HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Sau một tuần xét xử, hôm 27 Tháng Năm, Tòa Án Thành Phố Hà Nội đã tuyên phạt bị cáo Nguyễn Thị Kim Tiến, 67 tuổi, cựu bộ trưởng Y Tế, mức án sáu năm tù về tội “vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí.” Đồng thời buộc phải bồi thường 108 tỷ đồng ($4.1 triệu).
Theo báo Tuổi Trẻ, ngoài bà Tiến, hai bị cáo Nguyễn Chiến Thắng, cựu giám đốc Ban Quản Lý Dự Án Y Tế Trọng Điểm thuộc Bộ Y Tế, bị tuyên 30 năm tù, và Nguyễn Hữu Tuấn, cựu phó giám đốc điều hành Ban Quản Lý Dự Án Y Tế Trọng Điểm, lãnh 25 năm tù cùng về các tội “vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí,” và “nhận hối lộ.”
Bị cáo Nguyễn Thị Kim Tiến, cựu bộ trưởng Y Tế Việt Nam, tại tòa. (Hình: Nguyễn Hải/Dân Trí)
Đối với bảy bị cáo còn lại, Hội Đồng Xét Xử tuyên phạt từ ba đến bảy năm tù về các tội “vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí; lừa đảo chiếm đoạt tài sản.”
Tại tòa, bị cáo Kim Tiến thừa nhận trách nhiệm của người đứng đầu ngành y tế trong giai đoạn triển khai hai dự án bệnh viện Bạch Mai và Việt Đức cơ sở hai, với cáo buộc có trách nhiệm chính trong vụ thất thoát hơn 803 tỷ đồng ($30.4 triệu).
Cũng với kịch bản quen thuộc mà các quan chức cao cấp của Việt Nam khi phạm tội ra tòa thường áp dụng và có hiệu quả, bị cáo Kim Tiến cũng nhiều lần thể hiện “sự day dứt, ăn năn” và gửi lời “xin lỗi đảng, nhà nước và nhân dân” vì những sai phạm đã xảy ra, đồng thời cho rằng đây là “bài học sâu sắc trong công tác quản lý đầu tư công.”
Trong phần tranh luận, cách tính thiệt hại và câu hỏi “không phải án tham nhũng sao vẫn phải bồi thường,” Hội Đồng Xét Xử cho rằng, bị cáo Nguyễn Thị Kim Tiến “không chỉ đạo, không xúi giục, không giúp sức” cho bị cáo khác thực hiện hành vi nhận hối lộ, đồng thời cũng không biết số tiền mà cấp dưới “biếu tặng” 7.5 tỷ đồng ($284,812) từ các nhà thầu là tiền nhận hối lộ nên không bị xử lý về tội “nhận hối lộ.”
Theo cáo trạng, trong quá trình triển khai thực hiện hai dự án bệnh viện Bạch Mai và Việt Đức cơ sở hai, một số cá nhân tại Bộ Y Tế, Ban Y Tế Trọng Điểm và các đơn vị có liên quan đã “vi phạm pháp luật” dẫn đến dự án đình trệ, kéo dài, không đạt được mục tiêu đã đề ra.
Hai dự án bị dừng thi công từ Tháng Giêng, 2021 đến hết Tháng Mười Hai, 2024 gây hậu quả thất thoát, lãng phí “đặc biệt lớn cho ngân sách nhà nước.”
Do được biết đến là cháu ngoại của ông Hà Huy Tập, cố tổng bí thư đảng CSVN, và vì là “con ông cháu cha” nên bị cáo Kim Tiến được ưu ái ngồi ghế bộ trưởng Y Tế hai nhiệm kỳ, bất chấp việc dính nhiều vụ bê bối và bị dư luận kêu gọi từ chức.
Với vai trò người đứng đầu Bộ Y Tế, bị cáo Tiến có nhiệm vụ điều hành và quản lý chung mọi hoạt động của ngành y tế trong nước, trực tiếp chỉ đạo nhiều lĩnh vực, trong đó có công tác kế hoạch tài chính; quy hoạch và phát triển ngành; xây dựng cơ sở hạ tầng; trang thiết bị y tế…
Trong lúc quản lý xây dựng cơ sở hai của hai bệnh viện Bạch Mai và bệnh viện Việt Đức trong các năm 2013-2017, bị cáoTiến là người ký các quyết định liên quan.
Cụ thể, cựu bộ trưởng bị quy trách nhiệm về việc phê duyệt chủ trương tuyển tư vấn ngoại quốc và buông lỏng việc giám sát dự án.
Bị cáo Kim Tiến bị cho là “cố ý lựa chọn tư vấn ngoại quốc” là công ty VK khi chưa đánh giá khả năng đáp ứng điều kiện về năng lực, kinh nghiệm của các đơn vị tư vấn nội địa.
Sai phạm của bị cáo Tiến dẫn đến hai dự án bị đình trệ kéo dài, không đạt được mục tiêu đề ra, gây thất thoát, lãng phí tài sản nhà nước số tiền hơn 803 tỷ đồng.
Liên quan vụ này, bị cáo Nguyễn Chiến Thắng khai rằng sau khi nhận hối lộ từ các nhà thầu dự án Bạch Mai, Việt Đức thì đã “chia lại” cho bị cáo Kim Tiến 13 tỷ đồng ($499,136) và $100,000 nhưng bà ta chỉ khai chỉ nhận 2.5 tỷ đồng ($95,987).
Ngoài vụ án trên, tên tuổi bà Nguyễn Thị Kim Tiến còn gắn liền với các vụ bê bối như vaccine giả, thuốc giả chữa ung thư liên quan công ty VN Pharma… (Tr.N) [kn]
ĐẮK LẮK, Việt Nam (NV) – Nhận hàng trăm triệu đồng để xử cho ba bị cáo phạm tội “đánh bạc” được hưởng án treo, loạt thẩm phán ở Đắk Lắk bị truy tố.
Theo báo Tuổi Trẻ hôm 27 Tháng Năm, Viện Kiểm Sát Tối Cao vừa truy tố các bị can: Vũ Văn Tú, 52 tuổi, cựu thẩm phán Tòa Án Tỉnh Đắk Lắk, về hai tội “đưa hối lộ” và “nhận hối lộ;” Trần Duy Đức, 47 tuổi, cựu phó chánh án Tòa Án Thành Phố Buôn Ma Thuột, và Hoàng Kim Khánh, 49 tuổi, cựu thẩm phán Tòa Án Tỉnh Đắk Lắk, về tội “môi giới hối lộ,” liên quan đến vụ án nhận tiền “chạy án treo.”
Tòa Án Tỉnh Đắk Lắk, trước đây là Tòa Án Thành Phố Buôn Ma Thuột, nơi các bị can là thẩm phán xét xử người phạm tội. (Hình: Tâm An/Tuổi Trẻ)
Theo cáo trạng, quá trình giải quyết thủ tục xét xử phúc thẩm vụ án của bị cáo Nguyễn Thanh Tùng và đồng phạm về các tội “tổ chức đánh bạc,” “gá bạc” và “đánh bạc,” ba bị can là thẩm phán nói trên đã nhận hàng trăm triệu đồng để giúp cho các bị cáo phạm tội “đánh bạc” được hưởng án treo.
Cụ thể, thẩm phán Trần Duy Đức đã nhận 490 triệu đồng ($18,603) và đưa cho thẩm phán Hoàng Kim Khánh 480 triệu đồng ($18,223). Sau đó, thẩm phán Khánh đã đưa lại cho Vũ Văn Tú – thẩm phán được phân công làm chủ tọa phiên tòa 250 triệu đồng ($9,491) và đưa cho Nguyễn Thị Nga, phó trưởng Phòng Giám Đốc Kiểm Tra 2, Tòa Án Cấp Cao Tại Đà Nẵng, 200 triệu đồng ($7,593) để tác động nhờ chủ tọa Tú tuyên án tù treo cho ba bị cáo Vũ Đức Quang, Võ Thanh Bình, Đỗ Thành Tân.
Sau khi nhận tiền “chạy án,” tại phiên tòa hôm 20 Tháng Năm, 2024, thẩm phán Vũ Văn Tú đã xét xử và tuyên án cho ba bị cáo Quang, Bình, Tân được hưởng án treo theo thỏa thuận.
Tuy nhiên, đến Tháng Bảy, 2024, một bị cáo khác trong vụ án là Trần Thị Thu An có đơn kêu oan và đề nghị giám đốc thẩm bản án trên.
Sau đó, Viện Kiểm Sát Cấp Cao Tại Đà Nẵng đã ban hành quyết định kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm.
Hôm 28 Tháng Tư, 2025, Tòa Án Cấp Cao Tại Đà Nẵng xét xử, ban hành quyết định giám đốc thẩm, tuyên hủy bản án phúc thẩm về phần hình phạt đối với các bị cáo Quang, Bình, Tân và giữ nguyên hình phạt tù giam tại bản án sơ thẩm của Tòa Án Thành Phố Buôn Ma Thuột.
Bị can Vũ Văn Tú đã bị Tòa Án Thành Phố Hà Nội xét xử trong một vụ án khác hôm 24 Tháng Mười Hai, 2025. (Hình: X.A/Dân Việt)
Trước đó, hôm 24 Tháng Mười Hai, 2025, Tòa Án Thành Phố Hà Nội đã xét xử và bị tuyên phạt bị cáo Nguyễn Thị Nga sáu năm rưỡi tù về tội “môi giới hối lộ,” và bị cáo Vũ Văn Tú lãnh hai năm tù về tội “nhận hối lộ” trong một vụ án khác.
Để mở đường cho việc xét xử ba bị can là cán bộ tòa án phạm tội nêu trên, các bản tin của báo lề đảng đều thòng thêm câu “Quá trình điều tra, các bị can Trần Duy Đức, Hoàng Kim Khánh và Vũ Văn Tú thành khẩn khai nhận hành vi phạm tội. Lời khai của các bị can phù hợp lời khai của Nguyễn Thị Nga, kết quả sao kê tài khoản ngân hàng, kết quả tra cứu điện thoại, tin nhắn zalo của các bị can, lời khai của những người có liên quan và các tài liệu chứng cứ khác đã thu thập trong hồ sơ vụ án.” (Tr.N)
SHIGA, Nhật Bản (NV) – Một vụ tai nạn lao động “đặc biệt nghiêm trọng” xảy ra tại thành phố Kusatsu, tỉnh Shiga, khiến hai công dân Việt Nam thiệt mạng dưới đường ống công trường sâu 12 mét.
Báo Thanh Niên dẫn tin từ đài MBS News của Nhật Bản, cho hay vụ tai nạn xảy ra vào khoảng 10 giờ 30 phút sáng hôm qua 26 Tháng Năm, tại một công trường ở thành phố Kusatsu, tỉnh Shiga.
