Iran vừa cứng, vừa cà khịa Mỹ trước đàm phán kết thúc chiến tranh

play-rounded-fill
Iran vừa cứng, vừa cà khịa Mỹ trước đàm phán kết thúc chiến tranh
Phát ngôn viên quân sự Iran vừa đưa ra tuyên bố rắn nhưng không kém phần cà khịa đối với Tổng Thống Trump trong nỗ lực của Mỹ muốn kết thúc chiến tranh

Nguyễn Thị Kim Tiến chính thức bị truy tố ‘gây thất thoát hơn $30 triệu’

HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Gần một tháng bị Cơ Quan Điều Tra Bộ Công An cáo buộc “vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí,” hôm 25 Tháng Ba, Viện Kiểm Sát Tối Cao đã chính thức truy tố bị can Nguyễn Thị Kim Tiến, cựu bộ trưởng Bộ Y Tế, về tội danh nêu trên, với khung hình phạt 10-20 năm tù.

Theo báo VnExpress, bà Tiến, 67 tuổi, hiện bị áp dụng biện pháp “ngăn chặn bảo lãnh.”

Bị can Nguyễn Thị Kim Tiến, cựu bộ trưởng Y Tế Việt Nam, đã bị Viện Kiểm Sát Tối Cao truy tố. (Hình: Tuổi Trẻ)

Bà Kim Tiến được biết đến là cháu ngoại của ông Hà Huy Tập, cố tổng bí thư đảng CSVN. Vì là “con ông cháu cha,” bà Kim Tiến được ưu ái ngồi ghế bộ trưởng Y Tế hai nhiệm kỳ, bất chấp việc dính nhiều vụ bê bối và bị dư luận kêu gọi từ chức.

Bị truy tố cùng với bà Tiến còn có tám bị can là thuộc cấp, bị Bộ Công An quy trách nhiệm gây thất thoát 803 tỷ đồng ($30.8 triệu) trong vụ án liên quan hai dự án xây dựng bệnh viện Bạch Mai và bệnh viện Việt Đức cơ sở 2 ở Hà Nam.

Cáo trạng cho biết, với vai trò người đứng đầu Bộ Y Tế, bị can Tiến có nhiệm vụ điều hành và quản lý chung mọi hoạt động của ngành y tế trong nước, trực tiếp chỉ đạo nhiều lĩnh vực, trong đó có công tác kế hoạch tài chính; quy hoạch và phát triển ngành; xây dựng cơ sở hạ tầng; trang thiết bị y tế…

Trong lúc quản lý xây dựng cơ sở hai của hai bệnh viện Bạch Mai và bệnh viện Việt Đức trong các năm 2013-2017, bị can Tiến là người ký các quyết định liên quan.

Cụ thể, cựu bộ trưởng bị quy trách nhiệm về việc phê duyệt chủ trương tuyển tư vấn ngoại quốc và buông lỏng việc giám sát dự án.

Bị can Kim Tiến bị cho là “cố ý lựa chọn tư vấn ngoại quốc” là công ty VK khi chưa đánh giá khả năng đáp ứng điều kiện về năng lực, kinh nghiệm của các đơn vị tư vấn nội địa.

Sai phạm của bị can Tiến dẫn đến hai dự án bị đình trệ kéo dài, không đạt được mục tiêu đề ra, gây thất thoát, lãng phí tài sản nhà nước số tiền hơn 803 tỷ đồng.

Bệnh viện Bạch Mai cơ sở 2 ở Hà Nam sau hơn 10 năm khởi công vẫn chưa hoàn thành. (Hình: Ngọc Thành/VNExpress)

Liên quan vụ này, báo Dân Việt hôm 27 Tháng Hai cho hay, bị can Nguyễn Chiến Thắng, cựu giám đốc Ban Y Tế Trọng Điểm, khai rằng sau khi nhận hối lộ từ các nhà thầu dự án Bạch Mai, Việt Đức thì đã “chia lại” cho bị can Kim Tiến 13 tỷ đồng ($499,136) và $100,000 nhưng bà ta chỉ khai chỉ nhận 2.5 tỷ đồng ($95,987).

Trước khi vụ truy tố, bà Kim Tiến liên tục bị đảng lôi ra kỷ luật với cáo buộc “suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống,” “vi phạm trong công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí” và “khiến dư luận bất bình, làm ảnh hưởng xấu đến uy tín của tổ chức đảng và cơ quan, đơn vị.”

Tháng Mười Một, 2021, bà Kim Tiến nhận quyết định nghỉ hưu và bị kỷ luật cảnh cáo. Ngoài vụ án trên, tên tuổi bà Nguyễn Thị Kim Tiến còn gắn liền với các vụ bê bối như vaccine giả, thuốc giả chữa ung thư liên quan công ty VN Pharma… (Tr.N) [kn]

Gần 100% rau quả còn dính thuốc trừ sâu, nhiều nhất là spinach, dâu tây

WASHINGTON, DC (NV) – Rau có lá, như spinach, và trái cây được trẻ em yêu thích, như dâu tây và nho, còn dính thuốc trừ sâu nhiều nhất dựa trên kết quả xét nghiệm của chính phủ, theo bản phúc trình được tổ chức bảo vệ sức khỏe Environmental Working Group (EWG) công bố hôm Thứ Ba, 24 Tháng Ba, CNN đưa tin.

Danh sách “12 Món Dơ,” tức 12 loại rau quả còn dính thuốc trừ sâu nhiều nhất, còn có rau kale, xuân đào (nectarine), đào, cherry, táo, blackberry, lê, khoai tây và blueberry, theo bản phúc trình “Cẩm Nang Dành Cho Người Tiêu Dùng Năm 2026 Về Thuốc Trừ Sâu Trong Rau Quả.” EWG công bố bản phúc trình này thường niên từ năm 2004 tới nay.

Rau spinach. (Hình minh họa: Storyblocks)

Spinach đứng đầu danh sách, còn dính thước trừ sâu tính theo trọng lượng nhiều hơn bất cứ loại rau quả nào khác, và dính trung bình ít nhất bốn loại thuốc trừ sâu, theo bản phúc trình.

Mẫu thử mọi loại rau quả đều chứa trung bình bốn loại thuốc trừ sâu trở lên, trừ khoai tây, chỉ chứa hai loại. Ăn rau quả chứa nhiều thuốc trừ sâu là đáng lo ngại, theo chuyên gia, vì thuốc trừ sâu có thể tích tụ và gây nguy hiểm.

Để làm bản phúc trình này, EWG phân tích kết quả thử thuốc trừ sâu của 54,344 mẫu rau quả được Bộ Nông Nghiệp (USDA) thực hiện mới đây nhất.

Trước khi xét nghiệm, USDA lột hoặc cạo vỏ rau quả rồi rửa kỹ giống như người tiêu dùng thường làm ở nhà. Thậm chí sau khi làm những bước đó, USDA phát giác dấu vết 264 loại thuốc trừ sâu, trong đó có 203 loại còn dính trên rau quả trong nhóm “12 Món Dơ,” và gần 100% mẫu thử còn dính thuốc trừ sâu.

Theo nhiều cuộc nghiên cứu trước đây, thuốc trừ sâu có thể gây rủi ro sinh non, dị tật bẩm sinh, sảy thai, làm tăng tổn hại về di truyền cho con người, bệnh tim, ung thư và bệnh khác.

Liên Minh Thực Phẩm và Trồng Trọt (AFF), tổ chức đại diện nông dân trồng rau quả hữu cơ và không hữu cơ, luôn chỉ trích bản phúc trình của EWG.

Theo những bản phúc trình trước đây của USDA và Cơ Quan An Toàn Thực Phẩm và Dược Phẩm (FDA), mỗi khi “dùng thuốc trừ sâu, nông dân tuân thủ luật lệ nghiêm ngặt về thuốc trừ sâu để cung cấp rau quả an toàn và lành mạnh cho người Mỹ, kể cả bản thân họ,” phát ngôn viên AFF ra tuyên bố cho biết.

Trong khi đó, phát ngôn viên Crop Life America, nơi đại diện kỹ nghệ thuốc trừ sâu, gửi email tới CNN cho hay “chiến dịch gieo sợ hãi thường niên” của EWG “làm người ta mất lòng tin vào hệ thống thực phẩm của chúng ta cũng như công cụ mà nông dân dùng để bảo vệ mùa màng của họ khỏi bị cỏ dại, sâu bọ, bệnh tật.”

“Thực tế là trên 99% mẫu thử rau quả đều dưới xa mức giới hạn an toàn tiêu chuẩn vàng của Cơ Quan Bảo Vệ Môi Trường,” phát ngôn viên này lưu ý. (Th.Long)

Chef Trump vừa bày xong TACO, chuẩn bị nướng thịt dê

Chef Trump vừa bày xong TACO, chuẩn bị nướng thịt dê
play-rounded-fill

Iran: ‘Hoa Kỳ đang tự đàm phán với chính mình’

TEHRAN, Iran (NV) – Trong một đoạn video được công bố trên mạng xã hội X (Twitter cũ) vào ngày Thứ Tư, 25 Tháng Ba, người phát ngôn của quân đội Iran tuyên bố rằng Hoa Kỳ đang tự đàm phán với chính mình.

“Sức mạnh chiến lược mà quý vị từng khoe khoang giờ đây biến thành một thất bại chiến lược. Kẻ tự nhận mình là siêu cường toàn cầu – nếu có thể thoát khỏi tình thế tiến thoái lưỡng nan này – thì hẳn đã làm được điều đó từ lâu rồi,” ông Ebrahim Zolfaqari, người phát ngôn của quân đội Iran, phát biểu trong đoạn video.

Ông Esmaeil Baghaei, phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao Iran. (Hình: Kenare/AFP via Getty Images)

“Đừng gọi thất bại của quý vị là một thỏa thuận,” ông Zolfaqari nói. “Phải chăng, mức độ bất đồng nội bộ của quý vị trầm trọng đến mức quý vị đang phải tự đàm phán với chính mình?”

Có vẻ như những lời dứt khoát của phía Iran nhằm chính thức đáp trả tuyên bố của Tổng Thống Trump đã loan báo, rằng đàm phán giữa Mỹ và Iran “đạt nhiều kết quả.” Đồng thời, ông ra lệnh hoãn không kích cơ sở hạ tầng năng lượng chính của nước này trong năm ngày. Thông báo này được ông Trump đăng trên mạng Truth Social vào sáng sớm Thứ Hai, 23 Tháng Ba.

Tuy nhiên, Iran tuyên bố không có đàm phán nào với Mỹ.

Hôm Thứ Tư, người phát ngôn của Iran chính thức phản hồi, bác bỏ tuyên bố của tổng thống Mỹ.

Ông Zolfaqari nói thêm, với ngôn ngữ khá nặng nề: “Sự ổn định chỉ có được nhờ vào sức mạnh. Chúng tôi tuyên bố dứt khoát rằng: Cho đến khi nào chúng tôi còn chưa muốn, thì sẽ chẳng có tình hình nào quay trở lại trạng thái cũ cả. Điều đó chỉ có thể xảy ra khi và chỉ khi cái ý định thực hiện hành động chống lại dân tộc Iran bị xóa bỏ hoàn toàn khỏi những tâm trí thối nát của quý vị.”

