SACRAMENTO, California (NV) – California hợp tác với tổ chức bất vụ lợi toàn quốc Baby2Baby thực hiện cung cấp tã miễn phí cho tất cả trẻ sơ sinh trong tiểu bang, theo đài KTLA cho biết hôm Thứ Sáu, 8 Tháng Năm. Đây là lần đầu tiên ở nước Mỹ có một chương trình như thế.

Bằng cách tận dụng sức mua số lượng lớn của tiểu bang, sáng kiến mới này, có tên Golden State Start, phân phối tã phẩm chất tốt, được sản xuất hàng loạt, thông qua các bệnh viện tham gia trên toàn tiểu bang. 

Chính quyền Thống Đốc Gavin Newsom cũng đang tìm hiểu các cách để giảm chi phí tã trên toàn tiểu bang bằng cách thách thức mức giá cao từ các thương hiệu lớn, theo một thông cáo báo chí. 

Bắt đầu từ mùa hè này, mỗi em bé sinh ra tại một bệnh viện California có tham gia chương trình sẽ nhận được 400 chiếc tã miễn phí. Các bệnh viện trao số tã này cho gia đình khi họ xuất viện. 

Giới chức tiểu bang nói chương trình này nhằm giảm bớt áp lực tài chính cho các gia đình, giảm những lựa chọn khó khăn giữa tã và các nhu yếu phẩm khác, đồng thời hỗ trợ sức khỏe trẻ sơ sinh bằng cách giúp cha mẹ duy trì đủ nguồn tã sạch. 

Golden State Start là một phần trong nỗ lực rộng hơn của Thống Đốc Newsom mang tên CalRx, được tạo ra với sự hợp tác của Cơ Quan Lập Pháp tiểu bang, nhằm làm cho các mặt hàng thiết yếu trở nên dễ mua hơn. Sáng kiến về tã này tiếp nối các chương trình CalRx khác, bao gồm chương trình naloxone của tiểu bang và các sáng kiến insulin giá thấp. 

“Người dân California đang đối mặt với chi phí nuôi dạy một gia đình, cung cấp bữa ăn miễn phí tại trường, làm cho chương trình mẫu giáo miễn phí cho mọi trẻ bốn tuổi, mở rộng các chương trình sau giờ học, và nay bảo đảm cha mẹ rời bệnh viện với những vật dụng căn bản mà trẻ sơ sinh của họ cần,” Newsom nói trong một tuyên bố. “Mỗi em bé sinh ra tại California đều xứng đáng có một khởi đầu khỏe mạnh trong đời.” 

National Diaper Bank Network, tổ chức theo dõi tình trạng thiếu tã trên toàn quốc, ước tính khoảng 60% các gia đình có thu nhập thấp gặp khó khăn với chi phí tã và thường phải kéo dài nguồn tã bằng cách thay tã ít thường xuyên hơn. (MPL)

WASHINGTON, DC (NV) – Cộng đồng tình báo Mỹ, kể cả CIA, đồng thuận đánh giá trước khi chiến tranh Iran bùng nổ rằng Tehran không phát triển vũ khí nguyên tử, Fox News dẫn lời ông Joe Kent, cựu giám đốc Trung Tâm Chống Khủng Bố Quốc Gia, trong bản tin ngày Thứ Sáu, 8 Tháng Năm.

Tuyên bố này lập tức mở lại một câu hỏi cốt lõi là nếu đánh giá của hệ thống tình báo Mỹ trước chiến tranh cho rằng Iran chưa phát triển vũ khí nguyên tử, vì sao Tổng Thống Donald Trump vẫn phát động cuộc hành quân Epic Fury tấn công Iran khiến đưa đất nước bước vào một cuộc đối đầu quân sự đang ngày càng lan rộng tại Trung Đông? 

Theo Fox News, ông Kent đưa ra tuyên bố này trong một bài đăng trên X hôm Thứ Năm. Ông Kent viết rằng “một trong nhiều bi kịch của cuộc chiến này” là trước khi chiến tranh bắt đầu, cộng đồng tình báo Mỹ, bao gồm CIA, “đều đồng thuận rằng Iran không phát triển vũ khí nguyên tử.”