Những công nhân có mặt tại hiện trường nơi hai người Việt Nam bị xi măng vùi lấp thiệt mạng hôm 26 Tháng Năm. (Hình: Thanh Niên chụp từ màn hình)
Hai nạn nhân là thực tập sinh Lu Thanh Vang, 27 tuổi và Nguyen Te Phong, 25 tuổi, công dân Việt Nam, sinh sống tại thành phố Osaka, làm việc tại công trường.
Giới chức địa phương cho hay, khi hai anh Lu Thanh Vang và Nguyen Te Phong đang làm việc bên trong một đường ống dẫn nước nông nghiệp đã xuống cấp, có đường kính khoảng 1.5 mét, nằm sâu 12 mét dưới lòng đất, thì trên mặt đất các công nhân khác tiến hành bơm xi măng nhằm lấp kín đường ống cũ để phục vụ việc thi công.
Tuy nhiên, trong lúc bơm thì bất ngờ một lượng lớn xi măng đã tràn mạnh xuống phía dưới đường ống, khiến hai nạn nhân không kịp thoát thân và bị vùi lấp ngay trong không gian ngầm chật hẹp.
Khi các đồng nghiệp phát hiện và cấp tốc kéo hai nạn nhân Lu Thanh Vang và Nguyen Te Phong ra ngoài, thì cả hai đã rơi vào trạng thái ngừng tim, phổi. Dù nhanh chóng được đưa tới bệnh viện cấp cứu nhưng cả hai nạn nhân đã không qua khỏi.
Vụ tai nạn với thông tin và hình ảnh tại công trường sau sự việc cho thấy độ sâu lên tới cả chục mét của đường ống củ nát đã gây chấn động dư luận địa phương, cũng như cộng đồng người Việt Nam tại Nhật Bản, khiến nhiều người không khỏi bàng hoàng.
Cảnh Sát Nhật Bản hôm 27 Tháng Năm đã tiến hành giảo nghiệm tử thi, xác định nguyên nhân thiệt mạng và đang điều tra nhằm xác minh liệu có tồn tại tình trạng tắc trách, vi phạm quy định an toàn lao động hoặc sai sót trong quá trình quản lý thi công tại công trường dẫn tới thảm kịch đau lòng này hay không. (Tr.N) [kn]
ORANGE COUNTY, California (NV) – Khi xem một căn nhà đang rao bán, người mua thường chú ý đến giá cả, vị trí, hình ảnh và tình trạng căn nhà. Tuy nhiên, còn một dữ kiện nữa rất đáng xem là căn nhà đó đã nằm trên thị trường bao lâu.
Theo Opendoor, số ngày nhà nằm trên thị trường, thường gọi là Days on Market (DOM), có thể cho thấy người bán đang tự tin, kiên nhẫn hay đã bắt đầu chịu thương lượng.
(Hình minh họa: Storyblocks.com)
Cách biết căn nhà đã rao bán bao lâu
Cách chính xác nhất là nhờ chuyên viên địa ốc bên mua kiểm tra lịch sử căn nhà trên hệ thống dữ liệu nhà rao bán (MLS). Đây là nguồn đáng tin cậy nhất, vì chuyên viên địa ốc có thể xem ngày rao bán ban đầu, các lần đổi giá, thay đổi tình trạng như đang bán, đang chờ hoàn tất giao dịch, hết hạn, rút khỏi thị trường, cũng như những lần đăng bán lại.
Người mua cũng có thể xem các trang niêm yết nhà phổ biến. Những trang này thường hiển thị số ngày căn nhà nằm trên thị trường, nhưng đôi khi chỉ tính theo lần đăng bán hiện tại. Nếu căn nhà từng bị rút xuống rồi đăng lại, con số công khai có thể đã được làm mới.
Một cách khác là kiểm tra hồ sơ địa ốc của quận hạt, nơi đôi khi có thông tin về các lần rao bán hoặc giao dịch trước đây. Lịch sử giảm giá trên trang niêm yết cũng là dấu hiệu đáng chú ý. Nếu một căn nhà đã giảm giá nhiều lần, rất có thể căn đó nằm trên thị trường lâu hơn con số đang hiển thị.
Người mua cần lưu ý rằng số ngày hiển thị công khai thường chỉ tính cho lần rao bán hiện tại, gọi là DOM-M. Trong khi đó, hệ thống MLS còn có CDOM, tức tổng số ngày căn nhà đã nằm trên thị trường trong một khoảng thời gian nhất định, thường là 90 ngày.
Vì vậy, một căn nhà nhìn qua có vẻ mới rao bán, nhưng thực tế có thể từng được đăng trước đó, rút xuống rồi đăng lại. Nếu căn nhà hiển thị số ngày thấp nhưng đã nhiều lần giảm giá hoặc có lịch sử rao bán trước đây, người mua có thêm dữ kiện để thương lượng.
Vì sao số ngày trên thị trường quan trọng?
Số ngày trên thị trường cho thấy căn nhà đang được quan tâm đến mức nào và người bán có chịu áp lực hay không. Nếu nhà mới rao đã có nhiều người hỏi mua, người mua có thể phải cạnh tranh mạnh, thậm chí gặp tình trạng nhiều bên cùng trả giá.
Ngược lại, nếu căn nhà nằm trên thị trường lâu hơn mức trung bình trong khu vực, người mua thường có thêm cơ hội thương lượng. Chẳng hạn, các căn tương tự trong khu phố thường bán sau 30 ngày, nhưng căn này đã rao 90 ngày, người bán có thể đã bắt đầu điều chỉnh kỳ vọng và sẵn sàng xem xét một đề nghị thấp hơn giá rao.
Thông thường, hai tuần đầu sau khi rao bán là lúc căn nhà nhận nhiều lượt xem và nhiều đề nghị mạnh nhất. Sau giai đoạn này, sức hút giảm dần. Căn nhà nằm càng lâu, người mua càng dễ đặt câu hỏi liệu có vấn đề gì bên trong hay không. Tâm lý đó thường tạo thêm lợi thế cho bên mua khi thương lượng.
Tuy nhiên, nhà nằm lâu chưa chắc là món hời. Đôi khi đó là dấu hiệu của vấn đề thật sự, chẳng hạn giá rao quá cao, nhà cần sửa chữa nhiều, tòa nhà gặp khó khăn tài chính, điều kiện bán quá khắt khe, hoặc sắp có khoản thu đặc biệt từ hiệp hội chủ nhà.
Vì vậy, trước khi trả giá thấp, người mua nên tìm hiểu vì sao căn nhà chưa bán được. Cần xem kỹ tình trạng bảo trì, hồ sơ tài chính của tòa nhà nếu là condo, phí HOA, cùng những yếu tố có thể khiến người mua khác ngần ngại.
Cách dùng DOM để thương lượng
Người mua nên dùng số ngày nhà nằm trên thị trường như một dữ kiện để thương lượng, không nên chỉ trả giá thấp theo cảm tính. Trước khi đưa ra đề nghị, cần so sánh căn nhà với các giao dịch tương tự và thời gian bán trung bình trong khu vực.
Nếu căn nhà đã rao từ 90 đến 120 ngày và thời gian này cao hơn rõ rệt so với thị trường địa phương, người mua có thể cân nhắc trả thấp hơn giá rao khoảng 5% đến 8%.
Với căn nhà nằm trên thị trường hơn sáu tháng, mức trả thấp hơn 10% đến 15% sẽ hợp lý hơn. Dữ liệu Tháng Bảy năm 2025 của Hiệp Hội Môi Giới Địa Ốc Quốc Gia (NAR) cho thấy gần 80% nhà được bán bằng giá hoặc dưới giá rao.
Ngoài việc trả giá thấp hơn, người mua cũng có thể yêu cầu người bán nhượng bộ, như hỗ trợ chi phí hoàn tất giao dịch, trả tiền bảo hành nhà, sửa chữa các hư hỏng được phát hiện trong lúc kiểm tra nhà. Cách này phù hợp với những người bán không muốn giảm giá công khai nhưng vẫn sẵn sàng giúp người mua bớt chi phí.
Người mua cũng có thể làm cho đề nghị hấp dẫn hơn bằng cách rút ngắn thời gian hoàn tất giao dịch hoặc giảm thời hạn kiểm tra nhà. Tuy nhiên, chỉ nên làm vậy khi đã chuẩn bị kỹ: được duyệt vay trước, xem xét hồ sơ căn nhà và hiểu rõ rủi ro trước khi ký hợp đồng. (Ng.Tr) [T.C.]
LONGVIEW, Washington (NV) –Một bồn hóa chất của nhà máy bột giấy và giấy ở Longview, tiểu bang Washington, bị vỡ, làm ít nhất một người thiệt mạng, chín người bị thương và chín người khác vẫn đang mất tích, vào sáng Thứ Ba, 26 Tháng Năm, trong đó có một lính cứu hỏa.
Theo ABC, ban đầu, giới chức địa phương mô tả là một vụ nổ hoặc sập bồn hóa chất lớn. Sau đó cho biết chính xác là một vụ vỡ bồn chứa hóa chất.
Giới hữu trách đang phong tỏa khu vực thuộc nhà máy Nippon Dynawave Packaging, sau khi xảy ra vụ nổ bồn hóa chất. (Hình: Chụp màn hình YouTube ABC7)
Sự việc xảy ra khoảng 7 giờ 15 sáng tại nhà máy Nippon Dynawave Packaging, một công ty sản xuất bột giấy và giấy lớn nằm trên Industrial Way ở phía Tây Nam Washington, cách Portland, Oregon, khoảng 45 dặm về phía Bắc.
Theo ABC, bồn chứa “white liquor,” một hỗn hợp hóa chất ăn mòn được sử dụng trong quy trình sản xuất giấy dùng làm bao bì đóng gói. Một tuyên bố chung từ giới chức địa phương và công ty cho biết bồn đã bị vỡ, gây ra nhiều trường hợp thương tích nghiêm trọng và tử vong.
Chỉ huy trưởng của Sở Cứu Hỏa Longview Mike Gorsuch nói trong cuộc họp báo rằng tình hình đã ổn định, hiện đang chuyển sang giai đoạn thu dọn và tìm kiếm. Ông Gorsuch gọi đây là tai nạn “bi thảm,” theo ABC News.
Giới chức cho biết bồn chứa white liquor bị vỡ có sức chứa 80,000 gallon và đang đầy khoảng 60% khi sự cố xảy ra.
Ông Rick Graves, phát ngôn viên của Sở Cứu Hỏa và Cứu Nạn Portland (Oregon), chia sẻ với ABC News rằng các bệnh nhân bị chấn thương đang được điều trị tại các cơ sở y tế lân cận, trong khi những bệnh nhân bị bỏng và tổn thương do phơi nhiễm đang được chuyển đến các bệnh viện khác trong khu vực, bao gồm cả những trung tâm điều trị bỏng tại Portland.