Cũng hôm Thứ Tư, ông Esmaeil Baghaei, phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao Iran, phát biểu trên kênh truyền hình India Today, khẳng định hiện không có bất kỳ cuộc đàm phán nào đang diễn ra giữa Hoa Kỳ và Iran.

ABC dẫn lời ông Baghaei nói: “Không hề có các cuộc đối thoại hay đàm phán nào giữa Iran và Hoa Kỳ,” và cũng “chưa từng có những cuộc đàm phán như vậy trong suốt 25 ngày qua của cuộc chiến tranh phi pháp chống lại Iran,” ông Baghaei cho biết. “Không ai có thể tin tưởng vào nền ngoại giao của Hoa Kỳ.”

“Lập trường của chúng tôi rất rõ ràng,” ông Baghaei khẳng định. “Các lực lượng dũng cảm của chúng tôi đang tập trung vào việc bảo vệ lãnh thổ và chủ quyền của Iran.”

Cũng theo ABC, trong một bức thư đề ngày 22 Tháng Ba gửi tới Tổ Chức Hàng Hải Quốc Tế (IMO), Iran tuyên bố rằng “các tàu không thù địch” có thể lưu thông an toàn qua eo biển Hormuz “với sự phối hợp của chính quyền Iran.” (K.L) [đ.d.]

Ai và mẫu xe nào được khấu trừ thuế khoản vay mua xe 2025?

WASHINGTON D.C (NV) – Dự luật “Bự Và Đẹp” được thông qua vào năm ngoái đã bãi bỏ khoản tín dụng thuế liên bang trị giá lên tới $7,500 dành cho các loại xe điện đủ điều kiện. thay vào đó, nó có một khoản mới cho phép người nộp thuế khấu trừ tối đa $10,000 mỗi năm đối với khoản lãi vay dùng để mua xe hơi mới “made in USA” trong khoảng thời gian từ ngày 1 Tháng Một năm 2025 đến ngày 31 Tháng Mười Hai năm 2028. Ai và những mẫu xe nào đủ điều kiện của chương trình này?

Trang mạng tin tức www.usatoday.com có đăng lại ý kiến của ông Patrick Masterson—trưởng nhóm nghiên cứu chỉ số “American-Made Index” (Chỉ số Xe sản xuất tại Mỹ) của trang web xe hơi www.Cars.com về vấn đề này. Đầu tiên, do hầu hết mọi người đều không phải trả tới $10,000 tiền lãi vay mua xe mỗi năm, cho nên mức tiết kiệm thuế thực tế nhỏ hơn nhiều, phụ thuộc vào số tiền trả lãi thực sự và mức thuế thu nhập cá nhân. Các chuyên gia cho rằng những đa số những người mua xe mới đủ điều kiện có thể tiết kiệm được từ $300 đến $900 tiền thuế mỗi năm.

Chevrolet Corvette là một mẫu xe ‘made in USA’. (Hình minh họa: HD/Người Việt)

Các chuyên gia trong lĩnh vực mua bán xe hơi tin rằng chính sách này có thể khuyến khích người mua xe chú đến những mẫu xe “made in USA” hơn, với hy vọng được hỗ trợ chút ít từ chính phủ trong tình hình giá xe tăng vọt hiện tại.

Để đủ điều kiện hưởng khoản khấu trừ này, người nộp thuế cần đáp ứng một số quy định cụ thể, được nêu rõ trên trang web www.IRS.gov . Chỉ các loại xe mới mới được chấp nhận, xe cũ không đủ điều kiện. Ngoài ra, chiếc xe phải được mua—chứ không phải thuê (lease); hình thức thuê xe sẽ không được hưởng ưu đãi. Xe phải được sử dụng chủ yếu cho mục đích cá nhân.

Những người nộp thuế độc thân có mức “modified adjusted gross income” tối đa $100,000; các cặp vợ chồng có mức thu nhập tối đa $200,000 đủ điều kiện tham gia chương trình này. IRS có hướng dẫn cụ thể về cách tính toán chỉ số này trên trang web của họ. Theo IRS, các mẫu xe đủ điều kiện hưởng khoản khấu trừ thuế là các loại xe hơi, xe minivan, xe van, xe SUV, xe pickup… có tổng trọng lượng định mức (GVWR) dưới 14,000 pound. Hầu hết các loại xe tải hạng nặng sẽ không đủ điều kiện. Đáng chú ý nhất là chúng phải được lắp ráp hoàn thiện tại Hoa Kỳ trước khi được vận chuyển đến đại lý bán hàng.

Có một số cách để biết loại xe đủ điều kiện. Thí dụ có thể dựa vào số VIN, nếu số này bắt đầu bằng chữ số 1, 4 hoặc 5, thì chiếc xe đó được lắp ráp tại Hoa Kỳ, đáp ứng mức tối thiểu để được hưởng ưu đãi. Người mua xe cũng có thể tham khảo “Chỉ số Xe sản xuất tại Mỹ năm 2025” (2025 American-Made Index) trên trang web www.Cars.com . Chỉ số năm 2026 sẽ được công bố vào tháng 6 tới, và nhiều khả năng sẽ có thay đổi. Một số mẫu xe được sản xuất tại Hoa Kỳ đã ngừng sản xuất; hoặc một số mẫu xe khác đã được chuyển về lắp ráp tại Hoa Kỳ để tránh bị áp thuế đối với xe nhập khẩu của tổng thống Trump.

Dưới đây là 10 mẫu xe năm 2025 nằm trong số hàng chục mẫu xe khác đủ điều kiện hưởng ưu đãi:
Tesla Model Y
Ford F-150
Lincoln Aviator
Chevrolet Corvette
Honda Passport
Jeep Gladiator
Dodge Durango
Volkswagen ID.4
Toyota Corolla Cross
Acura MDX
Làm thế nào để đăng ký nhận khoản khấu trừ này? Người mua phải điền số VIN vào Biểu mẫu 1-A (Schedule 1-A) để yêu cầu khoản khấu trừ thuế. Người khai thuế xem phần nằm ở đầu trang 2 của Biểu mẫu 1-A, với tiêu đề “No Tax on Car Loan Interest”. Người nộp thuế kê khai mục “total additional deductions” lấy từ Dòng 38 của Biểu mẫu 1-A, và điền vào Dòng 13b trên Biểu mẫu khai thuế 1040 của mình. Cách đơn giản nhất là nhờ sự giúp đỡ của các chuyên viên khai thuế. (HD)

Những con số thiên văn và chuyện chàng chăn cừu

Trần Doãn Nho

Vào ngày Lễ Giáng Sinh, Tháng Mười Hai, 2021, sau nhiều thập niên chờ đợi, viễn vọng kính mạnh nhất thế giới “James Webb Space Telescope” (JWST), được phóng lên không gian, đưa vào trong một quỹ đạo cách trái đất 1.5 triệu km, hơn gấp bốn lần khoảng cách tới Mặt Trăng. JWST được đặt theo tên vị lãnh đạo đời thứ nhì của NASA, James Webb, là sản phẩm của sự hợp tác quốc tế giữa các cơ quan không gian NASA (Mỹ), “European Space Agency” (ESA/Châu Âu) và “Canadian Space Agency” (CSA/Canada), cùng với sự tham gia của hơn 300 trường đại học, tổ chức và công ty trên 29 tiểu bang Hoa Kỳ, và 14 quốc gia khác. Là một viễn vọng kính hết sức đắt tiền (gần $10 tỷ), JWST hoạt động song song với viễn vọng kính Hubble (Hubble Space Telescope/HST) phóng lên không gian từ năm 1990, trong việc khám phá những bí ẩn của vũ trụ. Khác với Hubbe chỉ bay quanh quỹ đạo Trái Đất, JWST quay quanh quỹ đạo Mặt Trời, lại bao gồm nhiều tính năng kỹ thuật hết sức tiên tiến, có mục đích thu thập những hình ảnh xa xôi hơn và rõ ràng hơn, cung cấp các dữ liệu chính xác về sự hình thành các thiên hà trong vũ trụ sơ khai, sự ra đời của các ngôi sao và các hành tinh, bao gồm cả nguồn gốc của sự sống.

Viễn vọng kính James Webb. (Hình: NASA)

Từ khi chính thức đi vào hoạt động vào năm 2022, viễn vọng kính này đã liên tục phát hiện nhiều thiên hà (galaxy) cổ xưa nằm ở những nơi xa nhất trong vũ trụ. Chẳng hạn thiên hà MoM-z14, xuất hiện rất sớm, chỉ vào khoảng 280 triệu năm sau vụ nổ Big Bang, một lý thuyết về khai sinh vũ trụ. Mặc dù nhỏ bé hơn 400 lần so với Dải Ngân Hà (Milky Way), thiên hà mới được khám phá này lại phát ra ánh sáng vô cùng mạnh, được quan sát vào thời điểm nó đang trải qua giai đoạn bùng nổ đưa đến sự ra đời của những ngôi sao mới. Nhận xét về vai trò của nó, Bill Nelson, nguyên giám đốc cơ quan NASA, phát biểu: “Kính Webb sẽ nhìn ngược về hơn 13 tỷ năm ánh sáng, thời điểm ngay sau Big Bang, với một sức mạnh đủ để cho nhân loại thấy điểm không gian xa nhất mà chúng ta từng nhìn thấy.”

Nhờ hai viễn vọng kính đó, loài người đã có một cái nhìn càng ngày càng rõ hơn về cõi không gian vô tận bao quanh chúng ta. Xin ghi lại vài dữ liệu do các nhà thiên văn học cung cấp về cái mà họ gọi là “vũ trụ có thể quan sát được” (observable universe):

Tuổi của trái đất: khoảng 4.54 tỷ năm (với sai số 50 triệu năm).

Tuổi của vũ trụ: khoảng 13.7 tỷ năm (với sai số 200 triệu năm).

Một thiên hà (như Dải Ngân Hà) có khoảng 100 tỷ ngôi sao (tức là mặt trời).

Toàn vũ trụ có khoảng 2 ngàn tỷ (2×1012) thiên hà.

Nhân hai con số lại với nhau, ta sẽ có 200 sextillion (1 sextillion = 1 billion trillions = 1021), nghĩa là vũ trụ hiện có 200,000,000,000,000,000,000,000 (số 2 và 23 con số zéro) ngôi sao!

Người ta gọi chúng là những “con số thiên văn” (astronomical numbers), một loại số “không tưởng,” hoàn toàn nằm ngoài khái niệm của trí óc con người. Để dễ hình dung, các nhà thiên văn tạm cho ta một hình ảnh cụ thể: nhân loại trên trái đất là một “tổ kiến” nhỏ trôi lềnh bềnh giữa “đại dương địa cầu” (global ocean).

