WASHINGTON, DC (NV) – Mỹ bắn 850 hỏa tiễn Tomahawk vào Iran trong bốn tuần đầu cuộc chiến, hai người biết vấn đề này cho hay, gấp nhiều lần số Tomahawk mua cho quân đội Mỹ hằng năm, theo CBS News.
Một trong hai người này cho biết số lượng hỏa tiễn Tomahawk sử dụng kể từ khi chiến tranh nổ ra hôm 28 Tháng Hai tới nay, gấp khoảng chín lần số lượng mà Bộ Quốc Phòng mua trung bình mỗi năm.
Hỏa tiễn Tomahawk bắn từ khu trục hạm USS Delbert D. Black của Hải Quân Mỹ ở Địa Trung Hải trong chiến dịch “Operation Epic Fury” hôm 28 Tháng Hai. (Hình: US Navy via Getty Images)
Con số này thậm chí làm một số giới chức Bộ Quốc Phòng giựt mình và khiến nội bộ cơ quan này đang bàn cách kiếm thêm hỏa tiễn, nhật báo The Washington Post đưa tin, dẫn lời một số người biết vấn đề này.
Tuy nhiên, Tòa Bạch Ốc khẳng định quân đội Mỹ “có dư” vũ khí.
“Quân đội Mỹ có dư đạn dược và vũ khí để đạt mục tiêu mà Tổng Thống [Donald] Trump đặt ra cho chiến dịch ‘Operation Epic Fury’ và xa hơn,” bà Karoline Leavitt, phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc, gửi thư tới Reuters cho hay.
Mỗi năm, có tối đa khoảng 2,330 hỏa tiễn Tomahawk được sản xuất: Ba hợp đồng với Raytheon, mỗi hợp đồng gồm tối đa 600 hỏa tiễn Tomahawk; và một hợp đồng với công ty BAE gồm tối đa 530 hỏa tiễn loại này, theo bản phúc trình của Trung Tâm Nghiên Cứu Chiến Lược và Quốc Tế (CSIS) dựa trên tài liệu ngân sách Bộ Quốc Phòng.
Tuy nhiên, số lượng Tomahawk thực sự mua cho quân đội Mỹ chỉ khoảng 90 hỏa tiễn một năm, theo CSIS. Hải Quân chỉ yêu cầu cấp 57 hỏa tiễn Tomahawk cho năm tài chính 2026, theo tài liệu ngân sách Bộ Quốc Phòng.
Tổng cộng, Bộ Quốc Phòng hiện có khoảng 3,100 hỏa tiễn Tomahawk trong kho, theo bà Kelly Grieco, thành viên tổ chức nghiên cứu bất vụ lợi Stimson Center.
“Chúng ta thấy chúng ta không có đủ năng lực không kích tầm xa, nên thời gian qua, chúng ta cố gắng tích trữ những thứ này, nhưng chúng ta cứ xài hết,” bà Grieco nói với CBS News.
Mới đây, Raytheon loan báo đạt thỏa thuận sơ bộ với Bộ Quốc Phòng về việc tăng số lượng Tomahawk cho Mỹ lên 1,000 hỏa tiễn một năm trong nhiều năm.
Hỏa tiễn Tomahawk bắn từ khu trục hạm và tàu ngầm của Hải Quân, có thể bay xa hơn 1,000 dặm và tấn công rất chính xác, thậm chí đối với mục tiêu được bảo vệ bằng hệ thống phòng không tinh vi. Được chế tạo từ thời Chiến Tranh Lạnh và liên tục được cải thiện kể từ đó tới nay, Tomahawk trở thành một trong những loại vũ khí tầm xa đáng tin cậy nhất của quân đội Mỹ.
Hỏa tiễn Tomahawk mà Mỹ đang mua có giá khác nhau tùy loại, nhưng trung bình khoảng $2.2 triệu, cộng với giàn phóng từ mặt đất có giá trên $6 triệu. Tomahawk bắn từ khu trục hạm hoặc tàu ngầm của Hải Quân Mỹ có thể tốn trên $4 triệu. (Th.Long) [đ.d.]
ĐỒNG NAI, Việt Nam (NV) – Công An Đồng Nai loan báo vụ bắt giữ, khởi tố 343 người Việt bị nhà chức trách Cambodia trục xuất qua cửa khẩu Hoa Lư với cáo buộc nằm trong đường dây lừa đảo trực tuyến.
Theo báo Dân Việt hôm 29 Tháng Ba, có 343 người Việt bị cảnh sát Cambodia bắt giữ trong cuộc đột kích mới nhất nhắm vào các đường dây lừa đảo trực tuyến do người Trung Quốc cầm đầu.
Gần 350 người Việt bị nhà chức trách Cambodia trục xuất qua cửa khẩu Hoa Lư, tỉnh Đồng Nai. (Hình: Dân Việt)
Hồ sơ của Công An Đồng Nai cho hay, các bị can tìm kiếm “việc nhẹ, lương cao” qua mạng xã hội sau đó bị dẫn dụ xuất cảnh trái phép và được đường dây buôn người đưa đến các sòng bài tại thành phố Poipet, Cambodia.
Tại đây, họ được huấn luyện dụ dỗ, lừa đảo chiếm đoạt tài sản của những người ở Việt Nam qua các ứng dụng (app) như WhatsApp, Zara, Gap, Instagram, Facebook…
Băng nhóm này chủ yếu nhắm đến những người dùng Internet thiếu cảnh giác, nhất là người cao niên, người dùng mạng xã hội, người thường xuyên giao dịch online nhưng thiếu hiểu biết về công nghệ.
Các vụ bắt giữ nghi can Việt Nam lừa đảo trực tuyến tại Cambodia xảy ra đều đặn mỗi tháng.
Theo tờ Thanh Niên hồi Tháng Hai, Công An Đà Nẵng bắt giữ, khởi tố 13 bị can ngay khi nhóm này vừa nhập cảnh từ Cambodia về Việt Nam ăn Tết Bính Ngọ 2026.
Nhóm này bị cáo buộc lập nhiều trang Facebook “Hỗ Trợ Phát Hành Thẻ Tín Dụng VCB Ngoại Thương,” giả danh nhân viên ngân hàng Vietcombank để lừa đảo.
Một trong các bị can nằm trong đường dây lừa đảo trực tuyến tại Cambodia. (Hình: Dân Việt)
Nhóm này dùng số điện thoại 028… làm tổng đài ảo, gọi điện cho những người ở Việt Nam, tự xưng nhân viên ngân hàng Vietcombank, trợ giúp mở thẻ tín dụng với “hạn mức cao” và “thủ tục đơn giản.”
Tiếp đó, nhóm bị can yêu cầu người dân cung cấp thông tin cá nhân, thẻ căn cước, số thẻ, mã CVV… rồi hướng dẫn nạn nhân thực hiện các thao tác “chứng minh năng lực tài chính.”
Người bị cáo buộc cầm đầu nhóm này tại khu New World, thành phố BaVet, Cambodia, là Nguyễn Văn Hùng, 29 tuổi, quê Bắc Ninh.
Toàn bộ số tiền chiếm đoạt được nhóm bị can dùng để mua voucher trên nền tảng Got It, mua điện thoại, thẻ game và nhiều sản phẩm trên các sàn thương mại điện tử, chuỗi cửa hàng điện máy. (N.H.K) [đ.d.]
VATICAN CITY (NV) – Trong Thánh Lễ Lá Chúa Nhật ở Quảng Trường Thánh Phêrô, Đức Giáo Hoàng Leo XIV bác bỏ những luận điệu mượn danh Thiên Chúa để biện minh cho chiến tranh, theo NPR đưa tin hôm Chủ Nhật, 29 Tháng Ba.
Trong khi Mỹ và Israel tấn công Iran và Nga tiếp tục xâm lăng Ukraine, vị chủ chăn Giáo Hội Công Giáo La Mã dùng bài giảng Lễ Lá của ngài nói rằng Chúa là “vua của hòa bình,” người phản đối bạo động và an ủi những người bị áp bức.
“Thưa anh chị em, đây chính là Thiên Chúa của chúng ta: Chúa Giêsu, Vị Vua Của Hòa Bình – đấng khước từ chiến tranh, và là đấng mà không ai có thể lợi dụng để biện minh cho chiến tranh,” Đức Giáo Hoàng phát biểu. “Người không lắng nghe lời cầu nguyện của những kẻ gây chiến. Người từ chối họ.”
Đức Giáo Hoàng Leo XIV chủ tế Thánh Lễ Lá Chủ Nhật ở quảng trường Thánh Phêrô, Vatican, hôm Chủ Nhật, 29 Tháng Ba. (Hình: Marco Bertorello/AFP via Getty Images)
Đức Giáo Hoàng đã dành bài giảng trong Chúa Nhật Lễ Lá để khẳng định rằng Thiên Chúa là “Vị Vua Hòa Bình” – đấng khước từ bạo lực và xoa dịu những người đang chịu áp bức.
Ngài nói rằng trong Tuần Thánh, các Kitô hữu không thể quên rằng có rất nhiều người trên khắp thế giới đang phải chịu đựng đau khổ, giống như chính Đức Chúa Giêsu xưa kia.
Trong một lời chúc lành đặc biệt vào cuối Thánh Lễ, Đức Giáo Hoàng cho biết ngài đang cầu nguyện đặc biệt cho các Kitô hữu tại Trung Đông – những người đang “phải gánh chịu hậu quả của một cuộc xung đột tàn khốc. Trong nhiều trường hợp, họ không thể cử hành trọn vẹn các nghi thức của những ngày thánh này.”
“Những thử thách mà họ phải gánh chịu đang lay động lương tâm của tất cả mọi người. Chúng ta hãy dâng lời cầu nguyện lên Chúa Giêsu, để ngài nâng đỡ những người đang bị chiến tranh làm tổn thương, cũng như mở ra những con đường cụ thể dẫn tới hòa giải và hòa bình,” Đức Giáo Hoàng Leo chia sẻ.
Các lãnh đạo thuộc mọi phe phái trong cuộc chiến liên quan đến Iran đều viện dẫn tôn giáo để biện minh cho những hành động của mình. Bộ Trưởng Quốc Phòng Pete Hegseth của Mỹ dựa vào đức tin Cơ Đốc Giáo để khắc họa cuộc chiến này như nỗ lực của một quốc gia Cơ Đốc nhằm đánh bại kẻ thù bằng sức mạnh quân sự.
Tương tự, Giáo Hội Chính Thống Giáo Nga cũng biện minh cho cuộc xâm lược Ukraine của nước này, coi đó là một “cuộc thánh chiến” chống lại thế giới phương Tây, thế giới mà họ cho rằng đã sa vào vòng tà ác.
Hôm 20 Tháng Ba, tại Ngũ Giác Đài, Bộ Trưởng Pete Hegseth đưa ra lời kêu gọi người dân Mỹ thực hiện một kiểu cầu nguyện trong thời chiến. Ông đề nghị họ hãy cầu nguyện cho chiến thắng trên chiến trường và sự an toàn của binh sĩ.
“Mỗi ngày, hãy quỳ gối cầu nguyện, cùng gia đình, tại trường học, hay trong các nhà thờ của quý vị,” ông nói. “Nhân danh Chúa Giêsu Kitô.”
“Chúng ta có năng lực vượt trội hơn. Ý chí của chúng ta kiên cường hơn. Binh sĩ của chúng ta ưu tú hơn,” ông Hegseth phát biểu trong một cuộc phỏng vấn gần đây với chương trình “60 Minutes” của đài CBS News. “Sự che chở của Đức Chúa Trời toàn năng luôn hiện diện để bảo vệ những người lính ấy, và chúng tôi cam kết thực hiện sứ mệnh này đến cùng.”
Theo nhật báo The New York Times, nhánh Cơ Đốc Giáo bảo thủ tại Hoa Kỳ, mà ông Hegseth là thành viên, từ lâu đóng vai trò trọng tâm trong phong trào ủng hộ Tổng Thống Donald Trump. Chính ông Trump và các giới chức cấp cao trong chính quyền của ông thường xuyên viện dẫn những tư tưởng của nhánh Cơ Đốc Giáo.
