HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Nhà cầm quyền CSVN vẫn chỉ ỡm ờ về chuyện sẽ “kiện Trung Quốc ở thời điểm phù hợp” trước áp lực của dân chúng đòi hỏi chế độ phải có thái độ dứt khoát.

“Bộ Quốc Phòng cũng cho rằng cần tích cực chuẩn bị, thu thập tài liệu, chuẩn bị sẵn hồ sơ đấu tranh pháp lý đưa ra quốc tế vào thời điểm phù hợp.” Bản tin trên tờ Thanh Niên hôm Thứ Bảy, 16 Tháng Năm, viết như thế khi đề cập đến “kiến nghị” của “đông đảo cử tri các địa phương” kêu gọi Bộ Quốc Phòng CSVN “nâng cao tiềm lực quốc phòng, xem xét kiện Trung Quốc ra tòa quốc tế để bảo vệ chủ quyền biển đảo.”

Bản tin cũng dẫn lại ý kiến của Bộ Quốc Phòng CSVN nhìn nhận những tháng gần đây, đặc biệt từ giữa năm ngoái đến nay, “tình hình Biển Đông thời gian gần đây diễn biến phức tạp. Trung Quốc không từ bỏ tham vọng ‘độc chiếm Biển Đông’ bất chấp dư luận và luật pháp quốc tế, ngày càng củng cố sự hiện diện, khả năng kiểm soát trên thực địa.”

Suốt mấy tháng trời chiếc tàu khảo sát địa chất Haiyang Dizhi 8 (Hải Dương Địa Chất số 8) với các tàu hộ tống chạy lên chạy xuống, chạy ngang chạy dọc trong vùng biển đặc quyền kinh tế của Việt Nam, thậm chí vào cách bờ biển Việt Nam khoảng 80 km, Bộ Quốc Phòng CSVN vẫn thấy nín thinh. Tin tức quốc tế từng cho thấy nhà cầm quyền CSVN chỉ cho mấy tàu cảnh sát biển bám theo các nhóm tàu Trung Quốc.

Dù vậy, Bộ Quốc Phòng CSVN lại kể công rằng đã “bố trí các tàu trực, tuần tra, kiểm soát trên các vùng biển trọng điểm, sẵn sàng xử lý khi có tình huống xảy ra” trong khi nhìn nhận “Hành động của tàu khảo sát Hải Dương Địa Chất 8 đã vi phạm nghiêm trọng chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán của Việt Nam.”

Dư luận tại Việt Nam qua mạng xã hội chỉ biết tình hình tranh chấp Biển Đông rõ hơn qua báo đài quốc tế, đòi hỏi nhà cầm quyền phải phản ứng quyết liệt. Cử tri Đà Nẵng đòi kiện Trung Quốc ra tòa án quốc tế thì Bộ Quốc Phòng CSVN lại trả lời vòng vo ỡm ờ rằng “những gì thuộc về độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ kiên quyết không nhân nhượng, song phải có đối sách phù hợp, vì truyền thống văn hóa giữ nước của chúng ta là hòa hiếu, hòa bình, giữ vững chủ quyền biển, đảo, nhưng phải ổn định chính trị, giữ vững môi trường hòa bình để phát triển đất nước.”

Bởi vậy đến nay, người ta vẫn thấy cái “thời điểm phù hợp” mãi chưa đến. Theo vu cáo của chế độ thì “đám thế lực thù địch” bên ngoài và “bọn phản động” đầy ở trong nước lúc nào cũng ám ảnh sự tồn vong của chế độ nên Bộ Quốc Phòng CSVN nhắc nhở “quần chúng nhân dân” là “kiên quyết phản bác các luận điệu xuyên tạc, lợi dụng tình hình phức tạp trên Biển Đông để kích động, lôi kéo gây mất an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội.”

