 từ chiếc bàn từng được vị tổng thống lập quốc, George Washington, sử dụng khi New York còn là trung tâm chính trị của quốc gia mới thành lập. NBC New York cho biết chiếc bàn này hiện được đặt tại City Hall và trước đó từng ở Federal Hall, tòa nhà quốc hội đầu tiên của Mỹ ở Lower Manhattan. 

Trong bài phát biểu, ông Mamdani đặt New York vào vai trò “cánh cổng biểu tượng” của nước Mỹ. Ông nhắc đến kinh nghiệm của người bản địa, người Phi Châu bị bắt làm nô lệ, di dân, và những công dân mới nhập tịch. Việc để các công dân mới nhập tịch đứng chung quanh trong lúc phát biểu là một hình ảnh có chủ ý rằng New York muốn nói rằng câu chuyện Mỹ không chỉ thuộc về các nhà lập quốc, mà còn thuộc về những người đến sau, những người từng bị đứng ngoài lề, và những người tiếp tục làm cho lời hứa dân chủ trở nên sống động. 

Ông Mamdani cũng nhắc đến luận điệu chống di dân quen thuộc, nói rằng qua nhiều thế hệ, người ta thường bị nói rằng khi thế giới gửi người đến bờ biển Mỹ, họ không gửi những người tốt nhất. Ông không nêu tên Tổng Thống Donald Trump, nhưng thông điệp được hiểu như một lời phản biện trực tiếp đối với cách nói chính trị chống nhập cư. Điểm chính trong bài diễn văn của thị trưởng là America không phải một công trình hoàn tất, mà là một lời hứa phải tiếp tục được thực hiện bằng tinh thần tự do, bình đẳng, và dân chủ chỉ có ý nghĩa nếu nước Mỹ còn đủ can đảm mở rộng ý chí đó cho mọi cộng đồng.

Sau phần phát biểu ở toà thị chính, trọng tâm chuyển ra New York Harbor, nơi Phó Tổng Thống JD Vance hiện diện trên chiến hạm USS Kearsarge. Ban tổ chức sự kiện Freedom 250 cho biết ông Vance tham dự cùng Quyền Bộ Trưởng Hải Quân Hùng Cao, các lãnh đạo quân sự cao cấp, phái đoàn hải quân nước ngoài, quân nhân, và khách mời danh dự. Tổ chức này mô tả sự kiện là cuộc tập hợp “một lần trong một thế hệ,” với sự tham gia của 55 quốc gia, chiến hạm, phi cơ quân sự, và đoàn tàu buồm từ hơn 20 nước. 

Nếu bài diễn văn của Thị Trưởng Mamdani nhấn mạnh America như một công trình dân chủ còn dang dở, bài diễn văn của Phó Tổng Thống Vance lại nhấn mạnh sức mạnh quốc gia, truyền thống hải quân, đức tin, và vai trò quân sự của Mỹ. Theo New York Post, ông Vance cảm ơn Tổng Thống Trump vì đã khôi phục truyền thống diễn hành hạm đội, và nói nước Mỹ đang kỷ niệm “250 năm America đối diện tương lai mà không sợ hãi.” Ông cũng nhắc đến “Đấng Tạo Hóa Toàn Năng,” đặt buổi lễ trong ngôn ngữ của đức tin, lòng yêu nước, và sức mạnh quân sự. 

Hai bài diễn văn, một ở toà thị chính và một trên chiến hạm, tạo nên hai cách nhìn khác nhau về nước Mỹ ở tuổi 250. Một bên nói về di dân, bất bình đẳng, và lời hứa dân chủ chưa hoàn tất. Bên kia nói về hải quân, quân đội, đức tin, và sự tự tin của một cường quốc. Chính sự đối lập đó làm cho ngày lễ ở New York không chỉ là một buổi trình diễn đẹp mắt mà còn là một bức tranh chính trị về nước Mỹ hiện nay.

Trên mặt nước, Sail 4th 250 là phần gây chú ý nhất. Freedom 250 cho biết cuộc diễn hành hàng hải bắt đầu với International Naval Review, trong đó Quyền Bộ Trưởng Hải Quân Hùng Cao dẫn đầu nghi thức trên chiến hạm USS Farragut. Sau đó, USS Kearsarge trở thành điểm duyệt lễ chính cho Phó Tổng Thống Vance và các lãnh đạo quân sự. Đoàn Sail 4th International Parade of Tall Ships do tàu huấn luyện Eagle của Tuần Duyên Mỹ dẫn đầu, với các tàu buồm lớn từ hơn 20 quốc gia đi qua New York Harbor trong một màn trình diễn hàng hải và ngoại giao biểu tượng. 

Bầu trời New York cũng trở thành một phần của buổi lễ. ABC7 New York ghi nhận các phi cơ quân sự do Blue Angels dẫn đầu bay qua trước cuộc diễn hành tàu, trong khi đội bay biểu diễn Patrouille de France của Không Quân Pháp phun khói đỏ, trắng và xanh trên Hudson River và New York Harbor. Cảnh tượng này kết hợp cả ba lớp biểu tượng: sức mạnh quân sự, tình hữu nghị quốc tế, và màu sắc của ngày Lễ Độc Lập. 

NBCUniversal cho biết NBC News dành sáu giờ truyền hình trực tiếp từ Governors Island cho các sự kiện chính của Sail 4th 250, gọi đây là cuộc tập hợp hàng hải và hàng không lớn nhất trong lịch sử Mỹ, với tàu buồm, chiến hạm và phi cơ từ 46 quốc gia. Coverage của NBC bắt đầu lúc 7 giờ sáng đến 1 giờ chiều, trước khi chuyển sang các chương trình buổi tối tại Washington D.C. và các màn pháo bông America 250 trên toàn quốc. 

Tuy nhiên, ngày lễ lịch sử này cũng diễn ra dưới sức ép thời tiết khắc nghiệt. Cơ Quan Khí Tượng Quốc Gia cảnh báo một đợt nóng nguy hiểm kéo dài qua cuối tuần Lễ Độc Lập tại Ohio Valley, Midwest và Mid-Atlantic, với nhiều kỷ lục nhiệt độ có thể bị phá. Cơ quan này cũng cảnh báo các cụm dông bão mạnh có thể gây gió phá hoại từ Allegheny Plateau đến Mid-Atlantic, cùng dông bão nghiêm trọng ở Great Plains. 

Kênh thời tiết The Weather Channel cho biết hơn 165 triệu người tại Midwest và miền Đông Mỹ nằm trong vùng rủi ro “major” hoặc “extreme” về sức khỏe do nóng, theo sản phẩm HeatRisk của National Weather Service. Nhiều nơi có chỉ số nóng lên tới ba con số; riêng vùng Đông Bắc, hành lang I-95 từ southern New England đến Virginia có thể chạm hoặc vượt 100 độ F trong nhiều buổi chiều. 

Tại Washington D.C., thời tiết nóng đến mức cuộc diễn hành Lễ Độc Lập bị hủy. Nhật báo The Guardian cho biết nhiệt độ tại thủ đô được dự báo lên tới 102 độ F, với chỉ số nóng từ 110 đến 115 độ F. Việc hủy bỏ này cho thấy ngay cả các lễ hội quốc gia lớn nhất cũng không thoát khỏi tác động của thời tiết cực đoan. 

Sail 4th 250 tại New York là một hình ảnh mạnh về nước Mỹ ở tuổi 250, vừa tự hào về sức mạnh hàng hải và quân sự, vừa bị buộc phải đối diện những câu hỏi chưa hoàn tất về di dân, dân chủ, bất bình đẳng, và khí hậu. 

Cảng New York Harbor trong ngày 4 Tháng Bảy không chỉ phô diễn tàu buồm và chiến hạm mà còn phản chiếu một nước Mỹ hùng mạnh, đẹp mắt, nhưng cũng đang tranh luận gay gắt về chính mình. (MPL) [dt]

Từ binh Chung Tử Bửu và những cuộc tẩu thoát bất thành

Chu Dũng Sĩ/Người Việt

LITTLE SAIGON, California (NV) – Trong bóp ông Chung Tử Bửu có tấm hình màu chụp ông đang bồng đứa bé, và ông lấy ra đưa cho tên Việt Cộng coi. Thấy hình, nó nói, “Thôi cố gắng, chừng nào hòa bình thì về.”

Phi Công Chung Tử Bửu. (Hình: Chung Tử Bửu cung cấp)

Ông Bửu tâm tình: “Xem hình con, tôi không cầm lòng được. Tôi vừa đi vừa khóc vì nghĩ rằng mình sẽ vĩnh viễn xa đứa con vô cùng yêu quý. Tôi quý con hơn sinh mạng tôi. Lúc ấy trời nắng, tôi rút cái khăn tay trong túi ra trùm lên đầu. Tên Việt Cộng hồi nãy lại hỏi tôi, ‘Sao lại khóc?’ Hỏi xong nó bỏ đi trước một mình.”

Ông kể tiếp: “Đến ngày thứ hai, sau khi bị bắt thì Việt Cộng dẫn nhóm tù binh đi tới con suối lớn, rồi băng qua suối lớn đi suốt đêm. Ngày thứ ba cũng bị dẫn đi tới tối thì đến một hang đá rất lớn. Trên đường gần tới hang đá, ông Bửu quan sát cảnh vật chung quanh, ông nhận biết đây là chỗ mình đã từng bay qua rồi. Trước đây không lâu, ông đã bay trên chỗ này nhiều vòng. Trong chuyến đi rước toán ngày đó, ông nghi có thể đây là chỗ tụi Việt Cộng đóng quân, cho nên, ông bay vòng để quan sát.”

Ông kể thêm: “Mặc dù chúng tôi bị dắt đi cùng một đoàn, nhưng lúc đó coi như mạnh ai nấy đi, cứ con đường mòn trước mặt mà đi. Tôi quan sát chung quanh, định bụng tới cái bụi nào đó thì chui vô trốn. Thấy tụi nó đi trước khá xa và khuất dạng, tôi thấy một bụi cây rậm bên đường, mới vừa chui vô gặp một thằng chui ra hỏi, ‘Hút thuốc không?’ Tôi lắc đầu quay ra. Rồi chúng dẫn chúng tôi đi cho tới tối.”

Cuộc bỏ trốn thất bại 

Bên cạnh hang đá, một khối đá đứng rất lớn cao vút giống như ngón tay khổng lồ chĩa lên trời. Nó trông giống như cái nanh thú nên không thể lầm được. Lúc đó ông Bửu thầm nghĩ, “Mình đã từng bay ở trên nhìn thấy nó rồi, bây giờ mình ở ngay chỗ nầy. Mèn ơi, đây là chỗ mình đã bay qua. Nó nằm ở phía Tây khu phi quân sự, bên đất Lào đây mà. Tối hôm đó, Việt Cộng dẫn giải giao tù binh cho ba tên Thượng Cộng ở vùng đó canh giữ, còn tụi nó đi ngủ. Lúc còn ngồi bên ngoài hang, tôi quan sát cảnh vật và địa thế nơi này.”