“Tôi đã được Chúa cứu sống để đưa nước Mỹ vĩ đại trở lại,” ông Trump phát biểu tại lễ nhậm chức năm 2025, hàm ý về một sứ mệnh thiêng liêng sau khi ông sống sót trong một vụ ám sát. Và vào tháng trước tại Munich, Đức, Ngoại Trưởng Marco Rubio khẳng định rằng nước Mỹ và Châu Âu được gắn kết với nhau như những nền văn minh nhờ vào “đức tin Cơ Đốc Giáo.”
Chủ Nhật Lễ Lá đánh dấu sự kiện Chúa Giêsu khải hoàn tiến vào thành Jerusalem trong khoảng thời gian dẫn đến sự kiện ngài chịu đóng đinh trên thập tự giá, sự kiện mà các tín hữu Cơ Đốc tưởng niệm vào ngày Thứ Sáu Tuần Thánh, trước Chủ Nhật Phục Sinh.
Đức Giáo Hoàng Leo XIV sẽ cử hành Thánh Lễ Chủ Nhật Phục sinh tại quảng trường Thánh Phêrô, và sau đó ban phép lành Phục Sinh từ ban công của Vương Cung Thánh Đường. (K.L) [đ.d.]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Mạng xã hội rộ tin cho rằng ông Phạm Minh Chính bị ông Tô Lâm, tổng bí thư đảng CSVN, ép phải bàn giao ghế thủ tướng Việt Nam cho ông Lê Minh Hưng, trưởng Ban Tổ Chức Trung Ương, ngày 31 Tháng Ba, tức một tuần trước khi ông Hưng chính thức “được bầu” làm người đứng đầu chính phủ.
Ông Lê Minh Hưng hiện đã nắm chắc ghế thủ tướng Việt Nam và các đại biểu Quốc Hội khóa 16 được chỉ định bầu cho ông với đa số phiếu vào ngày 6 Tháng Tư. Việc bỏ phiếu cho ông Hưng tại nghị trường khi đó chỉ mang tính hình thức.
Ông Phạm Minh Chính (phải), thủ tướng Việt Nam, và ông Lê Minh Hưng, trưởng Ban Tổ Chức Trung Ương. (Hình: VOV)
Trong những ngày cuối cùng tại vị trên ghế thủ tướng, ông Phạm Minh Chính được ghi nhận có chuyến công du Nga nhưng không có hoạt động gì nổi bật trong lịch trình, ngoài tấm hình ông bắt tay Tổng Thống Vladimir Putin để các báo Việt Nam đăng tải.
Bên cạnh đó, theo tờ Tuổi Trẻ hôm 29 Tháng Ba, ông Chính có chuyến thăm quê Thanh Hóa và chỉ đạo “khai thác ‘tứ Sơn’ của Thanh Hóa.”
Theo lời ông Chính, “tứ Sơn” gồm Nghi Sơn (khu kinh tế), Sầm Sơn (bãi biển) cùng với hai địa danh khác ở Thanh Hóa là Lam Sơn và Bỉm Sơn.
Ông Chính cũng mạnh miệng chỉ đạo giới chức Thanh Hóa “cần phải quy hoạch chiến lược tốt, có tầm nhìn 100 năm, lấy con người làm trung tâm, chủ thể, khai thác tối đa tiềm năng khác biệt, cơ hội nổi trội, lợi thế cạnh tranh của tỉnh đất rộng, người đông…”
Hiện chưa rõ các chỉ đạo vào lúc “hoàng hôn nhiệm kỳ” của ông Chính có được các lãnh đạo tỉnh Thanh Hóa lưu tâm hay không.
Ông Lê Minh Hưng đã nắm chắc ghế thủ tướng Việt Nam và các đại biểu Quốc Hội khóa 16 được chỉ định bầu cho ông ta với đa số phiếu vào ngày 6 Tháng Tư. (Hình: Quốc Hội)
Tương tự người tiền nhiệm Nguyễn Xuân Phúc, sự nghiệp của ông Phạm Minh Chính gắn liền với các khẩu hiệu sáo rỗng, cụ thể là “chỉ bàn làm, không bàn lùi!”
Vài tháng trước, mạng xã hội rò rỉ đoạn clip ông Chính cầm giấy đọc nhanh nên bị líu lưỡi, nói ngược lại rằng “chỉ bàn lùi, không bàn làm!” khiến nhiều đại biểu bên dưới khán phòng cười tủm tỉm.
Ngoài ra, ông Chính còn “nổi tiếng” với phát ngôn “rõ ràng, sòng phẳng, mẹ nó, sợ gì!” khi dẫn đoàn tùy tùng qua Mỹ và được Ngoại Trưởng Anthony Blinken tiếp đón hồi Tháng Năm, 2022. (N.H.K) [đ.d.]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Có tám bị can bị bắt, khởi tố với cáo buộc thu gom 300 tấn thịt heo nhiễm dịch tả Phi Châu từ nhiều tỉnh, đưa về Hà Nội giết mổ rồi đưa vào trường học, chợ đầu mối từ đầu năm đến nay.
Theo báo Dân Việt hôm 29 Tháng Ba, sự việc xảy ra ở lò mổ heo của bị can Nguyễn Thị Hiền, 31 tuổi, đặt tại xã Nam Phù, Hà Nội.
Bảy trong số tám bị can bị khởi tố. (Hình: Công An Hà Nội)
Bị can Hiền và các đồng phạm thu gom heo nhiễm dịch tả Phi Châu từ các tỉnh Phú Thọ, Tuyên Quang, đem về Hà Nội giết mổ rồi bán ra thị trường.
Nhóm nghi can bị cho là “móc nối” với cán bộ kiểm dịch để bỏ qua quy trình kiểm soát, hợp thức hóa heo bệnh, thậm chí heo chết, rồi đưa vào lò mổ.
Một trong những nơi mua thịt heo bệnh từ lò mổ của bị can Hiền là công ty Thực Phẩm Cường Phát, đơn vị cung cấp thực phẩm cho các trường học có học sinh bán trú tại Hà Nội.
Ba trong số tám bị can được ghi nhận là cán bộ Trung Tâm Chẩn Đoán, Xét Nghiệm và Kiểm Soát Giết Mổ, gồm Lê Ngọc Anh, Nguyễn Phong Nam và Nguyễn Thị Phương Lan. Ba người này bị khởi tố về hành vi “lạm dụng chức vụ quyền hạn chiếm đoạt tài sản.”
Trong số những bị can còn lại, ông Vũ Kim Tuấn, cán bộ kiểm dịch động vật thuộc Chi Cục Chăn Nuôi, Thủy Sản và Thú Y tỉnh Phú Thọ, bị cáo buộc tội “giả mạo trong công tác.”
Bản tin không làm rõ chi tiết bốn bị can nêu trên nhận bao nhiêu tiền hối lộ để “bảo kê” cho lò mổ heo của bị can Nguyễn Thị Hiền.
Trước vụ này, hồi Tháng Giêng, ông Trương Sỹ Toàn, 57 tuổi, tổng giám đốc công ty Đồ Hộp Hạ Long, bị bắt vì “hô biến” 120 tấn thịt bệnh dịch tả heo Phi Châu thành thực phẩm chế biến.
Theo tờ Tuổi Trẻ, cùng bị bắt với ông Toàn là ba nữ thuộc cấp phụ trách kiểm soát chất lượng, gồm Phạm Thị Thúy Lan, Bùi Thị Thoan, và Lại Thị Thanh Hương.
Trước lúc bị tạm giam, ông Trương Sỹ Toàn ký, phản hồi về cáo buộc nêu trên, cho rằng công ty Đồ Hộp Hạ Long “là đơn vị bị liên đới do tiếp nhận nguyên liệu trên cơ sở hồ sơ, chứng từ hợp pháp, đầy đủ và hợp lệ…”
Heo nhiễm dịch tả Phi Châu được giết mổ rồi đem đi bán như bình thường. (Hình: Công An Hà Nội)
Ông Toàn nhận định rằng đây là “sự cố nghiêm trọng trong chuỗi cung ứng, gây ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất-kinh doanh cũng như uy tín doanh nghiệp,” và coi đây là “bài học sâu sắc để tiếp tục siết chặt hơn nữa công tác kiểm soát nguyên liệu đầu vào và lựa chọn nhà cung cấp.”
Trong vụ này, Công An Hải Phòng lần theo một đường dây thu mua thịt heo nhiễm dịch tả Phi Châu từ nhiều địa phương, sau đó đưa về kho của công ty Đồ Hộp Hạ Long tại phường Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng, để chế biến.
Tổng khối lượng thịt bị phát hiện lên tới 120 tấn, trong đó khoảng 2 tấn đã được sản xuất thành thịt đóng hộp. Lượng thịt này được xác định đã ôi thiu, chảy nước, bốc mùi, tiềm ẩn nguy cơ lớn đối với sức khỏe người tiêu dùng.
Một trong những người tham gia thu gom thịt heo nhiễm bệnh là bị can Nguyễn Thị Lan ở tỉnh Hưng Yên.
Bị can Lan khai nhận mình tham gia thu mua heo bệnh trong khoảng nửa năm qua, sau đó bán lại cho các đầu mối thu gom, còn việc vận chuyển, tiêu thụ thế nào thì bà ta không nắm rõ. (N.H.K)
TEHRAN, Iran (NV) – Iran tuyên bố sẵn sàng đối đầu với quân đội Mỹ trên bộ, đồng thời cáo buộc Washington đang bí mật lên kế hoạch tấn công trong lúc tìm kiếm các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt cuộc chiến, NBC News loan tin sáng Chủ Nhật, 29 Tháng Ba.
Hãng thông tấn nhà nước IRNA và hãng tin Tasnim dẫn lời ông Mohammad-Bagher Ghalibaf, chủ tịch Quốc Hội Iran, phát biểu: “Kẻ thù công khai gửi đi những thông điệp về đàm phán và đối thoại, nhưng lại bí mật lên kế hoạch cho một cuộc tấn công trên bộ.”
Ông Mohammad-Bagher Ghalibaf, chủ tịch Quốc Hội Iran. (Hình: Courtney Bonneau/Middle East Images/AFP via Getty Images)
Ông nói thêm rằng Mỹ “không hề hay biết rằng những người lính của chúng tôi đang chờ đợi lính Mỹ đổ bộ vào để có thể thiêu rụi họ và trừng phạt vĩnh viễn các đối tác trong khu vực của họ.”
Những phát biểu của chủ tịch Quốc Hội Iran được đưa ra vài giờ sau khi nhật báo The Washington Post đưa tin rằng Ngũ Giác Đài đã soạn thảo các kế hoạch cho những chiến dịch trên bộ kéo dài nhiều tuần tại Iran, ở mức độ chưa tới mức một cuộc xâm lược toàn diện. Hành động này diễn ra ngay cả khi Tổng Thống Donald Trump và các nhân vật chủ chốt tại Tòa Bạch Ốc phát đi tín hiệu rằng họ muốn sớm chấm dứt cuộc xung đột này.
Trong khi đó, Hoa Kỳ tăng cường sức mạnh quân sự của mình trong khu vực. Bộ Tư Lệnh Trung Tâm Hoa Kỳ cho biết trong một bài đăng trên nền tảng X (Twitter trước đây) rằng tàu USS Tripoli – tàu đổ độ tấn công hiện đại thuộc lớp America của Hải Quân Hoa Kỳ – đã cập bến Trung Đông vào Thứ Bảy, như một phần trong đợt điều động bổ sung gồm 3,500 binh sĩ.
Bên cạnh đó, Ngoại Trưởng Marco Rubio phát biểu hôm Thứ Sáu rằng Iran vẫn chưa phản hồi đối với bản đề xướng hòa bình gồm 15 điểm do các nhà đàm phán Hoa Kỳ gửi đi với mục đích chấm dứt chiến tranh. Nhưng ông cũng lưu ý rằng phía Iran đã thể hiện “sự sẵn lòng thảo luận về một số vấn đề nhất định,” theo NBC.