Có vẻ như Hà Nội cho Bộ Quốc Phòng “trả lời kiến nghị cử tri” như kiểu muốn bắn tiếng thanh minh với Bắc Kinh về những đồn đoán là CSVN có thể cân nhắc việc kiện Trung Quốc ra tòa án quốc tế nhằm giải quyết các vùng biển tranh chấp trên Biển Đông.

Theo một bài viết của ký giả David Hutt trên Asia Times ngày 7 Tháng Năm, 2020, đang có những nguồn tin không chính thức mà giới theo dõi phân tích thời sự tin rằng Việt Nam có thể tiến hành vụ kiện tương tự như Philippines đã làm và đã thắng khi Tòa Trọng Tài Quốc Tế tuyên bố hồi Tháng Bảy, 2016.

Tòa đã tuyên bố Trung Quốc không có cái gì gọi là “quyền lịch sử” trong phạm vi chín đoạn “Lưỡi Bò” chiếm đến 90% Biển Đông. Bắc Kinh biết là đuối lý nên đã tuyên bố không tham gia phiên tòa cũng như không công nhận phán quyết của Tòa Trọng Tài Quốc Tế.

Tòa Trọng Tài Quốc Tế tuy ra phán quyết nhưng lại không có khả năng buộc các bên tranh tụng phải thi hành quyết định của tòa. Bởi vậy, Bắc Kinh cậy sức mạnh quân sự ăn hiếp các nước nhỏ phía Nam, vẫn ngày càng ngang ngược, lấn tới.

Một nguồn tin ngoại giao của Việt Nam nói với báo Asia Times, với điều kiện ẩn danh, rằng các cuộc bàn luận ở Hà Nội về một vụ kiện quốc tế bây giờ mạnh hơn trước đây nhiều.

Rất có thể, sợ Bắc Kinh phản ứng bất lợi, khó đối phó trong lúc nền kinh tế đang lao đao vì hệ quả của đại dịch COVID-19, người ta mới thấy Bộ Quốc Phòng CSVN ỡm ờ về chuyện kiện tụng vì “hòa hiếu, hòa bình.” (TN) [qd]

MANILA, Philippines (NV) – Bộ Quy Tắc Ứng Xử trên Biển Đông hầu tránh xung đột võ trang vì các tranh chấp chủ quyền biển đảo giữa các nước khu vực với Trung Quốc không biết đến bao giờ mới có.

Bộ Quy Tắc Ứng Xử trên Biển Đông (Code of Conduct – gọi tắt là COC) đàm phán suốt nhiều năm qua giữa tổ chức 10 nước Đông Nam Á (ASEAN) với Trung Quốc dự trù hoàn tất vào năm 2021 nhưng không thấy các bên liên quan thảo luận gì suối nửa năm qua. Nay với tình hình dịch bệnh COVID-19 bao trùm khắp nơi, các cuộc thảo luận lại càng bị mượn cớ để tránh né.

Ông Nguyễn Hùng Sơn, viện trưởng Viện Biển Đông thuộc Học Viện Ngoại Giao CSVN, cho hay hôm Thứ Sáu, 15 Tháng Năm vừa qua, trong cuộc thảo luận trực tuyến về những thách đố trong vùng Đông Nam Á do Tòa Đại Sứ Mỹ tổ chức, là triển vọng về một bộ COC đạt thỏa thuận vào năm 2021 có vẻ xa vời hơn.

ASEAN và Trung Quốc muốn hoàn tất bộ COC vào năm 2021. Bản thảo duy nhất cho bộ COC để đàm phán được đọc lần đầu tiên hồi năm ngoái tại Penang, Malaysia. Philippines là phối trí viên cho các đối thoại ASEAN-Trung Quốc và là đồng chủ tịch với Trung Quốc trong các cuộc đàm phán về COC.