Ông kể tiếp: “Tôi dự định buổi tối sẽ lén trốn ra ngoài, leo lên đỉnh của núi đá, dùng bề trong màu cam của cái áo jacket tôi đang mặc ra hiệu cho máy bay đến cứu. Tôi nghĩ mình có khả năng trèo lên tới đỉnh. Cái hang đá rất rộng, trần khá cao, có thể chứa vài đại đội ngủ đêm. Chúng trải lá chuối tươi cho chúng tôi nằm. Nằm sao được khi nền đá lởm chởm cấn dưới lưng? Nhưng đó là đêm đầu tiên tôi có thể ngủ nằm. Tôi thức tới khuya không ngủ để quan sát mấy thằng Thượng Cộng. Nhưng chúng không ngủ mà đốt một đống lửa, rồi ba thằng ngồi canh ngay cửa hang rầm rì nói chuyện với nhau. Thế là sự tính trốn thoát bị thất bại.”

Mới đầu nằm bị cấn lưng rất khó chịu, nhưng vì mệt quá nên ông Bửu cũng ngủ được tới sáng sớm. Mờ sáng hôm sau là qua ngày thứ tư, khoảng năm giờ sáng Việt Cộng dựng nhóm tù binh dậy rồi phát cho mỗi người một cục cơm vắt, biểu ăn đi. Cơm vắt ăn với muối chứ không có gì hết. Sau đó, họ lại phát cho mỗi người một cái ruột tượng để bỏ thêm một cục cơm vắt vào trong đó, và dặn, cục cơm đó để tối ăn.

CSBV lấy lý lịch tù binh

Thì ra đây là một trạm giao liên của Việt Cộng nên có gạo đầy đủ. Cơm màu trắng chứ không có màu nâu nữa, bởi vì nước ở núi đá là nước trong chứ không phải nước đục ngầu. Ngày đó đi từ sáng sớm cho tới tối mịt. Nhưng khi đi được nửa đường tới một cánh rừng tre thì dừng lại. Lúc ấy ông Bửu thấy có đoàn người đi ngược lại, hình như toàn là sĩ quan, rồi có báo chí nữa, nhóm đó toàn là Việt Cộng thôi.

Ông Bửu nhớ lại: “Chúng bắt chúng tôi khai lý lịch. Lúc đó, tôi đứng gần anh đại úy Nhảy Dù mặt ốm xương xương. Khi nghe anh khai tên Đào Văn Thương, tự nhiên tôi nghĩ chắc là em của anh Ơn. Rồi nghe anh nói quê quán ở Đà Lạt, thì có lẽ đúng rồi. Sau đó anh khai đạo Tin Lành, tôi nghĩ, y chóc! Đây là em của anh Đào Văn Ơn mà tôi quen ở Đà Lạt rồi.”

Phi Đoàn 219 thả toán Biệt Kích Lôi Hổ tại Hạ Lào. (Hình: Chung Tử Bửu cung cấp)

“Chờ cho Việt Cộng hỏi xong xuôi, tôi xích tới gần anh Thương và nói, ‘Anh Thương à! Tôi là Luận em của Hoàng Bích ở Di Linh nè.’ Anh Thương nói, ‘Vậy hả?’ Nhưng anh có vẻ không quan tâm, mặt cứ buồn xo. Lúc đó tôi mới nói, ‘Trong hoàn cảnh nầy anh em mình có nhau, mình sẽ nương tựa nhau mà sống.’ Nhưng anh Thương không chút quan tâm gì về chuyện đó. Vì nỗi buồn của anh là bị bắt làm tù binh. Tôi cũng rất buồn nhưng tôi nghĩ, dù gì trong cảnh hoạn nạn, mà có một người cùng đạo, lại có quen biết thì cũng có phần an ủi ngoài mấy đứa copilots của mình.”

Sau đó, Việt Cộng tiếp tục dắt nhóm tù binh đi đến tối tới một cái hang khác. Rồi dùng một cái thang làm bằng cây rừng để đi xuống tới đáy hang. Hang này nhỏ, miệng hang ở trên mặt đất. Trong hang có kết mấy cái sạp bằng cây rừng để nằm ngủ. Nhưng mà ở nơi này vẫn còn là vùng tiền phương, chưa phải là đại bản doanh của Việt Cộng. Buổi chiều trước khi vô trong hang, ông Bửu thấy trước mặt là một rừng cỏ lau, nhìn mặt trời, ông biết nếu đi về hướng Đông-Nam thì sẽ tới sông Bến Hải. Nhưng thật ra ông Bửu không biết mình có còn ở dãy núi Trường Sơn hay không. Ông chỉ đoán vậy thôi, bởi vì cứ đi mà không biết mình đang ở chỗ nào.

 “Chưa trốn được”

Ông Bửu kể: “Buổi tối hôm đó, tôi quyết định phải trốn, tại vì ở cái hang trước, tôi đã bàn với ông Đinh Đức Chính rồi. Buổi chiều hôm trước lúc còn ngồi ở ngoài hang lớn có nanh đá, tôi bàn với Đinh Đức Chính là, ‘Tối nay mình trốn. Nhân lúc nó lơ là mình trốn ra ngoài rồi leo lên núi đá chứ đừng đi đâu hết. Mình leo lên trên đó, tôi đang mặc cái jacket mà bề trong màu cam, tôi sẽ lấy màu cam phất phất ra hiệu khi thấy máy bay mình bay qua. May ra máy bay trực thăng nó thấy nó xuống rước mình.’ Ông Chính nghe nói có lý, nhưng mà vì mấy thằng Thượng Cộng ngồi đốt đống lửa ngay cửa hang, nên chúng tôi đâu ra được. Mà nó thức ngồi nói chuyện rù rì suốt đêm, thành ra tôi mệt quá ngủ thiếp luôn.”

Tới cái hang mới này, sau khi xuống đáy hang, ông Bửu nói với họ, ông muốn đi cầu. Sau đó, đám giữ tù binh cho ông Bửu leo lên miệng hang, có một tên Việt Cộng dắt ông đi tới bìa rừng lau, nó chỉ ông Bửu một cái chòi nhỏ rồi nói, “Vào đó mà đi!” Ông Bửu vào trong chòi ngồi xuống quan sát chung quanh. Lúc đó, ông Bửu thấy phía sau là một bụi lau rậm, vạch thử cái vách thì thấy che bằng lá, và ông có thể chui qua nhẹ nhàng được.

Ông Bửu nói: “Nhưng mà khi chui qua bụi lau nó sẽ kêu xào xạc, làm sao mình trốn đi được, chưa tìm được cách đi cho êm thành ra cứ ngồi quan sát các bụi lau chung quanh mà tính toán. Vì ngồi rất lâu nên thằng gác hỏi, ‘Sao mày đi lâu thế?’ Tôi đành phải đứng dậy đi ra. Nó dắt tôi xuống hang trở lại, tôi nhớ hồi vừa leo lên thì ông Chính dòm theo mà mặt ổng tiếc nuối. Ổng tưởng tôi lên là dông mất tiêu, nhưng nửa tiếng sau ông thấy tôi bị dắt xuống trở lại. Tôi nói nhỏ, ‘chưa trốn được.’”

Đến ngày thứ năm kể từ hôm bị bắt, Việt Cộng dắt nhóm tù binh đi một quãng thì bắt đầu xuống núi, cứ từ trên đi xuống. Chỉ đi xuống thôi mà từ sáng sớm mất hết một ngày mới tới đường mòn. Đường mòn là những cái đường nhỏ đi xuyên những con đường lớn xe chạy rất rộng.

Phi Đoàn 219 tại phi trường Dakto. (Hình: Chung Tử Bửu cung cấp).

Ông Bửu nhớ lại: “Đi dọc đường tôi mới hiểu, hèn chi máy bay Mỹ bỏ bom ngày hôm trước, hôm sau con đường lại phẳng phiu như cũ. Bởi vì chúng có rất nhiều xe ủi đất. Xe của chúng không giống xe ủi đất to của Mỹ, mà là xe ủi đất nhỏ xíu của Đông Âu, thành ra chúng giấu trong bụi cây dễ dàng. Như sau nầy người ta biết, CSBV có đường ống dẫn dầu từ phía Tây Hà Tĩnh, dẫn dọc theo biên giới Lào-Việt và Miên-Việt vào tận phía Nam gần khu vực Đức Cơ. Cho nên chúng có đủ xăng dầu để cung cấp cho hàng chục ngàn xe vận tải, xe cơ giới và xe tăng hoạt động quanh năm.”

Cũng theo ông Bửu, sau nầy CSBV nối thêm đường ống dẫn tới Lộc Ninh luôn. Ông suy nghĩ, bọn tình báo Mỹ biết rõ, nhưng tại sao nó không đánh bứt các đường ống nầy? Chuyện dễ dàng tại sao nó không chặt? Mỹ biết hết, nhưng nó phải nuôi cuộc chiến tranh nên Mỹ không phá hủy đường ống dẫn xăng dầu của Việt Cộng. [dt]

250 năm Quốc Khánh Hoa Kỳ, Đức Giáo Hoàng Leo XIV kêu gọi bảo vệ người nhập cư

LAMPEDUSA, Ý (NV) – Kỷ niệm 250 năm ngày độc lập của Hoa Kỳ, Đức Giáo Hoàng Leo XIV gửi lời kêu gọi người dân Mỹ chào đón và bảo vệ người nhập cư. Thông điệp này được gửi về quê hương giữa lúc ngài đang có chuyến viếng thăm tới Lampedusa, hòn đảo tuyến đầu về di cư của Ý, trong ngày Thứ Bảy, 4 Tháng Bảy, theo NBC News.

Năm ngoái, Đức Giáo Hoàng Leo XIV từng khiến Tổng Thống Donald Trump giận dữ sau khi gọi các chính sách chống nhập cư cứng rắn của nhà lãnh đạo Mỹ này là “vô nhân đạo.” Trong thông điệp lần này, ngài cũng kêu gọi thế giới trở nên “nhân văn hơn” và giúp đỡ những người đang chạy trốn khỏi chiến tranh và nghèo đói.

Đức Giáo Hoàng Leo XIV gặp một gia đình di dân tại khung vòm Cửa Ngõ Châu Âu, do nghệ sĩ người Ý là Mimmo Paladino thực hiện, tại đảo Lampedusa hôm Thứ Bảy. (Hình: Tiziana FABI/AFP via Getty Images)

Trong chuyến thăm tới Lampedusa, cửa ngõ của những người di cư chấp nhận rủi ro vượt Địa Trung Hải đầy nguy hiểm để từ châu Phi vào Châu Âu, Đức Giáo Hoàng Leo XIV thúc giục các nhà lãnh đạo Châu Âu cần nỗ lực hơn nữa để hỗ trợ những người mới đến, khi con số này đã vượt quá 7,000 người trong năm nay.

Trong một lời kêu gọi riêng biệt được gửi tới Mỹ nhân cột mốc kỷ niệm lịch sử, Đức Giáo Hoàng tuyên bố rằng giá trị Công Giáo trong việc bảo vệ sự sống bao gồm cả việc “chào đón, bảo vệ và hỗ trợ người nhập cư.” Ngài nhắn nhủ tới nước Mỹ: “Đón nhận (người nhập cư) với lòng trắc ẩn và sự rộng lượng không chỉ là một hành động bác ái, mà còn là sự công nhận phẩm giá vốn có của mỗi con người.”

Nằm giữa Tunisia, Malta và Sicily, đảo Lampedusa tọa lạc trên một trong những tuyến đường di cư nguy hiểm nhất thế giới. Nhiều người di dân đặt chân đến đây sau khi vượt Địa Trung Hải trên những chiếc thuyền quá tải và phương tiện thô sơ.