Tuy nhiên, ông Ghalibaf cáo buộc Hoa Kỳ đang “tìm cách đạt được giải pháp thông qua con đường ngoại giao những mục tiêu mà họ đã thất bại trong chiến tranh.”
“Chừng nào người Mỹ còn mưu cầu sự đầu hàng của Iran, thì câu trả lời của những người con trai của các bạn trước những mong muốn đó sẽ luôn rất rõ ràng: Chúng tôi sẽ không bao giờ chấp nhận sự sỉ nhục,” ông phát biểu, hướng lời tới đông đảo người dân Iran.
Tuần trước, ông Trump cho biết sẽ gia hạn thời hạn ngừng các cuộc tấn công nhằm vào các nhà máy điện của Iran, sau những diễn biến tích cực trong các cuộc đàm phán với chính quyền Iran. Ngược lại, Tehran vẫn khẳng định họ không hề tiến hành đàm phán. (K.L) [đ.d.]
ORANGE COUNTY, California (NV)– Nhiều tỷ phú công nghệ và tập đoàn lớn đang rời khỏi “Golden State.” Nhưng những người giàu nhất vẫn ở lại California, và họ lại đang mua những căn nhà có giá trị cao nhất ngay tại Nam California.
Theo phân tích mới đây của Los Angeles Times về nhà có giá trị cao nhất tại California, 7 trong số 10 Zip Code có giá nhà cao nhất tiểu bang hiện nằm ở Nam California.
Newport Beach, nơi có giá nhà đắt nhất California. (Hình minh họa Storyblocks.com)
Năm 2001, có đến 7 trong 10 khu vực đắt nhất nằm ở Bắc California.
Nhưng đến năm 2026, cục diện đã đảo ngược. Không chỉ bảy trong mười khu vực đắt nhất chuyển xuống Nam California, mà riêng vùng Newport Beach đã chiếm ba vị trí, tăng từ chỉ một vị trí vào năm 2001. Các Zip Code thuộc Beverly Hills và Santa Monica cũng gia nhập danh sách, thay thế cho Portola Valley, Ross, Palo Alto và Tiburon.
Trên toàn nước Mỹ, sáu trong mười Zip Code có giá nhà cao nhất đều nằm tại California. Atherton, thuộc San Mateo County, vẫn đứng đầu với giá nhà trung vị (median) $7.7 triệu, tiếp theo là Miami Beach, Sagaponack (New York), Woody Creek (Colorado) và Newport Beach.
Vì sao Newport Beach vươn lên dẫn đầu
Giá trị nhà tăng mạnh cùng làn sóng người dân rời Los Angeles, do các chính sách phòng dịch Covid như đeo khẩu trang, đóng cửa trường học, hoặc các vụ hoả hoạn lớn xảy ra tại Pacific Palisades, đã giúp Newport Beach vươn lên trong bảng xếp hạng.
“Giá nhà ở đây còn ‘hời’ hơn so với ở Los Angeles,” chuyên viên địa ốc Annie Clougherty ở Newport Beach cho biết. “Trước đây chúng tôi chỉ cạnh tranh người mua trong Orange County, nhưng Los Angeles đã đẩy nhu cầu tăng lên,” kéo giá nhà tăng cao.
Bà cũng nhận thấy nhiều người rời Los Angeles đến Newport Beach bởi ưa chuộng môi trường chính trị bảo thủ hơn tại khu vực này.
Zip Code 92657 bao phủ khu Newport Coast, nơi có giá nhà trung bình đạt $5.42 triệu, tính đến ngày 31 Tháng Giêng, theo dữ liệu của Zillow được Los Angeles Times phân tích.
Hai Zip Code là 92661 và 92662, bao gồm khu Balboa Peninsula và Balboa Island, cũng nằm trong nhóm mười khu vực giàu nhất California, với giá nhà trung bình gần $4.25 triệu tính đến cùng thời điểm.
Trong khi đó, giá nhà trung bình toàn bang California chỉ khoảng $750,000, theo chỉ số giá nhà của Zillow.
Mặt trái của giá nhà tăng vọt
Khi giá nhà tăng mạnh, nhiều người mua bị loại ra khỏi thị trường tại Newport Beach.
Giá thuê trung bình hàng tháng cho tất cả các loại nhà tại nơi đây vào khoảng $9,000, trong khi giá trị trung bình của một căn nhà là $3.5 triệu, theo Zillow.
Một cuộc khảo sát của UC Irvine thực hiện tại Orange County vào năm ngoái cho thấy chi phí nhà ở là mối quan tâm hàng đầu của cư dân. Kết quả khảo sát cũng chỉ ra rằng khoảng 1/3 số người được hỏi đang cân nhắc chuyển đi nơi khác do khủng hoảng khả năng chi trả. (Ng.Tr) [t.c.]
ORANGE COUNTY, California (NV) – Lãi suất vay mua nhà hiện thấp hơn nửa điểm phần trăm so với mùa Xuân năm ngoái. Mức tăng giá nhà gần như không đáng kể. Và những người mua nhà lần đầu, nhóm từng vắng bóng khá lâu trên thị trường nhà ở, đã mạnh mẽ quay trở lại trong Tháng Hai, theo dữ liệu của Hiệp Hội Môi Giới Địa Ốc Quốc Gia (NAR), Barron’s cho biết.
Dữ liệu cho thấy điều kiện thị trường đang có dấu hiệu cải thiện đối với người mua. Theo một chỉ số của NAR, chi phí nhà ở, được tính bằng khoản thanh toán hàng tháng gồm cả tiền gốc và lãi của khoản vay mua nhà, hiện ở mức dễ tiếp cận nhất so với thu nhập hộ trung vị (median) kể từ năm 2022.
Lần đầu mua nhà. (Hình: Storryblocks.com)
Trong một khảo sát thăm dò ý kiến của chuyên viên địa ốc của NAR, người mua nhà lần đầu chiếm 34% tổng giao dịch trong Tháng Hai, một trong những tỷ lệ cao nhất trong vòng 5 năm qua.
Ông Lawrence Yun, kinh tế gia trưởng của NAR, cho biết người mua nhà lần đầu có thể đang muốn tận dụng lợi thế của sự cải thiện trong khả năng mua nhà.
Ông Yun nói rằng những người mua nhà lần đầu có thể đang háo hức quay lại thị trường khi điều kiện tài chính trở nên thuận lợi hơn.
Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo rằng những cải thiện hiện nay có thể chỉ mang tính tạm thời do ảnh hưởng từ các yếu tố địa chính trị và kinh tế vĩ mô.
Thực tế, người mua vẫn chưa quay trở lại thị trường với số lượng lớn. Doanh số bán nhà trong Tháng Hai đạt tốc độ điều chỉnh theo mùa tương đương 4.09 triệu căn mỗi năm, tăng so với mức đã điều chỉnh 4.02 triệu căn của Tháng Giêng.
Con số này mặc dù cao hơn dự báo đồng thuận của các chuyên gia, khoảng 3.84 triệu căn, nhưng vẫn thấp hơn so với cùng kỳ năm trước.
Giá nhà cũng tăng nhẹ. Giá nhà trung vị (median) trong Tháng Hai đạt $398,000, tăng 0.3% so với một năm trước. Đây là tháng thứ ba liên tiếp có mức tăng giá dưới 1%.
Tuy nhiên, ông Yun cho biết số lượng nhà rao bán trên thị trường vẫn tăng khá chậm.
Ông nhấn mạnh rằng nếu kỳ mua nhà mùa Xuân thực sự sôi động hơn nhờ khả năng mua nhà được cải thiện, thị trường cần có thêm nguồn cung nhà.
Nếu nguồn cung không tăng, giá nhà có thể sẽ tăng mạnh trở lại, khiến sự chênh lệch, thường được mô tả là mô hình “K-shaped economy”, càng trở nên rõ rệt.
Ngay cả việc lãi suất vay mua nhà giảm gần đây cũng có thể chỉ mang tính tạm thời nếu kỳ vọng lạm phát tiếp tục đẩy lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm lên cao hơn.
Theo ông Yun, điều này đã bắt đầu xảy ra do ảnh hưởng từ cuộc chiến tại Iran.
Giá dầu tăng đang góp phần làm cho lạm phát cao hơn. Trong những ngày gần đây, tình trạng lạm phát đã khiến lãi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm tăng, từ đó gây áp lực khiến lãi suất vay mua nhà tăng theo.
Theo dữ liệu từ Mortgage News Daily, đơn vị theo dõi lãi suất hàng ngày, lãi suất vay mua nhà cố định kỳ hạn 30 năm đã tăng thêm 0.15% kể từ cuối Tháng Hai, lên đến 6.14%.
Tình hình bất ổn toàn cầu cũng đang gây áp lực lên cổ phiếu ngành nhà ở cùng với phần còn lại của thị trường chứng khoán Mỹ.
ETF iShares U.S. Home Construction, một quỹ đầu tư theo dõi cổ phiếu ngành xây dựng nhà ở Mỹ, đã giảm khoảng 8.8% trong tháng này, theo dữ liệu thị trường của Dow Jones. (Ng.Tr) [t.c.]
DOHA, Qatar (NV) – Một tiết lộ chấn động từ quốc gia vùng Vịnh Qatar khi Tổng Thống Volodymyr Zelensky cho biết tình báo Ukraine nắm giữ bằng chứng cho thấy Nga trực tiếp tiếp tay cho Iran tấn công các căn cứ quân sự của Hoa Kỳ, theo NBC News loan tin hôm Thứ Bảy, 28 Tháng Ba.
Những chi tiết này vẽ nên một bức tranh đen tối về sự “phản bội” của Moscow đối với các nỗ lực xoa dịu từ Tòa Bạch Ốc, đồng thời phơi bày sự tập trung lệch lạc của chính quyền Tổng Thống Donald Trump giữa lúc binh sĩ Mỹ đang đổ máu.
Tổng Thống Volodymyr Zelensky của Ukraine. (Hình: Suzanne Plunkett – WPA Pool/Getty Images)
Nga “Chỉ Điểm” Cho Iran Tấn Công Quân Đội Mỹ
Dựa trên bản tóm tắt tình báo hằng ngày, ông Zelensky khẳng định các vệ tinh của Nga chụp ảnh căn cứ không quân Prince Sultan ở Saudi Arabia, nơi có quân đội Mỹ trú đóng, tổng cộng ba lần vào các ngày 20, 23 và 25 Tháng Ba.
– Quy trình “tử thần”: Theo kinh nghiệm xương máu của Ukraine, ông Zelensky giải thích rằng việc Nga chụp ảnh lặp lại chính là dấu hiệu của kế hoạch tấn công: lần đầu là chuẩn bị, lần hai là mô phỏng, và lần thứ ba nghĩa là cuộc tấn công sẽ diễn ra trong vòng 24 đến 48 giờ.
– Thực tế tàn khốc: Đúng như dự báo, vào ngày 26 Tháng Ba, Iran đã dội hỏa lực vào căn cứ này, làm bị thương một số quân nhân Mỹ.
Tổng thống Ukraine tuyên bố ông “100%” tin rằng Moscow đang chia sẻ tình báo với Iran để giúp Tehran nhắm mục tiêu vào các lực lượng Mỹ khắp Trung Đông.
Cuộc chiến tại Iran không chỉ làm hao tổn kho tên lửa đánh chặn mà còn khiến nỗ lực hòa bình tại Ukraine bị đình trệ. Ông Zelensky cho biết các đặc phái viên của Mỹ như Steve Witkoff và Jared Kushner đã không thể tiến hành đàm phán tại các địa điểm trung lập vì sự cản trở của phía Nga.
Khi được hỏi liệu ông có tin Tổng Thống Trump còn quan tâm đến tương lai của Ukraine hay không, ông Zelensky ngập ngừng một lúc rồi trả lời: “Tôi hy vọng thế… Họ quan tâm đến nước Mỹ nhiều hơn. Điều đó có thể hiểu được.” (MPL)
HUNTINGTON BEACH, California (NV) – Hàng ngàn người dân đổ ra đường phố Orange County vào Thứ Bảy, 28 Tháng Ba, trong làn sóng biểu tình mang tên “No Kings” lần thứ ba khắp nước Mỹ, theo nhật báo Orange County tường thuật. Đây là một phần của Ngày Hành Động Phi Bạo Lực Quốc Gia nhằm phản đối các chính sách và hành động của Tổng Thống Donald Trump.