Trong khi các bên liên quan không thương thuyết hay đàm phán gì với nhau, lại xảy ra nhiều biến cố trên Biển Đông. Tàu Hải Cảnh Trung Quốc đâm chìm tàu đánh cá Việt Nam ở Hoàng Sa. Chiến hạm Trung Quốc khóa radar bắn tàu hải quân Philippines. Trung Quốc loan báo thành lập các huyện hành chính tại các quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa mà Việt Nam vẫn tuyên bố chủ quyền. Đồng thời, Việt Nam phản bác các công hàm của Trung Quốc tuyên bố chủ quyền “Lưỡi Bò” trên Biển Đông.

Theo ông Nguyễn Hùng Sơn trình bày trong cuộc thảo luận trực tuyến nói trên, Bắc Kinh cần phải chứng tỏ thiện chí chính trị và tạo ra bầu khí thích hợp cho việc theo đuổi một bộ COC, chứ không phải dọa nạt các nước tranh chấp chủ quyền biển đảo với họ qua các hoạt động quân sự hoặc bán quân sự.

“Để cứu vãn tiến trình đàm phán COC, Trung Quốc cần phải nhìn lại thái độ cũng như hành động của họ trên Biển Đông và họ chứng tỏ sẵn sàng, thiện chí chính trị để tạo ra một bầu khí thuận lợi cho ASEAN hầu thuyết phục là một bộ COC vẫn là một sự đầu tư đứng đắn mà ASEAN cần có,” ông Sơn nói.

Các cuộc thảo luận về bộ COC dự trù trong năm nay, năm Việt Nam làm chủ tịch luân phiên tổ chức ASEAN, đã bị đình hoãn vì hệ quả của dịch bệnh COVID-19. Cho nên, đến bao giờ các cuộc đàm phán tái tục trở lại, hiện chưa thấy có chỉ dấu cụ thể.

Tuy nhiên, theo ông Jay Batongbacal, giám đốc Đại Học Philippines về Hàng Hải và Luật Biển, trong tương lai, các bên có thể nối lại các cuộc đàm phán, nhưng nếu các nước ASEAN liên quan tới tranh chấp có thể lợi dụng thời gian này để liên lạc với nhau, tìm sự đồng thuận hầu đạt một lập trường chung, trình bày cho Bắc Kinh biết.

“Bắc Kinh có thể chống lại vì họ thấy các nước ASEAN chia rẽ. Nếu các nước ASEAN đoàn kết lại trong một lập trường duy nhất về Biển Đông và bắt đầu hành động trong cung cách phối hợp có lớp lang, tôi tin rằng Trung Quốc sẽ phải điều chỉnh vì họ biết không thể có các láng giềng thù nghịch ở mặt biển phía Nam,” ông cho hay.

Điều mà ông Batongbacal khuyến cáo cũng đã từng thấy xảy ra trong những phiên họp ASEAN-Trung Quốc liên quan tới COC những năm trước. Trung Quốc mua chuộc một số nước bằng đầu tư kinh tế, viện trợ quân sự để họ “hùa” theo quan điểm của Bắc Kinh trong khi bất lợi cho các nước liên quan đến tranh chấp.

Việt Nam muốn bộ COC có ràng buộc pháp lý trong khi Trung Quốc với sự hậu thuẫn của một số nước đã kịch liệt chống lại. Bản Tuyên Bố Ứng Xử trên Biển Đông (Declaration of Conduct) đã thỏa thuận từ năm 2002, mãi đến năm 2018 mới thỏa thuận được một cái sườn đàm phán cho một bộ COC nay lại đang nằm giữa những căng thẳng và dịch bệnh. (TN) [qd]

VĨNH LONG, Việt Nam (NV) – Nhằm đáp lại phản ứng bất bình của công luận về việc chi tiền thuế dân đến 400 tỷ đồng ($17.14 triệu) để xây Bảo Tàng Nông Nghiệp, ông Lữ Quang Ngời, chủ tịch Ủy Ban Nhân Dân tỉnh Vĩnh Long, hôm 17 Tháng Năm lấp liếm rằng đây là “ý tưởng” của một cố thủ tướng CSVN.