Chuyến đi này gợi nhắc lại hành trình của cố Đức Giáo Hoàng Francis, người từng chọn Lampedusa làm điểm đến cho chuyến công du đầu tiên bên ngoài Rome sau khi đắc cử chức vụ Giáo Hoàng vào năm 2013.

Trong số những người tập trung gần cảng cực nam của Ý để đón vị Giáo Hoàng có cả những người di dân mới đến, các viên chức tìm kiếm cứu nạn thuộc Lực Lượng Cảnh Sát Biển Ý và các nhóm viện trợ. Đức Giáo Hoàng Leo XIV nói với họ rằng ngài đến đây để chứng minh rằng vị chủ chăn giáo hội Công Giáo “vẫn tiếp tục đồng hành, hỗ trợ và khích lệ các con chiên.”

Đức Giáo Hoàng Leo XIV cũng kêu gọi các giới chức lãnh đạo Châu Âu giải quyết vấn đề di cư “một cách toàn diện, lồng ghép các nỗ lực cứu trợ khẩn cấp vào một kế hoạch chiến lược dài hạn có khả năng tiếp nhận, bảo vệ, hỗ trợ và tái hòa nhập người di cư.” Ngài đồng thời thúc giục họ giúp cải thiện điều kiện sống tại quê hương của người di cư để giảm bớt số người buộc phải ra đi.

Ông Kandeh Abdourahman, một di dân đến Lampedusa vào năm 2015 sau khi đi qua năm quốc gia Châu Phi, sa mạc Sahara và Địa Trung Hải, chia sẻ với Reuters: “Chuyến thăm của Đức Giáo Hoàng có ý nghĩa với mỗi chúng tôi. Đó là lời nhắc nhở rằng câu chuyện của chúng tôi được lắng nghe, và sự chào đón không chỉ là một từ ngữ suông mà là một hành động nhân văn.” Hiện tại, ông Abdourahman đang là điều phối viên văn hóa của Ủy Ban Cứu Trợ Quốc Tế (IRC).

Theo dữ liệu từ Cơ Quan Tị Nạn Liên Hiệp Quốc cung cấp cho Reuters, tính đến thời điểm hiện tại trong năm nay, tổng cộng có 14,464 người di cư đã đến Ý bằng đường biển, với hơn một nửa đặt chân lên Lampedusa. Con số này thậm chí vượt quá dân số thường trú của hòn đảo (khoảng 6,000 người).

Theo Tổ Chức Di Cư Quốc Tế (IOM) của Liên Hiệp Quốc, hơn 1,400 người đã thiệt mạng hoặc mất tích khi cố vượt Địa Trung Hải trong năm nay, trong đó có 28 trẻ em.

Kể từ khi trở thành nhà lãnh đạo Vatican vào Tháng Năm, 2025, Đức Giáo Hoàng Leo XIV đưa việc hỗ trợ người di dân trở thành chủ đề trọng tâm trong triều đại của mình. Tháng trước, ngài từng cảnh báo rằng lịch sử sẽ phán xét nghiêm khắc những giới chức lãnh đạo ngược đãi người nhập cư.

Trong bài phát biểu lớn đầu tiên gửi tới nước Mỹ vào Thứ Sáu, ngài tán dương lịch sử đón nhận người nhập cư của quốc gia và thúc giục người dân Mỹ giữ vững các lý tưởng được đề ra trong Bản Tuyên Ngôn Độc Lập.

Đặt chân đến Lampedusa vào khoảng trước 9 giờ sáng Thứ Bảy, Đức Giáo Hoàng Leo XIV đặt hoa tại một nghĩa trang địa phương trên phần mộ của những người di cư thiệt mạng khi cố vượt Địa Trung Hải. Ngài cũng đến thăm “Cửa Ngõ Châu Âu” (Door of Europe), một tác phẩm nghệ thuật sắp đặt nằm trên bãi biển cực Nam nước Ý dành riêng cho người di cư, và đi bộ qua cấu trúc này hướng về phía Địa Trung Hải giữa những cơn gió mạnh.

Các giới chức Vatican cho biết Đức Giáo Hoàng Leo XIV muốn nhấn mạnh thông điệp hỗ trợ người di cư và cố ý chọn thời điểm chuyến thăm trùng với ngày nghỉ Lễ Độc Lập Mỹ 4 Tháng Bảy. (MPL) [dt]

Cập nhật mới về quyền công dân theo nơi sinh tại Hoa Kỳ

Luật di trú Hoa Kỳ là loại luật rất phức tạp, do đó, theo yêu cầu của đa số bạn đọc cần am tường và thấu hiểu về luật này, tòa soạn nhật báo Người Việt mời luật sư Darren Nguyen Ngoc Chuong của Tổ Hợp Luật Sư Nguyễn & Lưu, www.NguyenLuu.com, phụ trách mục “Tìm Hiểu Luật Di Trú,” đăng hàng tuần trên Người Việt. Luật sư Darren Nguyen Ngoc Chuong là người Việt Nam đầu tiên và duy nhất tại Orange County, California được Luật Sư Đoàn Tiểu Bang California công nhận chuyên môn về ngành Luật Di Trú Hoa Kỳ. Hiện nay California có trên 195,000 luật sư nhưng chỉ có 236 luật sư có bằng chuyên môn về Luật Di Trú, trong số đó có luật sư Darren Nguyen Ngoc Chuong. Luật sư Darren Nguyen Ngoc Chuong đã từng làm việc cho Sở Di Trú Hoa Kỳ (INS). Luật sư Darren Nguyen Ngoc Chuong có nhiều kinh nghiệm trong việc thiết lập hồ sơ và bổ túc các tài liệu cần thiết để được Sở Di Trú chấp thuận.

Darren Nguyen Ngoc Chuong, Esq.

Cách Tòa Bạch Ốc không xa là những đứa trẻ có thể đến từ những gia đình nhập cư và được sinh ở Mỹ. (Hình minh họa: Trúc Phương/Người Việt)

Trong thời gian vừa qua, một trong những chủ đề được bàn luận nhiều nhất về luật di trú Hoa Kỳ là quyền công dân theo nơi sinh (Birthright Citizenship). Trên mạng xã hội xuất hiện rất nhiều thông tin cho rằng trẻ em sinh ra tại Hoa Kỳ sẽ không còn được tự động trở thành công dân Hoa Kỳ. Điều này đã khiến nhiều gia đình hoang mang và lo lắng. Vậy quy định của pháp luật hiện nay là gì?

Theo Tu Chính Án Thứ 14 của Hiến pháp Hoa Kỳ, hầu hết những người được sinh ra trên lãnh thổ Hoa Kỳ và “thuộc thẩm quyền tài phán” của Hoa Kỳ đều là công dân Hoa Kỳ ngay từ khi chào đời. Quy định này được thông qua vào năm 1868 và đã là nền tảng của luật quốc tịch Hoa Kỳ trong hơn 150 năm.

Trong nhiệm kỳ thứ hai, Tổng thống Donald Trump ký một sắc lệnh hành pháp nhằm hạn chế quyền công dân theo nơi sinh. Theo sắc lệnh này, trẻ em được sinh ra tại Hoa Kỳ mà cha mẹ không phải là công dân Hoa Kỳ hoặc thường trú nhân hợp pháp sẽ không được công nhận là công dân Hoa Kỳ khi sinh ra. Mục tiêu của sắc lệnh là thay đổi cách giải thích câu “thuộc thẩm quyền tài phán của Hoa Kỳ” trong Tu Chính Án Thứ 14.

Sắc lệnh này bị nhiều tiểu bang, các tổ chức dân quyền và nhiều gia đình bị ảnh hưởng khởi kiện. Trong quá trình tranh luận và kiện tụng liên quan đến sắc lệnh này, đã có những lo ngại về việc các cơ quan tiểu bang có thể thay đổi cách ghi nhận thông tin trên giấy khai sinh hoặc yêu cầu thêm giấy tờ về tình trạng di trú của cha mẹ. Ngày 30 Tháng Sáu, 2026, Tối Cao Pháp Viện Hoa Kỳ ra phán quyết với tỷ lệ 6-3, bác bỏ sắc lệnh của Tổng Thống Trump và tái khẳng định rằng trẻ em sinh ra trên lãnh thổ Hoa Kỳ, kể cả khi cha mẹ đang ở Hoa Kỳ bất hợp pháp hoặc chỉ có tình trạng tạm thời, vẫn là công dân Hoa Kỳ theo Tu Chính Án Thứ 14. Phán quyết này cũng khẳng định rằng tổng thống không thể thay đổi quyền công dân theo nơi sinh chỉ bằng một sắc lệnh hành pháp.

Điều đó có nghĩa là, cho đến thời điểm hiện nay, quy định về quyền công dân theo nơi sinh vẫn không thay đổi. Trong đa số trường hợp, nếu một em bé được sinh ra tại Hoa Kỳ thì em bé đó sẽ là công dân Hoa Kỳ ngay từ khi chào đời, bất kể cha mẹ là thường trú nhân, người có thị thực tạm thời hay người không có tình trạng di trú hợp pháp. Chỉ có một số ngoại lệ rất hiếm, chẳng hạn như con của các nhà ngoại giao nước ngoài đang được hưởng quyền miễn trừ ngoại giao tại Hoa Kỳ.

Tuy nhiên, có một điều mà rất nhiều người thường hiểu lầm. Việc con sinh ra là công dân Hoa Kỳ không có nghĩa cha mẹ sẽ tự động được cấp Thẻ Xanh hoặc được ở lại Hoa Kỳ hợp pháp. Đứa trẻ cũng không thể bảo lãnh cha mẹ ngay sau khi sinh. Theo luật hiện hành, người con phải đủ 21 tuổi mới có thể nộp đơn bảo lãnh cho cha hoặc mẹ. Ngay cả khi người con đã đủ 21 tuổi, cha mẹ vẫn phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo luật di trú, và không phải trường hợp nào cũng đủ điều kiện xin Thẻ Xanh tại Hoa Kỳ.

Ngoài ra, nhiều người cũng lầm tưởng rằng chỉ cần có con là công dân Hoa Kỳ thì sẽ không bị trục xuất. Đây cũng là một quan niệm không chính xác. Nếu cha hoặc mẹ không có tình trạng di trú hợp pháp hoặc đang trong thủ tục trục xuất, việc có con là công dân Hoa Kỳ không tự động giúp họ có quy chế hợp pháp hoặc chấm dứt thủ tục trục xuất.

Qua đó, chúng tôi muốn nhấn mạnh rằng quý vị nên hết sức cẩn trọng trước những thông tin lan truyền trên mạng xã hội. Không phải mọi thông tin được chia sẻ đều phản ánh đúng quy định của pháp luật. Khi có những thay đổi quan trọng về luật di trú, quý vị nên tham khảo các nguồn thông tin chính thống hoặc trao đổi với luật sư di trú có kinh nghiệm để được tư vấn phù hợp với hoàn cảnh của mình.

Thông tin chiếu khán cho Tháng Bảy năm 2026

Ưu tiên 1 – priority date là ngày 1 Tháng Hai năm 2018, tức là Ưu Tiên được dành cho những người con trên 21 tuổi chưa có gia đình của công dân Hoa Kỳ.