Trong ngành giấy, “white liquor” là hỗn hợp hóa chất có tính kiềm mạnh, thường chứa sodium hydroxide và sodium sulfide, giúp hòa tan lignin và tách sợi gỗ trong quá trình sản xuất bột giấy. Vì có tính ăn mòn, việc tiếp xúc với hóa chất này có thể gây bỏng nghiêm trọng và tổn thương đường hô hấp, đặc biệt khi bị phát tán đột ngột trong một tai nạn công nghiệp.
Các lực lượng ứng cứu khẩn cấp địa phương và khu vực đã nhanh chóng có mặt, bao gồm cứu hỏa, cảnh sát và đội vật liệu nguy hiểm. Khu vực công nghiệp gần hiện trường bị phong tỏa, và giới chức yêu cầu công chúng tránh xa Industrial Way trong lúc lực lượng ứng cứu điều trị nạn nhân, kiểm soát nguy cơ hóa chất và đánh giá thiệt hại. ABC News cho biết giới chức nói không có mối đe dọa tức thời đối với cư dân ở vùng lân cận.
Nippon Dynawave Packaging Co. là nhà máy vận hành một trong những cơ sở công nghiệp lớn của Longview, sản xuất giấy dùng cho bao bì chất lỏng và các sản phẩm giấy khác. AP cho biết nhà máy này có khoảng 1,000 lao động, là một phần quan trọng của kinh tế địa phương. Quy mô của nhà máy, số lượng công nhân có mặt và loại hóa chất được sử dụng trong sản xuất giấy đã khiến phản ứng khẩn cấp trở nên đặc biệt nghiêm trọng.
Nguyên nhân vụ vỡ bồn vẫn chưa được xác định. Giới chức chưa cho biết bồn bị hỏng vì áp suất, ăn mòn, trục trặc cơ khí, lỗi vận hành hay một yếu tố khác. Các nhà điều tra dự kiến sẽ xem xét lịch sử bảo trì của bồn, điều kiện vận hành, hệ thống an toàn, hồ sơ kiểm định và liệu công nhân có nhận được cảnh báo trước khi bồn vỡ hay không.
Thượng Nghị Sĩ Patty Murray của Washington gọi sự việc “hoàn toàn là một thảm kịch,” theo AP, và nói văn phòng của bà đang theo dõi tình hình. Giới chức địa phương cho biết hỗ trợ đang được cung cấp cho gia đình nạn nhân, công nhân và lực lượng ứng cứu.
Thảm họa tại Longview xảy ra trong bối cảnh công chúng Mỹ đang chú ý nhiều hơn đến các sự cố hóa chất công nghiệp. Trong những ngày gần đây, một vụ rò rỉ hóa chất khác ở Garden Grove, California đã buộc hàng chục ngàn người phải di tản. (K.L) [kn]
QUẬN CAM, California (NV) – Trang mạng tin tức trích dẫn dữ liệu từ Edmunds, trong Tháng Tư tỷ lệ người mua đổi xe xăng cũ để lấy xe điện mới đã tăng lên đáng kể. Vào Tháng Một, 67.1% người mua xe đổi xe xăng cũ lấy xe điện mới. Đến Tháng Tư, con số này tăng lên mức 72.1%.
Dữ liệu cũng cho thấy mức độ gắn bó của khách hàng đối với xe điện đang gia tăng: Trong Tháng Giêng, 26.2% người mua đã đổi xe điện cũ mình lấy một chiếc xe điện mới; và 34.3% đổi lấy một chiếc xe điện đã qua sử dụng khác. Tính đến ngày 26 Tháng Tư, các con số này đã tăng lên lần lượt là 35.4% và 44.5%. Tình hình thuận lợi này diễn ra bất chấp việc các chính sách ưu đãi từ chính phủ liên bang dành cho xe điện đã bị cắt giảm, dẫn đến xu hướng người mua quay trở lại với các dòng xe hybrid.
Toyota bZ, mẫu xe điện đang có doanh số tăng trưởng nhanh tại Mỹ. (Hình: HD/Người Việt)
Các nhà phân tích và những người am hiểu trong ngành xe hơi cho rằng giá nhiên liệu leo thang có thể là yếu tố thúc đẩy quyết định chuyển đổi này. Giá xăng bắt đầu tăng vọt sau khi Mỹ và Israel tấn công Iran vào ngày 28 Tháng Hai. Theo số liệu từ AAA, giá xăng trung bình trên toàn quốc đã tăng khoảng 44% so với cùng kỳ năm ngoái. Tuy nhiên, các chuyên gia tin rằng vẫn còn quá sớm để khẳng định liệu đây có phải là một sự chuyển dịch bền vững hay không. Nếu tình trạng giá xăng ở mức cao, số lượng xe điện bán ra tăng tiếp tục thêm khoảng ba tháng nữa, lúc đó mới có thể kết luận rằng chi phí đổ xăng là nguyên nhân người lái chuyển sang mua xe điện.
Một chuyên gia phân tích tại Cox Automotive lưu ý rằng giá bán trung bình của xe hơi hiện nay đang dao động quanh mức $50,000. Lãi suất vẫn còn đang khá cao. Hiện nay, xe điện vẫn nhận được nhiều ưu đãi nhất tại các đại lý bán xe, với mức giảm giá lớn hoặc lãi suất thấp. Đó cũng có thể là một nguyên nhân khác khiến người mua quay lại với xe điện.
Vẫn theo Cox Automotive, thị trường xe điện thị trường xe điện đã qua sử dụng đang tăng trưởng mạnh, nguyên nhân là do nguồn cung dồi dào. Trước đây, chính sách tín dụng liên bang quy định rằng một chiếc xe phải được sản xuất tại Mỹ mới đủ điều kiện nhận khoản ưu đãi lên tới $7,500; hoặc chiếc xe đó được cho thuê dài hạn (lease). Điều này làm tăng các hợp đồng cho thuê EV trong vài năm qua. Giờ đây, những chiếc xe hết hạn hợp đồng thuê đang quay trở lại thị trường. Xe điện có tốc độ mất giá khá nhanh, người mua xe điện cũ có thể nhận được mức giá rất hời.
Các chuyên gia nhận định chính sách của chính quyền liên bang thay đổi liên tục, những trở ngại đối với xe điện tại Mỹ vẫn chưa được giải quyết rốt ráo. Cơ sở hạ tầng phục vụ xe điện vẫn chưa được hoàn thiện đồng bộ trên toàn quốc. Chỉ khi nào chính quyền Mỹ đồng thuận trong việc khuyến khích xe điện giống như ở Trung Quốc, Châu Âu, thị trường EV ở Mỹ mới phát triển bền vững. (HD)
WASHINGTON, DC (NV) – Tờ The Independent hôm Thứ Ba, 26 Tháng Năm, ghi nhận Phó Tổng Thống JD Vance đang bác bỏ một nguồn tin cho rằng ông ngày càng bị cô lập trong Tòa Bạch Ốc của Tổng Thống Donald Trump, dẫn đến việc cân nhắc lại kế hoạch tranh cử tổng thống năm 2028.
Câu chuyện nổi lên trong lúc cuộc chiến của chính quyền Tổng Thống Trump với Iran phơi bày căng thẳng sâu sắc giữa hai khuynh hướng trong đảng Cộng Hòa: phe “America First” chống can thiệp quân sự mà ông Vance từ lâu được cho là đại diện, và phe chính sách đối ngoại cứng rắn hơn, hiện gắn với Ngoại Trưởng Marco Rubio.
Tổng Thống Donald Trump giơ cao nắm đấm bên cạnh Phó Tổng Thống JD Vance khi tham dự Lễ Chiến Sĩ Trận Vong tại Nghĩa Trang Quốc Gia Arlington ở Arlington, Virginia, ngày 25 Tháng Năm (Hình: Kent NISHIMURA / AFP via Getty Images)
Nguyên nhân trực tiếp là một bản tin của Daily Mail, được The Independent dẫn lại hôm Thứ Hai, 25 Tháng Năm, cho rằng vị thế chính trị của ông Vance đã suy yếu sau khi Giám Đốc Cơ Quan Tình Báo Quốc Gia Tulsi Gabbard từ nhiệm. Bà Gabbard là một trong những tiếng nói nổi bật nhất trong chính quyền bày tỏ hoài nghi về cuộc chiến Iran.
Một phát ngôn viên của ông Vance bác bỏ bản tin này, nói rằng là “chỉ là một nguồn tin yếu ớt từ những nguồn hoàn toàn không chính đáng, những người không biết họ đang nói gì.”
Theo nhiều nguồn truyền thông, câu chuyện này đáng chú ý vì phó tổng thống lâu nay được xem là một trong những nhân vật Cộng Hòa hàng đầu có thể kế thừa phong trào chính trị của Tổng Thống Trump vào năm 2028.
Tại một cuộc vận động ở Des Moines, Iowa, hồi đầu tháng này, một lãnh đạo Cộng Hòa địa phương giới thiệu ông Vance là “tổng thống kế tiếp của Hoa Kỳ,” theo The Independent. Một lời giới thiệu như vậy ở Iowa, nơi truyền thống mở màn cho các chiến dịch tranh cử tổng thống, cho thấy nhiều người trong Đảng Cộng Hòa nhìn nhận nghiêm túc về khả năng tranh cử 2028 của ông Vance như thế nào.
Cuộc chiến Iran đang làm phức tạp con đường chính trị của phó tổng thống, theo nhận định của hãng thông tấn AP. Quyết định của Tổng Thống Trump cùng Israel tiến hành các cuộc tấn công lớn vào Iran đã đặt phó tổng thống vào thế khó: phải bảo vệ một chính sách của chính quyền đi ngược lại với nhiều cử tri bảo thủ chống can thiệp quân sự, những người từng góp phần thúc đẩy phong trào MAGA.
Chính ông Trump cũng thừa nhận sự khác biệt này. Hồi Tháng Ba, truyền thông cho biết ông Trump nói phó tổng thống“có lẽ kém hào hứng hơn” với việc tham chiến ở Iran và “khác biệt một chút về mặt triết lý” lúc ban đầu, dù khẳng định hai người không thật sự bất đồng nghiêm trọng và “rất hòa hợp về chuyện này.”
Hãng tin Reuters tuần trước đưa tin ông Vance đã xuất hiện tại phòng họp báo Tòa Bạch Ốc để trấn an công chúng rằng cuộc chiến Iran sẽ không phải là một cuộc chiến “mãi mãi,” trong lúc giá xăng tăng tạo thêm áp lực chính trị cho chính quyền.