Dù Orange County, đặc biệt là Huntington Beach, được coi là thành trì của đảng Cộng Hòa, quy mô cuộc biểu tình lần này phá vỡ các kỷ lục trước đó.
Biểu tình “No Kings” tại góc đường Bristol và đường MacArthur Santa Ana, sáng Thứ Bảy, 28 Tháng Ba. (Hình: André Vũ cung cấp)
Điểm Nhấn Huntington Beach: “Chúng tôi không chấp nhận độc tài”
Tại khu vực cầu cảng Huntington Beach Pier, hàng ngàn người lấp đầy vỉa hè dọc theo xa lộ Pacific Coast Highway (PCH), kéo dài từ đường số 1 đến đường số 6. Những người biểu tình mang theo các tấm bảng cắt từ bìa cứng in hình gương mặt của các nhân vật chính trị kèm những thông điệp mạnh mẽ như Tổng Thống Trumpbị gắn nhãn là “Kẻ thù nội tuyến,” Giám Đốc FBI Kash Patellà “kẻ ngu ngốc, tham nhũng và vô luật pháp,” Cựu Bộ Trưởng Nội An Kristi Noem: “Kristi đã bị cách chức!”
Ông Gary Holtz, đại diện tổ chức HB4Democracy thuộc liên minh Indivisible Orange County Coalition, cho biết: “Đây là một tổng thống đang vi phạm Hiến Pháp và phớt lờ tòa án. Ông ấy đang làm bất cứ điều gì mình muốn, đó là dấu hiệu của một kẻ độc tài hoặc một vị vua. Chúng tôi sẽ không dung thứ cho điều đó tại Mỹ.” Ông cũng lưu ý rằng phong trào đang lớn mạnh không ngừng, vượt xa con số 5,000 người tham gia vào Tháng Sáu năm ngoái.
Biểu tình “No Kings” tại Santa Ana sáng Thứ Bảy, 28 Tháng Ba. ((Hình: André Vũ cung cấp)
Từ chiến tranh đến quyền bầu cử
Tại các điểm tập trung như Newport Beach và Huntington Beach, người biểu tình nêu ra hàng loạt vấn đề cấp bách:
–Nguy cơ chiến tranh: Bà Gail Richards, cư dân Anaheim, bày tỏ sự phẫn nộ trước các cuộc không kích vào Iran mà không có sự đồng ý của Quốc Hội. Bà lo ngại việc đóng cửa eo biển Hormuz sẽ phá hủy nền kinh tế toàn cầu và đẩy giá xăng dầu lên cao.
–Quyền bầu cử: Nhiều người lên tiếng phản đối Dự Luật SAVE (Safeguard American Voter Eligibility Act), cho rằng đây là một nỗ lực hạn chế quyền bỏ phiếu và đe dọa nền dân chủ.
–Di trú: Các khẩu hiệu chống Cảnh Sát Di Trú (ICE) xuất hiện dày đặc, với yêu cầu giải thể cơ quan này.
Một nhóm người gốc Việt tham gia biểu tình “No Kings” tại Santa Ana hôm 28 Tháng Ba. (Hình: André Vũ cung cấp)
Phản ứng từ các bên
Dù diễn ra tại khu vực bảo thủ, sự phản đối từ những người ủng hộ Tổng Thống Trump khá hạn chế, chủ yếu là những lời tranh cãi rời rạc từ vài chiếc xe tài đi ngang qua.
Trong khi đó, Toà Bạch Ốc hạ thấp tầm quan trọng của các cuộc biểu tình. Phát ngôn viên Abigail Jackson tuyên bố đây chỉ là sản phẩm của “các mạng lưới tài trợ cánh tả” và gọi các cuộc tuần hành là “Cách chữa bệnh tâm thần vì bị ông Trump ám ảnh.”
Biểu tình “No Kings” trên đại lộ Bolsa, Westminster, ngay trung tâm Little Saigon. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)
Quy mô lịch sử trên toàn quốc
Sự kiện tại Orange County chỉ là một phần của phong trào khổng lồ với sự tham gia của khoảng 9 triệu người khắp nước Mỹ, theo các nhà tổ chức.
-Tại Los Angeles: Dự kiến có hơn 50,000 người tập trung tại công viên Grand Park.
-Tại Minnesota: Ca nhạc sĩ Bruce Springsteen biểu diễn tại thành phố St. Paul để tưởng niệm những nạn nhân thiệt mạng trong các cuộc trấn áp nhập cư.
-Quốc tế: Các cuộc biểu tình “No Tyrants” (Không bạo chúa) cũng diễn ra tại hơn một chục quốc gia khác ở Châu Âu, Nam Mỹ, và Úc. (MPL) [đ.d.]
WASHINGTON, DC (NV) – Người dân Mỹ xuống đường ở các thành phố trên khắp đất nước để phản đối Tổng Thống Donald Trump hôm Thứ Bảy, 28 Tháng Ba, trong đợt biểu tình “No Kings” thứ ba mà các nhà tổ chức hy vọng sẽ là cuộc biểu tình lớn nhất trong lịch sử nước Mỹ, Reuters tường thuật.
Hơn 3,200 cuộc biểu tình diễn ra ở tất cả 50 tiểu bang và một số thành phố khác trên thế giới.
Người biểu tình tập hợp ở khu vực đông nam thủ đô Washington hôm 28 Tháng Ba trong cuộc biểu tình No Kings. (Hình: Tasos Katopodis/Getty Images)
Các ca sĩ Bruce Springsteen và Joan Baez dẫn đầu cuộc biểu tình tại Tòa Nhà Quốc Hội tiểu bang Minnesota, với hơn 100,000 người xuống đường tại địa điểm đã trở thành điểm nóng về trong cuộc trấn áp di dân của chính quyền Trump.
Các cuộc biểu tình lớn khác diễn ra ở New York, Los Angeles và Washington, nhưng hai phần ba các cuộc tuần hành diễn ra bên ngoài các trung tâm thành phố lớn. Các cộng đồng nhỏ chứng kiến số người tham gia biểu tình tăng gần 40% so với đợt đầu tiên hồi Tháng Sáu năm ngoái, các nhà tổ chức cho biết.
Tại bãi cỏ National Mall ở thủ đô Washington, đám đông hô vang các khẩu hiệu ủng hộ dân chủ và cầm các biểu ngữ chống ông Trump. Bên ngoài một trung tâm hỗ trợ sinh hoạt ở Chevy Chase, tiểu bang Maryland, một nhóm người cao niên ngồi xe lăn cầm các biểu ngữ khuyến khích những chiếc xe đi qua “Kháng cự chế độ chuyên chế,” “Hãy bóp còi nếu bạn muốn có dân chủ” và “Dump Trump,” tức “Vứt Trump vào thùng rác.”
Ở Austin, Texas, một ban nhạc kèn đồng chơi nhạc cho những người biểu tình khi họ tụ tập bên ngoài tòa thị chính trước khi tuần hành qua trung tâm thành phố.
Hàng ngàn người tụ tập ở trung tâm Manhattan, nơi diễn viên Robert De Niro, một trong những nhà tổ chức, nói rằng “từng có những tổng thống thử nghiệm giới hạn Hiến Pháp đối với quyền lực của họ, nhưng không có tổng thống nào là mối đe dọa sống còn đối với tự do và an ninh của chúng ta đến vậy.”
“Ý nghĩa cốt lõi về đợt biểu tình hôm Thứ Bảy này không chỉ là có bao nhiêu người xuống đường, mà còn là nơi họ xuống đường,” bà Leah Greenberg, đồng sáng lập nhóm Indivisible, tổ chức phát động phong trào “No Kings” vào năm ngoái và lên kế hoạch cho cuộc biểu tình lần này, cho biết.
Đợt biểu tình “No Kings” lần thứ ba diễn ra vào lúc tỷ lệ ủng hộ ông Trump giảm xuống còn 36%, mức thấp nhất kể từ khi ông trở lại Tòa Bạch Ốc, theo một cuộc thăm dò của Reuters/Ipsos.
Một phát ngôn viên của Ủy Ban Quốc Hội Cộng Hòa Quốc Gia chỉ trích các chính trị gia và ứng cử viên Dân Chủ vì ủng hộ các cuộc biểu tình.
Với cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ sẽ diễn ra vào cuối năm nay, các nhà tổ chức cho biết họ đã chứng kiến sự gia tăng số lượng người tổ chức các sự kiện phản đối Trump và người ghi danh tham gia biểu tình ở các tiểu bang có truyền thống nghiêng mạnh sang Cộng Hòa như Idaho, Wyoming, Montana và Utah.
Các khu vực ngoại ô mang tính cạnh tranh vốn quyết định các cuộc bầu cử đang chứng kiến sự quan tâm gia tăng ồ ạt, bà Greenberg cho biết, và dẫn ra các trường hợp như các quận hạt Bucks và Delaware của Pennsylvania, East Cobb và Forsyth của Georgia, và Scottsdale và Chandler của Arizona.
“Những cử tri quyết định bầu cử, những người đi gõ cửa, những người ghi danh cử tri và những công việc biến các cuộc biểu tình thành quyền lực, họ đang xuống đường, và họ rất phẫn nộ,” bà nói.
Ông John Ale, 57 tuổi, một nhà thầu máy điều hòa đã nghỉ hưu, cho biết ông lái xe 20 phút từ nhà ở Virginia để tham gia cuộc tuần hành.
“Những gì đang xảy ra ở đất nước là không bền vững,” ông nói. “Tầng lớp trung lưu, những người yếu thế không thể sống nổi nữa. Và ông ấy (Trump) đang phá vỡ các chuẩn mực, những điều làm nên nước Mỹ.” (NNL) [dt]
WASHINGTON, DC (NV) – Hơn 3,500 lính Mỹ, trong đó có tàu USS Tripoli với khoảng 2,500 thủy quân lục chiến, đã tới Trung Đông, các giới chức Mỹ thông báo hôm Thứ Bảy, 28 Tháng Ba, trong khi các cuộc tấn công của Iran đang được đẩy mạnh, CBS đưa tin.
Bộ Tư Lệnh Trung Tâm cho biết trên mạng xã hội rằng tàu USS Tripoli, vốn là soái hạm của Nhóm đổ bộ sẵn sàng tác chiến Tripoli và đơn vị Thủy Quân Lục Chiến Viễn Chinh số 31, đã đến khu vực trong phạm vị trách nhiệm của mình.
Tàu đổ bộ tấn công USS Tripoli trong một chuyến cập cảnh ở Manila hồi năm 2022. (Hình minh họa: Sta Rosa /AFP via Getty Images)
Đây là loại tàu chiến đổ bộ tân tiến nhất với không gian rộng lớn hơn cho chiến đấu cơ tàng hình F-35, Osprey và các loại phi cơ khác. Trước đó, USS Tripoli đóng tại Nhật Bản và được lệnh triển khai đến Trung Đông gần hai tuần trước.
Bộ Tư Lệnh Trung Ương cho biết ngoài thủy quân lục chiến, tàu Tripoli còn chở theo máy bay vận tải và chiến đấu cơ tấn công, cũng như các phương tiện tấn công đổ bộ đến khu vực. Tàu USS Boxer cùng hai tàu và một đơn vị thủy quân lục chiến viễn chinh khác, cũng được lệnh triển khai đến Trung Đông từ San Diego.
Mỹ tăng quân đến khu vực trong bối cảnh có ít nhất 10 lính Mỹ bị thương, trong đó có hai người bị thương nặng, khi Iran phóng 6 tên lửa đạn đạo và 29 máy bay không người lái vào căn cứ không quân Prince Sultan ở Ả Rập Saudi. (NNL) [dt]
CERNAY-LA-VILLE, Pháp (NV) – Ngoại Trưởng Marco Rubio cảnh báo các đồng minh Châu Âu rằng Iran có thể thiết lập một “hệ thống thu phí” ở eo biển Hormuz sau khi cuộc xung đột Mỹ-Israel với Iran kết thúc, theo The Hill hôm Thứ Sáu, 27 Tháng Ba.