Trong cái tổ kiến nhỏ đó, có những sinh linh vô cùng bé bỏng. Như bạn, như tôi. Ban ngày, chẳng mấy ai quan tâm đến một cái gì nằm trên vùng cao xa vời vợi kia. Nhưng khi đêm đến, nhất là những đêm tối trời, nhìn vào khoảng không gian thăm thẳm với hàng ngàn đốm sáng nhấp nháy ở cõi xa xăm sâu thẳm, ta nhìn thấy nó: VŨ TRỤ. Ngưỡng mộ, khiếp phục, sợ hãi…mà không hiểu gì cả. Dù có đưa ra những “con số thiên văn” cụ thể nói trên, tất cả vẫn chỉ là những điều gần như vô nghĩa.

May mắn thay, con người tìm ra ý nghĩa ở một chỗ khác.

Tôi nhớ đến một câu chuyện diễn ra cách đây gần 160 năm, vào cuối thập niên 1860. Đó là câu chuyện của một chàng chăn cừu nghèo khổ 20 tuổi, sống ở xứ Provence, miền Nam nước Pháp. Chàng được ông bà chủ giao đi chăn cừu ở trên núi Luberon, nơi quanh năm suốt tháng, chỉ có một mình chàng với đàn cừu. Cứ mỗi nửa tháng, chủ lại sai người đưa thức ăn đến, đều đặn như thế. Một lần nọ, đúng hạn, nhưng hôm đó trời mưa dông, nên người mang thức ăn mãi đến chiều mới đến. Thất vọng vì phải chờ đợi, nhưng chàng lại quá sung sướng vì kẻ mang thức ăn không phải là người giúp việc, mà là Stéphanette, cô con gái xinh đẹp của ông bà chủ, người mà chàng thầm yêu trộm nhớ bấy lâu nay. Trời mưa, lại là lần đầu tiên đi xa, nên nàng lạc đường, đến muộn. Với dải ruy băng có hoa, chiếc váy sáng bóng có viền đăng ten, nàng trông giống như đang ham vui trong một buổi khiêu vũ nào đó hơn là bị lạc đường trong bụi rậm.

Giao xong thức ăn, nàng ra về. Chàng chăn cừu nhìn theo, tiếc rẻ. Nhưng rồi khi trời sắp tối, nàng bỗng quay trở lại, áo quần ướt sũng, thân hình run rẩy, sợ hãi. Hóa ra, khi xuống đến chân đồi, nàng không thể qua sông được vì nước dâng cao do trận mưa dông giữa ngày. Trời đã tối, nàng không thể nào quay về trang trại một mình, còn chàng, chàng không thể bỏ lại đàn gia súc để theo hộ tống. Vô kế khả thi, nàng đành phải ở lại. Đêm xuống, giữ phận tôi tớ, chàng lo sắp xếp chỗ ngủ cho nàng, rồi đi ra ngoài, ngồi canh, lòng xôn xao. Không thể nào ngủ được vì lũ súc vật gây ra đủ thứ tiếng động ồn ào trong đêm, Stéphanette thức dậy, tỏ ý thích ngồi bên đống lửa. Sợ nàng chưa đủ ấm, chàng khoác thêm tấm da dê lên vai nàng, nhóm lửa to hơn, và hai người ngồi cạnh bên nhau mà chẳng nói lên lời nào.

Alphonse Daudet. (Hình: Britannica)

Câu chuyện viết tiếp:

“Nếu bạn đã từng ngủ qua đêm dưới bầu trời đầy sao, bạn sẽ biết rằng vào lúc con người say ngủ, thì cả một thế giới bí ẩn thức dậy trong sự cô quạnh và lặng lẽ. Khi ấy, suối chảy nghe rõ hơn, mặt hồ thắp lên những ánh lửa nhỏ. Tất cả các linh hồn của núi non tự do đi lại; và trong không khí có tiếng xào xạc, những âm thanh rất nhỏ tựa như ta đang nghe thấy các cành cây đang lớn lên, cỏ dại nẩy mầm. Ban ngày là cuộc sống của muôn loài; nhưng ban đêm là cuộc sống của sự vật. Nếu không quen, điều đó có thể khiến người ta sợ hãi…Cô tiểu thư của chúng tôi cũng thế, run rẩy nép vào tôi mỗi khi có tiếng động. Có lúc, một tiếng kêu dài, buồn bã, vang lên từ hồ nước phía dưới, vọng đến chỗ chúng tôi theo từng đợt. Đúng lúc đó, một ngôi sao băng xẹt ngang qua trên đầu chúng tôi theo cùng một hướng với tiếng kêu, y như lời than vãn mà chúng tôi vừa nghe mang theo với nó một luồng ánh sáng.”

Lần đầu tiên được ngủ ngoài trời, được nhìn ngắm bầu trời sao bao la, lại được một chàng trai tận tinh giải thích về những chòm sao, những ngôi sao và các sự tích liên hệ, Stéphanette vô cùng vui thích. “Nàng vẫn ngước nhìn bầu trời, đầu tựa vào tay, quấn trong tấm da cừu, trông chẳng khác nào một mục đồng bé nhỏ của thiên đường.” Chàng chỉ cho nàng nhìn Dải Ngân Hà (La Voie Lactée), chòm sao Đại Hùng (La Grande Ourse), chòm sao Ba Vua (Trois Rois), chòm sao Kim Ngưu (La Pléiades)…Chàng không nói những “con số thiên văn” (vì chàng chẳng hề biết), mà chỉ kể những câu chuyện đời thường của mỗi chòm sao, dựa trên trí tưởng tượng và niềm mơ ước của con người. Cuối cùng, chàng nói: “Nhưng ngôi sao đẹp nhất, thưa cô chủ, chính là ngôi sao của chúng tôi, sao mục đồng (l’Étoile du Berger), ngôi sao dẫn đường cho chúng tôi vào lúc bình minh khi lùa đàn cừu ra đồng, và khi hoàng hôn buông xuống, dẫn chúng tôi trở về.”

Và rồi, một sự kiện nho nhỏ chợt xảy ra:

“Khi tôi tìm cách giải thích cho nàng về những cuộc hôn nhân của các vì sao, tôi chợt cảm nhận có thứ gì đó mềm mại và mát lạnh tựa nhẹ lên vai mình. Thì ra đó là mái đầu của nàng, nặng trĩu vì cơn buồn ngủ, đang tựa vào tôi với cái chạm nhẹ êm ái của những dải ruy băng, của dây đăng ten và của làn tóc gợn sóng. Nàng cứ ngủ như thế, không nhúc nhích, cho đến khi ánh sao nhạt dần, tan biến trong ánh sáng bình minh đang dâng lên. Còn tôi, tôi lặng lẽ ngắm nhìn nàng ngủ, cảm thấy trong lòng có chút xao động, nhưng vẫn được che chở bởi màn đêm trong trẻo, chưa từng gợi lên trong tôi điều gì ngoài những ý nghĩ đẹp đẽ. Xung quanh chúng tôi, những vì sao vẫn tiếp tục hành trình thầm lặng của chúng, ngoan ngoãn như một đàn cừu lớn. Và đôi lúc, tôi tưởng tượng rằng một trong những ngôi sao ấy – nhỏ nhất, sáng nhất – lạc đường, đã hạ xuống vai tôi để ngủ yên…”

Câu chuyện chấm dứt ở đó. Một câu chuyện hoàn toàn không thật nhưng vô cùng đẹp. Đó là sáng tác văn chương, “Les Étoiles” (Những Ngôi Sao), một truyện ngắn hết sức nổi tiếng, trích từ trong tập truyện  “Lettres de Mon Moulin” (Những Lá Thư Từ Cối Xay Gió Của Tôi) của nhà văn Pháp Alphonse Daudet (1840-1897), xuất bản vào năm 1869, mà bọn học trò chúng tôi được thầy dạy Pháp Văn cho đọc thời còn học trung học. Đứa nào cũng mê mẩn vì câu chuyện tình trong sáng, mà cũng mê mẩn vì giọng văn lãng đãng, nhẹ nhàng, lôi cuốn của tác giả.

Vào thời của Daudet (nửa sau thế kỷ 19) và ngay cả vào thời của tôi hồi đó (giữa thế kỷ 20), tuy ngành thiên văn chưa đạt đến tầm mức như hiện nay, nhưng chẳng mấy ai tin vào những câu chuyện thần thoại hoang đường về các vì sao. Ngược lại, dù đã được cung cấp những “con số thiên văn” cụ thể nhờ các viễn vọng kính tối tân hiện nay, chẳng mấy ai trong chúng ta lại nhìn bầu trời sao hàng đêm qua lăng kính trần trụi của một cái vũ trụ vô cùng vĩ đại, nhưng vô hồn. Chẳng thế mà, mỗi đêm, nhìn lên bầu trời sao, đọc những dòng thơ sau đây:

Ta thương sao Vega màu hồng
Ta thương màu sao trong mắt trong
Một thoáng sao băng vào hư ảo
Một thoáng đời thành nỗi nhớ nhung
(Trần Quang Long)

bỗng thấy lòng trở nên lãng đãng, mộng mơ.

Sao Vega thuộc chòm sao Lyra, cách trái đất chừng…25 năm ánh sáng. Nhưng qua lời thơ, sao nó gần với loài người đến thế!

Những con số thiên văn, dù có chính xác đến đâu hóa ra, cũng chỉ là…những con số vô hồn!

Chủ nhà ở California giữ nhà lâu hơn so với nhiều tiểu bang khác

ORANGE COUNTY, California (NV) – Richard và Mary Barrett đã giữ căn nhà tại Nam California suốt 22 năm trước khi rao bán gần đây để chuyển sang sinh sống ở tiểu bang khác.

“Chúng tôi chờ đến khi căn nhà đạt được giá cao nhất, bán đi rồi nhanh chóng chuyển đến Utah,” Richard Barrett, một cư dân cũ của Quận Los Angeles, cho biết. “Tạm biệt thuế cao và giá xăng đắt đỏ.”

Một khu dân cư ở Calabasas, Los Angeles. (Hình: Storyblocks.com)

Theo Desert Sun, câu chuyện của Richard phản ánh dữ liệu mới từ Redfin, cho thấy thời gian chủ nhân nắm giữ căn nhà tại California là lâu nhất nước Mỹ. Tại Los Angeles, chủ nhà thường giữ căn nhà khoảng 20 năm, còn tại San Jose là vào khoảng 19 năm.

Ở San Francisco, thời gian giữ nhà trung bình khoảng 16.5 năm, San Diego là 14.5 năm, còn Riverside là 12.4 năm. Tất cả đều cao hơn mức 12 năm của bình quân quốc gia, theo Redfin.

Vì sao chủ nhà California giữ nhà lâu hơn mức bình quân quốc gia?

Redfin cho rằng luật thuế tại California là yếu tố chính khiến chủ nhà ở lại lâu hơn.

Cụ thể, Proposition 13 (Đề Luật 13), được thông qua năm 1978, giúp “khóa” mức thuế tài sản ở mức thấp, khiến nhiều người không muốn chuyển đi nơi khác có mức thuế cao hơn.

Những điều chỉnh gần đây, như Đề Luật 19, nhằm khuyến khích chủ nhà lâu năm chuyển đi, tuy nhiên tác động tạo ra vẫn còn hạn chế.

Người mua nhà mới bị ảnh hưởng ra sao?