Vance và Rubio
Sự tương phản đó làm rõ hơn câu chuyện đang hình thành về năm 2028. Ông JD Vance là phó tổng thống theo đường lối dân túy, cố giữ uy tín với những cử tri nghi ngờ các cuộc can thiệp quân sự ở nước ngoài. Ngoại Trưởng Marco Rubio là chính trị gia có kinh nghiệm chính sách đối ngoại, tỏ ra thoải mái hơn khi bảo vệ lập trường cứng rắn với Iran.
Tờ Los Angeles Times hồi tháng trước đưa tin ông Rubio đã công khai bảo vệ cuộc chiến là cần thiết, trong khi ông Vance giữ thái độ dè dặt hơn, cho thấy hai người đối mặt với những rủi ro chính trị khác nhau khi đều được xem là ứng viên tiềm năng năm 2028.
Chính Tổng Thống Trump thậm chí từng công khai cân nhắc liệu ông nên ủng hộ Vance hay Rubio cho năm 2028.
Một nguồn tin được The Independent dẫn lại từ Daily Mail nói Ngoại Trưởng Rubio hiện có “nhiều khí thế hơn Vance” và “tổng thống lắng nghe ông ấy,” nhưng cũng cảnh báo ảnh hưởng của Rubio có thể suy giảm nếu kết quả cuộc chiến quay ngược lại chính quyền.
Câu hỏi năm 2028 hiện vẫn mang tính suy đoán. Vance mới 41 tuổi, nghĩa là ông có thể trì hoãn một chiến dịch tranh cử tổng thống mà vẫn còn là nhân vật lớn trong chính trường Cộng Hòa. Nhưng cơ hội tranh cử tổng thống có thể khép lại rất nhanh.
The Independent dẫn một nguồn thân cận với phó tổng thống nói rằng bất kỳ ai muốn trở thành ứng viên khả thi đều có một “khoảng thời gian rất nhỏ,” và nếu không tranh cử khi cánh cửa mở ra, nó có thể không bao giờ mở lại.
Hiện tại, nhóm của Phó Tổng Thống Vance đang cố dập tắt ý tưởng rằng ông bị suy yếu về chính trị hoặc chuẩn bị rút lui. Nhưng thực tế rộng hơn thì khó phủ nhận: cuộc chiến Iran đã phơi bày một chia rẽ chiến lược nghiêm trọng bên trong liên minh của Trump.
Khi bà Gabbard đã rời đi, Ngoại Trưởng Rubio đang lên và Phó Tổng Thống Vance buộc phải bảo vệ một cuộc chiến mà ông được cho là từng do dự. Đồng thời, cuộc tranh luận về Iran cũng đang trở thành cuộc tranh luận sớm về tương lai của đảng Cộng Hòa thời hậu Trump. (K.L) [kn]
Trong cuộc bầu cử giữa kỳ Tháng Mười Một sắp tới, ngoài việc chọn người vào Quốc Hội liên bang, thống đốc tiểu bang và các chức vụ chính quyền khác, cử tri California còn đau đầu với một lựa chọn khó khăn: chấp nhận (yes) hoặc không chấp nhận (no) một đề nghị chính sách gọi là “2026 Billionaire Tax Act – BTA” (Đạo Luật Thuế Tỷ Phú 2026).
Trụ sở của đại công ty Apple ở Cupertino, California. (Hình minh họa: Josh Edelson/AFP via Getty Images)
Đây là lần đầu tiên chính quyền một tiểu bang Hoa Kỳ dự định ban hành một luật thuế tài sản kiểu Robinhood, lấy của người giàu để hỗ trợ người nghèo, và do vậy, đang gây ra một cuộc tranh cãi gay gắt.
Đề nghị Thuế Tỷ Phú là gì?
Theo đề nghị Thuế Tỷ Phú, do nghiệp đoàn Service Employees International Union – United Healthcare Workers West (SEIU-UHW) đưa ra, California sẽ đánh thuế một lần 5%, lên tài sản của các tỷ phú có tổng tài sản từ $1 tỷ trở lên, cư ngụ ở California sau ngày 1 Tháng Giêng, 2026. Tiền thuế có thể chia nhỏ, mỗi năm nộp 1%. Nếu đề nghị được thông qua thành luật, nó sẽ tác động trực tiếp tới khoảng 200 gia đình giàu có nhất California.
Những người đề nghị cho rằng, nếu được thực thi, Thuế Tỷ Phú có thể đem về cho ngân sách California khoảng $100 tỷ dùng để tài trợ các chương trình chăm sóc y tế như Medi-Cal, để hỗ trợ thực phẩm cho người nghèo và giáo dục công lập.
Phe phản đối thì lo ngại sắc thuế mới sẽ “xua đuổi” người giàu ra khỏi California, từ đó làm giảm số thu thuế trong nhiều năm tới và ảnh hưởng xấu đến hoạt động kinh tế của tiểu bang nói chung.
Thống Đốc Gavin Newsom công khai phản đối sắc thuế, ông nói với báo Politico rằng đề nghị này “vô lý” và “thật sự gây hại cho tiểu bang.”
Trong các ứng cử viên Dân Chủ tranh chức thống đốc kế vị ông Newsom thì ứng cử viên Xavier Becerra, cựu bộ trưởng Y Tế và Nhân Sinh trong chính quyền Biden, bà Katie Porter cựu dân biểu liên bang và ông Matt Mahan, thị trưởng San Jose, đều phản đối Thuế Tỷ Phú, trong khi ông Tom Steyer, một doanh nhân tỷ phú, thì ủng hộ mạnh mẽ.
Ngày 26 Tháng Tư, 2026, nghiệp đoàn SEIU-UHW thông báo đề nghị của họ đã nhận được 1.6 triệu chữ ký ủng hộ, gấp đôi mức tối thiểu 875,000 chữ ký để đề nghị được xem xét đưa vào lá phiếu bầu cử Tháng Mười Một, 2026, trưng cầu ý kiến cử tri toàn tiểu bang.
Đấu tranh quyết liệt
Chưa biết có được thông qua hay không nhưng đề nghị Thuế Tỷ Phú đã khơi dậy một cuộc xung đột giữa các nghiệp đoàn, các nhà lập pháp cấp tiến với những nhân vật nổi tiếng trong lĩnh vực công nghệ và thương mại. Một số cuộc thăm dò dư luận được thực hiện từ cuối năm ngoái đến nay ghi nhận, hiện có khoảng 52% cử tri ủng hộ và 33% phản đối.
Không chỉ tranh cãi bằng ngôn từ, các tỷ phú bị ảnh hưởng trực tiếp bởi đề nghị này đã hào phóng chi ra hàng trăm triệu đô la, thành lập các ủy ban hành động chính trị (Political Action Committee – PAC) để chống lại đề nghị Thuế Tỷ Phú. PAC có tên Building a Better California chẳng hạn, đã nhận được $35 triệu, trong đó có phần đóng góp $20 triệu của tỷ phú Sergey Brin; PAC California Business Roundtable nhận đóng góp $3 triệu từ tỷ phú Peter Thiel, PAC Golden State Promise nhận $5 triệu từ Chủ Tịch Tập Đoàn Ripple Chris Larsen và thêm $5 triệu từ Ripple Labs… Những PAC này đang nỗ lực hết mức để bóp chết đề nghị Thuế Tỷ Phú bằng cách phủ sóng quảng cáo trên truyền thông và vận động cử tri nói “không” với đề nghị trong cuộc bầu cử giữa kỳ sắp tới.
Phe ủng hộ không có nhiều tiền nhưng ý tưởng của đề nghị được các cử tri trung lưu và nghèo hoan nghênh, coi đó là cách thức hợp lý để cải thiện tình trạng bất bình đẳng gay gắt trong xã hội Mỹ.
Một trường hợp đáng chú ý là Dân Biểu Liên Bang Ro Khanna, đảng Dân Chủ, đại diện khu vực CA-17 ở trung tâm thung lũng Silicon – nơi có nhiều tỷ phú nhất – đã lên tiếng ủng hộ mạnh mẽ cho Thuế Tỷ Phú. Thế là các tỷ phú trong khu vực bầu cử của ông đã dồn tiền bạc ủng hộ cho đối thủ cạnh tranh là Ethan Agarwal hòng bứng ghế của Khanna trong cuộc bầu cử giữa kỳ sắp tới.
Một lối thoát của những người phản đối là “tẩu vi thượng sách”: rời California để khỏi phải đóng thuế tài sản. Trong số 214 tỷ phú thành danh ở California đã có sáu người rời đi trước thời điểm 1 Tháng Giêng, 2026, trong đó có Peter Thiel (nhà sáng lập PayPal), Larry Page và Sergey Brin (Alphabet), Travis Kalanick (Uber)…
Vì sao các tỷ phú nộp thuế ít?
Đà phát triển thần tốc của thung lũng Silicon mấy thập niên qua đã làm California trở nên giàu có nhưng cũng là nơi bất bình đẳng sâu sắc nhất nước Mỹ. Đề nghị Thuế Tỷ Phú, nếu được thông qua thành luật, sẽ là đạo luật thuế tài sản đầu tiên ở Hoa Kỳ, có thể đặt ra tiền lệ để các tiểu bang khác làm theo để thu hẹp khoảng cách giàu nghèo quá lớn trong xã hội Mỹ hiện nay.
Trên báo The New York Times, hai kinh tế gia Emmanuel Saez (giáo sư Đại Học UC Berkeley) và Gabriel Zucman (giáo sư Đại Học Kinh Tế Paris) – cũng là hai trong nhiều học giả giúp soạn thảo đề nghị Thuế Tỷ Phú, đã trình bày một nghiên cứu đáng chú ý về khiếm khuyết của hệ thống thuế đối với nhà giàu ở California.
Hiện California có khoảng 214 gia đình tỷ phú với tổng tài sản khoảng $2,300 tỷ, nhiều hơn một nửa tổng sản lượng kinh tế hàng năm của tiểu bang. Theo hai tác giả Saez và Zucman, hai thập niên trước, mười người giàu nhất California có tổng tài sản $134 tỷ nhưng từ đó đến nay tài sản của họ đã tăng đến chín lần. Tài sản của bốn “đại gia” hàng đầu gồm Sergey Brin (nhà sáng lập Google), Larry Page (Google), Jensen Huang (Nvidia) và Mark Zuckerberg (Facebook) cộng lại tương đương 24% tổng sản lượng GDP của California – nền kinh tế lớn thứ năm thế giới nếu xét như một quốc gia riêng rẽ.
Vấn đề là ở chỗ, người siêu giàu Mỹ đóng thuế không tương xứng với thu nhập và tài sản. Theo hai tác giả Saez và Zucman, từ năm 2019 đến năm 2025, khối tài sản của các tỷ phú tại California đã tăng trưởng trung bình hơn 15% mỗi năm, trong khi đó, trung bình mỗi năm họ chỉ nộp 0.26% khối tài sản của mình dưới dạng thuế thu nhập tiểu bang. Khoản thuế thu nhập mà họ nộp chỉ chiếm 2.4% tổng nguồn thu thuế thu nhập của California! Với những người siêu giàu (ultra wealthy) tỷ lệ đóng thuế còn thấp hơn nữa.