Cựu Giám Đốc Kent cũng nói tình báo Mỹ đánh giá rằng nếu bị Israel và Mỹ tấn công, Iran sẽ nhắm vào các căn cứ Mỹ trong khu vực và đóng eo biển Hormuz. Fox News cũng đăng bản tin trực tuyến nêu cùng nội dung, trích lời ông Kent rằng “câu chuyện và nghị trình” do Israel thúc đẩy đã thắng trong cuộc tranh luận và “đẩy chúng ta vào cuộc chiến này.” 

Điểm đáng chú ý trong phát biểu của Kent không chỉ nằm ở nhận định về chương trình nguyên tử Iran mà còn ở lời cáo buộc chính trị thẳng thắn khi cho rằng giới tình báo đã đánh giá đúng, nhưng tiếng nói chuyên môn của họ bị lấn át bởi lập luận của Israel. 

Theo ông Kent, cộng đồng tình báo cũng từng đánh giá rằng việc nhắm vào giới lãnh đạo Iran sẽ củng cố chế độ và làm phe cứng rắn mạnh hơn. Nói cách khác, ông Kent không chỉ đặt vấn đề về “lý do khai chiến,” mà còn đặt vấn đề về năng lực ra quyết định của chính quyền khi bỏ qua cảnh báo rằng chiến tranh có thể làm Iran phản ứng dữ dội hơn, chứ không yếu đi. 

Cựu Giám Đốc Kent, người từ chức khỏi cơ quân Trung Tâm Chống Khủng Bố Quốc Gia hồi Tháng Ba, trước đó cũng viết trong thư từ chức rằng ông “không thể, với lương tâm ngay thẳng, ủng hộ cuộc chiến đang tiếp diễn ở Iran.” Ông nói Iran “không gây ra mối đe dọa sắp xảy ra” đối với Hoa Kỳ, và cho rằng Mỹ bắt đầu cuộc chiến do áp lực từ Israel và nhóm vận động hành lang Mỹ ủng hộ Israel. 

Đây là một lập luận rất nặng ký vì đến từ một cựu giới chức từng đứng đầu trung tâm chống khủng bố quốc gia, chứ không phải từ một nhà bình luận bên ngoài chính quyền. Đài truyền thanh quốc gia PBS trước đó cũng tường thuật việc ông Kent từ chức với lý do Iran không gây ra mối đe dọa sắp xảy ra và ông không thể tiếp tục ủng hộ cuộc chiến của Trump tại Iran. 

Toà Bạch Ốc phản bác mạnh mẽ qua phát ngôn viên Davis Ingle nói với Fox News Digital rằng lá thư từ chức và các bình luận gần đây của Kent “đầy rẫy những lời dối trá.” Theo ông Ingle, điều “nghiêm trọng nhất” là ông Kent tuyên bố sai rằng “nước bảo trợ khủng bố lớn nhất thế giới” không gây ra mối đe dọa đối với Hoa Kỳ, và rằng Israel xúi giục Tổng Thống Trump phát động Chiến Dịch Epic Fury. Ông Ingle nói Trump, với tư cách tổng tư lệnh, hành động dựa trên “bằng chứng vững chắc” cho thấy chế độ Iran đưa đến “mối đe dọa sắp xảy ra” và đang chuẩn bị tấn công người Mỹ trước. 

Tổng Thống Trump cũng bác bỏ lập luận cho rằng Israel thuyết phục ông tham chiến. Trong một bài đăng trên Truth Social hồi Tháng Tư, Trump viết rằng Israel “chưa bao giờ” thuyết phục ông bước vào cuộc chiến với Iran. Ông nói những gì xảy ra sau vụ tấn công khủng bố ngày 7 Tháng Mười, 2023, cùng với quan điểm cả đời của ông rằng “IRAN KHÔNG BAO GIỜ ĐƯỢC CÓ VŨ KHÍ NGUYÊN TỬ,” mới là lý do khiến ông hành động. 