Ưu tiên 2A – priority date là ngày 1 Tháng Giêng năm 2025, tức là Ưu Tiên được dành cho Vợ, Chồng, hoặc Con độc thân dưới 21 tuổi của thường trú nhân.

Ưu tiên 2B – priority date là ngày 22 Tháng Mười Một năm 2017, tức là Ưu Tiên được dành cho Con độc thân trên 21 tuổi của thường trú nhân.

Ưu tiên 3 – priority date là ngày 15 Tháng Tư năm 2012, tức là Ưu Tiên được dành cho Con đã có gia đình của công dân Hoa Kỳ.

Ưu tiên 4 – priority date là ngày 1 Tháng Giêng năm 2009, tức là Ưu Tiên được dành cho Anh, Chị hoặc Em của công dân Hoa Kỳ.

___________________

­­­­­Quí vị có thể tự theo dõi bản thông tin chiếu khán cho hàng tháng tại website của Tổ Hợp Luật Sư NGUYEN & LUU, LLP tại: https://www.nguyenluu.com

MỌI THẮC MẮC XIN LIÊN LẠC: Luật Sư DARREN NGUYỄN NGỌC CHƯƠNG hoặc Luật Sư LƯU TRỌNG CẨM THƯƠNG của Tổ Hợp Luật Sư NGUYỄN & LƯU, LLP địa chỉ số 1120 Roosevelt, Irvine, CA 92620. Website www.NguyenLuu.com. Điện thoại (949) 878-9888.­­

Lễ Độc Lập với người nhập cư

Hiếu Chân/Người Việt

Ngày 4 Tháng Bảy, người Mỹ hào hứng khai tiệc mừng nước Mỹ tròn 250 tuổi. Một phần tư thiên niên kỷ đã qua kể từ ngày bản Tuyên Ngôn Độc Lập nêu lên một nguyên tắc căn bản làm nền tảng pháp lý và đạo đức cho quốc gia non trẻ: “Tất cả mọi người sinh ra đều bình đẳng; Tạo hoá cho họ những quyền không ai xâm phạm được, trong đó có quyền sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc.”

Cô bé Fatoumata Sangaray, 4 tuổi, vẫy cờ Hoa Kỳ trong một buổi lễ nhập tịch diễn ra vào ngày 2 Tháng Bảy, 2013 tại New York. (Hình minh họa: Timothy A. Clary/AFP via Getty Images)

Tư tưởng nền tảng đó xác định nước Mỹ là một nền cộng hòa dân chủ bao trùm; không phải là quốc gia “thuần chủng” của một sắc tộc, một tôn giáo đặc biệt nào. Ai cũng có thể trở thành người Mỹ nếu chấp nhận và tôn trọng hệ thống các nguyên tắc dân chủ, tự do, tuân thủ Hiến Pháp và luật pháp nước Mỹ. Đại Tá Hùng Cao, quyền bộ trưởng Hải Quân Hoa Kỳ, sinh ra ở Việt Nam nhưng tự hào viết sách: “Hãy gọi tôi là người Mỹ” (Call Me An American). Cố Tổng Thống Ronald Reagan, từng có một đúc kết sâu sắc: “Bạn có thể sống ở Pháp, nhưng bạn không thể trở thành người Pháp. Bạn có thể sống ở Đức hoặc ở Thổ Nhĩ Kỳ, ở Nhật Bản nhưng bạn không thể trở thành người Đức, người Thổ hay người Nhật. Song bất cứ ai, từ bất cứ góc nào của địa cầu, đều có thể đến sống ở Mỹ, và trở thành người Mỹ.”

Do vậy, Mỹ là quốc gia của người nhập cư. Hai trăm năm mươi năm qua, bao thế hệ người nhập cư từ Châu Âu, Châu Á, Châu Mỹ Latin đã đến, lao động sáng tạo và xây dựng nên nước Mỹ ngày nay.

Tại sao người nhập cư bị kỳ thị?

Tuy vậy, làn sóng người nhập cư tăng mạnh cùng với trào lưu toàn cầu hoá đã gây nên những phản ứng không thuận lợi trong các cộng đồng bản địa, dẫn tới sự kỳ thị chủng tộc-tôn giáo và những chính sách đi ngược với nguyên tắc của Tuyên Ngôn Độc Lập. Sắc lệnh của Tổng Thống Donald Trump, bãi bỏ quyền có quốc tịch theo nơi sinh của những trẻ em sinh ra tại Mỹ nhưng có cha mẹ là người nhập cư không giấy tờ, người cư trú tạm thời ở Mỹ, là một chính sách như vậy. Hôm 30 Tháng Sáu, Tối Cao Pháp Viện Hoa Kỳ, với tỷ lệ phiếu 6-3, đã ngăn chặn sắc lệnh của tổng thống, khẳng định nguyên tắc của Tu Chính Án thứ 14, nhưng ngay cả phán quyết này cũng gây bất đồng sâu sắc trong xã hội Mỹ.

Để hiểu gốc rễ sâu xa của vấn đề kỳ thị người nhập cư cần xem lại quá trình thay đổi cơ cấu dân số của nước Mỹ, và tác động của nó trong nửa thế kỷ qua.

Dù cũng là người nhập cư từ Châu Âu, nhưng những người da trắng, gốc Anglo-Saxon từ lâu vẫn tự coi mình là “ông chủ” của Tân Thế Giới, đứng trên các sắc dân da màu. Họ tin người da trắng là “chủng tộc thượng đẳng,” văn minh hơn, ưu việt hơn, có sứ mệnh khai hóa các dân tộc khác và niềm tin đó tồn tại rất lâu trước khi bị làn sóng nhập cư thách thức gần đây.

Trung tâm Pew Research Center, dựa trên dữ liệu thống kê dân số, ghi nhận, từ 1970 đến 2026, tỷ lệ người da trắng trong tổng số dân Mỹ đã giảm từ 83.5% xuống còn 56.3%; trong khi tỷ lệ người gốc Á Châu tăng chín lần, từ 0.7% lên 6.1%, còn người Hispanic tăng bốn lần, từ 4.4% lên 20%.

Sự thay đổi cơ cấu dân số là do nhập cư. Tỷ lệ dân Mỹ là người nhập cư tăng gấp ba lần, từ 4.7% năm 1970 lên 14.8% năm 2024. Hiện có tới gần 70 triệu người Mỹ sinh ra ở nước ngoài, nếu tính cả con cái của họ thì con số sẽ lên 90.9 triệu người, bằng 27% tổng dân số nước Mỹ, theo Migration Policy Institute.

Rõ ràng là nước Mỹ đang thay đổi theo hướng người da màu, người nhập cư ngày càng mở rộng vị thế và ảnh hưởng còn người da trắng dần dần rơi vào tình trạng “thiểu số.” Hiện tượng này thấy rõ nhất ở các tiểu bang miền Tây như California, người da trắng từ chỗ chiếm tỷ lệ 80% dân số năm 1970, nay chỉ còn khoảng 46%, ngày càng “lạc lõng” giữa các cộng đồng người Hispanic, người Á Châu đông đảo và năng nổ.

Nỗi sợ “bị thay thế” và chính sách khắc nghiệt

Sự thay đổi cơ cấu dân số là căn bản để các lý luận gia cánh hữu đưa ra học thuyết “Sự Thay Thế Vĩ Đại,” theo đó người da màu nhập cư từ các nước nghèo “thế giới thứ ba” sẽ dần dần thay thế người da trắng, huỷ diệt nền văn minh phương Tây. Học thuyết Sự Thay Thế Vĩ Đại được trình bày chi tiết trong cuốn sách cùng tên, xuất bản năm 2012, của lý thuyết gia người Pháp Renaud Camus. Học thuyết này được các lý thuyết gia cánh hữu Mỹ tiếp nhận thành một nội dung quan trọng của phong trào MAGA – làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại. Để tránh nguy cơ bị thay thế, người da trắng phải đoàn kết và chống lại những “kẻ thay thế,” cả bằng bạo lực khi cần thiết.

Không rõ “nước Mỹ vĩ đại” là giai đoạn nào trong lịch sử 250 năm của quốc gia, nhưng có điều chắc là những người MAGA muốn nước Mỹ quay lại với thời kỳ mà người da trắng, gốc Anglo-Saxon, theo đạo Tin Lành còn giữ vai trò thống trị toàn bộ xã hội chứ không “loạn” vì đám da màu nhập cư như gần đây!

Nỗi sợ bị thay thế đã kích thích nhiều vụ thảm sát hàng loạt ở Mỹ, nổi bật là các vụ xả súng ở siêu thị Top Friendly Markets ở New York Tháng Năm, 2022, ở Charleston South Carolina năm 2015, ở Pittsburgh Pennsylvania năm 2018, ở El Paso Texas năm 2019… Thủ phạm gây ra những tội ác kinh hoàng này đều để lại “tuyên ngôn” xác nhận động cơ tấn công là để ngăn chặn các nhóm sắc tộc thiểu số giành được quyền lực ở Mỹ.

Trên truyền thông, các mạng truyền hình cánh hữu như Fox News, OANN, Newsmax thường có những chương trình bình luận biện minh cho các chính sách hạn chế nhập cư, kỳ thị người da màu. Khi còn ở đài Fox, ông Carlson liên tục báo động về mối nguy người da trắng bị thay thế. Báo The New York Times ghi nhận ông Carlson dùng phần lớn trong 400 chương trình “Tucker Carlson Tonight” trên đài Fox để quảng bá thuyết âm mưu rằng đảng Dân Chủ muốn mở cửa biên giới, khuyến khích người nhập cư đến Mỹ để thay đổi cơ cấu dân số; số cử tri da trắng theo đảng Cộng Hòa sẽ bị giảm, bị thay thế bằng những người mới, những cử tri ngoan ngoãn hơn từ Thế Giới Thứ Ba.

Người nhập cư còn bị các quan chức chính quyền Trump sỉ nhục bằng việc gán cho họ là “tội phạm,” “từ các nước hố phân,” “làm ô uế dòng máu Mỹ,”…

Về phương diện chính trị, lý thuyết thay thế đưa đến những chính sách chống nhập cư cứng rắn dưới thời chính quyền Trump. Steven Miller, phó văn phòng Toà Bạch Ốc kiêm cố vấn cao cấp về an ninh nội địa, chỉ thị cho lực lượng Cảnh Sát Di Trú (ICE) phải bắt giam và trục xuất ít nhất “3,000 người nhập cư bất hợp pháp” mỗi ngày! Những chính sách khắc nghiệt như đóng cửa biên giới, truy lùng, bắt giam, trục xuất người nhập cư diễn ra khắp nước Mỹ, hạn chế, thậm chí huỷ bỏ việc cấp thị thực (visa) cho công dân nhiều quốc gia, huỷ bỏ quy chế bảo vệ tạm thời TPS, đặt mức “bảo lãnh” $100,000 cho mỗi hồ sơ xin thị thực làm việc H1B, $15,000 cho thị thực du lịch-công việc (B1/B2)… đều nhắm tới một mục đích: hạn chế người nhập cư vào Mỹ và đẩy ra khỏi nước Mỹ người nhập cư da màu bằng mọi cách, bất chấp đạo lý.

Những chính sách này thu hút những người ủng hộ có tư tưởng phân biệt chủng tộc muốn xóa bỏ sự bình đẳng dành cho người da đen và người da màu tại Mỹ nhưng sâu xa, chúng làm đảo lộn tư tưởng cốt lõi được nêu trong Tuyên Ngôn Độc Lập rằng tất cả mọi người sinh ra đều bình đẳng.