Ông Rubio nêu ra khả năng này với các phóng viên sau khi ông gặp các vị tương nhiệm của nhóm G7 đang nhóm họp ở Cernay-la-Ville, Pháp.
Tàu hàng Ali 25 ở gần eo biển Hormuz hôm 22 Tháng Ba. (Hình minh họa: Getty Images/Getty Images)
“Tôi mô tả với các đồng minh rằng ngay sau khi chuyện này kết thúc và chúng tôi hoàn thành các mục tiêu của mình, thách thức trước mắt mà chúng ta sẽ phải đối mặt là Iran có thể quyết định rằng họ muốn thiết lập một hệ thống thu phí ở eo biển Hormuz,” ông nói. “Điều này không chỉ bất hợp pháp, mà còn không thể chấp nhận được, và gây nguy hiểm cho thế giới. Điều quan trọng là thế giới phải có một kế hoạch để đối phó.”
Ông nói thêm rằng Mỹ “sẵn sàng tham gia vào kế hoạch đó” nhưng không dẫn dắt, và cần phải làm rất nhiều để thuyết phục các đồng minh tin về khái niệm này nếu Iran thực hiện kế hoạch như vậy.
“Nhưng các quốc gia này sẽ bị mất rất nhiều, không chỉ các nước G7, mà các nước Châu Á và trên toàn thế giới có khả năng bị mất rất nhiều và nên đóng góp nhiều vào nỗ lực đó,” ông nói tiếp, “để bảo đảm eo biển Hormuz hoặc bất kỳ tuyến hàng hải quốc tế nào không bao giờ bị kiểm soát hoặc thu phí bởi một quốc gia-dân tộc hoặc một chính phủ khủng bố như chính phủ hiện tại ở Iran và đó là chế độ giáo sĩ, chế độ giáo sĩ cực đoan.”
Ông Rubio nói rằng cuộc xung đột với Iran sẽ không “kéo dài” và gọi mục tiêu của Mỹ là phá hủy khả năng hỏa tiễn, hải quân và không quân của Iran cùng với bất kỳ năng lực nguyên tử nào “mà không cần triển khai bộ binh.”
Ông Rubio nói thêm rằng Tổng Thống Trump đang triển khai quân đến Trung Đông phù hợp với “nhiều tình huống khả dĩ” để cho phép có “tùy chọn tối đa và cơ hội tối đa để điều chỉnh với các tình huống có thể xảy ra.” (NNL)
WESTMINSTER, California (NV) – Đông đảo cư dân Westminster thuộc nhiều sắc dân có mặt tại ngay trung tâm Little Saigon vào sáng Thứ Bảy, 28 Tháng Ba, để ủng hộ phong trào biểu tình “No Kings.”
Biểu tình No Kings ở Little Saigon. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)
Gần cả trăm người tụ tập ngay lề đường của khu thương mại Asian Village Plaza đối diện thương xá Phước Lộc Thọ trên đại lộ Bolsa để biểu tình No Kings, với mục đích phản đối các hoạt động đàn áp người nhập cư và quyết định tấn công Iran của Tổng Thống Donald Trump, cùng nhiều vấn đề khác.
Những người biểu tình “No Kings” ở Little Saigon chỉ là một phần nhỏ trong mấy chục ngàn người xuống đường khắp Nam California và hàng triệu người trên khắp Hoa Kỳ. Đây là lần thứ ba phong trào này được tổ chức, hai lần trước diễn ra năm ngoái, vào Tháng Sáu, và Tháng Mười.
Những người biểu tình tại Little Saigon liên tục hô hào những thông điệp ủng hộ bảo vệ người nhập cư, cho rằng chính quyền Trump là “phát xít” và còn kêu gọi hủy bỏ Cảnh Sát Di Trú (ICE) vì tình trạng bắt giữ người nhập cư.
Những người biểu tình giơ biểu ngữ phản đối chính quyền Trump tại Little Saigon. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)
Đám đông biểu tình cầm nhiều biểu ngữ với các thông điệp tương tự như những gì họ hô hào, chỉ trích chính quyền Trump, nhất là Tổng Thống Donald Trump, có những chính sách như tầng lớp vua chúa. Các biểu ngữ còn có thông điệp chống đối ICE và còn gọi tổng thống là “ấu dâm” vì những sự việc liên quan hồ sơ Epstein.
Bà Erica Moss, cư dân Westminster, cho biết: “Little Saigon là một trong những nơi có nhiều người ủng hộ Trump và MAGA, nên tôi rất bất ngờ khi thấy cuộc biểu tình hôm nay có đông người đến như vậy. Mục đích chúng tôi biểu tình là để cùng nhiều người khác ở khắp Hoa Kỳ kêu gọi hủy bỏ ICE, bảo vệ người nhập cư, và phản đối những hành động vi phạm Hiến Pháp của chính quyền Trump.”
Một phụ nữ gốc Việt tham gia biểu tình, nhưng không muốn nói tên, trình bày: “Tôi ra biểu tình để phản đối tổng thống như phát xít, độc tài và ấu dâm.”
Một số người biểu tình trẻ tuổi. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)
Cũng có mặt tại Little Saigon là nhiều đại diện của nghiệp đoàn Nhân Viên Nội Địa Hoa Kỳ (UDW) cầm nhiều biểu ngữ có thông điệp “Người chăm sóc sức khỏe của UDW quan tâm đến quyền lợi của người nhập cư.”
Một số đại diện của UDW chia sẻ: “Người nhập cư có thể nói là xương sống của không biết bao nhiêu ngành nghề, nhất là nghề chăm sóc sức khỏe. Cộng đồng nào cũng không thể thiếu những người như họ. Họ chăm sóc cho gia đình và cộng đồng đàng hoàng mà còn bị bắt, nên chúng tôi có mặt ở đây để kêu gọi bảo vệ những con người đó.”
Đoàn người biểu tình cũng hô vang những thông điệp phản đối ICE như “hủy bỏ ICE,” “không công lý sẽ không có hòa bình,” và “đừng sợ hãi, chúng tôi chào đón người nhập cư.” Những thông điệp đó được nhiều người lái xe trên đường ủng hộ bằng cách bấm kèn xe.
Nhóm ủng hộ chính quyền Trump. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)
Trong đám đông biểu tình còn có nhiều người gốc Việt trẻ tuổi tham gia để kêu gọi bảo vệ người nhập cư và hủy bỏ ICE, cũng như phản đối chính quyền Trump.
Cô Monica Nguyễn, cư dân Westminster, nói: “Tôi thật sự không hiểu tại sao các cô bác trong cộng đồng lại ủng hộ một con người như Tổng Thống Donald Trump. Ông ta cư xử như một nhà độc tài, như một vị bạo chúa nên mới khiến hàng triệu người biểu tình ở khắp cả nước như vậy. Tôi nghe nói có gần cả chục triệu người biểu tình khắp Hoa Kỳ, nên rất vui vì mình là một phần của sự kiện lịch sử này. Cộng đồng Little Saigon cũng có nhiều người bị ICE bắt giữ mà lại có người ủng hộ họ thì tôi thật sự không hiểu, nhưng chỉ hy vọng thế hệ trẻ như chúng tôi giúp những người đáng tuổi cha mẹ mình hiểu rõ hơn về chính trị.”
Bên kia đường, ngay trước thương xá Phước Lộc Thọ là một nhóm khoảng hơn chục người cũng biểu tình, nhưng để ủng hộ ICE, ủng hộ chính quyền Trump và kêu gọi đuổi người nhập cư bất hợp pháp. Họ cho rằng di trú và bầu cử phải hợp pháp, phải được xét duyệt rõ ràng.
Một người ủng hộ chính quyền Trump to tiếng với người biểu tình No Kings. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)
Một người cầm biểu ngữ có thông điệp: “Nếu Tổng Thống Trump là vua thì chính phủ sẽ không đóng cửa, phe Dân Chủ và thiên tả sẽ không tổ chức biểu tình No Kings được. Dân Chủ và thiên tả sẽ bị tử hình hết.”
Một số người đứng bên cạnh đám đông biểu tình No Kings, cầm hình ảnh Tổng Thống Donald Trump bị bắn khi vận động tranh cử và hình ảnh của nhà hoạt động Charlie Kirk. Một người đi giữa đám đông biểu tình, hô hào “phải có ID mới được bầu cử.”
Những người ủng hộ Tổng Thống Donald Trump đứng cạnh đám đông biểu tình No Kings. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)
Trở lại phía trước thương xá Phước Lộc Thọ, nhóm ủng hộ chính quyền Trump có lúc to tiếng với những người biểu tình “No Kings” chạy xe đến gần họ. Một người khi đưa bảng có hàng chữ “chúng ta có Hiến Pháp chứ không có vua” ra ngoài, thì bị nhóm kia đến gần và to tiếng “quý vị nói láo.”
Tuy có một số căng thẳng nhỏ giữa hai nhóm, nhưng cuộc biểu tình “No Kings” ở Little Saigon diễn ra ôn hòa, không có đụng độ với nhân viên công lực dẫn đến thương tích nghiêm trọng như những lần trước ở nơi khác.
LITTLE SAIGON, California (NV) – Sau khi tình nguyện vào Phi Đoàn 219 King Bee, phi công Chung Tử Bửu bắt đầu tham chiến rất nhiều trận đánh vô cùng nguy hiểm tại Thừa Thiên và sang biên giới Lào.
Chung Tử Bửu 1962. (Hình: Chung Tử Bửu cung cấp)
Ngày 8 Tháng Năm, 1968, trong một chuyến đổ quân Biệt Kích từ căn cứ Non Nước sang Điện Bàn, Đà Nẵng.
Sau khi đáp, trong vòng chưa đầy ba giây thì các Biệt Kích quân đã nhảy ra hết. Trung Úy An vừa cất cánh lên khỏi mặt đất khoảng chừng chưa tới 10 thước vượt trên một bụi rậm thì một tràng đạn từ trong bụi cây bắn trúng ngay cái bougie trong máy nên máy bay tắt máy liền. Dù bị tắt máy, Trung Uý An vẫn bình tĩnh cho trực thăng đáp xuống chạy trên miếng ruộng phía Tây của làng.
Với tốc độ của máy bay thì khi chạm đất đã cách làng này cả cây số rồi. Chiếc H-34 chạy như con trâu điên trên ruộng nước, hai bánh xe trước ủi văng mấy bờ mẫu. Chạy khoảng hơn 50 thước mới dừng lại. Tất cả đều nhảy ra khỏi máy bay, chạy lõm bõm dưới ruộng nước. Ngay lúc đó, chiếc thứ hai, do Trung Úy Nguyễn Tấn Trọng đáp xuống cạnh bên để rước anh em về liền. Đó là lần đầu tiên ông Bửu nếm cảnh bị bắn rớt trong chiến trận.
Phi Công Chung Tử Bửu tâm tình: “Sau này nghĩ lại, tôi thấy đúng là có sự bảo vệ kỳ diệu. Nếu Việt Cộng chỉ bắn chệch một chút xíu thôi thì hoặc là trúng Trung Úy An hoặc trúng tôi. Một trong hai người thế nào cũng bị trúng đạn bởi vì lúc đó trực thăng đang ở quá gần Việt Cộng. Mũi súng chỉ cách máy bay khoảng chừng 10 thước, may mà không ai bị thương hết. Sau đó, tôi được ân thưởng ‘Anh Dũng Bội Tinh Ngôi Sao Bạc.’ Còn ông phi đoàn trưởng ngồi ở nhà vẫn được thưởng ‘Anh Dũng Bội Tinh Ngôi Sao Vàng.’ Trong quân đội có nhiều chuyện rất trái chiều mà cấp dưới không nói gì được. Sau vụ đó, tôi tiếp tục đi bay bình thường.”