Hệ thống thuế của California, của nước Mỹ nói chung, và của nhiều nước khác, tỏ ra không hiệu quả trong việc thu thuế những cá nhân có tài sản lớn. Phần lớn tài sản của các tỷ phú, triệu phú nằm ở cổ phiếu, tăng giá trị theo thời gian. Theo luật hiện hành, sự gia tăng giá trị đó không phải chịu thuế chừng nào tài sản chưa được bán cho người khác và tạo ra lợi tức. Khi các tỷ phú chưa bán số cổ phần mà họ nắm giữ thì tài sản của họ ngày càng tăng mà không phải chịu thuế.
Hai tác giả phân tích trường hợp của Mark Zuckerberg từ 2019 đến 2025 và ghi nhận trong khoảng thời gian này, ông Zuckerberg báo cáo thu nhập $7.1 tỷ từ công ty Meta (Facebook), gồm $181 triệu tiền thưởng, $1.4 tỷ tiền cổ tức (dividend) và $5.6 tỷ tiền bán cổ phần. Ông Zuckerberg đã đóng thuế thu nhập liên bang và tiểu bang 27% số thu nhập đó, tương đương $1.9 tỷ.
Nhưng trong sáu năm đó, giá cổ phiếu của công ty Meta tăng lên nhiều lần. Là người nắm giữ 13% tổng số cổ phần của Meta, giá trị số cổ phần của ông Zuckerberg tăng thêm khoảng $185 tỷ, trong đó khoảng $142 tỷ không phải chịu thuế. Nếu ông Zuckerberg bán hết số cổ phần này, ông ta sẽ phải chịu thuế lợi tức tài chính (capital gain tax) trên số tiền lời từ hoạt động đầu tư; nhưng ông ta không bán mà chỉ sử dụng cổ phiếu làm tài sản thế chấp để vay vốn, mà tiền vay thì không phải chịu thuế. Nói cách khác, từ 2019 đến 2025, tổng tài sản của Zuckerberg tăng thêm gần $192 tỷ nhưng ông ta chỉ phải đóng thuế liên bang và tiểu bang cho khoản thu nhập $7.1 tỷ.
Các tỷ phú, triệu phú khác cũng có cách tính toán như vậy. Ông Larry Page chỉ đóng thuế thu nhập cho $4 tỷ khi tài sản tăng thêm $213 tỷ; ông Sergey Brin đóng thuế cho $3.9 tỷ trong khi tài sản tăng thêm $195 tỷ và ông Jansen Huang đóng thuế cho thu nhập $3.4 tỷ trong khi tài sản lên tới $160 tỷ.
Cần thu hẹp bất bình đẳng
Theo hai tác giả, từ 2019 đến 2025, tài sản của các tỷ phú California tăng bình quân 15% mỗi năm nhưng họ chỉ đóng thuế hàng năm khoảng 0.26% tài sản. Hậu quả là tài sản của các nhà giàu tăng tiến không ngừng mà phần đóng thuế không tăng tương ứng, đẩy các chính quyền vào tình trạng thu không đủ chi do phần thu nhập chịu thuế của các tỷ phú được tính quá thấp so với đà gia tăng tài sản của họ.
Một hệ thống thuế như vậy vừa vi phạm những nguyên tắc căn bản của sự công bằng vừa tước đoạt của chính phủ nguồn thu thuế cần thiết để phục vụ xã hội, vừa thúc đẩy việc tích tụ của cải vào tay một số cá nhân.
Những người soạn thảo và đề nghị đạo luật Thuế Tỷ Phú California cho rằng, đạo luật này sẽ không sửa chữa được những khiếm khuyết của hệ thống thuế hiện hành, nhưng nó có thể mang lại khoảng $100 tỷ vào số thu thuế của tiểu bang, cho phép California bù đắp khoản thâm hụt mà chính quyền liên bang sẽ cắt giảm của tiểu bang trong vài năm tới.
Những người đề nghị dự luật BTA cho rằng, mức thuế 5% là một khoản nhỏ so với tài sản và thu nhập của giới siêu giàu nhưng là một bước quan trọng nâng cao số thu thuế và làm giảm tình trạng bất bình đẳng khủng khiếp của California. Nhiều tỷ phú phản đối nhưng có những người thừa nhận điều đó. Khi được hỏi ông có băn khoăn gì với Thuế Tỷ Phú, Chủ Tịch Nvidia Jensen Huang nói rằng ông “hoàn toàn thoải mái với nó.” Theo đề nghị, với tài sản trị giá $160 tỷ, ông Huang sẽ phải đóng thuế $8 tỷ!
Cũng không nên lo ngại các “đại bàng” bay đi sẽ làm sụt giảm nguồn thu thuế của California. Hiện các tỷ phú đóng góp mỗi năm khoảng $4.1 tỷ thuế thu nhập tiểu bang, bằng 2.4% tổng số thuế mà California thu được và đó không phải là một “mất mát” quá lớn so với khoản thu dự tính $115 tỷ mà luật thuế mới có thể mang lại. [kn]
GARDEN GROVE, California (NV) – Khoảng 50 ngàn người đã có thể quay trở về nhà mình sau khi lệnh phong tỏa được dỡ bỏ lúc 7 giờ 30 phút tối Thứ Ba, 26 Tháng Năm, liên quan đến vụ nguy cơ rò rỉ hóa chất ở Garden Grove.
Theo thông báo của Sở Cứu Hỏa Orange County, tất cả lệnh di tản liên quan đến vụ rò rỉ hóa chất tại Garden Grove được gỡ bỏ, sau khi các cơ quan trong Bộ Chỉ Huy Thống Nhất xác nhận không còn rò rỉ hóa chất, không còn nguy cơ nổ, không còn nguy cơ cháy, và không còn rủi ro đối với công chúng, theo thông báo trên trang website của Sở Cứu Hoả Orange County.
Cảnh sát chỉ đường cho dân trong thời gian cô lập vùng bị rò rỉ ở Garden Grove. (Hình: Blake Fagan / AFP via Getty Images)
Theo thông báo mới nhất của Bộ Chỉ Huy Thống Nhất gồm Sở Cứu Hỏa, Sở Cảnh Sát, Cơ Quan Bảo Vệ Môi Trường Liên Bang (EPA), và Cơ Quan Y Tế Orange County đánh giá tình hình và kết luận khu vực bị ảnh hưởng hiện tại đủ an toàn để cư dân trở về.
Trên bản đồ được công bố kèm theo thông báo, khu vực tô màu xanh lá cây là vùng được phép tái cư trú, tức cư dân và doanh nghiệp có thể trở lại. Tuy nhiên, giới chức cho biết vẫn còn một đoạn đường bị đóng, được đánh dấu bằng đường màu đỏ trên bản đồ.
Đoạn đường Western Avenue, giữa Chapman Avenue và Garden Grove Boulevard, vẫn tiếp tục bị phong tỏa. Giới chức chưa cho biết khi nào đoạn đường này sẽ được mở lại.
Thông báo này đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong sự việc rò rỉ hóa chất tại khu vực West Garden Grove, nơi những ngày qua hàng ngàn cư dân phải di tản vì lo ngại liên quan đến một bồn chứa hóa chất dễ cháy và dễ bay hơi tại nhà máy GKN Aerospace.
Trước đó, giới chức từng cảnh báo nguy cơ rò rỉ, cháy hoặc nổ, khiến nhiều trường học, doanh nghiệp và khu dân cư trong vùng phải tạm ngưng sinh hoạt bình thường. Việc gỡ bỏ toàn bộ lệnh di tản cho thấy các đội ứng phó đã kiểm soát được mối nguy chính.
Chi tiết bản đồ: Khu vực tô màu xanh lá: Vùng được phép quay trở lại. Đường màu đỏ: Đường bị phong tỏa (đường Western, đoạn giữa Chapman và Garden Grove Blvd.) Vòng tròn màu đỏ: Khu vực cấm vào (không ảnh hưởng đến cư dân).
Tuy nhiên, việc tiếp tục đóng một đoạn Western Avenue cho thấy giới chức vẫn duy trì kiểm soát tại khu vực gần hiện trường để hoàn tất các bước an toàn cuối cùng.
Đối với cư dân Garden Grove, thông báo tối 26 Tháng Năm là dấu hiệu cho thấy cuộc khủng hoảng hóa chất đã qua giai đoạn nguy hiểm nhất. Sinh hoạt của các gia đình, trường học và doanh nghiệp trong vùng có thể từng bước trở lại bình thường, dù công chúng vẫn được khuyến cáo theo dõi hướng dẫn chính thức từ Sở Cứu Hỏa Orange County, thành phố Garden Grove, và Orange County. (MPL) [kn]
ORANGE COUNTY, California (NV) – Nhiều người mua nhà nghĩ rằng chọn khoản vay lãi suất cố định là đã giữ được chi phí nhà ở trong tầm kiểm soát. Nhưng thực tế không phải như vậy.
Ngoài khoản trả hằng tháng cho ngân hàng, chủ nhà còn phải gánh nhiều khoản khác như điện nước, thuế nhà đất, bảo hiểm, bảo trì và sửa chữa. Những chi phí này không cố định và có thể tiếp tục tăng sau khi khoản vay đã được chốt, theo khảo sát và phân tích của Clever Real Estate công bố Tháng Ba, 2026, đăng trên Barron’s ngày 21 Tháng Năm.
(Hình minh họa: Storyblocks.com)
Một chủ nhà trung bình ở Mỹ phải chi khoảng $23,686 mỗi năm cho các chi phí ngoài khoản trả vay mua nhà. Nếu tính thêm phí hiệp hội chủ nhà, tức HOA, tổng chi phí này có thể lên gần $28,000 mỗi năm, cao hơn cả khoản trả vay mua nhà trung bình hằng năm, khoảng $25,000.
Một khảo sát riêng của Jobber thực hiện trong Tháng Năm với 1,000 chủ nhà, cũng cho thấy 60% người mới mua nhà nói chi phí sở hữu nhà cao hơn nhiều so với dự tính ban đầu.
Ông Zachary Mineur, chuyên gia hoạch định tài chính kiêm giám đốc đầu tư của Independence Square Advisors, cho rằng sai lầm lớn của nhiều người mua là tưởng khoản vay lãi suất cố định đồng nghĩa với chi phí sở hữu nhà cũng sẽ cố định. Theo ông, thuế nhà đất và bảo hiểm không cố định, trong khi hai khoản này thường chiếm hơn 20% tổng chi phí nhà ở hằng tháng.