Hai mặt của quyền quốc tịch theo nơi sinh

Sắc lệnh bãi bỏ quyền có quốc tịch theo nơi sinh (jus soli) mà ông Trump ký ban hành trong ngày đầu tiên trở lại Toà Bạch Ốc nằm trong chuỗi chính sách hạn chế nhập cư đó.

Khi Tối Cao Pháp Viện bác bỏ sắc lệnh vì nó trái hoàn toàn với Tu Chính Án thứ 14, ông Trump và các chính trị gia Cộng Hòa lập tức cân nhắc các biện pháp mới nhằm hạn chế số trẻ em sinh ra trên đất Mỹ là con cái của người nhập cư không giấy tờ, người cư trú tạm thời và người du lịch, chẳng hạn như từ chối cấp thị thực và chặn phụ nữ mang thai tại biên giới. Matt Walsh, người dẫn chương trình podcast cánh hữu, phát biểu: “Giờ đây khi [Tối Cao Pháp Viện] mở toang cánh cửa cho những kẻ xâm lược nước ngoài ồ ạt vượt biên và sinh sôi nảy nở, lựa chọn duy nhất của chúng ta là phải tăng cường gấp ba lần các biện pháp thực thi luật nhập cư. Quân sự hóa biên giới. Trục xuất hàng loạt. Bắt giữ tất cả những người nhập cư bất hợp pháp. Hãy sử dụng bất kỳ biện pháp vũ lực nào cần thiết. Không còn lựa chọn nào khác.”

Không ai phủ nhận quyền quốc tịch theo nơi sinh đã và đang bị lạm dụng trầm trọng. Tình trạng công dân nước ngoài đến Mỹ bằng thị thực du lịch, sinh con, lấy sổ thông hành Mỹ cho con rồi bồng con về nước là có thật; có cả một ngành công nghiệp “du lịch sinh con” công khai hoạt động, và những kẻ môi giới chào mời các dịch vụ vượt biên trái phép kèm theo lời hứa hẹn về quyền công dân cho đứa trẻ trong tương lai.

Tuy nhiên, đến Mỹ sinh con bằng thị thực du lịch là hành vi phạm pháp, man khai trước viên chức lãnh sự Mỹ về mục đích xin thị thực, sản phụ có hành vi như vậy có thể bị truy tố, kết án và trục xuất. Điều tra và trừng phạt những hành vi như vậy là việc của cơ quan công lực, như ICE. Đứa trẻ sinh ra tại Mỹ nhưng là kết quả của một hành vi phạm pháp cũng có thể bị trục xuất cùng mẹ mà không được hưởng quyền quốc tịch Mỹ theo Tu Chính Án thứ 14. Được biết Bộ Tư Pháp đang dồn nỗ lực để trấn áp hành vi gian lận thị thực liên quan tới du lịch sinh con.

Có điều không thể vì ngăn chặn hành vi lợi dụng pháp luật để làm trái pháp luật. Biết ơn nước Mỹ không có cách nào tốt hơn là hãy tôn trọng tư tưởng cốt lõi của Tuyên Ngôn Độc Lập: tất cả mọi người sinh ra đều bình đẳng, thay vì để cho nỗi sợ “bị thay thế” dẫn dắt tư tưởng và hành động của mỗi người. [dt]

Đêm Nhạc Tôn Vinh Chân Phước Francis Xavier Trương Bửu Diệp ở Little Saigon

Lâm Hoài Thạch/Người Việt

GARDEN GROVE, California (NV) – Đông đảo đồng hương đến dự Đêm Nhạc Tôn Vinh Chân Phước Francis Xavier Trương Bửu Diệp tại nhà nguyện Trương Bửu Diệp Foundation, Garden Grove, chiều Thứ Năm, 2 Tháng Bảy.

Toàn ban văn nghệ Trương Bửu Diệp Foundation đồng ca bài “Hát Mừng Chân Phước Trương Bửu Diệp.” (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Bắt đầu chương trình, ban tổ chức mời mọi người lắng đọng tâm hồn, và chứng kiến qua màn ảnh, giây phút trọng đại lúc Tòa Thánh Vatican tấn phong Chân Phước cho Linh Mục Trương Bửu Diệp.

Theo ban tổ chức, sự kiện này được hàng triệu người con yêu mến cố linh mục chờ đợi suốt nhiều thập niên. Từ giờ phút này, giáo hội chính thức tuyên xưng Linh Mục Francis Xavier Trương Bửu Diệp là Chân Phước, và mọi người Việt Nam đang chứng kiến thời khắc lịch sử ấy.

Chương trình văn nghệ đặc biệt với những bài ca nhằm vinh danh và tạ ơn vị linh mục, với những tiếng hát trong ban văn nghệ Trương Bửu Diệp Foundation (TBDF) và nhiều cộng đoàn khác đến trình diễn.

Ban hợp ca nam TBDF trình bày bài “Khúc Ca Anh Hùng.” (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Mở đầu là bài “Kính Chân Phước Trương Bửu Diệp” của Đinh Vũ, do toàn ban văn nghệ TBDF hợp ca. Kế tiếp là bài “Cảm Ơn Cha” của Lệ Hồng, với tiếng hát của Trần Ngọc; “Vinh Danh Cha Trương Bửu Diệp” của Thượng Uyển, do ban tam ca TBDF hợp ca; “Tình Yêu Hiến Dâng” của Đinh Vũ với tiếng hát Kenneth Phùng; và “Cảm Ơn Cha” của Đinh Vũ, với tiếng hát Jolene Nguyễn.

Sau đó là phần chia sẻ ơn lành của nhân chứng Trâm Lưu, từ Seattle, Washington, đến.

Chương trình văn nghệ tiếp nối với bài “Cha Diệp Nhân Chứng Đức Tin” của Trầm Thiên Thu, với tiếng hát Lý Mai Trang.

Kế tiếp là lời chia sẻ ơn lành của nhân chứng ơn lành Võ Ngọc Lan, cư dân Santa Ana.

Quang cảnh Đêm Nhạc Tôn Vinh Chân Phước Francis Xavier Trương Bửu Diệp tại nhà nguyện Trương Bửu Diệp Foundation, Garden Grove. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Ông John Nguyễn, thành viên ban tổ chức, nói: “Hôm nay là ngày rất đặc biệt, và đã có câu trả lời cho những lời cầu nguyện thầm lặng, cho những giọt nước mắt và niềm khát khao khắc khoải của hàng triệu con tim suốt 80 năm qua. Ngày Linh Mục Francis Xavier Trương Bửu Diệp chính thức được giáo hội tôn phong Chân Phước. Đây là niềm vui và hãnh diện chung cho chúng ta.”

Ông nói thêm: “Thật ý nghĩa thay, hồng ân này nở rộ ngay thềm kỷ niệm 15 năm chặng đường của Trương Bửu Diệp Foundation. Gia tài lớn nhất của chúng ta trong 15 năm qua không nằm ở những công trình vật chất. Gia tài ấy là hơn nửa triệu bước chân đã tìm về bên cha, là gần 20,000 tấm thẻ minh chứng cho sự gắn kết, và hơn 700 câu chuyện ơn lành được ghi nhận.”

Ban tam ca TBDF hợp ca bài “Vinh Danh Cha Trương Bửu Diệp.” (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Cũng theo ông John Nguyễn, 700 không phải là một con số. Đó là những cuộc đời, đó là những giọt nước mắt đã được lau khô, đó là những lời cầu nguyện đã được nhận lời, và đó là những phép lạ của niềm tin.

“Mầu nhiệm thay, hành trình của những phép lạ ấy lại được chính quý vị thắp sáng,” ông nói.

Thay mặt Ban Điều Hành TBDF, ông John Nguyễn nói lời tri ân sâu sắc đến từng vị ân nhân, từng thiện nguyện viên đã âm thầm góp công, góp của và góp lời cầu nguyện.

“Không có sự quảng đại của quý vị, sẽ không có một Trương Bửu Diệp Foundation vững chãi như ngày hôm nay,” ông nói.

Ban tổ chức bắt tay chia sẻ niềm vui chung với mọi người. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Ông chia sẻ thêm: “Sứ mạng của chúng ta chưa dừng lại ở đây. Vì Cha Diệp là Chân Phước, nhưng vương miện Hiển Thánh của ngài đang chờ đợi những minh chứng tiếp theo, từ chính cuộc đời của chúng ta. Chúng tôi tha thiết mời gọi quý vị, xin đừng giữ ơn lành cho riêng mình. Hãy mạnh dạn cất lên tiếng nói, chia sẻ những phép lạ, mà mình đã nhận được qua lời cầu nguyện của cha. Từ bây giờ trở đi, mỗi một lời chứng quý vị cất lên, chính là nhịp cầu đưa vị cha chung của chúng ta sớm bước lên bậc vinh quang Hiển Thánh. Qua đó, niềm tự hào không chỉ của Giáo Hội Việt Nam, mà là của toàn thế giới. Nguyện xin Chân Phước Trương Bửu Diệp tiếp tục che chở, chuyển cầu, ban muôn hồng ân và sự bình an của Thiên Chúa đến quý vị cùng gia quyến.”

Trong số quan khách tham dự có Dân Biểu Tiểu Bang California Trí Tạ (Địa Hạt 70) và ông Phát Bùi, chủ tịch Cộng Đồng Người Việt Quốc Gia Nam California, cựu nghị viên Garden Grove. Cả hai người đã trao tặng bằng khen cho ban tổ chức. Ngoài ra, còn có nhiều quan khách khác đến dự.

Đông đảo đồng hương đến dự Đêm Nhạc Tôn Vinh Chân Phước Francis Xavier Trương Bửu Diệp. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Chương trình văn nghệ tiếp tục với bài “Khúc Ca Anh Hùng” của Tri Tân, do toàn ban TBDF hợp ca. Sau đó ban tổ chức ngỏ lời cảm tạ, và tặng quà lưu niệm cho đồng hương đến dự.

Cuối cùng là liên khúc “Hát Mừng Chân Phước Trương Bửu Diệp” và “Lời Kính Tạ” của Dinh Vũ, do toàn ban văn nghệ TBDF hợp ca. [đ.d.]

Argentina thắng vất vả Cape Verde, một đối thủ ‘vô danh’

MIAMI, Florida (NV) – Argentina được cho rằng có trận đấu dễ nhất trong 16 cặp đấu ở vòng 32 đội, nhưng bất ngờ khi Cape Verde là đối thủ khó chịu nhất của đương kim vô địch từ đầu giải đến nay. Cặp còn lại Úc-Algeria căng đến độ phải kéo nhau đến loạt sút luân lưu.

Đương kim vô địch Argentina không ngờ lại vấp phải một đối thủ vô danh trên bản đồ bóng đá thế giới, nhưng lại lì lợm khiến Messi và các đồng đội vất vả đến thế.

Cristian Romero (13) chồi lên giữa các hậu vệ Cape Verde ghi bàn quyết định ở phút 111 cho Argentina ấn định tỉ số 3-2 trong một trận đấu giàu cảm xúc (Hình: Megan Briggs/Getty Images)

Phút 29, Argentina mở tỉ số trận đấu từ đường chuyền vượt tuyến chính xác đến từng centimet của trung vệ Lisandro Martinez, Messi khôn ngoan phá bẫy việt vị khống chế bóng một nhịp và tung cú sút ở góc hẹp hạ thủ môn Vozinha.