Sự đụng độ giữa hai lập luận này cho thấy khoảng cách rất lớn giữa đánh giá tình báo, lập trường chính trị và quyết định quân sự. Một bên là ông Kent, cựu lãnh đạo chống khủng bố, nói cộng đồng tình báo Mỹ không thấy Iran đang phát triển vũ khí nguyên tử và đã cảnh báo trước các hậu quả như Iran tấn công căn cứ Mỹ, đóng eo biển Hormuz, và phe cứng rắn Iran được củng cố. Bên kia là Tòa Bạch Ốc, nói Iran là mối đe dọa sắp xảy ra, Trump hành động để bảo vệ người Mỹ, và không có chuyện Israel “ép” Mỹ vào chiến tranh. 

Bối cảnh hiện nay làm tranh luận này càng trở nên nghiêm trọng. Trong những ngày qua, Mỹ và Iran vẫn nói về đàm phán, hòa bình và ngừng bắn, nhưng trên thực tế hai bên tiếp tục bắn vào tàu, phóng hỏa tiễn, dùng drone, và cáo buộc nhau vi phạm lệnh ngừng bắn quanh eo biển Hormuz. 

Fox News trong một bản tin cập nhật riêng cũng tường thuật rằng Tổng Thống Trump nói các cuộc tấn công trả đũa của Mỹ nhắm vào mục tiêu Iran chỉ là một “cú tát yêu,” trong khi Bộ Tư Lệnh Trung Ương Mỹ nói các khu trục hạm USS Truxtun, USS Rafael Peralta và USS Mason bị Iran tấn công bằng hỏa tiễn, drone và tàu nhỏ khi đi qua eo biển Hormuz. 

Vấn đề do cựu Giám Đốc Kent nêu ra vì vậy không chỉ là tranh cãi quá khứ mà là câu hỏi đang tác động trực tiếp đến hiện tại đó là nếu tình báo Mỹ từng đánh giá Iran không phát triển vũ khí nguyên tử, thì nền tảng chiến lược của cuộc chiến cần được kiểm tra lại. Một cuộc chiến có thể bắt đầu bằng câu nói “không thể để Iran có vũ khí nguyên tử,” nhưng nếu chính cộng đồng tình báo từng không thấy Iran đang phát triển loại vũ khí đó, thì công chúng có quyền hỏi quyết định chiến tranh dựa trên tình báo hay dựa trên áp lực đồng minh, hoặc dựa trên một lập trường chính trị có sẵn trong lòng ông Trump.

Trong lịch sử Mỹ, những cuộc chiến lớn thường để lại câu hỏi về thông tin tình báo trước giờ khai hỏa. Với cuộc chiến Iran hiện nay, lời xác nhận mới nhất của  cựu Giám Đốc Joe Kent, được Fox News loan tin, đặt chính quyền ông Trump trước một vấn đề không thể chỉ giải quyết bằng khẩu hiệu an ninh quốc gia. Khi một cựu giám đốc chống khủng bố nói giới tình báo đã cảnh báo đúng, chính xác nhưng bị bỏ qua, điểm cốt lõi không còn chỉ là Iran nguy hiểm đến đâu mà là quyết định tham chiến dựa trên thông tin của tình báo quốc gia hay chỉ thuần cảm tính của nhà lãnh đạo nước Mỹ. (MPL)

WASHINGTON, DC (NV) – Kinh tế Mỹ tạo thêm 115,000 việc làm trong Tháng Tư, cao hơn đáng kể so với dự báo của giới kinh tế, nhưng các chi tiết bên trong báo cáo lại cho thấy một thị trường lao động đang chậm lại, lực lượng lao động thu hẹp, việc làm công nghệ suy giảm, và các rủi ro từ chiến tranh Iran, giá nhiên liệu, thuế quan cùng lạm phát vẫn đang đè nặng lên triển vọng kinh tế trong những tháng tới, theo CNBC loan tin ngày Thứ Sáu, 8 Tháng Năm.

Theo báo cáo của Bộ Lao Động công bố hôm Thứ Sáu, số việc làm phi nông nghiệp tăng 115,000 trong Tháng Tư sau khi điều chỉnh theo mùa. Con số này thấp hơn mức 185,000 việc làm của Tháng Ba, một tháng được xem là mạnh bất thường, nhưng vẫn vượt xa mức dự báo 55,000 trong đánh giá của Dow Jones.

Tỷ lệ thất nghiệp giữ ở mức 4.3%, cho thấy thị trường lao động chưa rơi vào tình trạng suy yếu rõ rệt, nhưng cũng không còn ở giai đoạn bùng nổ như sau đại dịch.

