WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump hôm Thứ Hai, 30 Tháng Ba, tuyên bố Mỹ sẽ “xóa sổ” cơ sở năng lượng Iran nếu nước này không mở lại Eo Biển Hormuz “ngay lập tức” và đạt thỏa thuận hòa bình “sớm,” theo CNBC.

“Mỹ đang thảo luận nghiêm túc với chính quyền mới và hợp lý hơn để kết thúc chiến dịch quân sự của chúng tôi ở Iran,” ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.

“Chúng tôi thu được nhiều tiến bộ, nhưng nếu vì bất cứ lý do gì không đạt được thỏa thuận sớm, mà có thể sẽ đạt được, và nếu Eo Biển Hormuz không ‘mở ra để làm việc’ ngay lập tức, chúng tôi sẽ kết thúc ‘chuyến lưu trú’ đáng yêu ở Iran bằng cách cho nổ nung và xóa sổ toàn bộ nhà máy điện, giếng dầu và đảo Kharg của họ (và có thể toàn bộ nhà máy khử muối!), những nơi chúng tôi cố ý chưa ‘đụng tới,’” ông Trump thêm.

Tổng Thống Trump đưa ra lời cảnh cáo này giữa lúc cuộc chiến Iran bước qua tuần thứ năm và khi chính quyền ông đang tính đưa bộ binh tới chiếm đảo Kharg, nơi được coi là trung tâm kỹ nghệ dầu mỏ Iran.

Người ta ước tính khoảng 90% dầu thô xuất cảng của Iran đi qua đảo Kharg trước khi đi qua Hormuz, một trong những tuyến hàng hải vận chuyển dầu lớn nhất thế giới.

Iran chưa lên tiếng về lời đe dọa mới nhất của Tổng Thống Trump. Trước đó cùng ngày, ông Esmaeil Baghaei, phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao Iran, tuyên bố kế hoạch hòa bình gồm 15 điểm của Mỹ chứa “yêu sách hầu hết là quá đáng, phi thực tế, không hợp lý.” Trước đó, ông Trump cho hay Iran đồng ý với “phần lớn” yêu sách trong kế hoạch này, theo CNN.

Ông Baghaei cũng khẳng định hiện tại, Iran không đàm phán trực tiếp với Mỹ. Ông cho biết Mỹ chỉ gửi thông điệp cho Iran thông qua trung gian.

Giao thông ở Eo Biển Hormuz hầu như ngưng trệ từ khi Mỹ và Israel bắt đầu tấn công Iran hôm 28 Tháng Hai tới nay. Iran trả thù bằng cách tấn công tàu bè cố đi qua thủy lộ hệ trọng này.

Tuần trước, Tổng Thống Trump loan báo ông ra lệnh hoãn không kích cơ sở năng lượng Iran thêm 10 ngày, tới ngày 6 Tháng Tư, nêu lý do rằng hai bên đang đàm phán. (Th.Long) [dt]

WASHINGTON, DC (NV) – Theo dữ liệu cuối ngày của ban tổ chức, cuộc biểu tình “No Kings 3” vào Thứ Bảy, 28 Tháng Ba ước tính có khoảng 9 triệu người tham dự, tại hơn 3,000 địa điểm trên khắp 50 tiểu bang nước Mỹ. Các cơ quan truyền thông gọi đây là “cuộc biểu tình lịch sử diễn ra trong một ngày,” ôn hòa, không bạo lực, với thông điệp không chấp nhận ý tưởng bất kỳ một cá nhân nào cai trị vượt trên pháp luật hay Hiến Pháp.

Và giờ đây là câu hỏi không thể tránh khỏi, như sự tĩnh lặng trong không gian sau những màn trình diễn pháo hoa lộng lẫy: Tiếp theo là gì?

Những con số

Một nhân viên cao cấp của ACLU (đề nghị không nêu tên) nói với Người Việt: “Chiến lược của chúng ta là trì hoãn, dàn trải và giữ gìn, trong lúc huy động để lật ngược thế cờ và thực thi pháp luật ở tất cả các cấp chính quyền.”

“Đây là một trận chiến dài với những kết quả không lường trước được,” viên chức này nói thêm.