Mức thuế tài sản thấp lâu dài giúp chủ nhà hiện tại giảm chi phí, nhưng đồng thời làm giảm số lượng nhà rao bán ra thị trường và từ đó đẩy giá nhà lên cao, khiến người mua lần đầu khó tiếp cận được thị trường, theo Redfin.

Điều này cũng gây khó khăn cho những người chuyển ra khỏi California rồi quay lại mua nhà, hoặc di chuyển giữa các vùng trong tiểu bang.

Việc nhiều người giữ nhà lâu hơn cũng làm nguồn cung nhà ở khan hiếm, góp phần đẩy giá nhà tăng.

Mark Martin, 33 tuổi, đang thuê căn hộ và có thu nhập khoảng $80,000/năm, cho biết “tiền trả trước khi vay mua nhà lớn và khoản thanh toán hàng tháng cao” đã khiến anh không thể mua được căn nhà đầu tiên.

“Tôi vẫn chưa đạt được mức thu nhập đủ để có tiền trả trước cho một căn nhà có giá $400,000,” Martin nói. “Và liệu tôi có thực sự muốn sở hữu một căn nhà với khoản thanh toán hàng tháng hơn $3,000 không?”

Liệu có thể quay lại sinh sống ở California?

Năm ngoái, Mike và Miryam Hester đã chuyển từ khu High Desert của quận San Bernardino sang Oklahoma, sau khi Mike sở hữu căn nhà của mình suốt 29 năm.

“Chúng tôi sẽ không đủ khả năng để quay lại California,” Miryam nói. “Tôi đã từng không tìm được việc làm trong hơn một năm, đó là một trong những lý do chúng tôi rời đi. Chúng tôi cũng muốn thay đổi và tìm nơi có chi phí sinh hoạt thấp hơn, dễ mua nhà hơn.”

Steve và Kathie Harbottle, từng sống tại San Bernardino suốt 20 năm trước khi chuyển đến Tennessee vào năm 2024, cho biết họ không bao giờ nghĩ đến việc quay lại California.

“Nhưng nếu có quay lại khu cũ, rào cản lớn nhất chắc chắn là giá cả,” Kathie Harbottle nói. “Giữa thuế địa phương, các khoản phí bổ sung hàng năm, và chi phí nhà ở hàng tháng, chúng tôi không thể chi trả nổi.”

Điều gì khiến thời gian giữ nhà tăng lên?

Theo Redfin, thời gian nắm giữ nhà bình quân quốc gia đạt đỉnh 13.4 năm vào năm 2020, sau đó giảm dần cho đến năm 2024.

Sự sụt giảm này đến từ làn sóng mua bán nhà trong đại dịch, khi lãi suất vay mua nhà thấp kỷ lục và xu hướng làm việc từ xa khiến nhiều người Mỹ chuyển nhà.

Sau đó, thời gian giữ nhà tăng nhẹ từ 11.8 năm trong năm 2024 lên 12 năm trong năm 2025, khi hoạt động mua bán chậm lại do chi phí nhà ở tăng cao.

Trở lại năm 2005, một chủ nhà thông thường chỉ giữ nhà khoảng 6.5 năm trước khi bán. Trong một thập niên tiếp theo, thời gian giữ nhà sẽ tăng lên khi dân số Mỹ ngày càng già hóa. (Ng.Tr) [t.c.]

 

Lãi suất tăng khiến nhu cầu vay vốn mua nhà lao dốc 19%

ORANGE COUNTY, California (NV) – Lãi suất vay mua nhà trong tuần trước tăng lên mức cao nhất kể từ cuối năm ngoái, khiến đà phục hồi của nhu cầu tái cấp vốn khoản vay mua nhà đầu năm nay bị chững lại. Theo chỉ số đã điều chỉnh theo mùa của Hiệp Hội Ngân Hàng Thế Chấp (MBA), tổng số đơn vay mua nhà giảm 10.9% so với tuần trước đó, theo CNBC.

Lãi suất trên hợp đồng trung bình cho khoản vay mua nhà cố định kỳ hạn 30 năm, với giá trị khoản vay phù hợp từ $832,750 trở xuống, tăng từ 6.19% lên 6.30%. Điểm phí (points), bao gồm phí phát hành khoản vay, tăng từ 0.58 lên 0.63 đối với khoản vay có tiền trả trước 20%.

Lãi suất tăng khiến số đơn xin tái cấp vốn khoản vay mua nhà giảm mạnh. (Hình minh họa: Storyblocks.com)

“Lãi suất vay mua nhà tiếp tục tăng, chủ yếu do lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ đi lên khi xung đột tại Trung Đông khiến giữ giá dầu duy trì ở mức cao, cùng với rủi ro lạm phát có khả năng lan rộng. Từ đó, lãi suất tăng trên diện rộng,” kinh tế gia Joel Kan của MBA cho biết.

Số đơn xin tái cấp vốn khoản vay mua nhà giảm mạnh 19% theo tuần, dù vẫn cao hơn 69% so với cùng kỳ năm ngoái.

“Lãi suất hiện cao hơn khoảng 20 điểm cơ bản so với 2 tuần trước, dẫn đến hoạt động tái cấp vốn đảo chiều, đặc biệt là các khoản vay thông thường giảm 27% trong tuần qua. Các khoản tái cấp vốn theo chương trình của chính phủ cũng giảm nhưng chỉ khoảng 5%, do lãi suất FHA chưa tăng nhanh bằng các loại khoản vay khác,” Kan nói thêm.

Trong khi đó, số đơn vay mua nhà tăng nhẹ 1% trong tuần và cao hơn 12% so với cùng kỳ năm trước. Mùa Xuân – giai đoạn quan trọng nhất của thị trường địa ốc – khởi động với lượng nhà rao bán nhiều hơn một chút so với năm ngoái, đồng thời lãi suất vẫn thấp hơn 42 điểm cơ bản so với cùng thời điểm này của năm ngoái.

Khả năng chi trả cũng đang cải thiện, khi giá nhà đã bắt đầu giảm ở một số thị trường và đi ngang ở nhiều nơi khác so với mùa Xuân năm ngoái.

Theo khảo sát khác của Mortgage News Daily (MND), lãi suất vay mua nhà đã giảm nhẹ vào đầu tuần này. Dù phần lớn giới quan sát của Cục Dự trữ Liên Bang (Fed) không kỳ vọng Ngân Hàng Trung Ương sẽ cắt giảm lãi suất trong cuộc họp Ủy Ban Thị Trường Mở vào ngày Thứ Tư, nhưng phát biểu của chủ tịch Fed vẫn có thể tác động đến thị trường trái phiếu.

“Các ngày họp Fed vẫn có thể sẽ vẫn khiến lãi suất biến động, dù theo chiều tích cực hoặc tiêu cực. Tuy nhiên, trong lần này, tác động từ Fed có thể nhỏ hơn do thị trường đang tập trung nhiều vào các yếu tố địa chính trị,” Matthew Graham, giám đốc vận hành của MND, nhận định. (Ng.Tr) [t.c.]

Miami Open 2026: Sebastian Korda loại số 1 thế giới Alcaraz, nhưng thua tay vợt hạng 156

MIAMI, Florida (NV) – Tay vợt người Mỹ Sebastian Korda vừa tạo nên “địa chấn” hôm trước khi đánh bại Carlos Alcaraz ở vòng 1/16 thì một ngày sau lại chịu thất bại trước tay vợt trẻ khác người Tây Ban Nha, theo ESPN ngày 24 Tháng Ba.

Trong khi giới chuyên môn đặt hết niềm tin vào tay vợt số 1 thế giới Alcaraz sẽ tìm lại chính mình sau thất bại ở bán kết Indian Wells thì tay vợt người Mỹ 25 tuổi, Korda tạo nên cú sốc lớn ở vòng 1/16.

Sebastian Korda với 12 cú giao bóng ăn điểm trực tiếp trước tay vợt số 1 thế giới Carlos Alcaraz tạo nên “địa chấn” Miami Open. (Hình: Rich Storry/Getty Images)

Bất kể bên kia sân là một Alcaraz sung mãn và đầy quyết tâm, Korda đã giành chiến thắng kịch tính với tỉ số 6-3, 5-7, 6-4.

Chiến thắng khó tin của tay vợt hạng 36 trước số 1 thế giới được chú ý bởi màn trình diễn đầy thuyết phục với 12 cú giao bóng ăn điểm trực tiếp.

Loại tay vợt số 1 thế giới thật ngoạn mục, Korda khiến giới chuyên môn tìm lại quá khứ và không quên nhắc đến tay vợt số 2 thế giới vào thập niên 1990, Petr Korda. Ông chính là cha của tay vợt Mỹ vừa tạo nên “địa chấn” Miami Open, Sebastian Korda.

Những ai chứng kiến chiến thắng ngoạn mục của Korda thừa nhận đó là màn trình diễn quả cảm của tay vợt chủ nhà. Tay vợt người Mỹ tự tin, luôn làm chủ vào những thời điểm quan trọng đặc biệt là những cú giao bóng làm Alcaraz mất phương hướng.

Ván đầu, Alcaraz bỏ lỡ hai cơ hội giành break sớm, trong khi ở game thứ tám Korda tận dụng cơ hội giành break, dẫn đến chiến thắng 6-3.

Tài năng của tay vợt số 1 thế giới thể hiện ở ván hai khi Korda tiến gần đến chiến thắng thì Alcaraz bật dậy ở game thứ mười quyết định san bằng tỉ số 5-5 sau một loạt những pha lốp bóng và cú passing hiểm hóc. Game mười cũng đánh dấu cuộc lội ngược dòng ngoạn mục của Alcaraz kéo đến chiến thắng game 12, kết thúc ván hai với tỉ số 7-5.

Sang ván thứ ba, ván quyết định, tay vợt Mỹ đẩy Alcaraz vào thế mất bình tĩnh, vội vàng với hàng loạt nhưng pha đánh bóng “tự sát.” Tận dụng đối thủ phạm sai lầm, Korda không mắc sai lầm nào trong các game giao bóng còn lại và ấn định chiến thắng 6-4 tạo nên “địa chấn” tại Miami Open 2026.

Đó cũng là tất cả những gì tay vợt người Mỹ thực hiện được và để lại dấu ấn đậm. Bước sang vòng 1/8 giành cho 16 tay vợt xuất sắc nhất, vào trưa 24 Tháng Ba, Korda đối đầu với tay vợt trẻ khác người Tây Ban Nha đang xếp hạng 156 thế giới, Martin Landaluce. Trận đấu đầy kịch tính trong từng game và Korda đã không thể tiếp tục hành trình khi thất bại sau ba set đấu với tỉ số 6-2, 7-6, 6-4. (Yến Nhi) [kn]

Iran: Tia sáng cuối đường hầm

Hiếu Chân/Người Việt

Cuộc chiến ở Iran đã bước sang ngày thứ 26 và cả thế giới đều cảm nhận được hậu quả thê thảm của nó, không chỉ trên thị trường xăng dầu và khí đốt mà hầu như ở mọi lĩnh vực kinh tế. Sau khi ra tối hậu thư 48 giờ đòi Iran phải mở eo biển Hormuz, rồi gia hạn thêm năm ngày nữa, Tổng Thống Mỹ Donald Trump dường như đang muốn giải quyết vấn đề thông qua thương lượng ngoại giao.