CNBC nhận định báo cáo này vừa có mặt tích cực, vừa có nhiều “dấu hiệu cảnh báo” cho nền kinh tế. Số việc làm tăng cao hơn dự báo cho thấy doanh nghiệp vẫn tiếp tục tuyển dụng. Tuy nhiên, tốc độ tuyển dụng đang chậm lại, lực lượng lao động giảm, và một số ngành quan trọng như thông tin, công nghệ, sản xuất, xây dựng, tài chính và dịch vụ chuyên môn không còn tạo thêm nhiều việc làm như trước.

Một trong những điểm đáng chú ý là tiền lương tăng thấp hơn dự báo. Mức lương trung bình theo giờ tăng 0.2% trong tháng và 3.6% so với cùng kỳ năm trước, thấp hơn mức ước tính lần lượt là 0.3% và 3.8%.

Theo nhật báo Washington Post, lương trung bình theo giờ hiện ở mức $37.41. Việc lương tăng chậm hơn có thể giúp giảm bớt áp lực lạm phát, nhưng cũng làm hẹp khoảng cách giữa thu nhập và giá cả, nhất là khi giá xăng trên toàn quốc đã vượt $4.50 một gallon trong Tháng Năm.

Các ngành tạo việc làm mạnh nhất vẫn là những lĩnh vực gắn với nhu cầu căn bản của xã hội. Ngành chăm sóc y tế tiếp tục dẫn đầu, với ghi nhận 37,000 việc làm mới nhờ nhu cầu chăm sóc từ thế hệ baby boomers đang già đi. Ngành vận tải và kho bãi tăng 30,000 việc làm, bán lẻ tăng 22,000, và trợ giúp xã hội tăng 17,000.

Nhưng các con số tiêu cực cũng rất đáng chú ý. Ngành dịch vụ thông tin mất 13,000 việc làm trong Tháng Tư, tiếp tục xu hướng suy giảm kéo dài từ Tháng Mười Một, 2022. Theo CNBC, lĩnh vực này đã mất 342,000 việc làm trong giai đoạn đó, tương đương 11% số việc làm, trùng với thời kỳ trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh. Nhật báo Washington Post cũng cho biết chính phủ liên bang mất 9,000 việc làm trong Tháng Tư và lực lượng lao động liên bang thu hẹp 11.5% kể từ khi đạt đỉnh vào Tháng Mười, 2024.

Một dấu hiệu cảnh báo khác nằm ở lực lượng lao động. CNBC cho biết cuộc khảo sát ở các gia đình cho thấy số lao động giảm 226,000 người, trong khi tỷ lệ tham gia lực lượng lao động giảm xuống 61.8%, mức thấp nhất kể từ Tháng Mười, 2021. Một thước đo rộng hơn về thất nghiệp, bao gồm người nản lòng không tìm việc và người làm bán thời gian vì lý do kinh tế, tăng lên 8.2%. Số người làm bán thời gian vì lý do kinh tế tăng 445,000, lên 4.9 triệu.

Bà Nicole Bachaud, kinh tế gia về lao động tại ZipRecruiter, đưa ra một lý do khiến tỷ lệ thất nghiệp ổn định là vì “nhóm lao động chính đang giảm.” Bà cảnh báo những người thất nghiệp dài hạn đang rời khỏi thị trường hoàn toàn, tạo ra một thay đổi trong nguồn cung lao động có thể báo trước những thách thức lớn hơn.

Ông Austan Goolsbee, chủ tịch Federal Reserve Bank of Chicago, nói với CNBC rằng thị trường lao động đã “gần như ổn định trong một năm, một năm rưỡi,” nhưng ông mô tả tình trạng này là “ổn định nhưng không tốt.” Theo ông, tỷ lệ thất nghiệp, tuyển dụng, sa thải và số vị trí còn trống đều ổn định, nên chưa có nhiều bằng chứng cho thấy thị trường việc làm đang sụp đổ.