Hàng triệu người, đủ sắc dân, từ người về hưu ngồi trên chiếc ghế gấp dọc theo những con đường trung tâm của các thành phố lớn, đến sinh viên đại học cầm bảng hiệu tự làm, đã xuống đường tuần hành.

Theo dữ liệu từ tổ chức “No Kings”: Washington, D.C. đã thu hút hơn 200,000 người. Thành phố New York có khoảng 100,000 người. Los Angeles chứng kiến hơn 100,000 người bày tỏ sự tức giận. Chicago vượt quá 200,000 người. Philadelphia có hơn 80,000 người.

Tại Little Saigon, Nam California, thủ phủ của người Việt tị nạn, gần cả trăm người tụ tập ngay lề đường của khu thương mại Asian Village Plaza đối diện thương xá Phước Lộc Thọ trên đại lộ Bolsa để biểu tình No Kings. Thông điệp của họ là phản đối các hoạt động đàn áp người nhập cư và quyết định tấn công Iran của Tổng Thống Donald Trump, cùng nhiều vấn đề khác.

Và không ở đâu rõ ràng hơn ở Minnesota. Tại Twin Cities, cảnh sát và các nhà tổ chức cùng ước tính khoảng 200,000 người lấp đầy các con phố từ tòa nhà Quốc Hội tiểu bang đến cây cầu Stone Arch Bridge và dọc con sông dẫn vào St. Paul. Tờ Minnesota Star Tribune bình luận, đây là cuộc biểu tình tôn vinh sự kiên cường của người dân Minnesota và phản đối chính sách của Tổng Thống Donald Trump.

Cựu nhà báo, tác giả Laurie Hertzel, cư dân của Minnesota, nhắn tin với nhật báo Người Việt: “Cuộc biểu tình hôm nay lớn hơn rất nhiều so với những “No Kings” trước. Thật tuyệt vời khi nhìn thấy điều này.”

Hình ảnh và các những đoạn phim chia sẻ tràn ngập mạng xã hội cho thấy có những gia đình đẩy xe nôi bước đi bên cạnh những cựu chiến binh trong bộ quân phục bạc màu giơ cao những tấm biển chỉ vỏn vẹn dòng chữ: “Lời Thề Với Quốc Gia.”

Tại Twin Cities, Thượng Nghị Sĩ Bernie Sanders phát biểu: “Người dân Mỹ đã bị lừa dối về cuộc chiến tại Việt Nam. Chúng ta đã bị lừa dối về cuộc chiến tại Iraq… và ngày hôm nay, chúng ta đang tiếp tục bị lừa dối về cuộc chiến tại Iran.”

“Trong kỳ bầu cử vừa qua, Donald Trump đã chỉ ra khoản tiền khổng lồ bị lãng phí vào các cuộc chiến tranh, số tiền lẽ ra phải được dùng để tái thiết nước Mỹ. Ông đã tranh cử với tư cách là một ứng viên vì hòa bình, đã hứa sẽ chấm dứt những cuộc chiến tranh dai dẳng không hồi kết.

Ông ta đã nói dối” – Thượng Nghị Sĩ Sander nói trước toàn dân Minnesota.

Bên cạnh phu nhân của mình, Thống Đốc Tim Walz nhấn mạnh những lời đanh thép: “Chúng tôi sẽ không bao giờ rời bỏ những người dân Minnesota gốc Somalia của mình. Đây là lời cam kết của chúng tôi gửi đến các bạn. Những người dân Minnesota gốc Somalia: con cháu đời thứ tư của các bạn vẫn sẽ hiện diện nơi đây, ngay cả khi gã hề màu cam kia đã bị vứt vào sọt rác của lịch sử.”

Ca sĩ Bruce Springsteen phát biểu ngay tại khán đài trước Tòa Quốc Hội tiểu bang: “Đúng, vào mùa Đông vừa qua, quân đội liên bang đã gieo rắc chết chóc và nỗi khiếp đảm xuống các đường phố Minneapolis. Họ đã chọn sai thành phố. Chính sức mạnh và sự kiên định của các bạn đã khẳng định với chúng tôi rằng: đây vẫn là nước Mỹ. Và cơn ác mộng phản động này, cùng những cuộc xâm lấn vào các thành phố Mỹ, sẽ không thể nào tồn tại được.”