Có bàn thắng sớm, tưởng rằng Argentina sẽ thi đấu dễ hơn nhưng Cape Verde lại cho thấy họ là một tân binh không dễ dàng chịu thất bại kể cả đối thủ của mình là đương kim vô địch.

Không chỉ lăn xả trong phòng ngự, các cầu thủ Cape Verde còn rất sắc sảo và rất khỏe trong tranh chấp ở giữa sân lẫn thực hiện nhưng pha phản công khó chịu.

Đến phút 59, cả hàng thủ Argentina ngỡ ngàng khi chứng kiến Cape Verde có pha phản công mẫu mực, Từ cánh phải, Ryan Mendes thoát xuống chuyền bóng cho Deroy Duarte, cầu thủ 26 tuổi này thật quyết đoán với cú sút qua kẽ chân trung vệ Argentina và đi vào lưới trong sự bất lực của thủ thành Emiliano Martinez, gỡ hòa 1-1.

Hòa 1-1 trong 90 phút, hai đội bước vào hiệp phụ và ngay phút thứ hai của hiệp phụ đầu tiên, trung vệ Lisandro Martinez đưa Argentina vượt lên dẫn 2-1 từ cú sút ở góc hẹp.

Nhưng một lần nữa Cape Verde lại khiến cả thế giới thán phục. Họ dồn lên tấn công ép ngược Argentina và trong khoảnh khắc xuất thần ở phút 103, Jovane Cabral thực hiện cú vuốt bóng đưa quả Trinoda lượn theo một quỹ đạo hình quả chuối cắm vào góc cao gỡ hòa 2-2.

Một lần nữa Argentina lại vượt lên hệt như trận chung kết 2022 họ gặp Pháp. Lần này là trung vệ Cristian Romero bật cao đánh đầu tung lưới từ quả phạt góc chính xác tuyệt đội của đội trưởng Messi ở phút 111.

Argentina vào vòng 16 đội trong một trận đấu cực kỳ khó khăn và hú hồn trong khi đối thủ của họ, Cape Verde rời sân như những vị anh hùng bởi đã viết nên câu chuyện cổ tích thần kỳ cho bóng đá Cape Verde.

Một trận đấu giàu cảm xúc với nhiều cung bậc và những giây phút nghẹt thở nhưng mãn nhãn.

Ai Cập ăn mừng chiến thắng trước Úc sau loạt luân lưu thứ tư đã xác định đội suất vào vòng 16 đội. (Hình: Kevin C. Cox/Getty Images)

Trước đó trận Úc-Ai Cập diễn ra thật căng thẳng. Sau 90 phút chính thức hai đội hòa 1-1, hiệp phụ không bàn thắng nào và hai đội phải xác định bằng loạt luân lưu với sự chính xác của các cầu thủ Ai Cập. Họ thực hiện thành công cả bốn lượt sút trong khi các cầu thủ Úc thì thiếu chính xác. Souttar “mở hàng” với quả luân lưu đầu tiên lên trời và Lucas Herrington sút bật xà ở loạt thứ tư.

Úc dừng bước, Châu Á sạch bóng tại World Cup 2026 (theo phân vùng của FIFA, Úc thuộc khu vực Châu Á). Ai Cập vào vòng 16 đội với một kịch bản nghẹt thở nhưng có chút lãng mạn bởi cú sút luân lưu rất nghệ sĩ của Salah theo kiểu Panenka. (Thiện Vi) [dt]

Bà Emanuel Nguyễn Thị Vân

Bà Trần Vĩnh Trung

Sốc với tám cầu thủ Tunisia bị phát hiện doping tại World Cup 2026

MONTREAL, Canada (NV) – Cơ Quan Phòng Chống Doping Thế Giới (WADA) phát hiện tám cầu thủ Tunisia có kết quả dương tính với chất cấm trong thời gian thi đấu tại World Cup 2026, theo Times ngày 3 Tháng Bảy.

Tám cầu thủ Tunisia bị phát hiện dương tính với chất cấm clenbuterol trong danh mục doping. WADA không công bố danh tính các cầu thủ, nhưng cho biết các mẫu xét nghiệm được lấy trong khoảng 10 ngày trước trận đấu cuối vòng bảng Tunisia gặp Hòa Lan.

Các cầu thủ Tunisia trong một trận đấu tại Monterrey, Mexico. (Hình minh họa: Carl Recine/Getty Images)

Dù dương tính với doping nhưng không cầu thủ Tunisia nào bị đình chỉ thi đấu bởi hàm lượng chất cấm trong danh mục doping ở mức rất thấp. Chính vì thế vụ việc đang được điều tra theo quy trình của WADA thay vì bị coi là “vi phạm doping bị đình chỉ ngay lập tức.”

Theo quy định của WADA tại Technical Letter 23 (TL23), ban hành năm 2022, nếu nồng độ clenbuterol trong nước tiểu dưới ngưỡng 5 nanogram/ml, kết quả sẽ được xếp vào diện “Atypical Finding” (phát hiện bất thường), chứ chưa phải “Adverse Analytical Finding” (kết quả dương tính xác nhận vi phạm doping).

Nghi vấn cho rằng đội tuyển Tunisia đóng quân tại Monterrey, Mexico trong thời gian diễn ra World Cup 2026 và một nhà hàng tại đây được cho là đã được đưa vào diện xem xét. Một số trang báo cho rằng nhà hàng này có sử dụng chất cấm trong món thịt bò.

Nếu kết luận nguyên nhân đến từ thực phẩm, vụ việc sẽ được khép lại mà không có thêm hình thức xử lý. Chỉ khi không chứng minh được điều này, hồ sơ mới được nâng lên thành vụ vi phạm doping chính thức.

Liên Đoàn Bóng Đá Tunisia, các cầu thủ và các câu lạc bộ chủ quản của họ đều đã nhận thông báo về vụ việc, đồng thời có dự đoán những người liên quan sẽ không phải nhận bất kỳ hình thức kỷ luật nào, nếu giả thuyết thực phẩm nhiễm chất cấm được xác nhận.

Clenbuterol là chất thuộc nhóm beta-2 agonist, có tác dụng làm giãn phế quản trong điều trị một số bệnh hô hấp, nhưng cũng có khả năng thúc đẩy phát triển cơ bắp và giảm mỡ, nên bị WADA đưa vào danh mục cấm sử dụng trong thi đấu.

Chất này từng bị phát hiện sử dụng trái phép trong chăn nuôi tại Mexico nhằm tạo ra thịt có độ nạc hơn. (Đình Duy) [dt]

Tòa buộc chính phủ Trump nhận lại 19 nhân viên tình báo bị sa thải

WASHINGTON, DC (NV) – Một tòa kháng án liên bang, hôm Thứ Năm, 2 Tháng Bảy, ra lệnh buộc chính phủ Tổng Thống Donald Trump nhận lại 19 nhân viên tình báo từng bị sa thải vì nhiệm vụ tạm thời liên quan đến các chương trình đa dạng (DEI), phán rằng các cơ quan tình báo phải tôn trọng quyền hiến định về thủ tục pháp lý công bằng của nhân viên.

Theo NBC News, hội đồng ba thẩm phán ra phán quyết 2-1 rằng CIA và Văn Phòng Giám Đốc Tình Báo Quốc Gia không tuân thủ chính quy định nội bộ của hai cơ quan khi sa thải 19 nhân viên tình báo chuyên nghiệp. 

Huy hiệu của CIA tại trụ sở ở Langley, Virginia. (Hình: Saul Loeb/AFP via Getty Images)

Các nhân viên này lập luận rằng quyết định sa thải mang tính “tùy tiện” và “không được bất cứ hồ sơ bằng chứng nào hỗ trợ,” đồng thời nói họ lẽ ra phải được chuyển sang nhiệm vụ khác thay vì bị trừng phạt vì những công việc do chính quyền tiền nhiệm giao phó. 

Hồ sơ này bắt đầu từ chiến dịch của chính phủ Tổng Thống Trump nhằm xóa bỏ các chương trình DEI/DEIA, tức diversity, equity, inclusion and accessibility – đa dạng, công bằng, hòa nhập và tiếp cận – trong chính phủ liên bang. Sau khi ông Trump trở lại Tòa Bạch Ốc đầu năm 2025, chính phủ ban hành sắc lệnh yêu cầu các cơ quan liên bang chấm dứt các chương trình DEI, và Văn Phòng Quản Trị Nhân Sự Liên Bang, OPM, gửi hướng dẫn yêu cầu các cơ quan đưa nhân viên làm trong các văn phòng DEIA vào tình trạng nghỉ hành chính có lương từ ngày 22 Tháng Giêng, 2025. 

Nhóm bị ảnh hưởng trong hồ sơ này gồm 19 nhân viên tình báo chuyên nghiệp thuộc CIA và Văn Phòng Giám Đốc Tình Báo Quốc Gia, ODNI. Họ không bị cáo buộc làm sai, không bị cáo buộc làm việc kém, và cũng không bị thu hồi quyền tiếp cận tin mật; lý do chính nằm ở việc họ tạm thời được phân công vào các nhiệm vụ liên quan đến DEIA. Hồ sơ tòa nói việc chấm dứt vị trí của họ xuất phát từ các sắc lệnh mới của Tổng Thống Trump và các bản hướng dẫn của OPM nhằm loại bỏ chương trình DEIA trong chính phủ. 

Điểm dễ gây hiểu lầm là họ không phải “nhân viên DEI” theo nghĩa chính trị hoặc vận động ý thức hệ. Theo lập luận của phía nhân viên, họ là công chức tình báo nghề nghiệp, làm theo phân công của cấp trên và chính quyền trước đó; khi chính sách thay đổi, họ cho rằng cơ quan lẽ ra phải chuyển họ sang nhiệm vụ khác, thay vì sa thải vì một nhiệm vụ tạm thời mà họ không tự chọn. NBC News tường thuật rằng các nhân viên này nói quyết định sa thải mang tính “tùy tiện” và không có hồ sơ bằng chứng hỗ trợ.

Chính phủ ông Trump lập luận rằng Giám Đốc CIA John Ratcliffe và người đứng đầu tình báo quốc gia có thẩm quyền rất rộng theo luật an ninh quốc gia, kể cả quyền chấm dứt nhân viên khi thấy cần thiết vì quyền lợi của Mỹ. Lập luận này dựa trên đặc thù của cơ quan tình báo: nhân viên CIA và ODNI không có đầy đủ cơ chế bảo vệ như nhiều công chức liên bang bình thường. Nhưng đa số thẩm phán nói quyền sa thải rộng không xóa bỏ nghĩa vụ làm đúng thủ tục khi chính cơ quan có quy định về chuyển nhiệm vụ và kháng cáo. 

Hồ sơ này còn nhiều hơn 19 người, Reuters cho biết họ thuộc nhóm 58 nhân viên CIA và ODNI bị đưa vào diện nghỉ hành chính có lương vì từng được phân công vào các chương trình DEI. Điều đó cho thấy đây không phải một quyết định nhân sự lẻ tẻ, mà là một phần trong chiến dịch hành chính lớn hơn nhằm tháo bỏ DEI trong hệ thống liên bang, kể cả trong cộng đồng tình báo.