Ông Scott Clemons, chiến lược gia đầu tư trưởng tại Brown Brothers Harriman, nói báo cáo này là “bằng chứng về sức bền nền tảng” của kinh tế và thị trường lao động Mỹ, bất chấp các lo ngại về Trung Đông, thất nghiệp, lạm phát và Federal Reserve. Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo “một tháng không tạo thành một xu hướng mới,” và cần thêm hai hoặc ba tháng tăng việc làm vững chắc trước khi có thể yên tâm hơn.

Báo cáo việc làm cũng được công bố vào thời điểm nhạy cảm đối với Federal Reserve. Tuần trước, ngân hàng trung ương bỏ phiếu 8-4 để giữ nguyên lãi suất chuẩn, mức bất đồng cao nhất kể từ năm 1992. Các giới chức Fed nhìn chung đồng ý giữ nguyên lãi suất, nhưng bất đồng về hướng đi kế tiếp, trong lúc chính sách tiền tệ bị làm phức tạp thêm bởi chiến tranh Iran, thuế quan, giá cả dai dẳng và việc cựu Thống Đốc Kevin Warsh đang chờ Thượng Viện chuẩn thuận để trở thành chủ tịch mới của Fed.

Toà Bạch Ốc ca ngợi báo cáo này là bằng chứng kinh tế tiếp tục vững dưới thời Tổng Thống Donald Trump. Ông Kush Desai, phát ngôn viên chính phủ, viết trên X rằng báo cáo Tháng Tư “vượt mạnh kỳ vọng” nhờ tăng trưởng mạnh trong khu vực tư nhân. Tuy nhiên, các kinh tế gia cảnh báo tác động của chiến tranh Iran mới chỉ bắt đầu xuất hiện. Nếu giá nhiên liệu tiếp tục cao, người tiêu dùng có thể giảm chi tiêu trong mùa hè, kéo theo nguy cơ thất nghiệp tăng trong các tháng tới. (MPL) [dt]

WASHINGTON, DC (NV) – Luật sư của ông Cole Tomas Allen, nghi can bị truy tố trong vụ nổ súng tại buổi tiệc của Hiệp Hội Phóng Viên Toà Bạch Ốc, đang yêu cầu hai giới chức hàng đầu Bộ Tư Pháp tự rút lui khỏi việc truy tố vụ án, lập luận rằng Quyền Bộ Trưởng Tư Pháp Todd Blanche và Biện Lý Liên Bang Jeanine Pirro có thể vừa là người liên quan, vừa là nhân chứng, thậm chí có thể được xem là nạn nhân trong sự việc xảy ra ngày 25 Tháng Tư tại Washington Hilton, nhật báo Washington Post loan tin hôm Thứ Sáu, 8 Tháng Năm.

Nghi can Allen, 31 tuổi, một giáo viên đến từ Torrance, California, bị cáo buộc vượt qua khu vực kiểm soát an ninh và nổ súng trong lúc Tổng Thống Donald Trump, Đệ Nhất Phu Nhân Melania Trump, các thành viên nội các và nhiều giới chức cao cấp đang có mặt tại buổi tiệc. 

Theo hồ sơ, Sở Mật Vụ phải đưa tổng thống và các thành viên chính quyền di tản khỏi sự kiện. Một nhân viên Cơ Quan Mật Vụ bị bắn trúng áo chống đạn và đang hồi phục. Nghi can Allen bị khống chế và bị bắt giữ tại chỗ. 

Trong hồ sơ nộp tòa, Luật Sư Eugene Ohm và Tezira Abe, hai luật sư công liên bang đại diện cho nghi can Allen, cho rằng việc ông Blanche và bà Pirro tiếp tục có vai trò trong các quyết định truy tố tạo ra các “dấu hiệu của sự thiên vị.” Họ viết rằng cả hai nhân vật cao cấp Bộ Tư Pháp này đều có mặt tại hiện trường, nghe tiếng súng, có lẽ cũng phải cúi xuống dưới bàn cùng với những giới chức khác, sau đó được di tản khẩn cấp, rồi sau đó cơ quan công lực tin mục tiêu của nghi can cũng là các giới chức chính quyền, bao gồm chính ông quyền bộ trưởng tư pháp lẫn bà chánh biện lý DC. 