Mohammad Bagher Ghalibaf, chủ tịch Quốc Hội Iran và từng là tư lệnh lực lượng Vệ Binh Cách Mạng Hồi Giáo (IRGC) khét tiếng. (Hình: Courtney Bonneau/Middle East Images/AFP via Getty Images)

Vừa đánh vừa đàm

Thứ Ba, 24 Tháng Ba, trong lúc chiến sự vẫn diễn ra ác liệt ở Iran, Lebanon và Israel, báo The New York Times (NYT) cho biết phía Mỹ đã gửi cho Iran, thông qua Pakistan, một kế hoạch 15 điểm nhằm chấm dứt chiến tranh Trung Đông. Chưa rõ phía Iran có chấp nhận kế hoạch đó làm căn bản để thương lượng hay không, cũng chưa rõ phía Israel, bên chủ chốt trong cuộc chiến, có đồng ý với kế hoạch của Mỹ hay không.

Thủ Tướng Pakistan Shehbaz Sharif nói nước ông hoan nghênh và hoàn toàn ủng hộ những nỗ lực của các bên theo đuổi đối thoại.

“Pakistan sẵn sàng và vinh dự chủ trì những cuộc đối thoại có ý nghĩa và thực chất nhằm một giải pháp toàn diện cho cuộc chiến,” ông Sharif viết trên mạng X và được ông Trump đăng lại trên Truth Social.

Nếu không có thay đổi vào phút chót thì đàm phán giữa Mỹ và Iran sẽ được tổ chức cuối tuần này tại Islamabad, Pakistan. Ngoài hai đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner, cuộc đàm phán ở Islamabad sắp tới có thể có sự tham gia của Ngoại Trưởng Mỹ Marco Rubio và Phó Tổng Thống JD Vance.

Trước đó, các nguồn tin quốc tế cho biết, các đặc phái viên Mỹ Witkoff và Kushner vẫn duy trì liên lạc gián tiếp với Chủ Tịch Quốc Hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf.

Hôm Thứ Hai, ông Trump nói từ Chủ Nhật, 22 Tháng Ba, kéo dài sang Thứ Hai, Mỹ và Iran đã có “những cuộc đối thoại rất tốt và có ích” nhằm “giải quyết hoàn toàn những mối thù địch ở Trung Đông.” Và ông quyết định hoãn lại năm ngày ý định ném bom các nhà máy điện Iran để tạo thuận lợi cho đối thoại.

Phía Iran bác bỏ chuyện họ đang đối thoại với Mỹ và gọi đó là “fake news.”

Tuy vậy, nhiều nguồn tin cho biết, Tehran công khai phủ nhận chuyện đàm phán là để xoa dịu dư luận trong nước, còn thực tế họ đã chọn ông Mohammad Bagher Ghalibaf làm đại diện thương lượng với Mỹ trong cuộc đàm phán sắp tới.

Mỹ muốn gì? Iran muốn gì?

New York Times chưa được đọc văn bản kế hoạch 15 điểm của Mỹ nhưng nguồn tin từ chính phủ tiết lộ nó đặt trọng tâm vào việc giải quyết chương trình vũ khí nguyên tử và hoả tiễn đạn đạo của Tehran cũng như việc khai thông tuyến đường hàng hải qua eo biển Hormuz – huyết mạch của thị trường dầu khí thế giới.

Trang tin Axios xem xét nhiều tài liệu và tóm tắt lập trường của mỗi bên vào sáu điểm chính. Phía Mỹ yêu cầu Iran (1) Không có chương trình hỏa tiễn trong năm năm; (2) Không tinh luyện uranium; (3) Dẹp bỏ các cơ sở nguyên tử Natanz, Isfahan và Fordow (4) Tuân thủ nghiêm ngặt thủ tục giám sát của chuyên gia bên ngoài đối với việc thiết lập, vận hành hệ thống máy ly tâm và thiết bị liên quan nhằm xúc tiến chương trình vũ khí nguyên tử; (5) Ký hiệp ước kiểm soát vũ khí với các quốc gia trong khu vực, bao gồm điều khoản Iran không có nhiều hơn 1,000 hoả tiễn; và (6) Không tài trợ cho các tổ chức uỷ nhiệm như Hezbollah ở Lebanon, Houthis ở Yemen và Hamas ở Dải Gaza.

Phía Iran cũng có sáu yêu cầu với Mỹ: (1) Bảo đảm Iran sẽ không bị tấn công trong tương lai; (2) Đóng cửa các căn cứ quân sự Mỹ trong khu vực; (3) Bồi thường thiệt hại do các bên gây chiến gây ra cho Iran; (4) Chấm dứt chiến tranh trên mọi mặt trận trên toàn khu vực; (5) Thiết lập khung pháp lý mới để quản trị eo biển Hormuz; và (6) Xét xử và trục xuất về Iran những nhân vật truyền thông thù địch đang chống lại đất nước.

So với các cuộc đàm phán trước, lập trường của mỗi bên đều có những điểm mới, những đòi hỏi khó nhượng bộ hơn. Ngoài chương trình nguyên tử của Iran phía Mỹ đưa thêm hạn chế về chương trình hoả tiễn – điều mà Iran vẫn cho là “không thể thương lượng” – và việc tài trợ các lực lượng vũ trang uỷ nhiệm mà Mỹ luôn coi là tổ chức khủng bố. Phía Iran cũng đưa thêm các yêu cầu mà phía Mỹ không thể chấp nhận như bồi thường chiến tranh, đóng cửa các căn cứ quân sự Mỹ trong khu vực.

Trump lạc quan, Iran cứng rắn

Ông Trump đang muốn dùng lợi thế quân sự của Mỹ để buộc Iran phải chấp nhận một thoả thuận hoà bình toàn diện. Phát biểu tại Tòa Bạch Ốc trong lễ tuyên thệ nhậm chức tân bộ trưởng Bộ Nội An của Thượng Nghị Sĩ Markwayne Mullin, ông Trump nói Mỹ đã “thành công to lớn” tại Iran và Tehran đang nóng lòng muốn đạt thoả thuận với Mỹ.

“Các nhà lãnh đạo [của Iran] đã biến mất. Không ai biết nói chuyện với ai. Nhưng chúng tôi đang thật sự nói chuyện với đúng người (right people) và họ sốt ruột muốn có một thỏa thuận. Quý vị không biết họ sốt ruột muốn ký kết thỏa thuận đến mức nào đâu,” ông Trump nói.

Tổng thống còn tiết lộ thêm rằng Iran đã trao cho Mỹ một “món quà rất lớn, trị giá rất nhiều tiền” vào hôm Thứ Ba, 24 Tháng Ba, nhưng không nói rõ món quà đó là gì, chỉ úp mở rằng nó “không liên quan tới nguyên tử mà liên quan tới dầu mỏ và khí đốt.” Xem ra, ông Trump khá lạc quan trong vấn đề Iran và dường như đã nhìn thấy tia sáng cuối đường hầm.

Tuy vậy, ông vẫn tiếp tục gia tăng áp lực quân sự. Hãng Reuters cho biết Mỹ đã điều động thêm sư đoàn tinh nhuệ 82nd Airborne đến Trung Đông, phối hợp với lực lượng gần 50,000 binh sĩ Mỹ tại đó chuẩn bị cho một cuộc chiến kéo dài nếu thương lượng không có kết quả.

Về phía Iran, kẻ mà ông Trump cho là “đúng người” có thể là nhân vật đầy quyền lực, Mohammad Bagher Ghalibaf, 66 tuổi, hiện là chủ tịch Quốc Hội Iran và từng là tư lệnh lực lượng Vệ Binh Cách Mạng Hồi Giáo (IRGC) khét tiếng. Mới hôm Chủ Nhật, 22 Tháng Ba, 2026, Ghalibaf đã đe dọa bắn hỏa tiễn vào bất kỳ công ty nào mua trái phiếu chính phủ Mỹ mà ông ta cho là “thấm máu người Iran.”

“Mua trái phiếu chính phủ Mỹ là các người mua cuộc tấn công vào bản doanh và tài sản của các người”, ông Ghalibaf nói, theo trang Telegraph.uk. Ghalibaf cũng chính là người bác bỏ thông tin về đối thoại giữa Mỹ và Iran.

“Tin giả được dùng để lũng đoạn thị trường tài chánh và dầu khí, nhằm thoát ra khỏi vũng lầy mà Mỹ và Israel đang lún vào,” Ghalibaf nói.

Ghalibaf được chọn để cầm đầu phái đoàn đàm phán của Iran vì ông ta là một tướng lĩnh hàng đầu của IRGC, là tay chân thân tín được tân Giáo Chủ Mojtaba Khamenei bảo trợ và là một quan chức tham nhũng khét tiếng với hỗn danh “tư lệnh tham nhũng.”

Cùng với Tướng Qassem Soleimani đã bị Mỹ hạ sát trong nhiệm kỳ đầu của ông Trump, Ghalibaf góp phần đưa IRGC thành trụ cột an ninh và kinh tế của chế độ cho nên ông ta là một trong số ít lãnh đạo cứng rắn được cả giới quân sự và dân sự tin cậy mà chưa bị Israel ám sát.

Việc chọn Ghalibaf dẫn đầu đàm phán thay cho Ngoại Trưởng Abbas Aragchi – nhà thương thuyết hàng đầu của Tehran về chương trình nguyên tử từ thời hiệp định P5+1 năm 2015 cho đến đàm phán Geneva mới đây, người hiểu biết hệ thống chính trị ở Washington, có quan điểm cải cách thân phương Tây – là dấu hiệu cho thấy lập trường đàm phán của Tehran đã thay đổi. Từ khi bị Mỹ-Israel tấn công vô cớ, cùng với sự gia tăng ảnh hưởng của lực lượng bảo thủ IRGC, quan điểm đối ngoại của Iran đã cứng rắn hơn rất nhiều và Tehran sẵn sàng chấp nhận đối đầu không nhượng bộ.

Trở ngại cho hòa bình

Đường đến hòa bình không dễ dàng vì khoảng cách giữa hai Mỹ và Iran vẫn còn rất xa. Ba quan chức cao cấp của Israel nhận định Iran sẽ không chấp nhận các yêu sách của Mỹ, mà ngược lại sẽ nỗ lực đẩy nhanh các chương trình hoả tiễn và vũ khí nguyên tử, công khai hoặc bí mật, vì cuộc tấn công của Mỹ và Israel chứng tỏ, để tồn tại Iran phải chế tạo vũ khí nguyên tử và hỏa tiễn tầm xa làm bùa hộ mệnh như Bắc Hàn đã làm.