Theo báo Lao Động, ông Ngời nói như sau: “Việc xây dựng Bảo Tàng Nông Nghiệp Đồng Bằng Sông Cửu Long là ý tưởng của cố Thủ Tướng Võ Văn Kiệt đã có từ rất lâu, chứ không phải tỉnh Vĩnh Long ngẫu hứng làm. Bảo tàng không phải xây ra cho hoành tráng, tốn kém. Đề án này là vì cộng đồng, để quảng bá hình ảnh, quảng bá sản phẩm của người nông dân từ xưa đến nay.”

Do ông Kiệt qua đời năm 2008 nên người ta khó có thể kiểm chứng thực hư phát ngôn của ông Ngời.

Mặt khác, dù ông Kiệt có muốn xây bảo tàng nông nghiệp thì chưa chắc ông ấy có ý định tiêu tốn một khoản lớn từ tiền thuế dân như lớp lãnh đạo “hậu sinh” của mình.

Theo các báo nhà nước, bảo tàng nêu trên sẽ được xây dựng trên khu đất rộng hơn 11 hécta tại huyện Vũng Liêm, “nhằm tôn vinh sự cần cù, sáng tạo, vai trò to lớn của nông dân.” Công trình này dự trù hoàn thành vào năm 2027.

Đáng lưu ý, một số báo nhà nước cũng dẫn ý kiến chuyên gia bày tỏ sự bất bình về vụ Vĩnh Long xây bảo tàng nông nghiệp trong lúc nông dân đồng bằng sông Cửu Long đang phải khốn đốn với nạn hạn mặn xâm nhập chưa có giải quyết được.

Báo điện tử Dân Việt dẫn lời ông Đặng Kim Sơn, cựu viện trưởng Viện Chính Sách và Chiến Lược Phát Triển Nông Nghiệp Nông Thôn, nói: “Đề xuất xây Bảo Tàng Nông Nghiệp 400 tỷ đồng của Vĩnh Long chưa đúng thời điểm, cần thận trọng. Việc xây dựng bảo tàng nông nghiệp của một vùng thì nên đặt ở Cần Thơ, và phải có sự tham gia của các tỉnh, thành trong khu vực, chứ không phải ở Vĩnh Long.”

Ông Sơn cũng bình luận thêm rằng hiện có rất nhiều “câu hỏi bất lợi cho dự án này” như xây dựng như thế nào, tiền đầu tư công hay tư, cộng đồng hay quốc tế, cách thức phối hợp, mức độ đầu tư ra sao.

Cùng thời điểm, tờ Người Lao Động dẫn lời ông Nguyễn Văn Huy, cựu giám đốc Bảo Tàng Dân Tộc Học Việt Nam, nói: “Khi tôi thấy bốn giai đoạn lịch sử mà Bảo Tàng Nông Nghiệp mà Vĩnh Long muốn làm thì tôi cảm thấy họ đang đi theo lối mòn, không nghĩ đến câu chuyện về nông nghiệp mà người nông dân ở đây phải đối mặt và giải quyết, những vấn đề và câu chuyện như thế sẽ làm cho bảo tàng thu hút được khách. Việc làm theo tiến trình lịch sử ở những thế kỷ xa xưa thì lấy đâu hiện vật mà nói.”

Cho đến nay, việc xây bảo tàng với kinh phí tối thiểu hàng trăm tỷ đồng rồi bỏ hoang được cho là cách “rút ruột ngân sách” phổ biến và mang tính chính danh của lãnh đạo các tỉnh thành, chủ yếu là ở miền Bắc và miền Trung. Thậm chí, việc này được chính quyền trung ương “bật đèn xanh” để các địa phương thực thi.

Tờ Lao Động hôm 17 Tháng Năm trích dẫn một chỉ thị của Thủ Tướng CSVN Nguyễn Xuân Phúc, theo đó, “mỗi tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương cơ bản có một bảo tàng cấp tỉnh (giai đoạn đến năm 2021) và tiếp tục duy trì một bảo tàng cấp tỉnh cho giai đoạn đến năm 2030.” (N.H.K) (đ.d.)

SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Tờ Tuổi Trẻ hôm 17 Tháng Năm tiết lộ, chỉ tính trong ngày đầu tiên của “đợt ra quân” chặn xe suốt một tháng, lực lượng công an giao thông trên toàn quốc xử phạt gần 9,000 trường hợp, nhờ đó thu được 5.9 tỷ đồng ($252,924). Như vậy, nếu triển khai đúng một tháng như kế hoạch ban đầu, từ ngày 15 Tháng Năm đến 14 Tháng Sáu, công an Việt Nam dự trù đạt “doanh thu” gần $7.6 triệu.

Con số nêu trên khiến cư dân mạng nửa đùa nửa thật rằng chiến dịch “tổng kiểm soát phương tiện giao thông đường bộ” thực chất là cách nhà cầm quyền CSVN trợ giúp ngành công an bù đắp việc họ bị “thất thu,” do trước đó người dân được lệnh “cách ly xã hội” nên hạn chế ra đường trong khoảng ba tuần.

Nhằm hạn chế phản ứng của công luận, báo nhà nước tuyên truyền rằng việc tổng kiểm tra các loại xe trên đường ở các địa phương từ Bắc chí Nam là “nhằm tiếp tục thực hiện nghiêm, có hiệu quả Luật Phòng Chống Tác Hại Của Rượu Bia, nghị định về phòng chống đua xe trái phép.”

Báo Tuổi Trẻ dẫn lời biện hộ của ông Khuất Việt Hùng, phó chủ tịch Ủy Ban An Toàn Giao Thông Quốc Gia, rằng chiến dịch này “rất cần thiết, giúp người dân nâng cao ý thức tuân thủ các quy định pháp luật về an toàn giao thông và các quy định về an ninh, trật tự xã hội khác.”

Trên lý thuyết, trong chiến dịch này, công an được dừng xe đại trà, nếu không phát hiện lỗi vi phạm thì công an “xin lỗi” và mời người dân đi tiếp.

Thực tế, theo báo VietNamNet hôm 16 Tháng Năm, chỉ trong 30 phút, phóng viên ghi nhận, công an ở Sài Gòn “mỏi tay” ghi phiếu phạt, trong lúc những người vi phạm đứng tràn ngã tư. Bởi vì, tùy là đối với người đi xe máy hoặc xe hơi, công an có quyền bắt bẻ hàng chục lỗi, chủ yếu là vặn vẹo về việc người đi đường có mang theo giấy đăng bộ xe, giấy kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường, hoặc các loại giấy bảo hiểm “thích hợp.”

Đáng nói là ngay cả báo nhà nước cũng bày tỏ sự hoài nghi về “hiệu quả” của việc công an dừng xe vô tội vạ.

Báo điện tử InfoNet dẫn lời bà Trần Thị Quốc Khánh, một đại biểu quốc hội, cho biết: “Bao nhiêu năm ngành công an không tuyên truyền, thực hiện thường xuyên để người dân có ý thức, thói quen thực hiện cho tốt. Nay tự nhiên ngày 14 Tháng Năm ra lệnh tổng kiểm tra từ ngày 15 Tháng Năm, không cho người dân kịp chuẩn bị thì quản lý kiểu này gọi là ‘giật cục.’”

Bà Khánh nói thêm rằng trong lúc chính phủ đang thúc đẩy cải cách thủ tục hành chính thì công an lại yêu cầu người dân phải mang đầy đủ các loại giấy tờ bên người.

“Cách quản lý điều hành gây cuống cuồng cho người dân như thế này có lợi cho ai, có ý kiến cho rằng làm lợi cho đơn vị bán bảo hiểm,” bà Khánh được tờ báo của Bộ Thông Tin và Truyền Thông dẫn lời. (N.H.K) (đ.d.)