Sau đó ông đã trình diễn ca khúc đấu tranh “Streets of Minneapolis” do ông sáng tác.

Ở New York là tiếng nói của tài tử Robert De Niro: “Đã đến lúc phải nói KHÔNG với các ông vua. Đã đến lúc phải nói KHÔNG với Donald Trump. Chúng ta đã chịu đựng quá đủ rồi. Không thể chấp nhận một kẻ lãnh đạo thối nát chỉ biết vơ vét làm giàu cho bản thân và đám chiến hữu thuộc tầng lớp Epstein. Trump phải bị chặn đứng. Hắn không thể ngang nhiên thực hiện những hành động khốn nạn bỉ ổi như bấy lâu nay nếu không có sự tiếp tay của Quốc Hội và đám tay sai trong chính quyền của hắn.”

Người Mỹ cần bao nhiêu lần hiệu triệu?

Trong lịch sử biểu tình, đấu tranh của thế giới, những con số, những lời phát biểu, chỉ kể một phần câu chuyện. Bản thân Cách Mạng Mỹ không phải là một ngày vinh quang duy nhất mà là một thập kỷ không nản lòng. Phong trào nữ quyền mất 72 năm. Đến nay, vẫn còn non trẻ. Các cuộc diễu hành dân quyền những năm 1960 đã gặp phải đòn roi, ám sát và bế tắc lập pháp trước khi tạo ra Đạo Luật Quyền Bầu Cử. Cho đến nay, luật này đang có nguy cơ trở về nơi bắt đầu.

Các cuộc biểu tình “No Kings” chỉ là chương mới nhất trong câu chuyện có nhiều trường đoạn đó. Chúng bắt đầu Tháng Sáu, năm 2025, giữa các cuộc tranh luận về lạm quyền hành pháp, độc lập tư pháp và sự xói mòn của những chuẩn mực từng có vẻ không thể phá vỡ. Mỗi hành động tiếp theo đã thu hút thêm người tham gia mới: những người ôn hòa ngoại ô từng tin “chuyện đó không thể xảy ra ở đây”; những chủ doanh nghiệp nhỏ bị chính sách đảo chiều siết chặt; những người trẻ đơn giản từ chối thừa kế một tương lai độc tài.

Ông Marcus Rivera, giám đốc điều hành cấp quốc gia của liên minh No Kings, cũng bày tỏ cùng một tinh thần thực tế ấy trong một cuộc họp qua Zoom vào cuối buổi chiều cùng các lãnh đạo cấp tiểu bang. “Chúng ta vừa thiết lập một kỷ lục,” ông nói, “nhưng những kỷ lục sẽ trở nên vô nghĩa nếu chúng chỉ nằm đó và phủ bụi. Cuộc biểu tình đầu tiên vào năm 2025 tựa như một phát súng cảnh cáo. Cuộc biểu tình thứ hai mang lại cảm giác về một phong trào đang dần tìm được chỗ đứng. Còn ngày hôm nay, đó là hình ảnh một đất nước kiên quyết từ chối quỳ gối, cúi đầu.”

Tháng Sáu, năm 2025, cuộc biểu tình No King đầu tiên diễn ra ở Mỹ, khoảng 5 triệu người. Ngày 18 Tháng Mười, năm 2025, “No Kings 2” với khoảng 7 triệu người xuống đường ở 2,500 – 2,700 địa điểm.

Đến Thứ Bảy, 28 Tháng Ba, năm 2026, là cơn sóng cuồn cuộn chứa đầy sự giận dữ, tuôn chảy khắp các đường phố của 50 tiểu bang nước Mỹ, với khoảng 9 triệu người biểu tình ở hơn 3,000 địa điểm.

