SACRAMENTO, California (NV) – Giới chức California hôm Thứ Tư, 17 Tháng Tám, cho biết đã đủ điều kiện để đưa đề nghị Billionaire Tax Act, tăng thuế đối với những tỷ phú tiểu bang, vào lá phiếu trong cuộc bỏ phiếu Tháng Mười Một, mở đường cho một cuộc tranh luận có thể sẽ rất tốn kém và gây chia rẽ, theo NBC.
Những người ủng hộ biện pháp này ước tính nó sẽ mang lại $100 tỷ cho California. Khoản thu này sẽ được đưa vào một quỹ đặc biệt, trong đó 90% dành cho chi tiêu y tế và 10% dành cho các chương trình giáo dục và hỗ trợ lương thực, theo Calmatters.
Một người ủng hộ thuộc liên minh “Billionaire Tax Now” trong một buổi họp báo tại Los Angeles vào ngày 27 Tháng Tư. Các nhân viên y tế cùng những người ủng hộ đã vạch ra các bước tiếp theo trong nỗ lực đưa đề nghị đáng thuế tỷ phú của California vào danh sách bỏ phiếu cho cuộc bầu cử Tháng Mười Một. Đến nay, họ đã thu thập được hơn 1.5 triệu chữ ký trên toàn tiểu bang.. (Hình: Frederic J. BROWN / AFP via Getty Images)
Thư ký tiểu bang California, bà Shirley N. Weber cho biết những người vận động đã thu thập đủ số chữ ký hợp lệ theo quy định. Tuy nhiên, các bên ủng hộ vẫn có thời hạn đến ngày 25 Tháng Sáu để quyết định tiếp tục hay rút lại, trong bối cảnh các cuộc đàm phán với giới lãnh đạo bang và các nhà lập pháp vẫn đang diễn ra nhằm tìm kiếm một giải pháp thay thế.
Billionaire Tax Act, thường được biết là “Thuế Tỷ Phú” do Liên Đoàn Nhân Viên Dịch Vụ Quốc Tế (SEIU-UHW) dẫn đầu, sẽ áp dụng mức thuế một lần 5% đối với tổng tài sản của những cư dân California có giá trị tài sản ròng trên $1.1 tỷ. Ngoài ra, những người có tài sản từ 1 tỷ đến $1.1 tỷ cũng sẽ chịu một mức thuế thấp hơn. Các khoản thuế này sẽ được áp dụng hồi tố đối với những người cư trú tại California từ ngày 1 Tháng Giêng, năm 2026.
Ủng hộ và phản đối
Thống đốc Gavin Newsom và cựu Bộ Trưởng Bộ Y Tế Và Dịch Vụ Nhân Sinh Xavier Becerra, ứng cử viên hàng đầu cho chức thống đốc, đều phản đối vì cho rằng chính sách này có thể khiến các nhà đầu tư giàu có và lãnh đạo ngành công nghệ rời khỏi California.
Bản tin của tổ chức phi lợi nghuận Calmatters ghi nhận lại từ Forbes, tỷ phú Sergey Brin, nhà đồng sáng lập Google sở hữu khối tài sản trị giá $300 tỷ, được cho là đã chuyển đến Nevada vì lo ngại vấn đề thuế. Từng ủng hộ các quan điểm cấp tiến nhưng nay lại chuyển sang ủng hộ ông Trump, ông Brin cũng là người chi nhiều tiền nhất trong số các bên phản đối sáng kiến này.
Tính đến ngày 15 Tháng Sáu, ông đã đóng góp $82 triệu cho tổ chức “Building a Better California” (Xây Dựng Một California Tốt Đẹp Hơn.) Tổ chức này đang tài trợ cho nhiều biện pháp đối phó nhằm vô hiệu hóa hoặc làm suy yếu sáng kiến nói trên nếu nó được thông qua.
Ngược lại, công đoàn lớn nhất đại diện cho nhân viên y tế của tiểu bang đang tài trợ cho biện pháp này, với khoản kinh phí hơn $31 triệu cho chiến dịch. “Chúng ta thực sự đang đối mặt với sự sụp đổ của hệ thống y tế tại California cũng như ở những nơi khác,” ông Dave Regan, chủ tịch SEIU-UHW, phát biểu vào Tháng Mười khi chiến dịch được khởi động.
“Dù có ủng hộ điều này hay không, người ta cũng không thể phủ nhận rằng những đợt cắt giảm ngân sách y tế quy mô lớn này là điều khó tránh khỏi,” bà Renée Saldaña, phát ngôn viên của công đoàn cho biết, theo Calmatters. “Không ai khác có giải pháp để bù đắp khoản thiếu hụt ngân sách khổng lồ lên tới $100 tỷ mà California đang phải đối mặt.”
Dân Biểu Ro Khanna, đảng Dân Chủ, và tỷ phú Tom Steyer, người vừa thất bại trong cuộc đua vào ghế thống đốc, đã lên tiếng ủng hộ nỗ lực này, theo NBC. Họ lập luận rằng biện pháp này sẽ góp phần thu hẹp khoảng cách bất bình đẳng thu nhập. Những người ủng hộ cũng cho rằng hành động này sẽ giúp bù đắp sự thiếu hụt ngân sách tiểu bang – vốn là hệ quả từ việc cắt giảm chương trình Medicaid trong đạo luật “To, Đẹp” Tổng Thống Donald Trump đã ký vào năm ngoái. (KL)
TNS Ted Cruz (Cộng Hòa-Texas) nhấn mạnh viện trợ số tiền đó để Iran “giết” người Mỹ là “ý định vô cùng tệ hại.”
“Lịch sử chứng tỏ rằng đưa hàng tỷ đô la cho những kẻ điên theo chủ nghĩa thần quyền muốn giết chúng ta là ý định vô cùng tệ hại, mà tiếc thay, tôi nghĩ tổng thống (Tổng Thống Donald Trump) đang nhận được lời khuyên rất tệ hại trong thỏa thuận này,” ông Cruz cho hay. “Tôi không muốn thấy chúng ta gửi một xu nào cho ông đại giáo sĩ đó, và tôi hy vọng chúng ta sẽ không gửi.”
Sau đó, ông Cruz cảnh báo: “Nếu chúng ta đưa cho Iran hàng tỷ đô la, họ sẽ dùng số tiền đó để giết người Mỹ, nên tôi nghĩ chúng ta không nên làm vậy.”Ông Cruz chê trách đội ngũ cố vấn của Tổng Thống Trump rồi lưu ý một số điều khoản trong thỏa thuận sơ bộ là “sai lầm,” chẳng hạn “hàng chục tỷ đô la được tháo khoán ngay lập tức cho Iran trong khi họ chưa nhượng bộ điều nào về vấn đề nguyên tử” và Iran “tiếp tục có vai trò quản trị eo biển Hormuz và có thể thu lệ phí.”