NGHỆ AN, Việt Nam (NV) – Dường như để tránh bị công luận chỉ trích “lãng phí,” tất cả bài tường thuật về buổi lễ khánh thành đền Chung Sơn trên báo nhà nước đều “không đề cập” khoản kinh phí đầu tư công trình bề thế không kém một lăng tẩm vua chúa như ở kinh thành Huế.

Theo tờ Thanh Niên, đền thờ được khởi công xây dựng từ năm 2012 trên núi Chung, thuộc xã Kim Liên, huyện Nam Đàn, và là nơi thờ tự gia tộc ông Hồ Chí Minh, người sáng lập nhà nước CSVN.

Công trình gồm 18 hạng mục như đền thờ chính, nhà chuông, nhà trống… được mô tả là “nơi thờ tự tôn nghiêm” cho cha mẹ và anh chị em ruột ông Hồ.

Còn theo báo điện tử của Đài Tiếng Nói Việt Nam, đền Chung Sơn được Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Bắc Á cùng tỉnh Nghệ An đầu tư và khởi công xây dựng từ năm 2012, trên khoanh đất có tổng diện tích lên đến 83.6 hécta.

Ngân Hàng Bắc Á cùng với thương hiệu sữa TH True Milk thuộc sở hữu của “đại gia” Thái Hương. Bà Hương cũng được ghi nhận đứng gần Thủ Tướng CSVN Nguyễn Xuân Phúc trong buổi lễ khánh thành đền Chung Sơn nhằm đánh dấu 130 năm ngày sinh ông Hồ.

Do bà Hương, người Nghệ An, là “nhà tài trợ” chính việc xây đền Chung Sơn, báo điện tử Chính Phủ CSVN viết rằng Thủ Tướng Phúc “hoan nghênh, đánh giá cao Ngân Hàng Bắc Á đã thực hiện tốt chủ trương xã hội hóa tham gia đóng góp tích cực với trách nhiệm cao để cùng tỉnh Nghệ An hoàn thành công trình.”

Cũng như nhiều “đại gia tư bản đỏ” khác ở Việt Nam, bà Hương được ghi nhận làm giàu nhờ dựa hơi quan chức CSVN trong việc hình thành “nhóm lợi ích.” Do vậy, các doanh nghiệp của bà rất cần có danh hiệu, huân chương do nhà cầm quyền trao tặng để làm truyền thông, quảng bá thương hiệu.

Theo báo Dân Sinh, hồi giữa Tháng Chín, 2019, Ngân Hàng Bắc Á đón nhận Huân Chương Lao Động hạng ba – một danh hiệu mà theo thông lệ thì doanh nghiệp phải chi tối thiểu hàng chục tỷ đồng để được trao.

Cũng cần nói thêm, việc nhà cầm quyền CSVN dành đến 84 hécta xây dựng đền Chung Sơn diễn ra trong bối cảnh báo nhà nước ghi nhận đa phần người dân Nghệ An do thiếu đất canh tác, làm nông nên phải chọn cách đi xuất cảng lao động để “thoát nghèo.”

Trong vụ 39 thi thể bị phát hiện trong thùng xe tải đông lạnh ở Anh hồi cuối Tháng Mười Một, 2019, truyền thông cho hay có đến 21 nạn nhân là người Nghệ An.

Thời điểm đó, báo Zing dẫn lời một cán bộ xã Đô Thành, huyện Yên Thành, cho biết từ hơn 15 năm trước, nhiều người địa phương vay mượn tiền để tỏa đi các nước Châu Á, Châu Âu tìm cơ hội đổi đời.

Chỉ tính riêng xã Đô Thành hiện có gần 1,500 người đi xuất khẩu lao động, nhiều người trong số này “đi chui,” tờ báo ghi nhận nhiều gia đình ở xã Đô Thành và một số xã lân cận hiện chỉ còn người già, phụ nữ và trẻ em ở nhà do đàn ông đã ra nước ngoài mưu sinh. (N.H.K) (đ.d.)