Trong một đoạn video trên mạng xã hội của người dân Twin Cities, cô Sarah Thompson, một giáo viên trung học – người đã hỗ trợ điều phối cuộc biểu tình tại Minnesota – đứng trên bậc thềm của Tòa Quốc Hội. Giọng cô khản đặc nhưng mạnh mẽ: “Ngày hôm nay không phải là chuyện của riêng một cá nhân hay một đảng phái nào,” cô nói. “Ý nghĩa của nó nằm ở việc nhắc nhở mỗi người dân Mỹ rằng cụm từ ‘Không Vua’ không chỉ là một khẩu hiệu suông. Đó chính là nguyên tắc nền tảng đầu tiên mà đất nước này được xây dựng nên. Chúng ta đã hiện diện với số lượng đông đảo đến mức không ai ngờ tới, đặc biệt là ngay tại nơi đây – vùng trung tâm của đất nước. Câu hỏi đặt ra lúc này là: liệu chúng ta sẽ coi đây như một vòng ăn mừng chiến thắng, hay xem đó là phát súng hiệu mở màn cho một chặng đường dài hơi phía trước?”

“Chúng tôi đã từng làm điều này rồi,” một người tổ chức tại địa phương nói với truyền thông, “và chúng tôi sẽ còn làm lại, cho đến khi bài học này thực sự thấm thía.”

Theo lời ông Rivera, điều diễn ra tiếp theo chính là phần mà sẽ không máy ảnh nào ghi lại được.  Đó là những người tổ chức, các chiến dịch vận động cử tri, những chương trình giám sát tòa án, các cuộc đua vào hội đồng trường học. Hàng ngàn quyết định nhỏ sẽ định đoạt xem liệu nền dân chủ sẽ tiếp tục là một hành động sống động, hay chỉ còn là một ký ức.

Cuối ngày, mặt trời khuất bóng sau dòng Mississippi. Khán đài di động được tháo dỡ. Washington, DC chuẩn bị đón những tin thời sự khác, khi Tổng Thống Donald Trump sẽ quay lại thủ đô sau buổi đánh golf cuối tuần ở Florida như thường lệ.

Cuối ngày Thứ Bảy, tổ chức Indivisible, một trong những đơn vị tổ chức chủ chốt tổ chức cuộc biểu tình “No Kings”, thông báo cuộc tổng đình công toàn quốc có tên “May Day Strong.”  Liên minh “May Day Strong” đang kêu gọi thực hiện khẩu hiệu “Không làm việc, Không đến trường, Không mua sắm” vào ngày 1 Tháng Năm này.

Và chúng ta, hôm nay ngồi xem lại những hình ảnh của “ngày biểu tình lịch sử,” sẽ tự hỏi: Liệu chúng ta có để hôm nay trở thành chỉ một con số ấn tượng khác, hay chúng ta sẽ biến nó thành một ngày của sự đổi mới thực sự bắt đầu?

Ngài Benjamin Franklin, một thành viên trong nhóm lập quốc Hoa Kỳ, để lại câu nói lưu danh muôn thưở: “Một nền cộng hòa ư? Nếu các bạn có thể gìn giữ được nó.” (K.L)

PALM BEACH, Florida (NV) – Các chiến đấu cơ F-16 của Bộ Tư Lệnh Phòng Không Bắc Mỹ (NORAD) vào trưa ngày Chủ Nhật, 29 Tháng Ba, được lệnh xuất kích khẩn cấp để ngăn chặn một phi cơ dân sự xâm phạm vùng cấm bay tạm thời (TFR) gần khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago của Tổng Thống Donald Trump tại Palm Beach, Florida, theo Reuters.

Sự việc xảy ra vào khoảng 1 giờ 15 phút chiều (giờ miền Đông). Chiếc máy bay dân sự đi vào vùng không phận đang cấm do có sự hiện diện của tổng thống tại khu vực này.

Các phản lực cơ F-16 tiếp cận và bắn pháo sáng (flare) để thu hút sự chú ý của phi công dân sự sau khi liên lạc vô tuyến bị gián đoạn. Những vệt sáng này có thể được nhìn thấy rõ từ dưới mặt đất tại khu vực Palm Beach.

Sau khi thiết lập được liên lạc, các chiến đấu cơ hộ tống chiếc phi cơ này ra khỏi vùng cấm bay một cách an toàn.