TNS Bill Cassidy (Cộng Hòa-Louisiana), vừa thất bại trong cuộc bầu cử sơ bộ mới đây và sẽ thôi làm việc ở Quốc Hội, nhấn mạnh thỏa thuận này làm “Iran mạnh lên, chúng ta yếu đi, đồng minh của chúng ta yếu đi.”
“Iran được $300 tỷ để tái thiết, mà xin thưa với quý vị, một phần số tiền đó là để hỗ trợ những thứ chúng ta chẳng quan tâm,” ông Cassidy thêm.
TNS Roger Wicker (Cộng Hòa-Mississippi), chủ tịch Ủy Ban Quân Vụ Thượng Viện, vừa nói lo ngại vừa chỉ trích thỏa thuận này.
Ông Wicker cho biết ông lo ngại thỏa thuận này “làm tiêu tan thắng lợi của” chiến dịch tấn công Iran “theo cách hoàn toàn khác với mục tiêu” của Tổng Thống Trump.
“Đặc biệt, số tiền viện trợ $300 tỷ để tái thiết và phát triển kinh tế Iran – mặc dù không phải tiền đóng thuế của người Mỹ – sẽ làm số tiền trả cho Iran theo thỏa thuận năm 2015 của Tổng Thống [Barack] Obama nhìn có vẻ ít ỏi.”
Hôm Thứ Năm, Tổng Thống Trump chửi những người chỉ trích thỏa thuận hòa bình sơ bộ giữa Mỹ với Iran, viết trên mạng xã hội Truth Social: “Những kẻ ngu xuẩn này, những kẻ nghĩ rằng tôi không đủ cứng rắn với Iran, trong khi thị trường chứng khoán vừa tăng kỷ lục, còn giá dầu ‘giảm mạnh,’ thì một là người ghen tị, xấu xa, hai là đồ ngu.” (Th.Long) [dt]
SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Bị cáo Trần Nhuận Gia, tên khác là Wong Danny Gia, 52 tuổi, Việt kiều Mỹ, lãnh 11 năm tù với cáo buộc mua ba đứa trẻ tại Sài Gòn qua các hội nhóm “cho nhận con nuôi” trên mạng, làm giả giấy khai sinh và kết quả DNA để đưa sang Mỹ nhưng bất thành.
Theo báo VnExpress và VietNamNet hôm 18 Tháng Sáu, bảy đồng phạm trong vụ này lãnh 11-12 năm tù về cùng tội danh “mua bán người dưới 16 tuổi.”
Bị cáo Trần Nhuận Gia (hàng đầu, thứ nhì, từ trái). (Hình: VnExpress)
Phiên tòa được xử kín do các nạn nhân đều là trẻ vị thành niên.
Cáo trạng vụ án cho hay, bị cáo Gia tham gia các hội nhóm “cho nhận con nuôi” trên mạng xã hội để tìm những phụ nữ không có khả năng nuôi con, sau đó giao đồng phạm Đoàn Lê Quốc Huy đứng ra liên lạc, thỏa thuận nhận trẻ và chăm sóc các đứa bé với thù lao 10 triệu đồng ($379) mỗi tháng.
Từ năm 2023 đến khi bị phát giác, bị cáo Gia nhận nuôi ba đứa trẻ. Ông ta thỏa thuận đưa hàng chục triệu đồng (hàng trăm đô la) cho người mẹ và người môi giới.
Những đứa bé được đưa về một căn hộ chung cư tại quận 10 cũ, nay là phường Diên Hồng, Sài Gòn, chăm sóc trong thời gian chuẩn bị làm thủ tục đưa chúng sang Mỹ.
Hồi Tháng Năm, 2024, công an ập vào căn hộ, phát giác ba đứa bé cùng hai người giúp việc. Từ lời khai của bị cáo Gia, công an mở rộng vụ án, triệu tập các đồng phạm.
Bị cáo Gia được xác nhận không đủ điều kiện nhận con nuôi ở Việt Nam.
Nhóm bị cáo tại phiên tòa. (Hình: VnExpress)
Để hợp thức hóa việc nhận nuôi trẻ em, bị cáo Việt kiều đặt làm nhiều giấy khai sinh giả, trong đó ghi tên mình là cha ruột. Ông ta còn nhờ đồng phạm làm giả kết quả xét nghiệm DNA giữa mình và một đứa bé 2 tuổi.
Nhà chức trách cáo buộc, việc làm giả giấy tờ là để xin visa và làm thủ tục đưa những đứa bé sang Mỹ định cư khi cần. Khi bị bắt, bị cáo Gia cho biết mình chưa sử dụng các giấy tờ giả nên ông ta không bị xử phạt hình sự về hành vi này.
Tại phiên tòa, bị cáo Gia khai rằng do nghe mẹ ba đứa trẻ tâm sự về hoàn cảnh gia đình khó khăn, không có khả năng nuôi con nên ông ta nhận nuôi để chúng “có tương lai tươi sáng.” (N.H.K) [dt]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Bị can Nguyễn Thiên Hương, 42 tuổi, TikToker ở phường Hồng Hà, Hà Nội, bị bắt, khởi tố với cáo buộc “bịa đặt, vu khống” về hai bệnh viện Đa Khoa Xanh Pôn và Phương Đông.
Theo tờ Tuổi Trẻ hôm 18 Tháng Sáu, bị can Hương bị khép tội trước đây vốn dành cho giới tranh đấu là “lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.”
Bị can Nguyễn Thiên Hương lúc bị bắt. (Hình: Công An Hà Nội)
Công An Hà Nội cáo buộc rằng từ hồi Tháng Bảy đến Tháng Mười Một năm ngoái, bị can Nguyễn Thiên Hương bị ghi nhận đăng tải chín video clip trên danh khoản TikTok “Hà My” với nội dung “bịa đặt, vu khống, kích động,” xâm phạm đến quyền, lợi ích hợp pháp của hai bệnh viện nêu trên.
Trước vụ này đã có một số TikToker bị xử phạt hình sự với cáo buộc tương tự.
Theo báo VnExpress hồi Tháng Mười năm ngoái, bị can Mai Văn Dưỡng, 39 tuổi, tức Tiktoker “Dưỡng Dướng Dường,” ở thành phố Đà Nẵng, bị truy tố vì đăng tải 34 video bị công an cho là “sai sự thật, xúc phạm một chủ thẩm mỹ viện và cá nhân, tổ chức khác.”
Bị can Dưỡng bị bắt tạm giam năm tháng sau đó được cho tại ngoại.