Báo cáo của Clever Real Estate ước tính các khoản chi trung bình mỗi năm gồm: điện nước $7,679; bảo trì $5,162; phí HOA $4,196; cải tạo nhà $3,929; thuế nhà đất $3,580; và bảo hiểm chủ nhà $3,336.
Không phải chủ nhà nào cũng trả đủ tất cả các khoản này mỗi năm. Tuy nhiên, nhiều chi phí gắn với việc sở hữu nhà có xu hướng tăng theo thời gian, ngay cả khi khoản lãi vay mua nhà vẫn được giữ nguyên.
Một số khoản chi ngoài tiền vay đang tăng nhanh. Theo Chỉ Số Giá Tiêu Dùng, chi phí năng lượng hộ gia đình trong Tháng Tư tăng 6.5% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn đáng kể mức lạm phát chung 3.8% của toàn bộ hàng hóa và dịch vụ trong chỉ số này.
Bảo hiểm chủ nhà cũng tăng mạnh, một phần vì chi phí xây lại nhà cao hơn và rủi ro khí hậu ngày càng lớn, từ bão, lũ lụt đến cháy rừng. Theo Insurify, phí bảo hiểm nhà trung bình tăng 12% trong năm 2025 và có thể tăng thêm 4% trong năm 2026.
Thuế nhà đất cũng thường tăng lên theo thời gian. Theo công ty phân tích địa ốc ATTOM, hóa đơn thuế nhà đất trung bình đối với nhà biệt lập tăng 3.7% trong năm 2025. Cả thuế nhà đất lẫn bảo hiểm đều liên quan một phần đến giá trị căn nhà, trong khi giá nhà về lâu dài thường tăng.
Ông Thomas Ravert, chuyên gia hoạch định tài chính ở New York, nói chi phí vận hành một căn nhà luôn chịu ảnh hưởng từ lạm phát, chính sách thuế địa phương, thị trường bảo hiểm, tiền công thợ, giá vật liệu, giá năng lượng và rủi ro khí hậu. Vì vậy, người mua không nên đồng nhất khoản vay cố định bằng một khoản ngân sách nhà ở cố định.
Các chuyên gia cảnh báo rằng người mua nếu chỉ nhìn vào khoản trả vay mua nhà hằng tháng sẽ có thể gặp thiếu hụt tài chính sau khi dọn vào ở. Ông Jeffrey Judge, chuyên gia hoạch định tài chính ở Maryland, kể lại trường hợp một khách hàng mua nhà gần sát mức ngân hàng chấp thuận cho vay. Ban đầu, khoản vay vẫn vừa với ngân sách. Sau đó, hóa đơn thuế nhà đất tăng lên $8,400, phí bảo hiểm tăng 22% khi gia hạn, và máy nước nóng bị hỏng chỉ tám tháng sau khi dọn vào ở đã khiến khoản dự trù tài chính của gia đình trở nên căng thẳng.
Ông Ravert khuyên người mua nên chuẩn bị quỹ dự phòng bảo trì và sửa chữa trước khi mua nhà. Theo ông, chủ nhà nên để riêng khoảng 1% đến 3% giá trị căn nhà mỗi năm cho các khoản này. Nhà cũ hoặc nhà nằm trong khu vực có rủi ro khí hậu cao nên tính mức dự phòng cao hơn.
Nói cách khác, nếu người mua dồn hết tiền vào khoản trả trước và chi phí hoàn tất giao dịch, họ có thể vẫn mua được nhà, nhưng sẽ mất phần linh hoạt tài chính sau đó. Đây thường là lúc bắt đầu nảy sinh cảm giác hối tiếc sau khi mua nhà. (Ng.Tr) [T.C.]
FULLERTON, California (NV) – Dân Biểu Liên Bang Derek Trần (Dân Chủ – Địa Hạt 45) tổ chức một cuộc gặp gỡ cộng đồng vào chiều Thứ Ba, 26 Tháng Năm, để cập nhật thông tin mới nhất về vụ rò rỉ hóa chất ở Garden Grove và giúp cư dân kết nối với nhiều nguồn lực.
Cuộc họp ở Đại Học Cal State Fullerton. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)
Cuộc họp được tổ chức tại hội trường của đại học Cal State Fullerton, có sự hiện diện của Dân Biểu Derek Trần cùng đại diện của lực lượng cứu hỏa và các cơ quan của tiểu bang California. Những người đến dự cuộc họp là nhiều cư dân muốn biết thông tin mới nhất về vụ rò rỉ hóa chất ở Garden Grove sau khi các cơ quan công lực và các thành phố đã thu nhỏ lại khu vực di tản và cho 34,000 người được về nhà.
Dân Biểu Derek Trần mở đầu bằng cám ơn nhân viên công lực cùng nhân viên y tế đã cố gắng làm việc, theo dõi phẩm chất không khí và bao vệ cư dân. Điều đó giúp vụ việc nguy hiểm này không trở thành một thảm họa. Ông còn cám ơn Thống Đốc Gavin Newsom vì đã ban bố tình trạng khẩn cấp, đồng thời xin được sự hỗ trợ của liêng bang.
Sau đó, ông Derek nói: “Đáng lẽ cuộc họp hôm nay có mục đích thảo luận về luật lệ và những vấn đề nước Mỹ đang phải đối mặt, nhưng phải thay đổi đây không phải là thời điểm bình thường để nói những chuyện bình thường được.”
Ông nói rằng, ông chia sẻ sự bất mãn và tức giận của cộng đồng vì 50,000 người phải di tản và 5,000 doanh nghiệp nhỏ phải đóng cửa trong những ngày cuối tuần vừa qua, thay vì cộng đồng được nghỉ lễ với gia đình.
Về GKN Aerospace, công ty bị rò rỉ hóa chất, ông nói sẽ đã kêu gọi tiểu bang và liên bang điều tra, cũng như đã liên lạc với các nhà điều hành của công ty này để bắt họ chịu trách nhiệm vì gây sợ hãi và gián đoạn cuộc sống cho nhiều người. Ông còn mời các nhà điều hành đến dự cuộc họp nhưng họ từ chối.
Với tư cách là một luật sư, Dân Biểu Derek Trần cho hay người dân nên được biết rõ về những cơ sở làm việc với hóa chất độc hại gần nơi họ sinh sống.
Dân Biểu Liên Bang Derek Trần. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)
Sau đó, ông cho biết văn phòng của mình đang giúp đỡ cư dân tìm các nguồn lực quan trọng bằng tiếng Anh, tiếng Việt và tiếng Tây Ban Nha.
Tiếp theo là một số cập nhật thông tin mới từ ông TJ McGovern, quyền chỉ huy Sở Cứu Hỏa Orange County (OCFA). Ông nói nguy cơ bùng nổ hóa chất nguy hiểm đã không còn nữa, cho phép lính cứu hỏa tìm những cách đối phó mới. Tuy nhiên, nguy cơ cháy và trào hóa chất ra ngoài vẫn còn.
Về duy trì nhiệt độ của bình hóa chất, ông McGovern nói: “Chúng tôi đã tắt hai hệ thống phun nước để theo dõi và bảo đảm nhiệt độ đã ổn định.”
Ông cũng nói khu vực di tản đã được thu nhỏ lại vì không còn nguy cơ bùng nổ nữa, nên đã cho phép 34,000 người trở về nhà. Khi đã xác nhận nhiệt độ ổn định và không còn nguy cơ cháy hóa chất nữa, OCFA sẽ tiếp tục thu nhỏ khu vực di tản, và cho toàn bộ 50,000 cư dân về nhà an toàn.
“Tuy chưa hết nguy hiểm hoàn toàn, nhưng chúng tôi đang cảm thấy rất tích cực về tình hình,” ông McGovern nói.
Tiếp theo là bà Robyn Fennig, giám đốc phục hồi của Văn Phòng Dịch Vụ Khẩn Cấp của Thống Đốc California (Cal OES) cho biết Trung Tâm Hoạt Động Tiểu Bang làm việc liên tục với Trung Tâm Hoạt Động Khẩn Cấp Orange County từ Thứ Sáu, 22 Tháng Năm.
“Phản ứng này là sự hợp tác giữa Cal OES với nhiều sở cứu hỏa, nhiều cơ quan công lực và nhiều cơ quan thông tin công cộng,” bà nói.
Ông TJ McGovern, quyền chỉ huy Sở Cứu Hỏa Orange County. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)
Bà Brenda Caloca, đại diện Sở Bảo Hiểm California, nhấn mạnh tiểu bang ưu tiên bảo vệ người tiêu dùng, nên kêu gọi cư dân liên lạc với Sở Bảo Hiểm về mọi vấn đề liên quan đến vụ rò rỉ hóa chất.
Cuối cùng, Dân Biểu Liên Bang Derek Trần kêu gọi chủ doanh nghiệp khai báo mọi thua lỗ và thiệt hại liên quan đến vụ rò rỉ hóa chất với công ty bảo hiểm của họ. Ông đã kêu gọi Cơ Quan Tiểu Thương tuyên bố thảm họa liên bang. Nếu làm được điều đó, những doanh nghiệp không có tiền để trả các chi phí có thể xin mượn nợ Thiệt Hại Kinh Tế Thảm Họa (EIDL) được.
Ông còn khuyên cư dân ghi chú lại mọi thứ, giữ hóa đơn xăng, thức ăn và khách sạn, cũng như hóa đơn mua nhiều thứ quan trọng vì phải di tản lại.
Vào khoảng 7 giờ 30 phút tối, OCFA thông báo đã hủy lệnh di tản, chỉ còn đóng đường Western, đoạn từ ngã tư Chapman đến Garden Grove. [kn]
GARDEN GROVE, California (NV) – Giới chức Sở Cứu Hoả Orange County hôm Thứ Ba, 26 Tháng Năm, cho biết rằng trục trặc trong hệ thống làm lạnh để điều hòa nhiệt độ của các bồn chứa hóa chất tại một nhà máy kỹ thuật hàng không ở Garden Grove chính là nguyên nhân kích hoạt gây ra phản ứng hoá nhiệt và dẫn đến việc di tản 50,000 người, theo nhật báo Orange County Register.
“Các đội xử lý chất thải nguy hiểm được gọi đến, hôm Thứ Năm tuần trước, vì nhân viên của cơ sở nhận thấy hệ thống làm lạnh không còn hoạt động nữa,” Chỉ Huy Brian Yau thuộc Cơ Quan Cứu Hỏa Orange County (OCFA) cho biết. “Đã có một trục trặc kỹ thuật xảy ra trong hệ thống đó, và đây chính là nguyên nhân khiến hãng này phải gọi số 911.”