NORAD xác nhận chiếc máy bay không gây ra mối đe dọa nào và các pháo sáng được sử dụng chỉ là biện pháp liên lạc tiêu chuẩn, không gây nguy hiểm cho cư dân dưới đất.

Tòa  Bạch Ốc xác nhận Tổng Thống Trump và máy bay Air Force One không gặp nguy hiểm trong suốt thời gian xảy ra sự việc.

Phi trường quốc tế Palm Beach cũng phải tạm dừng các hoạt động trên mặt đất trong thời gian ngắn để phục vụ việc ngăn chặn phi cơ dân sự.

Đây là một trong số hàng chục vụ xâm phạm vùng cấm bay kể từ khi ông Trump nhậm chức, thường do các phi công dân sự không kiểm tra kỹ Thông Báo Cho Phi Hành Đoàn (NOTAMs) trước khi cất cánh.

Chỉ tính riêng trong năm đầu nhiệm kỳ, đã có hơn 20 vụ tương tự xảy ra tại khu vực này. (MPL) [đ.d.]

BRYAN, Texas (NV) – Ẩn mình trong một khu dân cư yên tĩnh với những ngôi nhà gỗ nhỏ và hàng cây phượng tím rực rỡ, Nhà Tù Nữ Phạm Nhân Liên Bang Bryan (FPC Bryan) tại Texas không giống một nhà tù truyền thống, không có tháp canh, không có dây thép gai bọc kín. Đây là nơi giam giữ những nữ phạm nhân “cổ cồn trắng” nổi tiếng, từ Elizabeth Holmes, cựu CEO Theranos, đến “tú bà ấu dâm” Ghislaine Maxwell. 

Thế nhưng, đằng sau vẻ ngoài thanh bình ấy là một bí mật đen tối đang bị phanh phui: Tệ nạn lạm dụng tình dục được dung túng có hệ thống, nơi những nhân viên cai tù liên bang biến tù nhân thành công cụ giải trí và trừng phạt những ai dám lên tiếng, theo phóng sự điều tra của tổ chức The Marshall Project và NBC News cho hay hôm 28 Tháng Ba.

Những tiếng kêu cứu trong tuyệt vọng

Theo hồ sơ điều tra và lời kể của các nhân chứng, sự lạm dụng tình dục tại nhà tù Bryan không chỉ là những vụ đơn lẻ mà là một nếp “văn hóa” được dung túng. Những nữ tù nhân, vốn đã mất đi quyền tự do, nay phải đối mặt với sự xâm hại thân thể từ chính những người có nhiệm vụ bảo vệ họ.

Các phóng viên điều tra đối diện với những câu chuyện về một người phụ nữ bị dồn vào góc phòng tắm, bàn tay của cai tù luồn vào bên trong quần áo của cô. Một người khác bị sờ mó khi đang bị còng tay giữa hành lang không camera. Có người bị dẫn vào phòng chứa đồ, nơi không có ai chứng kiến, rồi bị ép buộc phải “chiều theo” dục vọng đê hèn của cai tù để giữ lấy những ngày tự do ít ỏi còn lại.

Một cựu tù nhân, được gọi bằng bí danh Marie, bàng hoàng kể lại những tháng ngày đen tối dưới tay một tuyên uý tại trại giam tên là Ross. Marie cho biết Ross đã sử dụng quyền lực của mình để ép buộc cô vào những hành vi tình dục ngay trong khuôn viên trường học của trại giam. Khi cô cố gắng phản kháng, viên tuyên uý đe dọa sẽ báo cáo kỷ luật để cô không được giảm án hoặc không được gặp con cái.

“Họ lấy đi mọi thứ của bạn, rồi họ lấy luôn cả phẩm giá của bạn,” Marie viết trong một lá thư đầy nước mắt từ nhà tù.

Không chỉ có Marie, nhiều phụ nữ khác tố cáo rằng các cai tù thường xuyên dùng đặc quyền như đồ ăn ngon, mỹ phẩm hoặc đơn giản là việc không bị biệt giam để đổi lấy sự “phục vụ” tình dục. 

Một nạn nhân khác mô tả việc bị dồn vào góc tối trong kho thực phẩm, nơi camera giám sát không bao giờ chạm tới, đó những “điểm mù” được tạo ra một cách cố ý.