Một số thế lực trong khu vực như Saudi Arabia vẫn muốn cuộc chiến tiếp tục để làm cho chế độ thần quyền Tehran sụp đổ. Báo NYT cho biết, Thái tử Mohammed bin Salman (MBS), nhà lãnh đạo thực tế của Saudi Arabia – đồng minh thân cận nhất của Mỹ ở khu vực – được biết đã thuyết phục ông Trump rằng, cuộc chiến của Mỹ và Israel hiện nay đã tạo ra “thời cơ lịch sử” để tái định hình Trung Đông, để Iran không còn là mối đe dọa sự ổn định của vùng Vịnh Ba Tư giàu tài nguyên dầu khí. Thái tử MBS thậm chí còn thúc giục Mỹ đưa bộ binh vào Iran chiếm các cơ sở năng lượng của Iran như đảo Kharg và lật đổ chính phủ Tehran. Ông ta lo sợ, nếu bây giờ ông Trump “xuống thang”, Mỹ rút quân, thì Saudi Arabia và các quốc gia Trung Đông sẽ phải tự đương đầu với một nước Iran liều lĩnh hơn, cuồng nộ hơn sau cuộc chiến.

Thủ Tướng Israel Benjamin Netanyahu cũng coi Iran là một mối đe dọa dài hạn. Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng lãnh đạo Israel có lẽ sẽ xem việc biến Iran thành một quốc gia thất bại, không thể tiếp tục đe dọa Israel đã là một thắng lợi. Khoảng cách địa lý xa xôi giữa Iran và Israel giúp Tel Aviv cảm thấy yên tâm một khi chương trình hỏa tiễn đạn đạo của Tehran bị khống chế hoặc loại bỏ trong các cuộc thương lượng sắp tới.

Tổng Thống Trump đang đứng trước lựa chọn khó khăn: đàm phán với Iran, chấm dứt chiến tranh và tập trung vào những vấn đề bức bách trong nước Mỹ hay leo thang chiến dịch quân sự tiêu diệt Iran theo yêu cầu của các đồng minh Israel, Saudi Arabia? Hãy chờ xem! [kn]

Tổng thống Đức: Trump tấn công Iran không khác gì Nga xâm lăng Ukraine

play-rounded-fill

Tổng thống Đức: Trump tấn công Iran không khác gì Nga xâm lăng Ukraine

Tổng Thống Frank-Walter Steinmeier của Đức lên án hành động của Tổng Thống Donald Trump tấn công Iran không khác gì Nga xâm lăng Ukraine.

Giáo Sư Nguyễn Văn Sâm ra mắt sách ‘Thày Lay Văn Học’ nhân dịp 86 tuổi

Văn Lan/Người Việt

GARDEN GROVE, California (NV) – Giáo Sư Nguyễn Văn Sâm vừa ra mắt bộ sách ba quyển “Thày Lay Văn Học” tại Viện Bảo Tàng Di Sản Người Việt, Garden Grove, hôm Thứ Bảy, 21 Tháng Ba, nhân dịp sinh nhật lần thứ 86 của ông.

Giáo Sư Nguyễn Văn Sâm (phải) và hiền nội Trần Ngọc Ánh trong buổi ra mắt sách “Thày Lay Văn Học.” (Hình: Văn Lan/Người Việt)

Sự kiện do Viện Việt Học, Westminster, tổ chức.

Ngoài bộ “Thày Lay Văn Học” có ba tập, mỗi tập khoảng 500 trang, giáo sư cũng trình làng các tác phẩm khác của ông là “Chiếc Ba Lô Bỏ Lại,” “Tuột Dốc Đời,” “Ông Đạo Chuối,” và “Theo Gót Huyền Trân.”

Chia sẻ về “Thày Lay Văn Học,” Giáo Sư Trần Huy Bích cho biết bộ sách viết về một số các bậc tiền bối đã có những đóng góp giá trị về văn chương, học thuật, một số người có uy tín trong xã hội, một số vị thầy có tình thân, một số trí thức, nhà văn lớp trước, cùng một số nhà thơ nhà văn, bạn hữu đồng trang lứa.

Giáo Sư Bích cũng nhận xét một số vấn đề văn học đáng lưu ý: Truyện Kiều ở miền Nam Việt Nam (Tuồng Kim Vân Kiều Nam bộ, Kim Vân Kiều ca), Văn Chương Bình Dân Miền Nam: Các truyện Thạch Sanh-Lý Thông, hoặc Trần Minh Khố Chuối, Chàng Nhái, Chằng Tinh… hoặc Phật Giáo như “Bài Tựa” của Quan Âm Cứu Khổ Chân Kinh, hoặc tác phẩm “Công Giáo của Văn Chương Nam Kỳ đầu thế kỷ 20,” và “Đại Cương Về Thi Ca Nam Bộ.”

Giáo Sư Trần Huy Bích nói về các tác phẩm của Giáo Sư Nguyễn Văn Sâm. (Hình: Văn Lan/Người Việt

Có một chuyện khá thú vị là khi Giáo Sư Nguyễn Văn Sâm nêu lên một chi tiết quan trọng trong bài thơ “Ghẹo Thị Lộ” vẫn được tương truyền là của Nguyễn Trãi, lại nhiều phần không phải là của ông. Giáo sư cho biết ông chưa hề thấy bài thơ trên trong bất cứ sách sử nào, cũng chưa thấy trong bất cứ sách Nôm nào. Chỉ thấy trong mấy cuốn sách bằng chữ quốc ngữ, chép qua chép lại.

Khoảng 10 năm trước, ông được người bạn tặng một quyển sách mỏng chữ Nôm. Trang đầu ghi chữ Hán: “Tân Dậu Niên, Bát Nguyệt, Sơ Thập Nhựt, Trò Qui ký,” nghĩa là “Trò Qui ghi chép ngày 10 Tháng Tám năm Tân Dậu.” Trong sách có hai bài thơ xướng họa bằng chữ Nôm. Giáo Sư Sâm phiên âm ra chữ quốc ngữ: “Con gái nhà ai bán rượu ngon/Lại đây anh hỏi hết hay còn/Xuân đến năm nay mười mấy tuổi/Thằng bồng con nẩy cháu hay con. Trả lời: “Vốn thiệt tôi là bán rượu ngon/Mua không mà hỏi hết hay còn/Xuân đến năm nay mười tám tuổi/Chồng đà chưa có lọ là con.”

Nguyễn Tuấn Huy, một người trẻ hâm mộ chữ Nôm, từ Texas về thăm Giáo Sư Nguyễn Văn Sâm và phát biểu trong ngày ra mắt sách. (Hình: Văn Lan/Người Việt)

Giáo Sư Sâm cho biết bài thơ được trò Qui chép lại, là năm Tân Dậu 1921, và tin rằng bài thơ hẳn đã được truyền tụng vài thập niên trước đó. Vì đây là bản chữ Nôm duy nhất ông tìm thấy, và cho rằng bài “Bán Chiếu Gon” là một giai thoại khác của bài này chứ không phải của Nguyễn Trãi.

Ông nhận xét, tài liệu có thẩm quyền đầu tiên chép hai bài xướng họa Nguyễn Trãi vàThị Lộ là Việt Nam Văn Học Sử Yếu của cố Giáo Sư Dương Quảng Hàm. Ông cho biết ông đã theo cuốn Công Dư Tiệp Ký của Vũ Phương Đề qua bản dịch của Edmond Nordermann trong cuốn Chrestomathie Annamite, có nhan đề tiếng Việt là Quảng Tập Viêm Văn, xuất bản ở Hà Nội năm 1898.

Nhưng bài thơ do trò Qui chép năm Tân Dậu 1921 chưa chắc đã là bài thơ gốc. Vì cuốn Chrestomathie Annamite của Edmond Nordermann đã được in ra và phổ biến từ năm 1898. Tác giả bài “Con gái nhà ai bán rượu ngon” có thể đã chịu ảnh hưởng của bài “Ả ở đâu mà bán chiếu gon?”

Nhà văn Phạm Quốc Bảo nói về nhà văn “đặc sệt miền Nam” Nguyễn Văn Sâm. (Hình: Văn Lan/Người Việt)

Và đây cũng là một chuyện khá “thày lay” mà Giáo Sư Nguyễn Văn Sâm đã lặn lội bước vào.

Giáo Sư Bích góp thêm nhận xét: “Chữ ‘chiếu gon,’ với nghĩa ‘chiếu mịn,’ đã được ghi trong Tự Điển Việt-Bồ-La của Giáo Sĩ Alexandre de Rhodes từ năm 1651. Và ông đồng ý với Giáo Sư Sâm rằng hai bài xướng họa ‘Bán Chiếu Gon,’ nhiều phần không phải của Nguyễn Trãi và Thị Lộ.”

Buổi ra mắt sách thêm phần hào hứng khi Không Quân Bắc Đẩu Võ Ý, cùng vài người bạn từng đến bên giường bệnh khi Giáo Sư Sâm phải mổ sọ. Lần này, ông Ý đến chúc mừng giáo sư được khỏe và tiếp tục với những công trình viết sách, và tặng ông bức hình mổ sọ lúc vừa hồi phục với mấy câu thơ dí dỏm “Tám sáu tuổi, hai lần mổ sọ/Thần Chết cũng e dè, đồ bỏ/Vườn văn học cổ, Ông nhàn du/Gậy thần Ngọc Ánh, Trời Phật độ.”

Từ trái, cô Kim Ngân (giám đốc Viện Việt Học), Không Quân Võ Ý, Giáo Sư Nguyễn Văn Sâm, và hiền nội Trần Ngọc Ánh trong buổi ra mắt sách. (Hình: Văn Lan/Người Việt)

Nhà văn Phạm Quốc Bảo chọn hai tác phẩm của Giáo Sư Nguyễn Văn Sâm để trình bày. Đó là “Theo Gót Huyền Trân” và “Tuộc Dốc Đời.” Qua đó, hầu hết tác phẩm của Giáo Sư Sâm điểm xuyết vài bài thơ của chính tác giả, từ đầu thập niên 1980 cho đến nay, và các tác phẩm khác được viết ở nhiều nơi trên thế giới hoặc tại quê nhà, diễn tả những tâm tư tình cảm, suy nghĩ, và liên tưởng của mình đối với thực tại trong đời sống suốt trên nửa thế kỷ.

Ông kết luận: “Điều quan trọng nhất là từ những tổng biên khảo, dịch, và chú giải chuyện văn học nghệ thuật trên hai thế kỷ qua cho tới những tác phẩm hiện nay, Giáo Sư Sâm chỉ một giọng văn với âm ngữ, tiếng nói, và chữ viết đặc sệt miền Nam.”

Thêm vào đó, còn có những vần thơ của hiền nội Trần Ngọc Ánh tặng sinh nhật Giáo Sư Sâm: “Cây cổ thụ lâu nay hết còn sức/Thầy đồ Sâm vẫn còn thức với thời gian/86 năm tay bút vững vàng/Cố giữ chút hương ngàn văn hóa Việt,” cùng lời chúc thọ vị giáo sư suốt đời tận tụy cho nền văn học nước nhà, nhất là công trình khảo cứu và giảng dạy chữ Nôm. [đ.d.]