Cáo trạng vụ án cho hay, vào những tháng cuối năm 2024, bị can Dưỡng sử dụng danh khoản TikTok có 4.1 triệu lượt “like” để đăng tải, bình luận, phân tích các video trên tài khoản của nữ CEO thẩm mỹ viện JT Angel.
Nam bị can bị cho là xâm phạm danh dự, uy tín, nhân phẩm của nữ doanh nhân và phát tán thông tin thuộc đời sống riêng tư của bà này. Nhà chức trách xác định, nam bị can và nữ doanh nhân không quen biết, có không mâu thuẫn với nhau.
Việc nữ doanh nhân và thẩm mỹ viện JT Angel liên tục bị bị can Dưỡng công kích, xuyên tạc được ghi nhận “thu hút rất nhiều người xem và bình luận, trong đó có rất nhiều bình luận tiêu cực.”
Khi điều tra, bị can Dưỡng khai rằng mình đăng tải các video nêu trên là để “gây chú ý, tăng tương tác, qua đó kiếm doanh thu từ quảng cáo và bán hàng phong thủy trên kênh TikTok.”
Hiện chưa rõ thời điểm phiên tòa xử nam TikToker được mở. (N.H.K) [dt]
SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Tập đoàn Tân Tạo của “đại gia” Đặng Thị Hoàng Yến, cựu đại biểu Quốc Hội Việt Nam, được ghi nhận thoát án phá sản dù bà này nhiều năm liên tiếp vắng mặt tại các cuộc họp cổ đông do đang định cư Mỹ.
Bà Yến, 67 tuổi, được cho là doanh nhân làm giàu nhờ thuộc phe ông Trương Tấn Sang (cựu chủ tịch nước Việt Nam), từng gây tranh cãi với vụ bị bãi nhiệm tư cách dân biểu hồi năm 2012 do “khai man lý lịch.”
Bà Đặng Thị Hoàng Yến, nay đã đổi tên thành Maya Dangelas, tại một cuộc họp. (Hình: Dân Trí)
Sau khi âm thầm định cư Mỹ và đổi tên thành Maya Dangelas, bà ta khởi kiện cựu Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng tại tòa án quốc tế, với yêu cầu bồi thường $2.5 tỷ liên quan đến dự án đầu tư nhà máy nhiệt điện Kiên Lương bị chính phủ Việt Nam thu hồi.
Theo báo Dân Trí hôm 18 Tháng Sáu, công ty Đầu Tư và Công Nghiệp Tân Tạo cho biết đã nhận được quyết định của Tòa Án TP.HCM về việc không chấp nhận đơn đề nghị xem xét lại quyết định đình chỉ thủ tục phá sản đối với Tân Tạo. Vụ việc này đã kéo dài gần chín năm qua.
Hồi cuối Tháng Mười Một, 2017, Tòa Án TP.HCM thụ lý hồ sơ từ công ty Thương Mại Dịch Vụ Xây Dựng Quốc Linh yêu cầu mở thủ tục phá sản với Tân Tạo với lý do nợ 21.3 tỷ đồng ($809,178).
Đến đầu năm 2018, tòa án quyết định mở thủ tục phá sản với Tân Tạo, do xác định tập đoàn này “mất khả năng thanh toán.”
Tuy nhiên, đến Tháng Chín, năm 2025, tòa bất ngờ quyết định đình chỉ thủ tục nêu trên. Đại diện công ty Quốc Linh làm đơn đề nghị xem xét lại phán quyết.
Tòa án xác định Tân Tạo “có điều kiện để trả nợ” và “có giá trị tài sản ước tính lớn hơn nhiều so với tổng số nợ không có tài sản đảm bảo của công ty.”
Khu công nghiệp Tân Tạo. (Hình: Dân Trí)
Bên cạnh đó, một lý do khác là tòa không thể tổ chức “hội nghị chủ nợ” theo quy định của Luật Phá Sản do quản tài viên chưa thể hoàn tất việc kiểm kê tài sản, lập danh sách chủ nợ, danh sách người mắc nợ của Tân Tạo.
Cũng theo báo Dân Trí, do bà Yến nhiều năm liên tiếp vắng mặt tại các cuộc họp cổ đông và chỉ tham gia họp trực tuyến, Tân Tạo được ví như “nhà không chủ.”
Hiện bà Yến vẫn giữ chức chủ tịch hội đồng quản trị Tân Tạo và sở hữu 5.79% vốn của tập đoàn.
Từ năm 2025, cổ phiếu ITA của Tân Tạo bị hủy niêm yết bắt buộc do “vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ công bố thông tin,” gồm các báo cáo tài chính trong hai năm 2023-2024. (N.H.K) [dt]
NINH BÌNH, Việt Nam (NV) – Ủy Ban Nhân Dân tỉnh Ninh Bình loan báo đổi tên biển Quất Lâm, thuộc tỉnh Nam Định cũ, thành khu du lịch Giao Ninh nhằm “làm mới thương hiệu một bãi biển đẹp nhưng còn nhiều tai tiếng.”
Cụ thể là hồi trước năm 2021, bãi biển Quất Lâm tập trung hơn 100 ki-ốt dọc bờ biển, được biết đến là “điểm nóng mại dâm,” “thiên đường sung sướng”…
Theo tờ Thanh Niên hôm 18 Tháng Sáu, ông Bùi Văn Mạnh, giám đốc Sở Du Lịch Ninh Bình, cho biết chính quyền địa phương xem xét phát triển lại thương hiệu của điểm đến, trong đó có việc sửa lại tên, làm lại logo, hình ảnh, đồng thời chỉnh trang cơ sở vật chất, nhằm “lấy lại sức sống cho Quất Lâm.”
Ông Mạnh thừa nhận Quất Lâm “cần được sốc lại” để phát triển du lịch biển sau khi ba tỉnh Nam Định, Hà Nam và Ninh Bình được sáp nhập với nhau thành Ninh Bình.
“Từ xưa đến nay mọi người đều hiểu Quất Lâm nổi tiếng vì cái gì, nổi tiếng về những điểm không lành mạnh, nên phải làm lại thương hiệu, xa hơn nữa là làm lại cả thương hiệu du lịch biển cho tỉnh Ninh Bình,” ông Mạnh nói nhưng né tránh hai từ “mại dâm.”
Bãi biển Quất Lâm có chiều dài khoảng 3.5 cây số, trước đây thuộc thị trấn Quất Lâm, huyện Giao Thủy, tỉnh Nam Định, nay là xã Giao Ninh, tỉnh Ninh Bình.
Nơi đây hình thành các dịch vụ du lịch từ năm 1997 thu hút khách thập phương.