Phi Đoàn 219 có nhiều nhân viên phi hành nhất trong các phi đoàn trực thăng của Không Quân VNCH. Bình thường các phi đoàn khác có khoảng 60 nhân viên phi hành; kể cả hoa tiêu chính, hoa tiêu phó và cơ phi. Riêng Phi Đoàn 219 thì tổng số nhân viên phi hành là 100 người mà vẫn phải thường xuyên tuyển mộ bổ sung thêm người vào. Vì hễ các phi vụ bị bắn rớt, thì có người bị thương hay tử trận. Mỗi năm, Phi Đoàn 219 mất khoảng 20 chiếc trực thăng. Nhưng không phải 20 phi hành đoàn đều chết. Nếu bị tử trận ba phi hành đoàn trong một năm là nhiều lắm rồi. Còn các phi đoàn khác mất chừng ba, bốn chiếc trực thăng mà thôi.
Ông Bửu chia sẻ: “Cuộc đời bay bổng của tôi ngày nào không bị bắn thì không thấy hào hứng. Khi tôi đã trở thành trưởng phi cơ, mỗi lần vào vùng súng đã nổ, đạn bay rồi thì tôi hăng máu bay cách nào cho cơ phi có thể bắn trả. Có lẽ mùi thuốc súng làm cho tinh thần trong người lính hăng say muốn diệt địch. Vì vậy, mỗi lần bị bắn và lúc bình an trở về thì tôi thấy rất hào hứng. Điều đó trở thành quen. Mỗi chuyến bay của tôi mặc dù bị bắn nhiều nhưng đều bình an.”
Chuyến bay bị bắn te tua tại thung lũng A Sau
“Vào cuối năm 1968, chúng tôi thả một toán Biệt Kích xuống thung lũng A Sau thuộc phía Tây tỉnh Thừa Thiên, sát biên giới Lào. Sau đó, chúng tôi phải bay tới A Lưới để rước một toán Biệt Kích khác đang bị Việt Cộng vây hãm. Thung lũng A Lưới nằm về phía Bắc của A Sau. Toán Biệt Kích Lôi Hổ đó bị lộ và bị địch quân rượt đuổi, nên họ rút lên sườn núi. Ở dưới là Việt Cộng đang tìm cách tấn công lên. Hôm ấy tôi đi chiếc thứ hai với Trung Uý Huỳnh Văn Phố. Phi đội trưởng là Trung Úy Phan Văn Thanh. Anh Thanh xuống trước chưa kịp tới bãi đáp đã bị nã một tràng gãy cái pedal của hoa tiêu phó là Trung Úy Nguyễn Hiền Nhơn. Tôi nghe trong vô tuyến anh Thanh la bài hãi, ‘Ground fire! Ground fire!’ rồi anh vọt lên trời liền. Anh không dám xuống trở lại, cho nên chúng tôi phải quay về Phú Bài.”
Phi Công Chung Tử Bửu nói: “Sau khi Phòng Hành Quân Biệt Kích họp bàn với các phi đội tham gia cuộc rước toán, họ quyết định phải trở vào để rước cho bằng được toán đó. Toán có sáu người cả Mỹ lẫn Việt. Lúc ấy vì chiếc số 1 bị gãy cái pedal, thành ra không thể đi, mà anh Thanh thì nhát gan nên lấy cớ máy bay hư để ở nhà. Phi đội phó là Trung Uý Phố phải lên làm KingBee Lead. Danh hiệu của chúng tôi khi bay với Mỹ là KingBee, nhưng tên của Phi đoàn là Long Mã.”
Long Mã tức là Ngựa Rồng. Nhưng người Mỹ đặt tên Phi Đoàn 219 là King Bee. Đối với các toán Biệt Kích Mỹ đang chờ được bốc, khi họ nghe báo là có King Bee vào rước, thì họ yên tâm vì tin chắc sẽ được sống. Nhưng khi nghe sẽ có các phi đội của Mỹ vào rước thì họ hơi thất vọng. Có nghĩa là năm phần sống, năm phần chết. Tại vì họ biết chắc một điều, khi King Bee tới thì bằng mọi giá King Bee phải xuống cho bằng được và rước cho bằng được, không chịu thua bỏ cuộc.
Ông Bửu kể tiếp, “Khi trở lại rước toán Biệt Kích đang bị Việt Cộng đuổi theo, Trung Úy Phố và tôi tới nơi thì đương nhiên đạn ở dưới bắn lên. Nhưng vì toán Biệt Kích ấy cố thủ trong một hố bom. Cho nên từ trên cao Trung Úy Phố làm ‘lá vàng rơi’ nhào xuống đậu ngay miệng hố bom, đầu quay vào trong sườn núi, đuôi chìa ra ngoài. Lúc đó, tôi nghe tiếng đạn bắn trúng đằng sau đuôi lổn cổn, lảng cảng giống như cái thùng thiếc bị đập. Bọn Việt Cộng cách chúng tôi khoảng chừng hơn 200 thước thôi, và tụi nó đông lắm nên châu súng vào bắn. Vì vậy, cái đuôi của chiếc máy bay bị lủng lung tung beng Khi tất cả đều lên máy bay rồi, anh Phố cất cánh vọt lên qua đỉnh núi, lao xuống thung lũng để lấy airspeed rồi kéo vọt thẳng lên mây.”
Trở lại rước toán biệt kích
Sau khi Phòng Hành Quân Biệt Kích họp bàn với các phi đội tham gia cuộc rước toán, họ quyết định phải trở vào để rước cho bằng được toán đó. Toán có sáu người cả Mỹ lẫn Việt. Lúc ấy vì chiếc số 1 bị gãy cái pedal, thành ra không thể đi, mà anh Thanh thì nhát gan nên lấy cớ máy bay hư để ở nhà. Phi đội phó là Trung Uý Phố phải lên làm KingBee Lead. Danh hiệu của Phi Đoàn 219 khi bay với Mỹ là King Bee nhưng tên của Phi Đoàn là Long Mã.”
Đối với các toán Biệt Kích Mỹ đang chờ được bốc, khi họ nghe báo là có King Bee vào rước, thì họ yên tâm vì tin chắc sẽ được sống. Nhưng khi nghe sẽ có các phi đội của Mỹ vào rước thì họ hơi thất vọng. Có nghĩa là năm phần sống, năm phần chết. Tại vì họ biết chắc một điều, khi King Bee tới thì bằng mọi giá King Bee phải xuống cho bằng được và rước cho bằng được, không chịu thua bỏ cuộc.
Khi trở lại rước toán Biệt Kích đang bị Việt Cộng đuổi theo, ông Bửu kể lại: “Kỳ nầy Trung Úy Phố và tôi bay vào tới nơi thì đương nhiên đạn ở dưới bắn lên. Nhưng vì toán Biệt Kích ấy cố thủ trong một hố bom. Cho nên từ trên cao Trung Úy Phố làm ‘lá vàng rơi’ nhào xuống đậu ngay miệng hố bom, đầu quay vào trong sườn núi, đuôi chìa ra ngoài. Lúc đó, tôi nghe tiếng đạn bắn trúng phía đằng sau đuôi lổn cổn, lảng vảng. Đạn bắn vào đuôi giống như cái thùng thiếc bị đập.”
Ông kể thêm: “Việt Cộng cách chúng tôi khoảng chừng hơn 200 thước thôi, và tụi nó đông lắm nên châu súng vào bắn. Vì vậy, cái đuôi của chiếc máy bay bị lủng lung tung beng. Khi tất cả đều lên máy bay rồi, anh Phố cất cánh vọt lên qua đỉnh núi, cái máy bay ấy thiệt là tốt và mạnh. Khi vượt qua đỉnh thì lao xuống thung lũng để lấy airspeed, rồi kéo vọt thẳng lên mây, lúc đó bay về hoàn thành một phi vụ thót tim.”
Đó là chuyến bay đầy gian nan, nhưng lúc ấy Thiếu Úy Bửu vẫn còn là copilot. Qua năm 1969 có thể nói rằng, chiến trường bên Lào vẫn tiếp tục rất nóng. Ông Bửu và các chiến sĩ của Phi Đoàn 219 ngày nào cũng phải bay qua Lào để thả toán và rước toán. Lúc đó Phi Đoàn 219 chịu trách nhiệm từ khu phi quân sự phía Bắc dọc theo biên giới Lào cho tới vùng Pleiku, nhưng đồn Đức Cơ lại nằm ngay biên giới phía tây của Pleiku. Cho nên phi đoàn phải bao luôn vùng hoạt động ở đó. Sau nầy, qua năm 1970 thì Phi Đoàn 219 còn phải hoạt động xuống tới Ban Mê Thuột và cả vùng Lộc Ninh.
Phi trường Tây Lộc, Huế 1968. (Hình: Chung Tử Bửu cung cấp)
Theo ông Bửu, “Trong những năm 1968 và 1969, chúng tôi thường xuyên trực bay ở Dakto và Dakpek. Vùng Ba Biên Giới (Tam Biên) Việt-Miên-Lào thuộc về Kontum. Nhưng Dakto là nơi thường xuyên nhất. Vài buổi trưa rất nóng, chúng tôi cởi áo ngoài chỉ mặc áo thun cho đỡ nóng. Mỗi khi Việt Cộng pháo kích vô phi trường Dakto, chúng tôi leo lên trực thăng nổ máy và cất cánh liền. Khi đáp, đám lính Mỹ chỉ trỏ cười vì bọn King Bee không cần mặc áo đầy đủ trước khi bay. Trong khi đó, đám UH-1 của Mỹ nổ máy chưa xong thì tụi tôi đã trở về đáp xuống rồi.”
Còn tất cả những tiền đồn biên giới như Ban Don, Tiêu Atar, Đức Lập thuộc vùng Buôn Mê Thuột.
Rước toán biệt kích tại Nam Lào
Có một chuyến bay thả toán, khi xuống tới bãi đáp là một sườn núi đầy cỏ lau cao ngập đầu, ông Bửu cảm thương các chiến sĩ Biệt Kích phải di chuyển giữa rừng cỏ lau dày đặc trên sườn núi. Ông Bửu không hiểu tại sao người chọn bãi đáp lại chọn một chỗ như thế. Vì nếu toán bị lộ và bị địch truy đuổi thì rất khó thoát ra khỏi vùng nguy hiểm. Địa thế của vùng Nam Lào thuộc cao nguyên Boloven rất hiểm trở. Những chuyến thả toán vào vùng nầy đều rất gay go và nguy hiểm, đồng thời thường bị địch bắn, vì đây là khu vực rất gần khu an toàn của địch đóng quân. Vì vậy, những phi vụ này thường được mô tả là “nhức tim.”
Ông Bửu rất chú ý mỗi khi đến núi rừng vùng Khâm Đức. Đây là nơi bị bắn tắt máy thì khó sống sót. Vì rừng già bao la bạt ngàn, không chỗ trống nào để hạ cánh ép buộc. Hơn nữa, nắng quái buổi chiều chiếu lên vách đá con sông Khâm Đức tạo nên một cảnh kỳ bí không thể diễn tả được.
Nói về nàng Diệp, cô gái đang ở tại xứ Huế, Phi Công Chung Tử Bửu nhớ lại: “Sau khi chuyển qua Phi Đoàn 219, tôi thường ghé thăm Diệp mỗi lần nàng về thăm nhà. Vì trong dịp Tết 1968, tôi lập một công trạng lớn đối với gia đình nầy. Đó là tôi ra Huế rước ông ngoại của Diệp về Đà Nẵng trong lúc mọi người trong gia tộc đều bối rối không kiếm ra phương tiện gì để đón ông cụ. Khi tôi tới nơi ông cụ tạm trú, cụ gặp lại tôi thì mừng rỡ ra mặt.
Gia tộc bên ngoại của Diệp bàn với nhau, chắc phải gả con Diệp cho thằng nầy, mặc dù nó bên Đạo Tin Lành, không phải Phật Giáo. Mẹ Diệp mời tôi ăn tối rồi ướm lời bảo tôi thưa với má tôi ra dạm hỏi. Nếu không chính thức dạm hỏi thì không được tới gặp Diệp nữa. Thật ra, sau nầy tôi mới biết rằng gia đình sợ mấy ông có cánh sẽ dông mất bất cứ lúc nào.” [dt]
Lịch sử văn hóa Trung Quốc luôn được xây dựng bằng những màn phô trương nặng tính trình diễn, từ những bài quyền của cái gọi là “Thiếu Lâm công phu” đến những màn xiếc kỳ công thâm hậu. Đầu năm nay, màn biểu diễn robot hình người “múa võ” đã khiến thế giới trầm trồ, Elon Musk cũng phải thốt lên “quá ấn tượng!” Tuy nhiên, chính những bước tiến nhảy vọt không thể không thừa nhận, cùng lúc, cũng cho thấy nhiều lỗ hổng khó có thể “vá” của nền kinh tế nước này.