Dùng nước để giảm nhiệt độ ở bồn chứa bị hư hệ thống làm lạnh. (Hình: Apu Gomes/Getty Images)
Nhân viên tại nhà máy GKN Aerospace, tọa lạc tại số 12122 đường Western Ave., cũng bật hệ thống nước của công ty nhằm nỗ lực làm mát các bồn chứa. Giới chức hiện vẫn chưa rõ nguyên nhân vì sao hệ thống làm lạnh lại ngừng hoạt động.
Giới chức cứu hỏa cho biết vào sáng Thứ Ba rằng nhiệt độ của bồn bị hư hỏng, nơi chứa 7,000 gallon chất methyl methacrylate dễ bay hơi và dễ cháy, duy trì ổn định qua đêm ở mức 92° F.
Giới chức cho biết nếu nhiệt độ trong bồn chứa giảm xuống mức 50°F đến 60°F, sẽ đủ ổn định để thực hiện các phương án mà giới chuyên gia đang xây dựng nhằm giải quyết các hóa chất bên trong.
Cho đến nay, hàng triệu gallon nước được xịt lên bồn chứa để cố gắng ngăn chặn một vụ nổ hoặc rò rỉ hóa chất, Chỉ Huy Trưởng Craig Covey, cho biết.
Ông Yau cho biết chưa có cập nhật nào về nhiệt độ của bồn chứa vào đầu tối Thứ Ba. Tuy nhiên, ông cho biết OCFA có thể ngừng toàn bộ hoạt động phun nước trên mặt đất, cũng như nguồn nước từ hệ thống của GKN. Các đội cấp cứu cũng đã chuyển một lượng chất lỏng từ hai bồn chứa liền kề để trung hòa các hóa chất bên trong, giúp chúng không còn là mối lo ngại về tính dễ bay hơi.
Khoảng 16,000 cư dân vẫn phải di tản vào Thứ Ba sau khi OCFA thu hẹp vùng di tản vào Thứ Hai, dẫn chứng rằng nguy cơ xảy ra một vụ nổ hoá nhiệt được ngăn chặn. Các giới chức cho biết một vết nứt trên bồn chứa, được phát hiện vào Chúa Nhật, giúp giải phóng áp suất.
Vào cuối tuần qua, các giới chức OCFA cho biết những nhân viên ứng phó đầu tiên được nhân viên của cơ sở GKN thông báo rằng họ không thể làm gì hơn và bồn chứa đầy 7,000 gallon chất methyl methacrylate có khả năng bị hỏng.
Chất methyl methacrylate là một chất có độc tính cao có thể “tác động đến hệ hô hấp, gây kích ứng da và kích ứng mắt,” ông Covey cho biết.
Chất này được sử dụng như một thành phần trong các lớp phủ chịu nhiệt thuộc ngành công nghiệp hàng không vũ trụ và có lịch sử lâu dài như một thành phần trong các sản phẩm được sử dụng tại các tiệm nail, nhưng đã bị cấm tại các tiệm salon ở California kể từ ít nhất là năm 2015. (MPL) [kn]
GARDEN GROVE, California (NV) – Trong những ngày qua, cộng đồng người Việt tại Little Saigon và khu vực Địa Hạt CA-45 xôn xao về vụ rò rỉ hóa chất độc hại tại nhà máy GKN Aerospace ở thành phố Garden Grove. Biến cố nghiêm trọng này buộc khoảng 50,000 cư dân phải di tản ban đầu và phải sống trong tình cảnh bất an.
Chính quyền sở tại và cư dân địa phương đều thở phào nhẹ nhõm và hân hoan trước việc Tổng Thống Donald Trump nhanh chóng ký phê duyệt Tuyên bố Tình Trạng Khẩn Cấp Liên Bang (Federal Emergency Declaration), vào ngày Thứ Hai, 25 Tháng Năm, mang lại nguồn lực cứu trợ tối cần thiết.
Nhà máy GKN Aerospace nơi xảy ra rủi ro rò rỉ hóa chất độc tại Garden Grove vào Tháng Năm, 2026. (Hình: Apu Gomes/Getty Images)
Tuy nhiên, câu hỏi cần đưa ra là nhờ ai mà tiến trình tuyên bố tình trạng khẩn cấp liên bang được mau chóng ban hành? Phải chăng nhờ một giới chức địa phương cấp tiểu bang, quận hạt, hay thành phố gửi thư trực tiếp đến Tòa Bạch Ốc?
Để trả lời câu hỏi này và xác định ai mới là người thúc đẩy tiến trình trợ giúp liên bang đến với Garden Grove hỏa tốc như thế, phải tìm hiểu luật pháp nước Mỹ quy định tiến trình tuyên bố tình trạng khẩn cấp liên bang.
Theo luật liên bang, tiến trình này phải đi qua một đường dây pháp lý rõ ràng là trước tiên địa phương phải ứng phó, rồi tiểu bang đánh giá và huy động nguồn lực, kế đến thống đốc chính thức yêu cầu, FEMA xem xét, rồi trình tổng thống, người có quyền phê chuẩn.
Tại sao cần tuyên bố tình trạng khẩn cấp liên bang?
Tuyên Bố Khẩn Cấp hoặc Tuyên Bố Đại Thảm Họa của tổng thống là một yêu cầu tuyệt đối, một điều kiện pháp định bắt buộc, để mở khóa phần lớn các chương trình tài chính và hậu cần của FEMA.
Nếu không có chữ ký chính thức của hành pháp theo Đạo Luật Stafford, FEMA không có thẩm quyền pháp lý để triển khai các phương tiện chuyên môn hoặc giải ngân ngân quỹ liên bang nhằm trang trải chi phí thảm họa của địa phương.
Tuy nhiên, một khi tuyên bố được ký sẽ kích hoạt nguồn hỗ trợ lớn của liên bang, thường bao gồm việc chính phủ liên bang chi trả 75% tất cả chi phí ứng phó khẩn cấp đủ điều kiện.
Thống đốc là nơi bắt đầu yêu cầu lên liên bang
Theo tài liệu hướng dẫn của FEMAvề tiến trình tuyên bố thảm họa, Đạo Luật Robert T. Stafford Disaster Relief and Emergency Assistance Act quy định rằng mọi yêu cầu để tổng thống tuyên bố một “thảm họa” (major disaster) phải do thống đốc của tiểu bang bị ảnh hưởng đưa ra.
Luật liên bang tại Điều Khoản 42 U.S.C. §5170 ghi rõ lời yêu cầu phải do thống đốc đưa ra, dựa trên kết luận rằng thảm họa vượt quá khả năng ứng phó của tiểu bang và chính quyền địa phương, và cần sự trợ giúp của liên bang.
Tiến trình tuyên bố tình trạng khẩn cấp liên bang đi qua một chuỗi thẩm quyền nghiêm ngặt từ dưới lên trên, theo trình tự.
– Kích hoạt kế hoạch của tiểu bang: Quy trình bắt đầu ngay lập tức ở cấp tiểu bang. Trước khi bất kỳ sự can thiệp nào của liên bang có thể được yêu cầu, thống đốc của tiểu bang bị ảnh hưởng phải thực hiện kế hoạch khẩn cấp của tiểu bang và huy động tất cả nguồn lực điều hành sẵn có của tiểu bang và địa phương.
– Đánh Giá Thiệt Hại Sơ Bộ (PDA): Giới chức địa phương, tiểu bang và liên bang phải cùng thực hiện một cuộc Đánh Giá Thiệt Hại Sơ Bộ. Cuộc đánh giá này ước tính mức độ thiệt hại tài chính và vật chất của thảm họa. FEMA nhấn mạnh rằng bước này là một yêu cầu tuyệt đối, vì dữ liệu thu thập được phải được đính kèm với yêu cầu chính thức để chứng minh rằng cuộc khủng hoảng có mức độ nghiêm trọng và quy mô lớn đến mức việc ứng phó hiệu quả đã vượt quá khả năng của tiểu bang và các chính quyền địa phương bị ảnh hưởng.
Thống Đốc Gavin Newsom. (Hình: PATRICK T. FALLON/AFP via Getty Images)
– Yêu cầu chính thức của thống đốc tiểu bang: Theo Điều 401 của Đạo Luật Stafford, yêu cầu tuyên bố chính thức chỉ có thể được đưa ra từ thống đốc của tiểu bang bị ảnh hưởng. Yêu cầu này được chính thức chuyển qua văn phòng khu vực của FEMA. Cùng với dữ liệu PDA, thống đốc phải xác nhận rằng tiểu bang sẽ tuân thủ tất cả yêu cầu chia sẻ chi phí liên bang hiện hành.
Quyết định của Tổng Thống: Quyết định sau cùng chỉ thuộc về tổng thống. Sau khi xem xét hồ sơ do thống đốc chuyển qua FEMA, tổng thống đưa ra quyết định cuối cùng về việc ký Tuyên Bố Khẩn Cấp Liên Bang.
Vụ rò rỉ hóa chất ở Garden Grove và hành động của Dân Biểu Derek Trần
Vào rạng ngày Thứ Sáu, 22 Tháng Năm, khi bồn chứa 34,000 gallon chất methyl methacrylate (MMA) tại GKN Aerospace ở West Garden Grove bị quá nhiệt lên tới 92 độ F, đe dọa gây ra một vụ nổ hoá nhiệt, Vì một thành viên Quốc Hội không thể trực tiếp ký tuyên bố khẩn cấp, Dân Biểu Derek Trần (Dân Chủ-California), Địa Hạt CA-45, sử dụng một cách có hệ thống mọi công cụ hành chính sẵn có để mở đường cho sự phê chuẩn của Tòa Bạch Ốc. Ông Derek Trần lập tức thực hiện một chiến lược điều phối và gây áp lực hành chính một cách bài bản, đúng quy trình lập pháp liên bang.
– Kết nối địa phương ngay từ đầu: Ngay khi sự việc xảy ra, văn phòng Dân Biểu Derek Trần liên tục cập nhật tình hình từ Cơ Quan Cứu Hỏa Orange County (OCFA) và cảnh sát địa phương. Song song đó, ông chủ động liên lạc lập tức với các cơ quan chuyên trách liên bang là FEMA và Cơ Quan Bảo Vệ Môi Trường (EPA) để đặt các cơ quan này vào trạng thái sẵn sàng ứng phó kỹ thuật (như chuẩn bị thiết bị mô hình hóa đám mây chất thải độc hại hay đập ngăn dòng tràn underflow dams).
– Tác động đúng kênh hành pháp tiểu bang: Biết rõ chỉ có Thống Đốc Gavin Newsom mới có quyền ký đơn yêu cầu gửi lên Tổng Thống Donald Trump, Dân Biểu Derek Trần ngày 23 Tháng Năm đưa ra các yêu cầu khẩn thiết đến chính quyền tiểu bang California, thúc giục ông Newsom nhanh chóng hoàn tất các thủ tục PDA để nộp hồ sơ lên liên bang.