Dãy nhà hàng, khách sạn tại biển Quất Lâm xuống cấp do thiếu vắng du khách. (Hình: Thanh Niên)
Khoảng từ năm 2012, tại bãi biển Quất Lâm mọc lên hơn 100 ki ốt dạng lều quán nằm sát nhau, trải dài dọc bờ biển và nở rộ dịch vụ mại dâm trá hình dưới vỏ bọc là các quán karaoke, massage ôm, tẩm quất, xông hơi…
Trong các năm 2021-2022, chính quyền tỉnh Nam Định cũ được cho là mạnh tay xóa sổ các ki ốt dọc bờ biển Quất Lâm, đặt mục tiêu đầu tư, xây dựng “du lịch biển Quất Lâm lành mạnh, đẹp trong lòng du khách.”
Tuy nhiên, cũng từ thời điểm đó, bãi biển Quất Lâm trở nên hoang tàn, nhếch nhác vì không còn thu hút nhiều du khách như trước. (N.H.K) [dt]
QUẬN CAM, California (NV) – Đi đường ở California nói riêng và ở Mỹ nói chung, người lái xe dễ nhận ra những tình huống khẩn cấp diễn ra thường xuyên. Những chiếc xe khẩn cấp như xe cấp cứu, xe cảnh sát, xe cứu hỏa cần đến hiện trường một cách nhanh chóng, an toàn, cho nên phải hú còi báo hiệu. Ai cũng biết là mình phải nhường đường. Câu hỏi đặt ra là khi nào cần nhường đường cho xe khẩn cấp? Ở khoảng cách bao xa thì tài xế phải tấp xe vào lề? Trang mạng tin tức www.sacbee.com có tổng hợp một số thông tin về vấn đề này.
Tài xế phải lái xe về phía mép đường bên phải và dừng lại cho xe khẩn cấp đi qua. (Hình minh họa tạo bởi ChatGPT)
Khi nào cần tấp xe vào lề để nhường đường cho xe khẩn cấp? Theo DMV, xe khẩn cấp có quyền ưu tiên lưu thông khi đang bật còi và chớp đèn đỏ. Luật pháp qui định tài xế phải lái xe về phía mép đường bên phải và dừng lại cho đến khi xe khẩn cấp đi qua. Nếu đang ở giữa giao lộ khi nghe thấy tiếng còi và nhìn thấy đèn nhấp nháy, không được dừng giữa giao lộ. DMV khuyên nên tiếp tục lái xe qua giao lộ rồi di chuyển nhanh chóng, an toàn sang phía bên phải và dừng lại. Nếu luồn giao thông đang ngừng hoàn toàn, hãy giữ nguyên làn đường của mình.
Nếu không nhường đường ưu tiên cho xe khẩn cấp, tài xế có bị phạt không? Câu trả lời là có. Cảnh sát có thể lập biên bản vi phạm, tài xế có thể chịu mức phạt lên đến $490, đồng thời bị nhận một điểm trừ vào hồ sơ lái xe.
Cần nhường đường cho xe khẩn cấp cần từ khoảng cách bao xa? Bộ luật Giao thông California điều 21806 quy định tài xế bắt buộc phải nhường đường cho xe khẩn cấp đang bật đèn và hú còi đang di chuyển ở phía sau trong phạm vi 1,000 feet, trừ khi có chỉ dẫn khác từ cảnh sát giao thông. Đối với xe khẩn cấp ở chiều ngược lại, tài xế cũng cần tấp xe vào lề, trừ khi có rào chắn hoặc dải phân cách ở giữa ngăn cách hai chiều đường.
Sau khi xe khẩn cấp đã đi qua, tài xế được phép lái xe theo với khoảng cách bao xa? Bộ luật Giao thông California điều 21706 quy định tài xế phải giữ khoảng cách với xe khẩn cấp đang làm nhiệm vụ. Tài xế không được lái xe trong phạm vi 300 feet phía sau xe khẩn cấp đang bật còi và chớp đèn. Tuy nhiên, các xe cảnh sát hộ tống được miễn trừ khỏi quy định này. Theo Haffner Law, nếu bị cảnh sát bắt quả tang lái xe bám quá sát phía sau một xe khẩn cấp, tài xế có thể bị phạt $238 và bị trừ một điểm vi phạm vào hồ sơ lái xe.
Luật California còn qui định nếu một xe khẩn cấp đang dừng ở lề đường và bật đèn tín hiệu, tài xế phải chuyển sang làn đường bên trái nếu điều kiện an toàn cho phép, hoặc giảm tốc độ xuống mức an toàn khi đi qua xe khẩn cấp. (HD)
DALLAS, Texas (NV) – Điều gì đã xảy ra trong phòng thay đồ đội tuyển Anh sau hiệp một hòa 2-2 với Croatia? Đội trưởng Harry Kane “bật mí” đó là những lời nhấn mạnh với toàn đội, nhưng lại không nhắc đến yếu tố chuyên môn của huấn luyện viên Thomas Tuchel, theo Daily Mail ngày 18 Tháng Sáu.
Chiến thắng của đội tuyển Anh trong trận ra quân ở Bảng L trước Croatia được chia làm hai đoạn. Đoạn đầu là hiệp một cứ sau khi ghi bàn thì lại hớ hênh để Croatia bắt lại và kết thúc sau 45 phút tỉ số là 2-2. Đoạn hai là một đội tuyển Anh hoàn toàn khác với lối chơi bùng nổ và ghi thêm hai bàn thắng mà không cho đối thủ một cơ hội rút ngắn nào.
Huấn luyện viên Thomas Tuchel, người đã có những tác động tâm lý làm thay đổi các cầu thủ Anh trong hiệp hai và giành chiến thắng 4-2 trước Croatia. (Hình: Michael Steele/Getty Images)
Giới chuyên môn ngạc nhiên với hiệp hai rất khác của một đội tuyển Anh mạnh mẽ hơn và sáng tạo hơn.
Bốn mươi lăm phút hiệp một, thế trận của Anh bị đánh giá là thiếu kiểm soát, nhiều thời điểm bị căng cứng và bối rối.
Khi các cầu thủ bước vào đường hầm nghỉ giữa hiệp, nhiều người nghĩ huấn luyện viên Tuchel sẽ nổi giận, quát tháo và cầm sa bàn chỉ ra những lỗi lầm của từng cầu thủ.
Thế nhưng, huấn luyện viên người Đức này đã chọn một phương án khác trong phòng thay đồ. Ông Tuchel không nói nhiều về chiến thuật mà tập trung vào trạng thái tinh thần.