Các nhân viên làm việc trên dây chuyền sản xuất xe điện tại một nhà máy của hãng xe Trung Quốc NIO ở Hợp Phì, thuộc tỉnh An Huy, miền đông Trung Quốc, vào ngày 24 Tháng Chín, 2025. (Hình minh họa: Jade GAO / AFP via Getty Images)
Khả năng “thực chiến” không đẹp mắt như trên màn bạc
Tại các thành phố lớn cũng như thị trấn nhỏ khắp Trung Quốc, hai thực tế dường như mâu thuẫn đang cùng tồn tại: Trung Quốc ngày càng thu hẹp khoảng cách với Mỹ trong cuộc đua giành quyền thống trị công nghệ toàn cầu, nhưng đồng thời, phần lớn nền kinh tế nước này đang rơi nhanh vào xoáy hỗn loạn.
Đó là hình ảnh những chiếc xe điện lướt qua những thành phố ma gần như không một bóng người. Các robot nhà máy, được vận hành bởi trí tuệ nhân tạo (AI), ngày đêm cho ra lò những sản phẩm rất ít người đủ khả năng mua. Các quỹ công nghệ nhà nước tiếp tục rót hàng tỷ vào những công ty khởi nghiệp thua lỗ; trong khi nợ công quốc gia đang vượt hết “ải Nhạn Môn quan” này đến “đỉnh Hoa Sơn” khác…
Trên bề mặt, sự bùng nổ công nghệ AI, robot hình người và xe điện cho thấy Trung Quốc có thể lấn át Mỹ trong tương lai rất gần. Tuy nhiên, Bắc Kinh đang trả giá rất đắt. Sự can thiệp quá sâu và cứng nhắc của nhà nước trong việc định hướng đầu tư tiếp tục gây lãng phí khổng lồ. Hàng trăm tỷ đô Trung Quốc chi mỗi năm cho công nghệ nội địa đang “ăn mòn” nguồn ngân sách dành cho giáo dục nông thôn cũng như “làm thủng” mạng lưới an sinh xã hội. Nói cách khác, người nghèo ở Trung Quốc gần như không hưởng được lợi ích nhiều từ sự phát triển vũ bão của kinh tế, bất chấp việc xe điện nhan nhản và ngày càng có nhiều mẫu robot hình người biểu diễn võ thuật đẹp mắt như “sư phụ Diệp Vấn” trên màn bạc.
Trung Quốc không tiếc tiền cho các kế hoạch phát triển. Chi tiêu nghiên cứu và phát triển (R&D) tăng gần 50% từ năm 2020 đến 2024. Trên biển, Trung Quốc hạ thủy chiếc hàng không mẫu hạm được đánh giá là hiện đại nhất của hải quân nước này. Trên đất liền, họ sản xuất robot nhiều hơn bất kỳ quốc gia nào khác. Trong không gian, họ dự kiến đưa phi hành gia lên Mặt Trăng vào năm 2030, thời điểm mà trạm vũ trụ Thiên Cung trở thành tiền đồn thường trực duy nhất trên quỹ đạo Trái Đất, khi Trạm Vũ Trụ Quốc Tế (ISS) chính thức ngừng hoạt động.
Chiến lược vĩ mô của Trung Quốc là thúc đẩy khả năng tự chủ trong các lĩnh vực trọng yếu, nhằm tạo ra “tấm khiên bảo hiểm” đề phòng trường hợp các đối thủ cắt đứt quyền tiếp cận công nghệ. Dĩ nhiên đó là chính sách đúng. Giới lãnh đạo nước này cho rằng cái giá phải trả cho chiến lược này là xứng đáng. Vấn đề ở chỗ Bắc Kinh dường như không có khả năng điều chỉnh chính sách sao cho không “lố tay.”
Theo công ty tư vấn AlixPartners, trong 129 thương hiệu xe điện và xe hybrid tính đến cuối năm 2025, chỉ vỏn vẹn 15 công ty có khả năng duy trì sự bền vững về mặt tài chính vào năm 2030. Và với hơn 150 công ty dốc hết tiền sản xuất robot hình người, nguồn cung đang đối mặt nguy cơ dư thừa đến mức không biết đám robot này rồi sẽ được quẳng đi đâu. Năm 2020, nhà sản xuất xe điện NIO thông báo họ nhận được khoảng $1 tỷ từ các nhà đầu tư có liên hệ với nhà nước. Tuy nhiên, từ năm 2020 đến 2024, NIO lỗ hơn $10 tỷ. Năm 2025, các nhà đầu tư rót thêm $500 triệu. Kết quả, chỉ riêng quý III-2025, NIO tiếp tục lỗ $500 triệu.
Vấn đề còn ở chỗ, các khoản đầu tư công nghệ và trợ cấp nhà nước đang đổ vào những lĩnh vực không cần nhiều nguồn lao động, có nghĩa, tiền đầu tư nhiều nhưng khả năng tạo ra việc làm thấp. Hiện cứ sáu thanh niên tại các đô thị thì có một người không có việc làm. Tệ hơn, các doanh nghiệp tiếp tục giảm tuyển dụng và không tăng lương.
Thu nhập khả dụng bình quân đầu người tại các khu vực thành thị vẫn chưa được $700/tháng; trong khi đó, tại nông thôn, hàng trăm triệu người chật vật mưu sinh với thu nhập vài đô mỗi ngày. Wall Street Journal cho biết, tổng nợ Trung Quốc tăng gần gấp đôi trong giai đoạn 2019-2024, lên đến $23 ngàn tỷ. Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế (IMF) ước tính các khoản hỗ trợ từ nhà nước, như trợ cấp tiền mặt, ưu đãi thuế và cho vay lãi xuất thấp dành cho doanh nghiệp, đã làm giảm tổng GDP tới 2%, khi nhà nước chi đến $800 tỷ chỉ trong năm 2023.
Phe ta “ăn thịt” phe mình
Bi kịch ở chỗ chính nguồn nhân lực khổng lồ lại là nguyên nhân tạo ra sức ì. Nó khiến nền kinh tế mất cân bằng và phụ thuộc vào thị trường nước ngoài để hấp thụ sản lượng dư thừa. Lịch sử cho thấy chỉ năng lực thôi thì chưa hẳn tạo nên siêu cường, như có thể thấy ở trường hợp các nước Đức, Nhật và Liên Xô vào thế kỷ 20.
Điều đáng chú ý nhất dẫn đến cuộc khủng hoảng hiện tại ở Trung Quốc là hiện tượng “neijuan/nội quyển” (“involution”), với những đặc điểm gồm cạnh tranh gay gắt, giảm phát và tình trạng dư thừa năng lực sản xuất diễn ra trên hàng loạt ngành công nghiệp. Có nghĩa, Trung Quốc mắc kẹt trong một vòng xoáy cạnh tranh khốc liệt đến mức hủy hoại lợi nhuận, tạo ra cuộc chạy đua tàn khốc giữa những người lao động và châm ngòi cho cơn lốc giảm phát. Hiểu một cách đơn giản, Trung Quốc đang chứng kiến tình trạng “phe ta ‘ăn thịt’ phe mình.”
Trung Quốc tự thắt thòng lọng tròng cổ họ từ lúc nào? Đó là lúc thị trường bất động sản suy thoái, đặc biệt trong một thập niên qua. Để xoay trở tình thế, Trung Quốc đẩy mạnh sản xuất như một động lực tăng trưởng chủ chốt. Các khoản trợ cấp và vốn vay được dồn cho sản xuất, đặc biệt trong những lĩnh vực công nghệ cao được Bắc Kinh ưu tiên, chẳng hạn xe điện và pin mặt trời. Vấn đề là sản xuất xong thì bán cho ai, khi thị trường tiêu dùng nội địa luôn trong trạng thái èo uột. Giải pháp là tống thặng dư ra thị trường nước ngoài. Tuy nhiên, khi sản phẩm giá rẻ Trung Quốc tràn lan, các nước phải lập rào cản. Cuối cùng, hàng tồn kho. Vốn liếng không chỉ bị “chôn” mà còn bị “âm.” Cái gọi là “neijuan/nội quyển” là như vậy.
Ít nhất ở thời điểm này, Bắc Kinh gần như bế tắc trong việc giải quyết nan đề mà chính họ đẻ ra. Từ giữa năm 2024, chính quyền trung ương đã cảnh báo “sự mở rộng mù quáng” trong lĩnh vực năng lượng mặt trời, pin và xe điện. Hè 2025, sau khi cuộc chiến khốc liệt trong ngành năng lượng mặt trời khiến giá giảm khoảng 40% so với cùng kỳ năm trước, giới lãnh đạo Trung Quốc chỉ đạo các địa phương phải giải quyết tình trạng dư thừa công suất và chấm dứt việc “định giá phi lý” trong các ngành công nghiệp trọng điểm.
Hệt như giai đoạn Trung Quốc vươn lên thống trị ngành sản xuất quần áo, đồ chơi và thiết bị điện tử, ngày nay họ chiếm lĩnh các lĩnh vực như xe điện hoặc tấm pin năng lượng mặt trời theo cùng cách, và vẫn sa vào cái bẫy của chính họ, có nghĩa họ cùng đẩy nhau lọt vào thế lưỡng nan trong đó mọi người buộc phải chấp nhận ngày càng kiếm được đồng lời ít dần, làm xói mòn thêm biên độ lợi nhuận vốn đã eo hẹp. Nói cách khác, cuộc chiến tranh nhau đại hạ giá không chỉ khiến thị trường các quốc gia bên ngoài sống dở chết dở mà chính người Trung Quốc cũng giết nhau. Đơn cử, biên độ lợi nhuận trung bình của các hãng xe đã giảm từ 5% năm 2023 xuống còn 4.4% năm 2024, khi họ giành giật thị phần bằng chính sách giảm giá quyết liệt.
Tình trạng biên lợi nhuận duy trì ở mức thấp và kéo dài đồng nghĩa với việc doanh nghiệp không còn nhiều nguồn tiền để tái đầu tư vào hoạt động phát triển sản phẩm và tuyển dụng nhân sự. Điều này dẫn đến việc kìm hãm đà tăng trưởng của thu nhập hộ gia đình cũng như nhu cầu tiêu dùng. Người dân vốn tiết kiệm, bất chấp nhà nước trung ương khuyến khích tiêu dùng, bây giờ càng ôm hầu bao chặt hơn.
Không như những đợt dư thừa trước đây, những thủ phạm hàng đầu hiện nay là công ty tư nhân chứ không phải doanh nghiệp nhà nước. Nếu Bắc Kinh can thiệp nặng tay, chẳng hạn ép sáp nhập hoặc thậm chí đóng cửa nhà máy, điều đó chắc chắn làm hỗn loạn thị trường việc làm, đẩy ra xã hội một tỷ lệ thất nghiệp đáng kể nữa, làm đình trệ thêm động lực tăng trưởng địa phương, và đặc biệt thất thu ngân sách.
Tóm lại, tình trạng dư thừa năng lực sản xuất không đơn thuần là vấn đề cục bộ của riêng ngành nghề nào mà đang trở thành lực cản đối với toàn bộ nền kinh tế Trung Quốc, khiến họ bị mắc kẹt trong vòng luẩn quẩn: lợi nhuận thấp, đầu tư yếu ớt, tốc độ tạo việc làm ì ạch và nhu cầu thị trường luôn trong trạng thái èo uột. [dt]
WASHINGTON, DC (NV) – Các dân biểu Cộng Hòa tại Hạ Viện bỏ phiếu thông qua dự luật cấp ngân sách ngắn hạn cho Bộ Nội An (DHS) vào tối Thứ Sáu, 27 Tháng Ba, mặc dù không có khả năng được Thượng Viện thông qua, khiến bế tắc tại Quốc Hội xung quanh việc đóng cửa DHS tiếp tục kéo dài, NBC cho hay.