– Liên minh với giới lập pháp cấp cao tác động Toà Bạch Ốc: Khi hồ sơ từ phía tiểu bang bắt đầu chuyển động, Dân Biểu Derek Trần thực hiện bước đi chính trị chiến lược là liên kết với hai thượng nghị sĩ liên bang, thuộc đảng Dân Chủ, đại diện cho California là ông Alex Padilla và Adam Schiff để đồng ký tên vào một bức thư, đề ngày 24 Tháng Năm, khẩn cấp gửi thẳng đến Tổng Thống Trump, thúc giục Tòa Bạch Ốc phê duyệt ngay lập tức khi đơn yêu cầu của California được đệ trình.
Nhìn dưới góc độ quản lý hành chính công và luật pháp liên bang, toàn bộ hành động của Dân Biểu Derek Trần trong vụ khủng hoảng nguy hiểm tại Garden Grove là hợp lý, đúng quy trình và rất hiệu quả.
Dân Biểu Derek Trần (đứng, phải) phân phát thức ăn cho cư dân phải di tản khẩn cấp. (Hình: Facebook @Congressman Derek Tran)
Dân Biểu Derek Trần không đi chệch khỏi Hiến Pháp và Đạo Luật Stafford. Ông không cố gắng tự mình thay thế vai trò của thống đốc, thay vào đó, ông thực hiện đúng vai trò của một dân biểu liên bang: Làm đòn bẩy chính trị cấp cao (legislative catalyst).
Việc ông tập hợp được sự hỗ trợ từ hai thượng nghị sĩ đầy quyền lực là Padilla và Schiff để gửi thư chung đến Toà Bạch Ốc cho thấy năng lực lãnh đạo và khả năng kết nối nghị trường sắc bén. Sự kết hợp giữa áp lực từ các nhà lập pháp liên bang tối cao của tiểu bang California đối với một vị tổng thống thuộc đảng đối lập giúp gạt bỏ mọi rào cản quan liêu, đặt sự an toàn của người dân lên trên chính trị phe phái.
Việc Tổng thống Trump nhanh chóng ký chấp thuận thảm họa thảm khốc chính là câu trả lời cho thấy nỗ lực thúc giục của Dân Biểu Derek Trần có sức nặng chính trị hiệu quả.
Trên mạng xã hội và các phương tiện truyền thông hiện xuất hiện nhiều thông tin cho rằng nhờ những lá thư gửi thẳng cho Tổng Thống Trump từ các giới chức địa phương khác nhau nên Toà Bạch Ốc mới ban hành tình trạng khẩn cấp.” Xét theo luật pháp liên bang và quy trình cấu trúc của FEMA, một nghị viên thành phố, một giám sát viên quận hạt, hay ngay cả một dân biểu cấp tiểu bang (State Legislator) hoàn toàn không có tư cách pháp lý (no statutory standing) để yêu cầu tổng thống tuyên bố tình trạng khẩn cấp liên bang.
Tòa Bạch Ốc không bao giờ phê duyệt một tuyên bố khẩn cấp dựa trên một lá thư trực tiếp từ cấp quận hạt hay thành phố, vì ở vị trí đó không có quyền hạn pháp lý để ràng buộc ngân sách của tiểu bang trong thỏa thuận chia sẻ chi phí bắt buộc với FEMA.
Mọi thông tin trên mạng nói về “nhờ lá thư trực tiếp của giới chức cấp địa phương mà tổng thống ký khẩn cấp” hoàn toàn là những thông tin sai lệch về mặt thủ tục hành chính, mang nặng tính đánh bóng chính trị hơn là tìm hiểu luật pháp. (MPL) [kn]
MIAMI, Florida (NV) – Phút 73 trận Inter Miami thắng Philadelphia Union 6-4, Lionel Messi khựng lại bên đường biên. Anh không pha va chạm mạnh, không nằm sân đau đớn, nhưng chủ động ra dấu xin thay người, thế giới bóng đá xôn xao với hình ảnh ấy khi World Cup 2026 cận kề, theo Daily Mail ngày 26 Tháng Năm.
Messi chủ động xin thay ra, điều hiếm khi xảy ra trong sự nghiệp của siêu sao người Argentina. Đặc biệt hơn là tại mùa MLS năm nay, Messi gần như chơi trọn vẹn hầu hết các trận đấu và vẫn duy trì phong độ cao cho thành tích của Inter Miami.
Messi với gương mặt mệt mỏi và sau đó chủ động xin thay ra trong trận Inter Miami gặp Philadelphia Union. (Hình: Megan Briggs/Getty Images)
Huấn luyện viên Guillermo Hoyos cố trấn an người hâm mộ sau trận đấu đặc biệt là các fan của Messi: “Mặt sân nặng vì mưa và Messi chỉ bị ‘mỏi cơ’ và chưa có kết luận nghiêm trọng.”
Ngày 26 Tháng Năm, trang chủ câu lạc bộ Inter Miami thông báo: “Kết quả kiểm tra y tế, Messi bị quá tải kèm theo mỏi cơ ở gân kheo trái. Thời gian để Messi thi đấu trở lại sẽ phụ thuộc vào khả năng phục hồi chức năng.”
Lời xoa dịu của huấn luyện viên Hoyos và bộ phận y tế của câu lạc bộ Inter Miami vẫn không làm giới chuyên môn và người hâm mộ Argentina yên tâm khi vai trò đầu tàu, gánh vác đội tuyển Argentina bảo vệ cúp vàng thế giới phụ thuộc Messi rất nhiều.
Tuổi 38, Messi lại trải qua một mùa giải cày ải xuyên với mật độ dày, vết thương nào của anh dù là nhẹ, cũng ảnh hưởng không ít vào khả năng hồi phục. Chưa kể sự trở lại và phải bước ngay vào giải đấu lớn khắc nghiệt như World Cup rất dễ tái phát chấn thương.
Dù huấn luyện viên trưởng đội tuyển Argentina, Lionel Scaloni đã điền tên Messi vào danh sách những nhà đương kim vô địch sẽ bảo vệ cúp vàng thế giới, nhưng Messi vẫn chưa lên tiếng khẳng định 100% rằng anh sẽ tham dự kỳ World Cup thứ sáu trong sự nghiệp.
Trong những cuộc phỏng vấn gần đây, siêu sao của Argentina luôn nhấn mạnh: “Câu trả lời chắc chắn tham dự hay không của tôi phụ thuộc vào cảm giác cơ thể.” Hơn ai hết Messi hiểu rằng anh sẽ bước sang tuổi 39 chỉ hai ngày sau trận thứ hai đội tuyển Argentina gặp Áo ở vòng bảng World Cup 2026. Tuổi tác, thể trạng, sức khỏe và khả năng hồi phục trong một giải đấu dài nhất và dày nhất lịch sử World Cup, chính là điều mà đội trưởng Argentina phải cân nhắc.
Tháng Tám năm ngoái, Messi đã vắng mặt hai lần trong màu áo Inter Miami vì những vấn đề về thể trạng. Với hai quãng nghỉ một kéo dài 11 ngày và một trong chín ngày rồi trở lại khó khăn như thế nào, hơn ai hết Messi hiểu được thể trạng của mình so với cách đây bốn năm anh đoạt cúp vàng thế giới cùng Argentina.
Người hâm mộ cùng giới chuyên Argentina lo lắng, FIFA cũng hồi hộp qua hình ảnh Messi chủ động xin thay người.
Dù hai ngày qua, các trang báo thể thao dày đặc những thông tin Messi rời sân vì lý do an toàn và vết thương không nghiêm trọng, nhưng “mục tiêu vàng” của Argentina gắn với Messi thì luôn được soi bằng “kính hiển vi.” (Anh Khoa) [kn]
WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump tuyên bố “kết quả kiểm tra mọi thứ hoàn hảo” sau khi đi khám sức khỏe tại bệnh viện quân sự ở vùng Washington, DC, hôm Thứ Ba, 26 Tháng Năm, chưa đầy ba tuần trước khi ông tròn 80 tuổi, theo USA Today.
Đây là cuộc kiểm tra sức khỏe định kỳ lần thứ tư của Tổng Thống Trump trong nhiệm kỳ thứ nhì. Cuộc kiểm tra này được thực hiện tại Walter Reed National Military Medical Center ở Bethesda, Maryland, sau nhiều tháng ông bị công chúng chú ý vì tay có nhiều vết bầm thấy rõ, da đổi màu và mắt cá chân bị sưng.
Tổng Thống Donald Trump nhảy múa trên sân khấu sau khi đọc diễn văn tại SUNY Rockland Community College ở Suffern, New York, hôm 22 Tháng Năm. (Hình: Roberto Schmidt/Getty Images)
“Mới đi kiểm tra sức khỏe sáu tháng một lần tại Walter Reed Military Medical Center. Kết quả kiểm tra mọi thứ hoàn hảo,” ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social. “Cảm ơn các bác sĩ và nhân viên tài giỏi!”
Bác Sĩ Sean Barbabella, bác sĩ của Tổng Thống Trump, chưa đưa ra thông báo chính thức. Tháng Tư năm ngoái, ông Trump cho hay ông cũng làm kiểm tra về nhận thức và “trả lời đúng hết.”
Dư luận nghi ngờ sức khỏe của Tổng Thống Trump từ mùa Hè năm ngoái tới nay sau khi ông xuất hiện trước công chúng mà hai mắt cá chân bị sưng và mu bàn tay phải bị bầm. Rồi đầu Tháng Ba, hình ảnh chụp trong buổi lễ trao Huân Chương Danh Dự cho thấy da phía sau tai phải của ông bị đổi màu.
Tòa Bạch Ốc giải thích mắt cá chân của Tổng Thống Trump bị sưng do bị suy tĩnh mạch kinh niên (CVI), còn mu bàn tay bị bầm do thường xuyên bắt tay và dùng thuốc aspirin. Sau đó, bàn tay trái của ông cũng bị bầm, mà ông giải thích là đụng vào bàn.
Da phía sau tai phải Tổng Thống Trump bị đổi màu do xài kem, Tòa Bạch Ốc cho hay nhưng không nói rõ ông xài kem để làm gì.
Thông thường, Tòa Bạch Ốc quyết định công bố thông tin gì trong kết quả kiểm tra sức khỏe của bất cứ tổng thống nào. Ông Trump không bị bắt buộc công bố bất cứ thông tin nào về sức khỏe bản thân, và không có khuôn mẫu nào cho việc kiểm tra sức khỏe tổng thống. Lúc vận động tranh cử tổng thống, ông Trump cho biết rất ít thông tin về sức khỏe bản thân.
Trong cuộc bầu cử năm 2024, Tổng Thống Trump công kích người tiền nhiệm, ông Joe Biden, lúc đó 81 tuổi, là quá già và thiếu sinh lực. (Th.Long) [kn]