Đội trưởng Harry Kane tiết lộ: “Ông Tuchel lên tiếng nhắc nhở toàn đội theo cách của riêng ông mà toàn đội ai cũng phải chú ý. Ông nói ‘Hãy cởi bỏ nhưng gì bó chân các bạn. Chuyện tệ nhất có thể xảy ra là gì? Là cái thua về tinh thần. Hãy cho cả thế giới thấy chúng ta có thể trở thành đội bóng như thế nào. Nhớ là chúng ta có thể thua nhưng thua cũng phải xứng đáng với cách thua.’ Lời nói trên đã làm thay đổi toàn đội ở hiệp hai.”
Chỉ hai phút sau khi nghỉ giữa hiệp, Bellingham ghi bàn nâng tỉ số 3-2 cho đội tuyển. (Hình: Francois Nel/Getty Images)
Kết quả là hiệp hai được hai phút, Anh đã có bàn thắng thứ ba của Bellingham. Một pha mở tốc độ đi gần hơn 1/3 chiều dài sân và tung ra cú sút quyết đoán vào góc xa nâng tỉ số 3-2.
Anh ở hiệp hai hoàn toàn khác và không còn chút sợ hãi để rồi đến cuối trận Marcus Rashford với cú sút hiểm ấn định chiến thắng 4-2.
Các cầu thủ Anh chia sẻ: “Ông Tuchel không tạo ra phép màu chiến thuật mà giúp đội bóng tìm lại sự trưởng thành và bình tĩnh.”
Một trận thắng đầu chưa phải là điều gì ghê gớm nhưng việc thay đổi một tập thể chỉ sau hiệp một đã trở lại với lối chơi mạnh mẽ và tinh thần cao được xây dựng bằng niềm tin. (Yến Nhi) [dt]
HOUSTON, Texas (NV) – Không phải ngẫu nhiên mà trận hòa 1-1 trước Congo khiến dư luận nhắc nhiều đến Ronaldo, thậm chí là bỏ qua phần chuyên môn của Bồ Đào Nha để “đổ lỗi” cho ngôi sao được kỳ vọng nhất, theo Marca ngày 18 Tháng Sáu.
Trước giờ bóng lăn, mọi ánh mắt đều đổ dồn về Ronaldo. Ở tuổi 41, ngôi sao đang giữ nhiều kỷ lục bước vào kỳ World Cup thứ sáu trong sự nghiệp.
Ronaldo (7) và Fernandes (8) nhiều lần phản ứng tranh luận với nhau trong trận Bồ Đào Nha hòa Congo 1-1. (Hình: Lars Baron/Getty Images)
Rất ít ai quan tâm đến tuổi tác của Ronaldo trong khi toàn đội thì luôn xác định một điều rằng cứ dồn bóng cho CR7 (biệt danh của Ronaldo), việc còn lại và ghi bàn để anh ấy lo.
Đã từ lâu, cái tên Ronaldo luôn được mặc định là cầu thủ không thể thiếu của Bồ Đào Nha. Ronaldo luôn biết mình phải làm gì, di chuyển tìm khoảng trống, chạy chỗ nhận bóng, bật cao nhất đón bóng trên không hoặc tự mình xoay chuyển tìm các thoát ra hay đột phá ghi bàn.
Ronaldo thật toàn diện, sự toàn diện của một siêu sao ra sân luôn “cháy” hết mình và muốn chinh phục.
Đã từ lâu, sự có mặt của Ronaldo trong thành phần đội Bồ Đào Nha từ đời huấn luyện viên Scolari sang đến Fernando Santos và bây giờ là Roberto Martinez, luôn được ngầm hiểu rằng đội có một ngôi sao lớn và cứ thảy bóng cho anh ấy hay làm theo ý anh ấy thì có bàn thắng.
Lối đá của Bồ Đào Nha qua nhiều đời huấn luyện viên vẫn xoay quanh nhân vật chủ lực Ronaldo và nhiều cầu thủ đá cũng theo cách không dồn bóng cho Ronaldo ở tuyến trên thì là “phục vụ Ronaldo.”
World Cup 2026 lối đá đấy của Bồ Đào Nha vẫn chịu ảnh hưởng bởi chính Ronaldo. Trong vai trò người chơi cao nhất ở tuyến trên, Ronaldo vẫn dẻo dai, vẫn siêng di chuyển, vẫn thuộc mẫu cầu thủ không ngại va chạm và sẵn sàng đấu sức để tìm bóng và để “thuộc” một lối chơi “gánh đội.”
Trận đá với Congo, khi Joao Neves mở tỉ số sớm ở phút thứ sáu, nhiều người vẫn nghĩ đội bóng này sẽ dễ đá hơn và Ronaldo sẽ tìm được khoảng trống, dễ có cơ hội hơn.
Ronaldo (7) có lúc chỉ trích cả đồng đội Diogo Costa (1) và đấy không chỉ là lần đầu CR7 phản ứng các đồng đội trong trận Bồ Đào Nha hòa Congo. (Hình: Molly Darlington/Getty Images)
Thế nhưng có Ronaldo ở trên luôn đòi bóng, hay những lần nóng ruột la hét đồng đội đòi phải đá theo ý mình thì Bồ Đào Nha càng lúng túng hơn. Nhất là thành phần của Bồ Đào Nha bây giờ cũng có những cầu thủ rất quan trọng. Như một Bruno Fernandes được ví là “vua kiến tạo” ở Premier League. Hay một Joao Neves nhiều năng lượng nhưng luôn phải tránh hướng di chuyển và đòi bóng của Ronaldo.
Không phủ nhận tài năng của Ronaldo nhưng để phát huy vài trò của một ngôi sao trong một tập thể có lúc cần phải hy sinh đi cái tôi.
Nhìn vào lối đá xoay quanh Ronaldo vẫn thấy có những lúc sự ức chế và không thoải mái của các vệ tinh quanh Ronaldo. Ống kính có lúc ghi lại những tranh cãi giữa Ronaldo và Fernandes. Nhiều khung hình còn zoom lại những tranh cãi, bất bình của Ronaldo với những đồng đội sau những pha bóng hỏng.
Bồ Đào Nha cân từng cá nhân rõ ràng là một ứng viên nặng ký nhưng để tìm một lối chơi đậm chất đồng đội cho chiến thắng của đội nhiều lúc lại bị phản tác dụng từ lối chơi phải dồn bóng cho Ronaldo hay phải “theo” Ronaldo.
Đấy cũng là bài toán khó cho huấn luyện viên Martinez sau trận hòa Congo. (Anh Khoa) [dt]
ĐẮK LẮK, Việt Nam (NV) – Một phụ nữ đã ly dị chồng đăng video clip tố cáo chuyện con trai 4 tuổi của mình ở buôn Cư Ê Nun A, xã Dang Kang, tỉnh Đắk Lắk, bị bà nội liên tiếp “đánh, tát dã man.”