Hiện chưa rõ khi nào các nhân viên tại CIA và Văn Phòng Giám Đốc Tình Báo Quốc Gia được nhận lại và giao nhiệm vụ mới, trong lúc có nhiều khả năng chính phủ Trump sẽ kháng cáo.

CIA và Văn Phòng Giám Đốc Tình Báo Quốc Gia không trả lời yêu cầu bình luận của NBC News. (MPL) [dt]

Nghiện cờ bạc (Kỳ 10): Đừng đợi đến khi nghiện – Trẻ học cờ bạc từ đâu?

Mục này chỉ nhằm giải đáp các thắc mắc về sức khỏe mang tính tổng quát. Cho các vấn đề cụ thể, chi tiết của từng bệnh nhân, xin liên lạc với bác sĩ để được thăm khám trực tiếp.

Nhiều thông tin thiết thực và bổ ích khác về sức khỏe cũng được phát trên đài 106.3 FM ở vùng Orange County, California, vào mỗi sáng Chủ nhật từ tám đến chín giờ, trong chương trình Radio Sống Vui (nghe trên radio hay vào Google hay Youtube, search Radio Song Vui https://www.youtube.com/@radiosongvui)

Bác Sĩ Nguyễn Trần Hoàng

(Hình minh họa: Gaspar Zaldo/Unsplash)

Trẻ không học cờ bạc khi cầm bộ bài

Một buổi chiều mùng Một Tết.

Trong căn nhà nhỏ, bốn thế hệ quây quần bên nhau. Trên bàn là khay mứt, bình trà nóng và những bao lì xì đỏ còn chưa mở hết. Tiếng cười nói rộn ràng. Trẻ con chạy khắp nhà. Người lớn lâu ngày gặp nhau nên chuyện trò không dứt.

Sau bữa cơm, một người lấy bộ bài ra.

“Đánh vài ván cho vui.”

Một người khác cười:

“Cho tụi nhỏ cầm bài lấy hên.”

Một cậu bé khoảng bảy tuổi được gọi lại. Em chưa biết các quân bài. Người lớn chỉ cho em cách cầm bài, cách bỏ bài và đưa cho em vài đồng tiền lẻ.

Mỗi lần em thắng, cả bàn cười lớn.

“Giỏi quá!”

“Hên quá!”

“Có số đỏ rồi!”

Khuôn mặt cậu bé sáng lên. Không phải vì số tiền nhỏ trong tay. Mà vì em vừa làm cho cả nhà vui. Em vừa được khen. Em vừa trở thành trung tâm của sự chú ý.

Hình như không ai trong căn phòng hôm ấy nghĩ rằng mình đang làm điều gì sai.  (Hoặc có nghĩ mà không nói ra:  Sợ làm “mất vui”)

Thật ra, phần lớn các gia đình đều không có ý định dạy trẻ em đánh bạc.

Họ chỉ muốn có thêm một trò vui trong ngày Tết.

Và cũng chính vì vậy mà câu chuyện này đáng để chúng ta suy nghĩ.

Bởi vì rất nhiều điều ảnh hưởng đến cuộc đời một con người không bắt đầu từ những quyết định lớn.

Nó bắt đầu từ những điều rất nhỏ.

Rất bình thường.

Rất dễ bỏ qua.

Trẻ em học bằng đôi mắt trước khi học bằng đôi tai

Có một điều mà hầu như tất cả các bậc cha mẹ đều biết nhưng đôi khi lại quên.

Trẻ em không học nhiều nhất từ những gì người lớn nói.

Chúng học nhiều nhất từ những gì người lớn làm.

Một người cha có thể nói với con:

“Tiền không quan trọng.”

Nhưng nếu mỗi ngày trong nhà chỉ nói chuyện về tiền bạc, đứa trẻ sẽ hiểu một thông điệp khác.

Một người mẹ có thể dạy con:

“Đừng hơn thua.”

Nhưng nếu mỗi lần chơi một trò chơi nhỏ cũng phải thắng bằng được, đứa trẻ sẽ học cách xem thắng thua là thước đo giá trị của bản thân.

Điều này không chỉ là kinh nghiệm sống.

Đó cũng là một trong những nền tảng của tâm lý học phát triển. Trẻ em học rất nhiều thông qua quan sát và bắt chước những người mà các em yêu thương và tin tưởng nhất. Các nhà tâm lý gọi đó là học tập qua quan sát (observational learning), một khái niệm được phát triển từ công trình của Albert Bandura và được chứng minh qua nhiều thập niên nghiên cứu.

Nói cách khác, cha mẹ và ông bà chính là những người thầy đầu tiên của con cháu, ngay cả khi không hề có ý định dạy dỗ.

Điều đứa trẻ nhớ không phải là bộ bài

Nhiều năm sau, cậu bé trong câu chuyện đầu bài có thể sẽ không còn nhớ mình thắng hay thua bao nhiêu.

Nhưng bộ não của em sẽ ghi nhớ một điều khác.

Đó là cảm xúc.

Cảm giác hồi hộp khi lật lá bài cuối cùng.

Cảm giác được mọi người reo hò khi thắng.

Cảm giác sung sướng khi bất ngờ nhận được tiền.

Não bộ của trẻ em đặc biệt nhạy cảm với những trải nghiệm gắn liền với cảm xúc tích cực. Những trải nghiệm ấy tạo nên những ký ức rất bền vững, nhất là khi chúng gắn với tình cảm gia đình và sự khích lệ của những người thân yêu.

Đó là lý do điều đứa trẻ mang theo suốt nhiều năm không phải là cách đánh bài.

Mà là cảm giác.

Và chính cảm giác ấy mới là điều có sức ảnh hưởng lâu dài.

Có phải đánh bài vào ngày Tết sẽ khiến trẻ nghiện cờ bạc không?

Đây là câu hỏi mà nhiều người sẽ đặt ra.

Câu trả lời là:

Không.

Sẽ không đúng nếu nói rằng chỉ vài ván bài ngày Tết sẽ khiến một đứa trẻ trở thành người nghiện cờ bạc.

Khoa học chưa bao giờ kết luận như vậy.

Nhưng khoa học cũng cho thấy một điều khác.

Những đứa trẻ tiếp xúc với cờ bạc từ sớm, hoặc lớn lên trong môi trường xem cờ bạc là chuyện bình thường, có nguy cơ gặp các vấn đề liên quan đến cờ bạc cao hơn khi trưởng thành nếu đồng thời có thêm những yếu tố nguy cơ khác như xung động cao, căng thẳng kéo dài, bạn bè ảnh hưởng hoặc dễ tiếp cận cờ bạc. Nhiều nghiên cứu tổng quan đã ghi nhận mối liên hệ này. National Council on Problem Gambling cũng nhấn mạnh rằng việc tiếp xúc sớm là một trong những yếu tố cần được quan tâm trong công tác phòng ngừa.

Nói cách khác.

Không phải mọi hạt giống đều nảy mầm.

Nhưng nếu không gieo hạt, sẽ không có cây.

Điều đáng sợ nhất là sự bình thường hóa

Có một hiện tượng tâm lý rất đáng chú ý.

Con người thường không sợ những điều mình thấy hằng ngày.

Một đứa trẻ nhìn thấy cha hút thuốc mỗi ngày sẽ dễ xem hút thuốc là bình thường.

Một đứa trẻ lớn lên trong tiếng chửi mắng sẽ dễ nghĩ rằng vợ chồng nào cũng như vậy.

Và một đứa trẻ thường xuyên nghe người lớn nói:

“Hôm nay hên.”

“Thử vận may.”

“Biết đâu trúng.”

“Dám chơi mới thắng.”

cũng sẽ dần xem việc đặt cược là một phần bình thường của cuộc sống.

Đó mới là điều đáng suy nghĩ.

Không phải vì những câu nói ấy hoàn toàn sai.

Mà vì chúng đang âm thầm hình thành cách nhìn của trẻ về tiền bạc, may mắn và thành công.

Người lớn đang dạy gì khi nói về tiền?

Có một câu hỏi mà mỗi chúng ta có thể tự hỏi mình.

Trong một tuần qua, con cháu đã nghe mình nói về tiền bao nhiêu lần?

Và mình đã nói như thế nào?

Có phải phần lớn những câu chuyện đều xoay quanh:

“Làm sao kiếm nhanh hơn?”

“Ai trúng số?”

“Cổ phiếu này lời bao nhiêu?”

“Nhà kia giàu vì hên.”

Hay con trẻ cũng được nghe những câu như:

“Tiền là kết quả của lao động.”

“Uy tín còn quý hơn tiền.”

“Không có đồng tiền nào đáng để đánh đổi sự bình yên của gia đình.”

Một đứa trẻ sẽ lớn lên với cách nhìn về tiền đúng bằng cách người lớn sống với đồng tiền.

Không phải bằng những bài giảng.

Mà bằng từng câu nói hằng ngày.

Điều đáng để suy nghĩ

Không một người cha hay người mẹ nào mong con mình sau này trở thành người nghiện cờ bạc.

Nhưng cũng không nhiều người nhận ra rằng việc phòng ngừa không bắt đầu khi con đủ mười tám tuổi.

Nó bắt đầu từ những năm đầu đời.

Từ cách cả gia đình đối xử với đồng tiền.

Từ cách người lớn đối diện với thắng và thua.

Từ những điều tưởng như rất nhỏ trong một buổi chiều ngày Tết.

Có lẽ điều một đứa trẻ cần học đầu tiên không phải là cách kiếm thật nhiều tiền.

Mà là hiểu rằng giá trị của một con người chưa bao giờ được quyết định bởi sự may rủi.

Và cũng có lẽ, món quà đầu năm quý nhất mà người lớn có thể trao cho con cháu không phải là một bao lì xì dày hơn.

Mà là một bài học âm thầm rằng: hạnh phúc được xây bằng tình yêu thương, sự tử tế và lao động chân chính, chứ không bằng những lần đặt cược vào vận may. [dt]

(Kỳ tới: Điều nguy hiểm không phải là thắng tiền)

Ít nhất 3,700 ca tử vong trong đợt nóng tại Pháp, Bỉ và Hoà Lan

PARIS, Pháp (NV) – Pháp, Bỉ và Hoà Lan ghi nhận ít nhất 3,700 ca tử vong vượt mức bình thường trong đợt nóng cuối Tháng Sáu, khi nhiệt độ tăng mạnh khắp Châu Âu và giới hữu trách cảnh báo số liệu có thể tăng thêm, theo Reuters loan tin hôm Thứ Sáu, 3 Tháng Bảy.

Đợt nóng kéo dài khoảng từ 20 đến 28 Tháng Sáu, được các chuyên gia mô tả là một trong những đợt nóng nghiêm trọng nhất tại Châu Âu, gây gián đoạn nguồn điện, làm hư hại hạ tầng và tạo áp lực lớn lên hệ thống y tế. Reuters dẫn nhận định của giới khoa học cho rằng nắng nóng khắc nghiệt gần như chắc chắn có liên hệ với biến đổi khí hậu. 

Một người đàn ông ngâm mình trong hồ phun nước trước tháp Eiffel khi nắng nóng bao trùm Paris hồi Tháng Sáu. (Hình: Annice Lyn/Getty Images)

Tại Pháp, Bộ Trưởng Y Tế Stephanie Rist nói có 2,025 ca tử vong vượt mức bình thường trong thời gian nắng nóng, với mức tăng rõ trong nhóm trên 45 tuổi. Cơ quan y tế công cộng Pháp cũng cho biết số người chết tại nhà tăng 91% trong tuần 22 đến 28 Tháng Sáu so với tuần trước. Số tử vong tại viện dưỡng lão và cơ sở y tế cũng tăng. 