Phía biện hộ lập luận rằng hệ thống tư pháp không thể để một người vừa là nạn nhân hoặc nhân chứng lại giữ vai trò quyết định truy tố trong chính vụ án đó. Trong hồ sơ, các luật sư công đặt câu hỏi: “Làm sao hệ thống tư pháp Mỹ có thể cho phép một nạn nhân truy tố một bị cáo hình sự trong một vụ án liên quan đến chính họ?” Các luật sư biện hộ cũng đề nghị tòa xem xét khả năng bổ nhiệm một công tố viên đặc biệt và yêu cầu Chánh Án Liên Bang Trevor McFadden loại bà Pirro, ông Blanche, và có thể cả các giới chức Bộ Tư Pháp khác khỏi việc trực tiếp tham gia điều tra và truy tố. 

Lập luận của phía thầy giáo Allen còn nhắm vào quan hệ cá nhân giữa bà Pirro và Tổng Thống Trump. Theo hồ sơ được tạp chí Newsweek trích dẫn, các luật sư nói bà Pirro có tình bạn lâu năm với tổng thống, từng cùng ông ăn Lễ Tạ Ơn và đi máy bay riêng của ông tới Florida vào cuối tuần. Còn ông Blanche từng là luật sư riêng của ông Trump trước khi được tổng thống đề cử vào Bộ Tư Pháp. Vì cáo buộc chính trong vụ này là tìm cách mưu sát Tổng Thống Trump, phía biện hộ cho rằng các mối quan hệ này làm tăng thêm nghi vấn xung đột lợi ích. 

Phía chính phủ chưa trình bày đầy đủ lập luận tại tòa, nhưng Chánh Biện Lý Pirro nói văn phòng của bà sẽ phản hồi trong một hồ sơ riêng. Trong tuyên bố, bà nói: “Chúng tôi sẽ không khoan nhượng với những người đến Washington DC để thực hiện các hành vi bạo lực chính trị phản dân chủ; và chúng tôi sẽ truy tố tất cả các hành vi như vậy đến mức hình phạt tối đa theo luật.” Còn Quyền Bộ Trưởng Blanche, thông qua một phát ngôn viên, chuyển yêu cầu bình luận sang văn phòng của Pirro. 

Theo Newsweek, video do Trump đăng trên Truth Social cho thấy nghi can, được cơ quan công lực xác định là ông Allen, chạy qua các rào chắn an ninh trong lúc nhân viên Cơ Quan Mật Vụ lao tới. Nghi can bị cáo buộc mang theo một khẩu shotgun, sáu con dao, một khẩu súng ngắn, đạn và các viên đạn shotgun. Nhân viên Sở Mật Vụ bị trúng một phát vào áo chống đạn đã bắn trả năm phát nhưng không bắn trúng ai, nghi can Allen bị thương nhưng không phải do trúng đạn. 

Một chi tiết gây chú ý trong vụ án là bản tuyên ngôn dài hơn 1,000 chữ mà nhà chức trách nói nghi can Allen gửi cho gia đình vài phút trước khi hành động. Tin nhắn bắt đầu bằng câu “Hello everybody,” rồi đan xen lời xin lỗi người thân, những bất mãn chính trị và lập luận tôn giáo. Theo Newsweek, bản tuyên ngôn trích dẫn Kinh Thánh nhiều lần và cho rằng Kitô Hữu có nghĩa vụ đạo đức phải chống lại chính quyền bất công bằng vũ lực. 

Một đại bồi thẩm đoàn liên bang truy tố nghi can Allen các tội danh gồm tìm cách mưu sát Tổng Thống Trump, tấn công một nhân viên liên bang, vận chuyển súng với ý định phạm trọng tội, nổ súng bằng shotgun, và các cáo buộc khác liên quan đến súng. Nếu bị kết tội riêng cáo buộc tìm cách mưu sát, nghi can có thể đối mặt bản án tối đa là tù chung thân. Ông Allen dự kiến ra tòa để nghe luận tội vào ngày 11 Tháng Năm. 

Nghi can Allen tốt nghiệp trường đại học California Institute of Technology tại Pasadena năm 2017, theo hồ sơ LinkedIn, và được mô tả là nhà phát triển game, kỹ sư, nhà khoa học và giáo viên. Một giáo sư cũ tại California State University, Dominguez Hills, nói với AP rằng nghi can Allen là sinh viên giỏi, lịch sự, nói năng nhỏ nhẹ, và ông “rất sốc” khi thấy tin này. 