Dự luật được thông qua với tỷ lệ 213-203 sau khi chủ tịch Hạ Viện, ông Mike Johnson (Cộng Hòa-Louisiana), bác bỏ dự luật được Thượng Viện thông qua để tài trợ cho tất cả DHS ngoại trừ Cảnh Sát Di Trú (ICE) và Cơ Quan Hải Quan Và Biên Phòng (CBP).
Chủ Tịch Hạ Viện Mike Johnson phát biểu trước báo giới về dự luật cấp ngân sách cho DHS được Thượng Viện thông qua. (Hình: Heather Diehl/Getty Images)
“Họ (phe Dân Chủ) bắt quy trình cấp ngân sách của chính phủ làm con tin để áp đặt chương trình nghị sự cấp tiến lên người dân Mỹ,” ông Johnson nói với báo giới trước cuộc bỏ phiếu của Hạ Viện.
Dự luật được Hạ Viện thông qua, tài trợ cho DHS đến ngày 22 Tháng Năm, tuy nhiên dự luật này sẽ khó trở thành luật.
Các thành viên Thượng Viện rời thủ đô hôm Thứ Sáu để nghỉ trong hai tuần, trong khi các thượng nghị sĩ Dân Chủ thề sẽ chặn việc cấp ngân sách cho ICE và CBP mà không đặt ra các hạn chế hoạt động.
Thượng Nghị Sĩ John Thune (Cộng Hòa-South Dakota), trưởng khối đa số Thượng viện, không có kế hoạch gọi các thành viên Thượng Viện trở lại vì không có con đường thực tế nào để Thượng Viện thông qua dự luật của Hạ Viện, theo ời một phụ tá của Đảng Cộng Hòa nói với NBC News.
Các lãnh đạo Cộng Hòa tại Thượng Viện tin không có ích lợi gì khi theo đuổi một con đường khác ngoài dự luật lưỡng đảng đã được Thượng Viện thông qua vào sáng sớm Thứ Sáu, theo một trợ lý cấp cao của đảng Cộng Hòa.
Thượng Nghị Sĩ Chuck Schumer (Dân Chủ-New York), trưởng khối thiểu số Thượng Viện, cảnh báo dự luật của Hạ Viện cấp ngân sách cho ICE và CBP mà không có các hạn chế sẽ chẳng đi đến đâu tại Thượng Viện. Dự luật cần đến 60 phiếu bầu ở Thượng Viện mới được thông qua.
“Chúng tôi nói rõ ngay từ ngày đầu, là đảng Dân Chủ sẽ tài trợ các chức năng an ninh nội địa quan trọng – nhưng chúng tôi sẽ không cấp tiền thoải mái cho lực lượng chấp pháp di trú vô pháp luật và chết chóc của Trump mà không có cải cách,” ông Schumer nhấn mạnh, đồng thời ông cũng nói thêm rằng dự luật cấp ngân sách ngắn hạn mà phe Cộng hòa thông qua ở Hạ Viện sẽ “chết yểu khi đến Thượng Viện, và phe Cộng Hòa biết điều đó.”
Dân Biểu Hakeem Jeffries (Dân Chủ-New York), trưởng khối thiểu số Hạ Viện, đứng về phía ông Schumer để ủng hộ dự luật đã được Thượng Viện thông qua.
“Chúng ta có dự luật lưỡng đảng này được Thượng Viện gửi đến mà phe Dân Chủ tại Hạ Viện sẵn sàng ủng hộ,” ông nói với các phóng viên hôm Thứ Sáu. “Nếu dự luật đó được đưa ra Hạ Viện hôm nay, nó sẽ được thông qua. Việc đóng cửa Bộ Nội An của Trump và phe Cộng Hòa sẽ kết thúc. Thật không may, bọn cực đoan MAGA trong Hạ Viện tiếp tục gây tổn thương cho người dân Mỹ.”
Chủ Tịch Johnson đưa ra dự luật cấp ngân sách ngắn hạn cho DHS sau khi một nhóm các thành viên bảo thủ tại Hạ Viện bày tỏ phẫn nộ đối với dự luật được Thượng Viện thông qua và cam kết sẽ bỏ phiếu chống. (NNL) [dt]
WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Trump cho biết ông không đồng ý với dự luật cấp ngân sách cho Bộ Nội An (DHS) được Thượng Viện thông qua vì nó không cấp toàn bộ ngân sách cho cơ quan này, vốn là điểm bế tắc giữa hai phe Cộng Hòa và Dân Chủ trong Quốc Hội, hôm Thứ Sáu, 27 Tháng Ba, theo The Hill.
Trong một cuộc phỏng vấn qua điện thoại với Fox News, ông Trump nói dự luật này “không phù hợp” vì nó không bao gồm ngân sách cho Cảnh Sát Di Trú (ICE), và Cơ Quan Quan Thuế Và Biên Phòng (CBP).
Trụ sở của Cơ Quan An Ninh Giao Thông ở Springfield, Virginia, cơ quan bị ảnh hưởng nặng nề bởi việc DHS đóng cửa. (Hình minh họa: Heather Diehl/Getty Images)
“Theo ý tôi, không thể chấp nhận dự luật không cấp ngân sách cho ICE,” ông nói. “Tất cả chuyện này là do đảng Dân Chủ muốn có biên giới mở, không có ICE, không có biên phòng.”
Vào cuối ngày Thứ Sáu, ông Trump nhắc lại với các phóng viên đi cùng ông đến Miami rằng ông muốn toàn bộ DHS phải được cấp ngân sách.
Thượng Viện thông qua dự luật ngân sách cho DHS vào sáng sớm Thứ Sáu, chấm dứt việc đóng cửa DHS, cấp ngân sách cho hầu hết các cơ quan của họ, bao gồm Cục Quản Lý An Ninh Giao Thông (TSA), ngoại trừ ICE, và CBP. (NNL) [dt]
NAM ĐỊNH, Việt Nam (NV) – Trước trận lượt về vòng loại Asian Cup 2027 dù không còn hy vọng tranh nhất bảng lẫn suất dự vòng chung kết nhưng huấn luyện viên của Malaysia vẫn tuyên bố đánh bại Việt Nam ở lượt về trên sân Thiên Trường mà không cần cầu thủ nhập tịch, theo Bernama ngày 28 Tháng Ba.
Vòng loại Asian Cup 2027 bảng F đã ngã ngũ trước lượt trận cuối sau khi đội tuyển Malaysia bị Liên Đoàn Bóng Đá Châu Á (AFC) xử thua hai trận thắng Nepal và Việt Nam. Từ vị trí nhất bảng, đội tuyển Malaysia rơi xuống nhì bảng chỉ còn 9 điểm, thua đội tuyển Việt Nam (15 điểm).
Trận lượt đi Malaysia (trái) thắng Việt Nam 4-0 hồi Tháng Sáu, 2025, tám tháng sau đội Malaysia nhận án phạt bị xử thua 0-3 vì sử dụng bảy cầu thủ nhập tịch “lậu.” (Hình: Mohd Rasfan / AFP via Getty Images)
Kết quả trên khiến trận Việt Nam – Malaysia ở lượt về trên sân Thiên Trường (Nam Định) vào lúc 19 giờ tối 31 Tháng Ba (giờ Việt Nam) chỉ mang ý nghĩa thủ tục, do Việt Nam chắc chắn nhất bảng và sớm đoạt vé dự vòng chung kết Asian Cup 2027.
Tuy là trận thủ tục nhưng “sức nóng” của trận tái đấu này vẫn hừng hực bởi những tranh luận và “ghét nhau tiếng gáy” giữa hai nền bóng đá nhiều duyên nợ.
Lượt đi với trận thua 0-4 tại Kuala Lumpur, Malaysia chính là khởi điểm cho nhiều tranh luận và cả kiện cáo. Đến giờ vẫn chưa xác định ai hay tổ chức nào tố cáo đội Malaysia sử dụng bảy cầu thủ nhập tịch không hợp lệ lên FIFA, nhưng phía Malaysia thì chĩa mũi dùi vào phía Việt Nam.
Malaysia cho rằng vì thua đau ở lượt đi nên Việt Nam phản ứng gay gắt tìm kẽ hở của Malaysia mà phản đòn. Ngược lại thì phía đội Việt Nam lập luận do bóng đá Malaysia sai và gian thì bị xử là “đúng người đúng tội,” nên đừng quan tâm ai kiện.
Căng thẳng đấy cứ được đẩy lên cho đến thời điểm hai đội Việt Nam và Malaysia gặp nhau tại lượt về.
Trong khi phía Việt Nam hả hê với bản án xử thua hai trận của đội bóng có đến bảy cầu thủ nhập tịch “lậu” thì Malaysia lớn tiếng với phát biểu của cựu huấn luyện viên trưởng Dollah Salleh: “Malaysia đủ sức thắng Việt Nam trên sân Thiên Trường mà không cần những cầu thủ nhập tịch.”
Báo chí Malaysia nhân cơ hội trên, lao vào phân tích theo hai luồng tranh luận trong nội tình bóng đá Malaysia. Họ nhắc đến vai trò của huấn luyện viên nội Dollah Salleh từng giúp đội tuyển Malaysia đánh bại Việt Nam ở Cúp Đông Nam Á mà không cần cầu thủ nhập tịch nào. Các báo này còn đề nghị Liên Đoàn Bóng Đá Malaysia hãy đưa đội tuyển trở lại với quỹ đạo lấy cầu thủ nội địa làm gốc, thay vì đứng trên những đôi chân “tây” nhập tịch.
Ngược lại cũng không ít ý kiến cho rằng nhập tịch là phương án nhanh nhất để làm mạnh nền bóng đá Malaysia và vượt ra khỏi “cái ao” Đông Nam Á để tiếp cận với thế giới.
Trong khi đó, bóng đá Việt Nam lại rất thận trọng với vai trò của cầu thủ nhập tịch. Sau Indonesia, Malaysia, Thái Lan, Philippines, bóng đá Việt Nam mới thử nghiệm cầu thủ gốc Brazil, Nguyễn Xuân Son tại AFF Cup 2024 và mới đây là một cầu thủ Brazil nhập tịch khác, Đỗ Hoàng Hên.
Trận đấu chưa diễn ra nhưng hai bên đã tự làm nóng bằng ngôn ngữ của một trận chiến không khác gì một mất một còn. (Anh Khoa) [dt]
MIAMI, Florida (NV) – Tổng Thống Donald Trump ca ngợi “chiến thắng của Mỹ” trong cuộc chiến với Iran và cảnh báo Cuba sẽ là “mục tiêu tiếp theo” khi ông phát biểu trước diễn đàn kinh doanh Ả Rập Saudi ở Miami hôm Thứ Sáu, 27 Tháng Ba, theo The Hill.
“Trong 47 năm, Iran được biết đến như là kẻ bắt nạt Trung Đông, nhưng giờ thì hết rồi. Họ đang trốn chạy,” ông Trump phát biểu với Sáng Kiến Đầu Tư Tương Lai.
Tổng Thống Trump phát biểu tại Thượng Đỉnh FII PRIORITY, diễn đàn đầu tư Ả Rập Saudi, ở Miami hôm 27 Tháng Ba Beach, Florida. (Hình: Nathan Howard/Getty Images)
Ông Trump nhắc lại rằng nếu Mỹ không “đánh cho Iran tan nát,” nước này sẽ đắc thủ vũ khí nguyên tử “trong vòng hai đến bốn tuần” mặc dù hồi năm ngoái ông từng nhấn mạnh Mỹ ném bom các cơ sở nguyên tử của Iran khiến chương trình nguyên tử của họ bị đẩy lùi nhiều năm.
“Họ sẽ dùng vũ khí nguyên tử đó để tấn công quý vị, Israel và tất cả những người khác,” ông phát biểu trước những vị khách Ả Rập Saudi.
Ông cũng ám chỉ Cuba sẽ là mục tiêu tiếp theo. (NNL)