Những nhân viên tố cáo bị trả thù

Điều đau xót nhất không chỉ là hành vi lạm dụng, mà là sự im lặng đáng sợ của hệ thống. Những nhân viên y tế và cai tù có lương tâm khi cố gắng báo cáo sự việc đã phải đối mặt với sự trả thù tàn khốc từ phía ban quản trị nhà tù.

Một y tá tại trại giam cho biết sau khi bà báo cáo về việc một tù nhân bị lạm dụng tình dục dẫn đến có thai, thay vì được điều tra, bà lại bị cô lập, bị thay đổi ca trực bất thường và cuối cùng bị ép phải nghỉ việc. Những nỗ lực báo cáo lên cấp cao hơn thường rơi vào hư không, hoặc tệ hơn, thông tin bị rò rỉ ngược lại cho kẻ bị tố cáo, khiến nạn nhân càng bị vùi dập hơn.

Hệ thống “omerta” (luật im lặng) này đã biến Nhà Tù Bryan thành một ốc đảo của sự vô luật pháp, nơi những kẻ săn mồi đội lốt nhân viên liên bang có thể thỏa sức lộng hành mà không sợ bị trừng phạt suốt nhiều thập niên.

Nguyên Nhân: Quyền lực quản giáo không bị kiểm soát

Tại sao một nhà tù liên bang lại có thể mục nát đến thế? Các nhà điều tra đưa ra những lý do như sau:

– Sự mất cân bằng quyền lực tuyệt đối: Trong môi trường nhà tù, lời nói của một tù nhân gần như không có giá trị so với một nhân viên cai tù. Sự kỳ thị đối với tội phạm khiến công chúng và các cấp quản lý dễ dàng lờ đi những lời tố cáo.

– Thiếu sự giám sát độc lập: Các cuộc kiểm tra định kỳ thường được thông báo trước, giúp nhà tù có thời gian “dọn dẹp” hiện trường. Các camera giám sát thường xuyên bị hỏng hoặc đặt ở những vị trí chiến lược để che giấu hành vi phạm tội.

– Văn hóa bao che: Các nhân viên thường có tâm lý bảo vệ lẫn nhau (blue wall of silence), coi việc tố cáo đồng nghiệp là hành động phản bội.

Cần một cuộc cách mạng công lý

Sự thật tại Nhà Tù Bryan là một vết nhơ đối với hệ thống tư pháp Hoa Kỳ. Để chấm dứt thảm kịch này, không thể chỉ dừng lại ở việc sa thải vài cá nhân mà phải tạo ra cơ chế kiểm soát nghiêm ngặt, hiệu quả.

– Hình sự hóa tối đa: Các hành vi lạm dụng tình dục trong tù phải được giải quyết như trọng tội với mức án nghiêm khắc nhất, không có ngoại lệ cho nhân viên công vụ.

– Cơ chế báo cáo độc lập: Cần thiết lập một đường dây nóng và cơ quan điều tra nằm ngoài tầm kiểm soát của Cục Nhà Tù Liên Bang (BOP) để bảo đảm nạn nhân và nhân viên tố cáo được bảo vệ tuyệt đối.

– Sử dụng công nghệ cao: Lắp đặt hệ thống camera giám sát toàn diện, không có điểm mù, với dữ liệu được lưu trữ và giám sát bởi một bên thứ ba.

Nghề cai tù hay bất kỳ nghề nghiệp nào nắm giữ quyền lực trên tay, nếu thiếu đi sự kiểm soát và đạo đức, đều có thể bị dung túng trở thành công cụ ma quỷ cho những kẻ ác. 

Câu chuyện tại Nhà Tù Bryan không chỉ là lời cảnh tỉnh về sự an toàn của phụ nữ trong tù, mà còn là bài học về việc bảo vệ phẩm giá con người trước bóng tối của quyền lực tuyệt đối. 

Công lý cho những người phụ nữ tại Bryan đã bị trì hoãn quá lâu, và giờ là lúc ánh sáng phải được soi rọi vào những góc tối nhất của bức tường trắng nhà tù Texas. (MPL)