Theo báo Tuổi Trẻ và VTC News hôm 18 Tháng Sáu, bà Trương Thị Lệ, 36 tuổi, mẹ bé trai cho biết, vợ chồng bà ly hôn hồi cuối năm ngoái, có hai đứa con.
Bé trai khóc lóc thảm thiết trong đoạn video clip. (Hình: Chụp qua màn hình)
Theo phán quyết của tòa, bà nuôi một bé 2 tuổi, còn bé trai 4 tuổi sống cùng cha và ông bà nội.
Người phụ nữ cho hay, ngày 16 Tháng Sáu, bà ghé nhà chồng cũ thăm con nhưng gia đình bên nội không cho gặp bé và còn yêu cầu bà ra khỏi nhà.
Khi bé trai đang ngồi trong lòng mẹ được ít phút thì ông nội kéo đứa bé ra. Bé trai liên tục khóc, gọi mẹ và muốn lại gần nhưng bị giữ lại.
Lúc này, giữa con dâu cũ và cha chồng có xảy ra lời qua tiếng lại.
Hình ảnh trong đoạn clip do bà Lệ đăng tải cho thấy ông nội cố giữ chặt chân bé trai không cho lại gần mẹ.
Trong lúc bị ông bà nạt nộ, bé trai giơ tay làm bộ đánh bà nội. Ngay sau đó, bà H., bà nội, dùng tay đánh và tát nhiều lần vào mặt, mông, chân, tay đứa bé. Bé trai hoảng loạn, khóc lóc thảm thiết và cầu cứu mẹ.
Bà Lệ cho biết mình rất đau lòng khi chứng kiến sự việc nhưng cố gắng kiềm chế, không phản ứng lại cha mẹ chồng mà chỉ dùng điện thoại ghi hình làm bằng chứng để báo công an.
Bé trai là nạn nhân trong vụ bạo hành. (Hình: Chụp qua màn hình)
“Tôi chỉ mong các cơ quan chức năng can thiệp để con được sống trong môi trường giáo dục phù hợp, không bị hành xử bạo lực,” người phụ nữ nói.
Liên quan vụ này, theo báo Dân Trí, bà Lệ cho biết nhiều người hàng xóm cũng phản ánh việc con trai bà thường xuyên bị ông bà nội la mắng, nhưng đến khi tận mắt chứng kiến, bà mới quyết định quay clip.
Một giới chức xã Dang Kang cho biết đang mời làm việc ông bà nội của bé trai và hứa hẹn “xử lý người vi phạm theo quy định của pháp luật.” (N.H.K) [dt]
MOSCOW, Russia (NV) – Khói đen từ một nhà máy lọc dầu đang bốc cháy bao trùm bầu trời Moscow hôm Thứ Năm, 18 Tháng Sáu. Bốn phi trường ở thủ đô của Nga phải đóng cửa khẩn cấp. Đồng thời, một phần tuyến đường cao tốc huyết mạch bao quanh Moscow, nơi có 13 triệu dân sinh sống, cũng bị phong tỏa.
Theo The New York Times (NYT,) các vụ không kích hôm Thứ Năm dường như là đợt tấn công bằng máy bay không người lái quy mô lớn nhất nhắm vào thủ đô nước này kể từ khi Tổng Thống Vladimir V. Putin phát động cuộc chiến cách đây hơn bốn năm.
Khói đen bốc lên từ khu vực nhà máy lọc dầu Moscow của công ty dầu khí Nga Gazprom Neft, nằm ở vùng ngoại ô phía Đông Nam Moscow, vào ngày 18 Tháng Sáu, năm 2026. (Hình: AFP via Getty Images)
Đợt tấn công bằng máy bay không người lái mới nhất của Ukraine đánh trúng một nhà máy lọc dầu cung cấp khoảng 40% nhu cầu xăng của Moscow. Giới chức Nga cho biết chưa ghi nhận trường hợp tử vong nào, nhưng có ít nhất 17 người bị thương tại khu vực Moscow.
Khói đen dày đặc cùng những ngọn lửa thỉnh thoảng bùng lên từ nhà máy lọc dầu của công ty dầu khí Nga Gazprom Neft – nơi có các ống khói sơn màu đỏ và trắng – nằm ở rìa Đông Nam thành phố, cách Điện Kremlin khoảng 15 km. Theo các video tại địa phương, những tán muội đen đã rơi xuống dòng xe cộ bên dưới.
Người dân Nga lo sợ rằng nguy cơ Điện Kremlin sẽ khó tránh khỏi bị tác động từ cuộc chiến tranh đang bùng phát lên cao. Điều đó sẽ mở ra một giai đoạn mới cho một cuộc xung đột hiện đã kéo dài hơn Đệ Nhất Thế Chiến.
Theo NYT, Tổng Thống Ukraine Volodymyr Zelensky mô tả chiến dịch này là hành động đáp trả các cuộc không kích gần đây của Nga nhằm vào Kyiv, trong đó có vụ tấn công gây hư hại quần thể tu viện lịch sử Pechersk Lavra.
“Nếu Ukraine phải chìm trong biển lửa, thì Moscow của các người cũng sẽ cháy rụi,” ông Zelenskyy tuyên bố, đồng thời cho biết thêm rằng cuộc tấn công này là một phần trong nỗ lực của Kyiv nhằm buộc Tổng Thống Nga Vladimir Putin phải ngồi vào bàn đàm phán.
“Đã đến lúc chấm dứt hành động gây hấn, đã đến lúc chấm dứt cuộc chiến này,” ông Zelensky tuyên bố, theo hãng thông tấn AP.
Ngoại Trưởng Andrii Sybiha của Ukraine viết trên nền tảng X: “Một trong những câu hỏi mà người dân Moscow đặt ra sáng nay là ‘Chuyện gì đang xảy ra vậy?’ Tôi có thể trả lời: Đất nước của các bạn đã phát động cuộc chiến tranh xâm lược chống lại đất nước chúng tôi. Suốt nhiều năm qua, họ đã sát hại người dân của chúng tôi. Giờ thì khi đã biết chuyện gì đang diễn ra, hãy hỏi ông Putin xem khi nào ông ấy định chấm dứt nó.”
Tổng Thống Zelenskyy dự trù sẽ có cuộc thảo luận tại Brussels vào cuối ngày Thứ Năm với các nhà lãnh đạo NATO và Liên Minh Châu Âu, trong đó có nội dung về khả năng thiết lập một hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo trên toàn châu lục. Nga đã liên tục tấn công Ukraine bằng các loại tên lửa này – loại vũ khí mà hệ thống phòng không gặp nhiều khó khăn trong việc đánh chặn.