‘Trùm biên giới’ Tom Homan nói nhân viên ICE ‘sẽ bắt người ở các phi trường’

WASHINGTON, DC (NV) – Ông Tom Homan, “trùm biên giới” của Tòa Bạch Ốc, cho biết các nhân viên di trú liên bang tiến hành bắt người tại các phi trường khi họ đến hỗ trợ các nhân viên của Cơ Quan An Ninh Giao Thông (TSA) hôm Thứ Hai, 23 Tháng Ba, theo báo mạng The Hill.

“Chúng tôi sẽ bắt giữ các tội phạm đi qua phi trường. Chúng tôi sẽ tìm kiếm bọn buôn người, buôn bán tình dục, chuyển lậu tiền. Chúng tôi sẽ có mặt ở các phi trường, làm việc cùng các anh chị em ở TSA,” ông nói trên Fox News.

Nhân viên ICE quan sát trong lúc hành khách xếp hàng dài tại phi trường quốc tế Atlanta Hartsfield-Jackson ở Atlanta, Georgia, hôm 23 Tháng Ba. (Hình: Megan Varner/Getty Images)

Cảnh Sát Di Trú (ICE) và nhân viên Điều Tra An Ninh Nội Địa (HSI) bắt đầu hỗ trợ nhân viên TSA, những người đang làm việc không lương tại nhiều phi trường khắp nước Mỹ vào Thứ Hai.

Hơn 400 nhân viên TSA xin nghỉ từ khi Bộ Nội An bị đóng cửa vào ngày 14 Tháng Hai, trong khi tỉ lệ gọi vào xin nghỉ tiếp tục tăng.

Tình hình này khiến hành khách phải chờ đợi rất lâu tại các phi trường. Ví dụ, tại phi trường George Bush Intercontential ở Houston, ước tính phải mất hơn bốn tiếng hành khách mới được kiểm tra an ninh.

Ông Homan nhiều lần nói rằng nhân viên ICE sẽ không trực tiếp tham gia soi chiếu an ninh, mà thay vào đó sẽ làm thay ở những chỗ khác để đỡ tay cho các nhân viên TSA, chẳng hạn như kiểm soát xếp hàng ra vào ở các cửa soi chiếu an ninh.

Ông cũng lưu ý trên chương trình “Cuomo Mornings” của SirusXM hôm Thứ Hai rằng các nhân viên HSI tiến hành điều tra buôn người và chuyển tiền lậu tại các phi trường.

“Hãy nhớ rằng, hầu hết các phi trường lớn đều có người của Cơ Quan Quan Thuế và Biên Phòng (CBP) vì có rất nhiều khách quốc tế đến,” ông Homan nói. “Vì vậy, chúng tôi cí hiện diện ở đó rồi.”

Nhưng ông Cameron Cochems, một giới chức hàng đầu của TSA, nói trên CNN hôm Thứ Hai rằng một số nhân viên TSA tin rằng việc triển khai nhân viên di trú liên bang đến các phi trường là “gây tổn thương” và không giúp ích được gì.

“Rốt cuộc, tất cả những gì nhân viên chúng tôi quan tâm là được trả lương,” ông nói. “Việc nhân viên ICE có mặt tại các phi trường, họ sẽ đứng ở lối ra, họ sẽ làm những công việc mà họ không được huấn luyện. Điều tốt nhất họ có thể làm cho chúng tôi là, nếu họ đến các phi trường, là mua thức ăn và bữa trưa cho chúng tôi.” (NNL) [đ.d.]

Iran bổ nhiệm nhân vật cứng rắn làm tân lãnh đạo an ninh

DUBAI, UAE (NV) – Iran vừa bổ nhiệm một cựu chỉ huy Vệ Binh Cách Mạng Hồi Giáo đồng thời là nhân vật cấp cao trong phe cứng rắn để lên thay ông Ali Larijani, lãnh đạo đầy quyền lực của Hội Đồng An Ninh Quốc Gia Tối Cao (SNSC)bị thiệt mạng trong cuộc không kích của Israel hồi tuần trước, Reuters cho biết hôm Thứ Ba, 24 Tháng Ba.

Ông Mohammad Baqer Zolqadr được bổ nhiệm làm người kế nhiệm ông Larijani trong vai trò thư ký SNSC, phụ tá truyền thông của tổng thống Iran đăng trên X hôm Thứ Ba.

Người dân Iran xuống đường tham dự tang lễ ông Ali Larijani, thư ký Hội Đồng An Ninh Quốc Gia Tối Cao Iran, hôm 18 Tháng Ba tại Tehran. (Hình minh họa: Majid Saeedi/Getty Images)

Về mặt chính thức, SNSC nằm dưới quyền Tổng Thống Masoud Pezeshkian. Cơ quan này điều phối các chính sách an ninh và đối ngoại, bao gồm các giới chức quân sự, tình báo, và chính phủ hàng đầu, bên cạnh các đại diện của lãnh tụ tối cao, người có tiếng nói cao nhất đối với tất cả các vấn đề của đất nước.

Ông Zolqadr trước đây cũng từng giữ các vị trí an ninh cấp cao như thứ trưởng an ninh của Bộ Nội Vụ, phó tổng tham mưu lực lượng vũ trang, và cố vấn cho lãnh đạo cơ quan phòng chống tội phạm.

Ông đứng đầu trụ sở bầu cử của Mặt Trận Nhân Dân Các Lực Lượng Cách Mạng Hồi Giáo, phe bảo thủ cứng rắn trong chính quyền Iran.

Kể từ năm 2022, ông giữ chức thư ký của hội đồng chuyên giải quyết những khác biệt giữa Quốc Hội và Hội Đồng Giám Hộ bao gồm các giáo sĩ và học giả Shiite, những người có thể phủ quyết các dự luật và giám sát bầu cử. (NNL) [đ.d.]

Giới chức Iran: Mỹ-Iran có tiếp xúc, do Mỹ khởi xướng

TEHRAN, Iran (NV) – Một nguồn tin giấu tên trong nội bộ Iran cho biết đã có “tiếp xúc” giữa Washington và Tehran và rằng Iran sẵn sàng lắng nghe các đề xuất “khả tín” để chấm dứt xung đột, CNN cho biết hôm Thứ Ba, 24 Tháng Ba.

“Đã có sự tiếp xúc giữa Mỹ và Iran, do Washington khởi xướng, trong những ngày gần đây, nhưng không có gì đến mức đàm phán toàn diện,” nguồn tin giấu tên này cho biết. “Các thông điệp được tiếp nhận thông qua nhiều đầu mối trung gian khác nhau để xác định liệu có thể đạt được thỏa thuận chấm dứt chiến tranh hay không.”

Ông Mohammad Bagher Ghalibaf, chủ tịch Quốc Hội Iran, bác bỏ tin ông đang đàm phán ngưng chiến với Mỹ. (Hình: Atta Kenare/AFP)

“Các đề xuất đang được xem xét không chỉ nhằm đạt được một lệnh ngừng bắn, mà còn là thỏa thuận cụ thể để chấm dứt cuộc xung đột giữa Mỹ và Iran,” nguồn tin nói thêm nhưng không nói rõ chi tiết.

Nguồn tin này từ chối bình luận về các tuyên bố công khai của Tổng Thống Donald Trump rằng hai bên đang đàm phán, và nhấn mạnh Tehran luôn khẳng định lập trường rõ ràng rằng họ sẵn sàng xem xét bất cứ đề xuất khả thi nào.

“Iran không yêu cầu một cuộc gặp hoặc đàm phán trực tiếp với Mỹ nhưng sẵn sàng lắng nghe nếu có kế hoạch cho một thỏa thuận lâu dài trong tầm tay để bảo vệ lợi ích quốc gia của Cộng Hòa Hồi Giáo Iran,” nguồn tin này cho biết.

“Iran sẵn sàng đưa ra tất cả các bảo đảm cần thiết là chúng tôi sẽ không bao giờ phát triển vũ khí nguyên tử nhưng có quyền sử dụng công nghệ này cho mục đích hòa bình,” nguồn tin này nhấn mạnh, và nói rằng bất kỳ đề xuất nào cũng phải bao gồm chấm dứt tất cả các biện pháp trừng phạt áp đặt lên Iran.

Hôm Thứ Bảy, ông Trump đe dọa sẽ “xóa sổ” các nhà máy điện của Iran nếu eo biển Hormuz không được khai thông trở lại trong vòng 48 giờ. Nhưng đến Thứ Hai, ông đột ngột tuyên bố tạm dừng tấn công trong năm ngày và cho biết Mỹ đã có “các cuộc đối thoại có kết quả” với Iran.

Sau đó, ông Trump nói với CNN rằng Iran muốn “đàm phán thỏa thuận với Mỹ.” Ông cho biết Mỹ đã nói chuyện với một “nhân vật hàng đầu” trong chế độ Iran, nhưng không nói đó là ai và rằng có “những điểm thỏa thuận chính giữa hai bên,” mà không nói chi tiết.

Trong khi đó, Iran phủ nhận bất kỳ cuộc đàm phán nào với Mỹ. Khi tin tức lan truyền rằng Mỹ liên lạc với ông Mohammad Bagher Ghalibaf, chủ tịch Quốc Hội Iran, bản thân ông Ghalibaf liền bác bỏ.

“Không có cuộc đàm phán nào được tổ chức với Mỹ, và tin giả được sử dụng để thao túng thị trường tài chính và dầu mỏ và để thoát khỏi vũng lầy mà Mỹ và Israel đang mắc kẹt,” ông Ghalibaf viết trên X. (NNL) [đ.d.]

Trump bỏ phiếu qua thư trong cuộc bầu cử Florida nhưng lại đòi bỏ cách bầu cử này

WASHINGTON, DC (NV) – Hồ sơ công khai cho thấy Tổng Thống Donald Trump bỏ phiếu qua thư trong cuộc bầu cử đặc biệt để bầu dân biểu tiểu bang đại diện địa hạt có dinh thự Mar-a-Lago của ông bất chấp ông lâu nay vẫn đả kích bỏ phiếu qua thư và nỗ lực thúc đẩy Dự Luật SAVE Act trong đó có các hạn chế bỏ phiếu qua hình thức này, the ABC News hôm Thứ Ba, 24 Tháng Ba.

Theo hồ sơ công khai đăng trên trang web bầu cử của Palm Beach County, ông Trump bỏ phiếu qua thư trong cuộc bầu cử đặc biệt của Địa Hạt 87 của tiểu bang Florida.

(Hình minh họa: Robyn Beck/AFP via Getty Images)

Trong nhiều năm, ông Trump thường lên tiếng chỉ trích bỏ phiếu qua thư. Mới đây nhất là hôm Thứ Hai, trong bài phát biểu ở Memphis, Tennessee, ông nói rằng “bỏ phiếu qua thư có nghĩa là gian lận qua thư – tôi gọi đó là gian lận qua thư – và chúng ta phải có cách gì đó về tình trạng này.’

Khi được phóng viên hỏi, một phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc nói rằng ông Trump ủng hộ “các ngoại lệ theo lẽ thường” để cho phép người dân Mỹ sử dụng phiếu bầu qua thư, bao gồm các trường hợp “bệnh tật, khuyết tật, tại ngũ hay đi xa,” nhưng ông phản đối bỏ phiếu phổ quát qua thư vì nó “rất dễ bị gian lận.”