Hồ sơ cho thấy Allen từng đóng góp $25 cho tổ chức ActBlue vào Tháng Mười, 2024, với ghi chú dành cho Harris for President, và đây là khoản đóng góp chính trị duy nhất của nghi can được ghi nhận trong thập niên qua. 

Vụ án này không chỉ xoay quanh cáo buộc bạo lực chính trị nhắm vào tổng thống nhưng còn mở ra một tranh luận pháp lý quan trọng rằng liệu các giới chức công tố có thể trực tiếp điều hành một vụ truy tố khi chính họ có mặt trong sự kiện, có thể là nhân chứng, và có quan hệ cá nhân hoặc nghề nghiệp mật thiết với người được cho là mục tiêu của vụ tấn công hay không. (MPL)

WASHINGTON, DC (NV) – Một hội đồng chánh án liên bang đã phán quyết Tổng Thống Donald Trump vi phạm pháp luật khi áp mức thuế 10% đối với hầu hết các mặt hàng nhập cảng vào Hoa Kỳ. Nhật báo The New York Times (NYTimes) dẫn tin cho biết hôm Thứ Năm, 7 Tháng Năm.

Phán quyết này tiếp tục giáng thêm một đòn thất bại pháp lý nữa vào Tòa Bạch Ốc trong nỗ lực phát động một cuộc chiến thương mại mà không có sự cho phép rõ ràng từ Quốc Hội.

Trong một phán quyết với tỷ lệ 2-1, hội đồng thẩm phán tại Tòa Án Thương Mại Quốc Tế Hoa Kỳ đã kết luận rằng chính quyền thổng thống thiếu cơ sở biện minh để áp đặt các mức thuế quan theo một đạo luật thương mại năm 1974, còn được đến với tên gọi Mục 122. Chính quyền Tổng Thống Trump bắt đầu áp dụng các mức thuế này sau khi Tối Cao Pháp Viện ra tuyên bố những mức thuế đối kháng do ông Trump đơn phương áp đặt là bất hợp pháp vào Tháng Hai.

Theo CNN, Mục 122 cho phép tổng thống áp mức thuế quan lên tới 15% đối với mọi mặt hàng nhập cảng mà không cần sự phê chuẩn của Quốc Hội, nếu đáp ứng được một số tiêu chí nhất định. Tuy nhiên trong trường hợp này, Tòa Thương Mại Quốc Tế nhận định rằng lập luận mà chính quyền đưa ra để biện minh cho các mức thuế quan này là chưa đủ sức thuyết phục.

Phán quyết này dường như đã đặt ra, ít nhất là trong thời điểm hiện tại, những giới hạn mới đối với các quyền hạn thương mại của ông Trump. Trong đó bao gồm cả những quyền hạn mà ông đã sử dụng  quyết liệt với kỳ vọng thiết lập lại mối quan hệ với cả các đồng minh lẫn đối thủ, gia tăng nguồn thu ngân sách, cũng như khuyến khích thêm nhiều doanh nghiệp chuyển hoạt động sản xuất sản phẩm về ngay tại Hoa Kỳ.

Theo NYTimes, mặc dù tòa đã tuyên bố các mức thuế do ông Trump áp đặt là bất hợp pháp, phán quyết này chỉ rõ ràng ngăn chặn việc thu thuế từ các doanh nghiệp nhỏ và một số tiểu bang đã khởi kiện về tính hợp pháp của chúng. Hiện vẫn chưa rõ chính quyền sẽ diễn giải lệnh này như thế nào, mặc dù giới quan sát đều nhận định rộng rãi rằng họ sẽ kháng cáo.

Phán quyết này đánh dấu một bước lùi đáng kể đối với ông Trump trong bối cảnh ông đang chuẩn bị tới Trung Quốc vào tuần tới để gặp gỡ nhà lãnh đạo Tập Cận Bình nhằm thảo luận về vấn đề thương mại. Các mức thuế dự kiến ​​sẽ là một chủ đề trọng tâm trong chương trình nghị sự, và phán quyết của tòa án có thể làm suy yếu thế mặc cả của tổng thống. (K.L)