Vụ tấn công tại Moscow là sự kiện gây bẽ mặt mới nhất đối với ông Putin, theo nhận định của AP, tiếp sau vụ máy bay không người lái của Ukraine tấn công thành phố quê nhà St. Petersburg của ông hồi đầu tháng này, đúng vào thời điểm ông đang tiếp đón các quan chức cấp cao nước ngoài tham dự diễn đàn kinh tế quy mô lớn do chính ông chủ trì tại đây.
Theo NYT, vụ tấn công đã khiến nhiều chính trị gia và nhà bình luận theo đường lối cứng rắn tại Nga kêu gọi chính quyền đáp trả quyết liệt hơn, làm dấy lên lo ngại về một vòng xoáy leo thang mới, vượt ra ngoài các cuộc không kích truyền thống. Tuy nhiên, chưa rõ quân đội Nga có thể tiến xa đến đâu mà không cần đến vũ khí hạt nhân.
“Chúng ta phải tấn công kẻ thù một cách tàn nhẫn, không chút do dự,” Andrei Gurulyov, một cựu tướng lĩnh kiêm nghị sĩ thuộc đảng cầm quyền của Nga, phát biểu với hãng tin RTVI, NYT trích dẫn. Ông kêu gọi Moscow “loại bỏ toàn bộ giới lãnh đạo, phá hủy mọi trung tâm chỉ huy, đánh gục toàn bộ ngành công nghiệp” và “giành thắng lợi trên mặt trận.” (KL)
WASHINGTON, DC (NV) – Lần đầu tiên kể từ Tháng Ba, giá xăng trung bình tại Mỹ đã giảm xuống dưới mức $4/gallon vào Thứ Năm, 18 Tháng Sáu, một đêm sau khi Mỹ và Iran ký thỏa thuận sơ bộ gồm 14 điểm, theo hãng thông tấn AP.
Tuy nhiên, ngay cả khi giảm xuống mức này, giá xăng vẫn cao hơn hơn 34% so với thời điểm trước khi Hoa Kỳ và Israel phát động cuộc chiến vào ngày 28 Tháng Hai. Đồng thời, khi giá xăng dầu bắt đầu giảm, các chuyên gia dự báo sẽ phải mất nhiều tuần hoặc nhiều tháng nữa, dòng dầu mới có thể lưu thông trở lại qua eo biển Hormuz.
Trạm xăng Exxon Mobil ở Austin, Texas, ngày 16 Tháng Sáu. (Hình: Brandon Bell/Getty Images)
Theo dữ liệu từ hiệp hội xe hơi AAA do NBC News theo dõi, tính đến sáng Thứ Sáu, giá trung bình mỗi gallon tại Hoa Kỳ xuống còn $3.999, giảm mạnh so với mức cao nhất là khoảng $4.56 trong năm nay. Dù vậy, biến động giá xăng vẫn diễn ra trên khắp cả nước. Tại California, giá xăng trung bình là $5.64/gallon, trong khi ở North Carolina là $3.58/gallon.
Mặc dù giá dầu vẫn cao hơn hơn 30% so với trước khi chiến tranh nổ ra, nhưng vào ngày Thứ Năm cũng giảm xuống mức thấp nhất kể từ khi xung đột bắt đầu. Tính đến 8 giờ sáng (giờ miền Đông Hoa Kỳ), giá dầu thô Mỹ giao dịch ở mức khoảng $75/thùng, trong khi giá dầu thô Brent quốc tế dao động quanh mức $79/thùng. Mức giá này được so sánh với mức $67/thùng trước khi chiến tranh nổ ra và mức hơn $120/thùng ở giai đoạn đầu của cuộc chiến Iran.
Việc giá xăng bán lẻ sụt giảm là nhờ giá dầu lao dốc, theo nhận định của NBC. Các chuyên gia tỏ ra thận trọng về khả năng giá sẽ còn giảm thêm bao nhiêu nữa. Nguồn cung dự phòng tại các kho lưu trữ thương mại và chính phủ giúp kiềm chế đà tăng giá, nhưng hiện tại mức dự trữ này đã xuống thấp ở mức báo động.
Mặc dù Mỹ và Iran ký kết và công bố nội dung văn bản ghi nhớ, nhưng một thỏa thuận toàn diện hơn vẫn còn phụ thuộc vào quá trình đàm phán kéo dài 60 ngày. Ngoài ra, eo biển Hormuz, nơi từng là tuyến đường vận chuyển hơn 20% nguồn cung năng lượng thế giới đến các thị trường toàn cầu, trên thực tế vẫn bị phong tỏa, theo NBC.
Do đó ngay cả khi giá xăng dầu bắt đầu giảm, các chuyên gia dự báo sẽ phải mất nhiều tuần hoặc nhiều tháng nữa, dòng dầu mới có thể lưu thông trở lại qua eo biển Hormuz, theo AP.
Phân tích cho thấy sẽ cần thời gian để hàng trăm con tàu đang mắc kẹt tại Vịnh Ba Tư có thể di chuyển ra ngoài qua eo biển hẹp này. Các nhà sản xuất dầu tại vùng Vịnh – những bên từng cắt giảm sản lượng – cũng sẽ cần thời gian để tái khởi động hoạt động vận chuyển dầu. Ngoài ra, các chuyên gia phân tích cho rằng thuyền trưởng các tàu có thể sẽ cân nhắc kỹ lưỡng để xác định xem liệu lộ trình có an toàn hay không và liệu nguy cơ bị Iran tấn công thực sự chấm dứt hay chưa.
Hôm Thứ Sáu, giám đốc điều hành của Chevron, ông Mike Wirth, phát biểu: “Câu hỏi thực sự đặt ra là các biện pháp này còn có thể giúp giảm thiểu rủi ro được trong bao lâu nữa.”
“Sẽ đến lúc chúng không còn phát huy tác dụng,” ông nói thêm.
Khi được hỏi về thời điểm có thể xảy ra điều đó, ông Wirth chia sẻ trong một cuộc phỏng vấn với Bloomberg rằng khả năng cao sẽ là vào khoảng Tháng Bảy hoặc Tháng Tám. (KL) [dt]
ORANGE COUNTY, California (NV) – Chủ nhà California đang rút nhà khỏi thị trường với tốc độ nhanh đáng chú ý, theo dữ liệu riêng của Realtor.com được California Post trích dẫn. Tỉ lệ nhà bị gỡ khỏi danh sách rao bán tại tiểu bang này tăng từ 3.6% hồi Tháng Năm, 2022, lên mức kỉ lục 6.3% trong Tháng Năm, 2026.