Một phân tích của Viện Brookings từ Tháng Mười Một, 2025 cho thấy rất hiếm xảy ra trường hợp gian lận trong việc bỏ phiếu qua thư.

“Như mọi người biết, tổng thống là cư dân ở Palm Beach và tham gia các cuộc bầu cử ở Florida, nhưng rõ ràng ông ấy chủ yếu sống tại Tòa Bạch Ốc ở Washington, DC,” cô Olivia Wales, phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc, nói.

Ông Trump thường xuyên đến dinh thự Mar-a-Lago và lần gần đây nhất là sáng Thứ Hai.

Dự Luật SAVE Act, do ông Trump thúc đẩy, đặt ra một số yêu cầu và hạn chế mới đối với việc bỏ phiếu qua thư.

Cuộc bầu cử đặc biệt ở Địa Hạt 87 của tiểu bang Florida đã được lên lịch sau khi ông Mike Caruso, dân biểu tiểu bang của địa hạt, được bổ nhiệm vào một chức vụ ở quận hạt. Phe Dân Chủ nhắm đến địa hạt này với hy vọng giật ghế ở ngay chính nơi cư ngụ của ông Trump. Trong khi đó, ông Trump và phe Cộng Hòa đang vận động cho ứng viên Cộng hòa Jon Maples trong nỗ lực giữ ghế trong tay đảng Cộng Hòa.

Đây không phải là lần đầu tiên ông Trump bỏ phiếu qua thư. Ông đã bỏ phiếu qua thư trong cuộc bầu cử tổng thống sơ bộ ở Florida trong năm 2020 – sau khi ông chuyển địa chỉ cư trú chính thức từ New York sang Florida hồi Tháng Chín năm 2019.

Kết quả sơ khởi vào cuối ngày Thứ Ba cho thấy cô Emily Gregory (Dân Chủ), chủ một phòng tập thể dục, thắng ông Jon Maples. (NNL) [đ.d.]

Cựu Bộ Trưởng Quốc Phòng Jim Mattis: ‘Mỹ ngưng chiến tức là nhường Hormuz cho Iran’

WASHINGTON, DC (NV) – Ông Jim Mattis, cựu bộ trưởng Quốc Phòng nhiệm kỳ đầu của Tổng Thống Donald Trump, nói nếu Mỹ chấm dứt chiến tranh ở Trung Đông thì trên thực tế họ sẽ nhường quyền kiểm soát eo biển Hormuz, nơi lưu thông 20% lượng dầu mỏ của thế giới, cho Iran, theo báo mạng The Hill hôm Thứ Hai, 23 Tháng Ba.

“Iran ngay bây giờ, nếu chúng ta tuyên bố chiến thắng, thì bây giờ họ sẽ nói là họ sở hữu eo biển. Quý vị sẽ thấy mỗi tàu bè đi qua đều phải đóng phí,” ông Mattis, người từ chức vào năm 2019, nói hôm Thứ Hai trong một sự kiện ở Houston.

Ông James Mattis là bộ trưởng Quốc Phòng trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump. (Hình: Chance Yeh/Getty Images for The Headstrong Project)

“Chúng ta đang trong tình thế khó khăn, thưa quý vị. Tôi không thể xác định được nhiều lựa chọn,” ông nói thêm.

Hôm Chủ Nhật, ông Mike Waltz, đại sứ Mỹ tại Liên Hiệp Quốc, cho biết các đồng minh của Hoa Kỳ đang bắt đầu “thay đổi lập trường” về việc hỗ trợ khai thông eo biển Hormuz.

“Chúng ta đang thấy các đồng minh thay đổi lập trường, mà họ nên như vậy, nhưng đồng thời, tổng thống sẽ không ủng hộ chế độ này, vì họ đe dọa và cố gắng nắm nguồn cung năng lượng của thế giới làm con tin với ý định diệt chủng trong năm thập niên,” ông Waltz nói trên CBS.

Quân đội Mỹ cho biết họ đã tàn phá hải quân Iran. Bộ Tư Lệnh Trung Ương của Mỹ cho biết trong bản cập nhật hôm Thứ Hai rằng Mỹ làm hư hại hoặc phá hủy hơn 140 tàu của Iran. Tuy nhiên, ngay cả khi hạm đội bị tàn phá, Iran vẫn có thể gây thiệt hại cho tàu bè đi qua eo biển.

“Và họ có hỏa tiễn hành trình chống hạm có thể được phóng đi từ phía sau xe vận tải nhẹ và bay xa đến 100 dặm. Do đó, chúng ta có vấn đề,” ông Mattis nói. (NNL) [đ.d.]

Thượng Viện gần đạt thỏa thuận cấp ngân sách cho DHS sau khi Trump đổi ý

WASHINGTON, DC (NV) – Phe Cộng Hòa tại Thượng Viện tin rằng họ đã tìm ra lối thoát để chấm dứt việc Bộ Nội An (DHS) bị đóng cửa mà đến nay đã kéo dài năm tuần sau cuộc gặp với Tổng Thống Donald Trump hôm Thứ Hai, 23 Tháng Ba, theo báo mạng Politico.

Khi được hỏi sau cuộc họp tại Tòa Bạch Ốc với ông Trump rằng liệu họ có tìm ra được giải pháp hay không, Thượng Nghị Sĩ Katie Britt (Cộng Hòa-Alabama) nói với các phóng viên rằng “Có.”

Thượng Nghị Sĩ John Thune, trưởng khối đa số, cùng các đồng viện Cộng Hòa tại một cuộc họp báo hôm 24 Tháng Ba. (Hình: Alex Wong/Getty Images)

Bà Britt và các đồng viện Bernie Moreno (Cộng Hòa-Ohio), Lindsey Graham (Cộng Hòa-South Carolina), và Steve Daines (Cộng Hòa-Montana) gặp ông Trump để vận động cho một thỏa thuận tài trợ cho hầu hết các bộ phận của DHS.

Đề xuất của các thượng nghị sĩ này, theo hai người nắm rõ vấn đề, là thông qua dự luật cấp ngân sách cho tất cả các cơ quan của DHS ngoại trừ một số chức năng của Cảnh Sát Di Trú (ICE).

Ông Graham nói với các đồng viện sau cuộc họp rằng tổng thống hiện đã chấp nhận ý tưởng về dự luật hòa giải ngân sách theo đảng phái sau khi bác bỏ nó hồi cuối tuần qua, Thượng Nghị Sĩ John Kennedy (Cộng Hòa-Louisiana) cho biết. Theo cách này, phe Cộng Hòa có thể thông qua ngân sách nhiều hơn cho ICE – nếu họ có thể gom đủ phiếu bầu.

“Sẽ không đi sâu vào chi tiết, nhưng tôi lạc quan hơn rằng vào cuối tuần này, chúng tôi sẽ cấp được ngân sách cho DHS,” Thượng Nghị Sĩ Susan Collins (Cộng Hòa-Maine), chủ tịch Ủy Ban Chuẩn Chi Thượng Viện, cho biết.

Thượng Nghị Sĩ John Thune (Cộng Hòa-South Dakota), trưởng khối đa số Thượng Viện, nói ông “có hy vọng” khi được hỏi liệu thỏa thuận đã trong tầm tay hay chưa.

Nếu Thượng Viện đạt được thỏa thuận với sự ủng hộ của ông Trump, thì điều này sẽ là sự thay đổi hoàn toàn thái độ của ông chỉ sau 24 giờ. Hôm Chủ Nhật, ông Trump khăng khăng cho rằng phe Cộng Hòa chỉ chịu cấp ngân sách cho DHS nếu phe Dân Chủ đồng ý thông qua Dự lLuật SAVE Act luôn.

Phe Cộng Hòa lo ngại rằng việc liên kết hai vấn đề này sẽ khiến cho DHS bị đóng cửa vô thời hạn. Điều này sẽ làm tổn hại nỗ lực của phe Cộng Hòa đổ lỗi cho đảng Dân Chủ, vốn đòi hỏi phải cải cách ICE thì mới thông qua ngân sách cho DHS.

“Chúng tôi không có đủ 60 phiếu bầu để xúc tiến SAVE Act – Thượng Nghị Sĩ Thune đã nói khá rõ ràng – và tôi nghĩ đó là trở ngại,” Thượng Nghị Sĩ Shelley Moore Capito (Cộng Hòa-West Virginia) nói với các phóng viên hôm Thứ Hai. “Vì vậy, hy vọng chúng tôi có thể thông qua ngân sách cho DHS, và sau đó chúng tôi sẽ giải quyết SAVE Act.”

Các thượng nghị sĩ lưỡng đảng hiện đang chạy đua để chốt thỏa thuận.

Phe Dân Chủ ở cả hai viện đã nhiều lần gây áp lực với phe Cộng Hòa để thông qua dự luật mà theo đó họ sẽ cấp ngân sách cho tất cả các cơ quan của DHS ngoại trừ ICE và Cơ Quan Quan Thuế và Biên Phòng. Tuy nhiên, lần nào phe Dân Chủ đưa ra đề nghị cũng bi phe Cộng Hòa bác bỏ. (NNL) [đ.d.]

Mỹ triển khai thêm 3,000 lính đến Trung Đông

WASHINGTON, DC (NV) – Ngũ Giác Đài đang chuẩn bị triển khai khoảng 3,000 lính thuộc Sư Đoàn Dù 82 Lục Quân đến Trung Đông, tăng viện cho hàng ngàn lính Thủy Quân Lục Chiến trước đó được triển khai đến khu vực này để hỗ trợ chiến dịch ở Iran, theo báo mạng Politico hôm Thứ Ba, 24 Tháng Ba.

Không có quyết định về việc đưa những người lính này vào lãnh thổ Iran, theo hai giới chức quốc phòng ẩn danh nắm rõ vấn đề. Nhưng việc tiếp tục điều quân là chỉ dấu cho thấy sự leo thang mạnh mẽ trong cuộc chiến của Mỹ-Israel nhằm vào Iran và làm tăng khả năng lính Mỹ sẽ đổ bộ vào Iran.

Binh sĩ Sư Đoàn Dù 82 diễn hành trong lễ kỷ niệm 250 năm Lục Quân ở Washington, DC hồi Tháng Sáu, 2025. (Hình minh họa: Mandel Ngan/AFP via Getty Images)

Sư Đoàn 82 có một lực lượng phản ứng nhanh có thể triển khai khắp thế giới trong vòng 18 giờ, nhưng không rõ liệu họ có được triển khai đến khu vực hay không.

Bộ Tư Lệnh Trung Tâm hôm Thứ Ba cho biết các cuộc tấn công bằng máy bay và hỏa tiễn của Mỹ đã “phá hủy hơn 9,000 mục tiêu quân sự” bên trong lãnh thổ Iran kể từ khi cuộc chiến bắt đầu vào cuối Tháng Hai.

Mỹ hiện có 50,000 binh lính đóng tại vùng Vịnh. Hành động tăng quân này cho thấy khả năng Mỹ sẽ can dự nhiều hơn, chẳng hạn như dùng vũ lực giành quyền kiểm soát eo biển Hormuz. (NNL) [đ.d.]

Tin mới cập nhật