Tại Bỉ, Bộ Y Tế ghi nhận khoảng 1,200 ca tử vong vượt mức bình thường từ 18 đến 29 Tháng Sáu, trong đó 530 ca thuộc nhóm 85 tuổi trở lên và 180 ca thuộc nhóm dưới 65 tuổi. Bộ này gọi mức tử vong trong đợt nóng là “chưa từng có” tại Bỉ. 

Tại Hoà Lan, giới hữu trách nói đợt nóng gây khoảng 480 ca tử vong vượt mức bình thường, chủ yếu trong nhóm trên 80 tuổi. Con số này cho thấy nắng nóng nguy hiểm nhất đối với người cao niên, người có bệnh nền, người sống một mình, và những gia đình không có điều kiện làm mát nhà cửa trong nhiều ngày liên tiếp. 

“Ca tử vong vượt mức bình thường” không có nghĩa tất cả các trường hợp đều được ghi nhận trực tiếp là chết vì nóng, mà là số người chết cao hơn mức dự kiến trong cùng thời gian. Chỉ số này thường được dùng để đo tác động thật của các thảm họa y tế công cộng, vì nhiều ca tử vong do nóng có thể liên quan đến tim mạch, hô hấp, mất nước, hoặc bệnh nền trở nặng.

Đợt nóng tại Pháp, Bỉ và Hoà Lan nhắc lại một thực tế lạnh lùng rằng nắng nóng không còn là chuyện thời tiết khó chịu nhưng là một mối đe dọa sinh mạng. Khi hàng ngàn người chết vượt mức bình thường chỉ trong vài ngày tại các quốc gia giàu có ở Châu Âu, vấn đề không chỉ nằm ở nhiệt độ, mà còn là điều kiện y tế, nhà ở, chăm sóc người già, hệ thống báo động và khả năng mở các trung tâm tránh nóng kịp thời.

Bài học cho tất cả mọi người là không nên chờ đến khi có người ngất xỉu mới xem nắng nóng là khẩn cấp. Người dân cần uống nước thường xuyên, tránh ra ngoài lúc nắng gắt, kiểm tra người già sống một mình, giữ phòng ngủ đủ mát vào ban đêm, và gọi cấp cứu khi có dấu hiệu lú lẫn, chóng mặt nặng, tim đập nhanh, ngất xỉu hoặc thân nhiệt tăng bất thường. (MPL) [dt]

Khi chính phủ của bố thay chính sách,  các công ty của Trump Jr kiếm bộn tiền 

WASHINGTON, DC (NV) – Ông Donald Trump Jr, con trai lớn của Tổng Thống Donald Trump, đang đối diện thêm câu hỏi về xung đột lợi ích sau khi Reuters đưa tin hôm Thứ Sáu, 3 Tháng Bảy, một đề nghị mới của Cơ Quan Quản Trị Rượu, Thuốc Là và Súng, gọi tắt là ATF, có thể giúp GrabAGun, công ty bán súng trên mạng nơi ông là cổ đông và thành viên hội đồng quản trị, hưởng lợi lớn nếu quy định này thành chính sách chính thức.

Theo Reuters, GrabAGun được mệnh danh là “Amazon của súng,” vì mô hình bán súng trực tuyến. Đề nghị của ATF cho phép các đại lý có giấy phép gửi súng trực tiếp đến nhà người mua trong cùng tiểu bang, sau khi người mua qua bước xác minh danh tính trực tuyến, kiểm tra lý lịch, thời gian chờ bảy ngày, và thông báo cho cơ quan công lực địa phương. Hiện nay, người mua súng trên mạng thường phải đến cửa hàng nhận súng và kiểm tra lý lịch trực tiếp, trừ khi có giấy phép phù hợp. 

Tổng Thống Donald Trump khai mạc sân golf của gia đình ở Scotland cùng hai con trai Donald Trump Jr (trái) và Eric Trump hồi Tháng Bảy, 2025. (Hình: Andrew Harnik/Getty Images)

Reuters cho biết ông Trump Jr nắm hơn 300,000 cổ phiếu GrabAGun, trị giá hơn $700,000, thấp hơn nhiều so với mức hơn $5 triệu hồi năm ngoái. Vì vậy, nếu quy định mới làm thị trường bán súng trực tuyến tăng mạnh, giá trị cổ phần của con trai tổng thống có thể tăng theo. 

Đây là điểm gây tranh cãi vì một quy định được trực tiếp thúc đẩy từ chính phủ dưới quyền người cha có thể mở đường cho lợi ích tài chính riêng cho gia đình tổng thống. 

ATF ước tính một nửa người mua súng, tức gần 3.3 triệu người mỗi năm, cuối cùng có thể dùng cách mua súng giao tận nhà. Cơ quan này cũng nói đề nghị có thể tiết kiệm cho người tiêu thụ khoảng $103.7 triệu mỗi năm về thời gian đi lại và thủ tục. 

Phía ông Donald Trump Jr phủ nhận liên quan đến đề nghị này. Người phát ngôn Andrew Surabian nói rằng ông Trump Jr “không có liên lạc với chính phủ liên bang” trong vai trò tại các công ty ông đầu tư hoặc cố vấn, và “zero involvement,” tức không liên quan gì, đến quyết định cụ thể này. 

Ông Marc Nemati, tổng giám đốc GrabAGun, cũng nói với Reuters rằng ông và Trump Jr không biết trước đề nghị này, dù trong một thông cáo hồi Tháng Năm, ông nói GrabAGun có vị thế đặc biệt để tận dụng cơ hội tiềm năng này. 

Các nhóm kiểm soát súng như Everytown, Brady và Giffords cảnh báo việc gửi hàng triệu khẩu súng đến nhà người mua có thể làm tăng nguy cơ buôn súng bất hợp pháp, trộm hàng qua bưu điện, và mua hộ cho người bị cấm sở hữu súng. 

Bà Aneesa McMillan của Giffords nói ngay cả với hệ thống bán hàng và kiểm tra lý lịch trực tuyến tốt nhất, cửa hàng bán súng qua internet không thể biết người mua có chuyển súng cho người khác hay không. Một số chủ tiệm súng nhỏ cũng lo mất nguồn thu từ phí chuyển giao, thường khoảng $30 mỗi khẩu, cùng lượng khách ghé tiệm mua đạn và phụ kiện. 

Điểm mâu thuẫn đáng chú ý là ông Donald Trump Jr trước đây từng lập luận rằng bán súng trực tuyến an toàn vì súng được gửi đến cửa hàng để khách đến nhận, không gửi thẳng về nhà. Nay chính quy định mới lại mở cửa cho mô hình giao tận nhà, tức đi xa hơn điều mà ông từng dùng để bảo vệ GrabAGun trước các chỉ trích về an toàn. 

Hồ sơ GrabAGun không chỉ đứng riêng lẻ về việc các con hưởng lợi nhờ các chính sách của ông bố làm tổng thống. 

Hãng tin AP hồi Tháng Tư tường thuật vụ Powerus, một công ty drone ở Florida có sự hậu thuẫn của Donald Trump Jr và Eric Trump, tìm cách bán drone đánh chặn cho các nước vùng Vịnh trong lúc các nước này bị Iran tấn công và còn phụ thuộc vào quân đội Mỹ do cha họ chỉ huy. Ông

Richard Painter, cựu luật sư đạo đức Tòa Bạch Ốc thời Tổng Thống George W. Bush, nói các nước này chịu áp lực lớn khi phải mua từ con trai tổng thống, và gọi đây là hình ảnh “gia đình tổng thống kiếm nhiều tiền từ chiến tranh.” 

AP cũng dẫn lời đồng sáng lập Powerus là ông Brett Velicovich nói công ty thực hiện nhiều buổi trình diễn drone đánh chặn tại Middle East, nhằm chứng minh công nghệ có thể giúp các nước chống lại tấn công từ Iran. Thỏa thuận của hai anh em nhà Trump với Powerus có thể đem lại cho họ cổ phần lớn, trong bối cảnh Tổng Thống Trump, với vai trò tổng tư lệnh, mở chiến dịch tấn công Iran cùng Israel hơn một tháng trước đó, tạo ra nhu cầu phòng thủ cho chính các nước mà Powerus muốn bán hàng. 

Mẫu số chung tiếp tục xuất hiện trong hồ sơ khoáng sản chiến lược. Cơ quan truyền thông ProPublica tường thuật rằng 1789 Capital, quỹ đầu tư nơi ông Donald Trump Jr là đối tác, mua cổ phần trong Vulcan Elements khoảng ba tháng trước khi Bộ Quốc Phòng Mỹ công bố khoản vay $620 triệu cho công ty nam châm đất hiếm này. ProPublica cho biết hồ sơ Bộ Quốc Phòng và các cuộc phỏng vấn cho thấy yêu cầu cấp khoản vay đến từ Peter Navarro, cố vấn Tòa Bạch Ốc và là bạn của Trump Jr, một giới chức nói đây là thương vụ duy nhất trong nhóm được xem xét khởi phát từ một phụ tá hàng đầu của tổng thống. 

Trong một thư gửi Tòa Bạch Ốc, nhóm nhà lập pháp Dân Chủ nói khoản vay $620 triệu cho Vulcan Elements là khoản lớn nhất từ trước đến nay của Office of Strategic Capital, và công ty này làm nam châm dùng trong drone và hệ thống radar. Lá thư cũng nói Vulcan nhận thêm $10 triệu hợp đồng trực tiếp với Bộ Quốc Phòng và $50 triệu đầu tư cổ phần từ Bộ Thương Mại, làm tăng câu hỏi liệu tiền thuế dân có đang đi theo hướng tạo lợi ích cho công ty liên hệ gia đình tổng thống hay không. 

Một hồ sơ khác liên quan đến khoáng sản tungsten tại Kazakhstan càng làm câu hỏi rộng hơn. Tờ New York Times, cho biết thỏa thuận Mỹ-Kazakhstan nhằm khai thác tungsten, kim loại quan trọng cho đầu đạn hỏa tiễn, đạn xuyên giáp, chiến đấu cơ, chip điện toán và các hàng hóa chiến lược khác, thu hút chú ý vì các công ty và quỹ đầu tư liên hệ gia đình Trump và gia đình Bộ Trưởng Thương Mại Howard Lutnick có vị thế hưởng lợi. Theo bài này, các con trai Trump tham gia đầu tư qua Dominari Securities và một công ty mục đích đặc biệt nắm cổ phần trong Skyline Builders, công ty sau đó mua 20% cổ phần trong Cove Kaz Capital ngay trước khi thỏa thuận tungsten được ký. 

Trước khi Kaz Resources lên sàn chứng khoán, chính phủ Trump có các cam kết sơ bộ trị giá tới $1.6 tỷ cho dự án tungsten này. New York Times cho biết ít nhất 14 công ty đang tìm gần $9 tỷ tài trợ liên bang trong các thỏa thuận khoáng sản chiến lược có một mức liên hệ nào đó với hai gia đình Trump và Lutnick. (MPL)

1...293031...10,661Page 30 of 10,661

Tin mới cập nhật