Diễn biến này cho thấy nhiều chủ nhà chọn đứng ngoài thị trường thay vì hạ giá hoặc hoàn tất giao dịch, trong lúc kinh tế còn nhiều bất ổn và lãi suất vay mua nhà vẫn cao.
Nhiều chủ nhà tại California đang rút nhà khỏi thị trường trong lúc giá nhà còn cao, lãi suất vay mua nhà chưa giảm mạnh, và người bán lo khó mua được căn khác sau khi bán nhà hiện tại. (Hình minh họa: Storyblocks.com)
Bà Hannah Jones, kinh tế gia cao cấp của Realtor.com, nói với The Post rằng tỉ lệ gỡ nhà khỏi danh sách rao bán tăng lên mức kỉ lục có thể đến từ hai lý do chính. Người mua không muốn trả mức giá cao mà người bán đưa ra. Trong khi đó, người bán nhận ra rằng nếu bán căn nhà hiện tại, họ cũng khó mua được căn nhà khác.
“Thị trường nhà ở vẫn có mặt bằng giá tương đối cao, nghĩa là người bán khó bán căn nhà hiện tại rồi mà vẫn đủ sức mua căn khác,” bà Jones nói.
Bà cũng cho rằng khi lãi suất vay mua nhà tăng, số người mua thật sự quan tâm giảm xuống. Thị trường chậm lại khiến nhiều người bán nản lòng, rồi rút nhà khỏi danh sách rao bán.
Theo số liệu mới nhất của Hiệp Hội Môi Giới Địa Ốc California (CAR), giá nhà bán trung vị (median) tại California trong Tháng Tư lên mức kỷ lục $914,810.
Nghiên cứu của Realtor.com định nghĩa nhà bị gỡ khỏi danh sách rao bán là những căn còn xuất hiện trên thị trường trong tuần trước, nhưng rời khỏi thị trường hoàn toàn trong tuần hiện tại. Các thay đổi theo tuần được ghi nhận và cộng vào tổng số lũy kế bốn tuần.
Tỉ lệ gỡ nhà khỏi danh sách rao bán tại California hiện cao hơn đáng kể so với phần còn lại của Mỹ. Tuy nhiên, theo bà Jones, tỉ lệ nhà được đưa trở lại thị trường hầu như không tăng, cho thấy nhiều người bán tiếp tục đứng ngoài thị trường lâu hơn.
Dữ liệu của Realtor.com cho thấy từ năm 2021, tỉ lệ nhà được đưa trở lại thị trường tại California chủ yếu ở mức thấp đến giữa 4%. Con số này thấp hơn mức 5% đến 6% từng thấy trong giai đoạn 2017 đến 2020.
Trên toàn quốc, tỉ lệ nhà bị gỡ khỏi danh sách rao bán cũng tiếp tục tăng kể từ Tháng Năm, 2022, lên mức kỷ lục 4.8% trong Tháng Năm, 2026. Mức này cao hơn khoảng 1.4% so với mức bình quân lịch sử của Tháng Năm.
Trong khi đó, tỉ lệ nhà được đưa trở lại thị trường trên toàn quốc gần như không đổi so với cùng kỳ năm trước, dao động trong khoảng 3.6% đến 3.9%.
Bà Jones cho rằng vài tháng tới sẽ rất quan trọng để đánh giá tâm lý thị trường nhà ở. Câu hỏi lớn hiện nay là người mua rút lui vì giá nhà vẫn quá đắt, hay vì bất ổn kinh tế rộng hơn khiến họ ngần ngại trước những quyết định tài chính lớn. (Ng.Tr)[T.C.]
ORANGE, California (NV) – Ông Jeno Jorgensen, 41 tuổi, cựu quân nhân từng phục vụ 12 năm trong Thủy Quân Lục Chiến Hoa Kỳ, trở thành người đầu tiên trong nhóm sinh viên xuất thân quân ngũ tốt nghiệp thủ khoa tại Santiago Canyon College, theo nhật báo The Orange County Register hôm Thứ Ba, 16 Tháng Sáu.
Trong lễ tốt nghiệp năm 2026 của Santiago Canyon College hôm 5 Tháng Sáu tại Fred Kelly Stadium, ông Jorgensen bước lên bục đọc diễn văn thủ khoa trước các bạn đồng khóa. Ông tốt nghiệp với điểm trung bình tuyệt đối 4.0 và nhận hai bằng đại học cộng đồng (Associate of Arts), gồm tâm lý học và phát triển trẻ em.
Ông Jeno Jorgensen phát biểu trong lễ tốt nghiệp năm 2026 của Santiago Canyon College ở Orange. (Hình: Chụp từ màn hình YouTube của Santiago Canyon College)
Người chồng và cha của hai con trai này nói thành tích tại Santiago Canyon College mới chỉ là bước đầu. Ông dự định tiếp tục học tâm lý học, làm việc với cộng đồng những người từng phục vụ trong quân đội, và hướng đến mục tiêu mở các trung tâm trị liệu cho họ.
Từ tuổi trẻ thiếu phương hướng đến bục thủ khoa
Ông Jorgensen lớn lên ở South Side của Chicago với một tuổi thơ mà ông mô tả là rất khó khăn. Năm 15 tuổi, ông bị đuổi khỏi nhà. Ông cho rằng bước ngoặt đó đến từ cả những vấn đề trong gia đình lẫn cách hành xử của chính mình khi còn nhỏ.
“Tôi không hẳn là một đứa trẻ ngoan,” ông nói. “Nhưng đồng thời, gia đình chúng tôi cũng có rất nhiều vấn đề.”
Từ những năm trung học, ông sớm phải tự xoay xở. Ông làm nhiều việc khác nhau, có lúc ở nhờ nhà bạn, có lúc ở nhà bạn gái. Nhìn lại giai đoạn đó, ông nói mình thiếu phương hướng và kỷ luật. Năm 2003, ông gia nhập Thủy Quân Lục Chiến.
Ông nói khi ấy ông muốn tự tạo cho mình một đời sống có ý nghĩa hơn, đồng thời cũng muốn tham chiến tại Iraq, trong bối cảnh nước Mỹ đang ở thời chiến.
Trong hơn 12 năm quân ngũ, ông được điều động đến 23 quốc gia, trong đó có ba vùng chiến sự. Ông kết thúc thời gian phục vụ với vai trò tuyển quân cho Thủy Quân Lục Chiến tại Santa Ana.
Theo ông, quân đội đưa ông đến với nhiều con người thuộc nhiều hoàn cảnh khác nhau. Quãng thời gian đó giúp ông mở rộng cách nhìn về thế giới, đồng thời cho ông cơ hội học cách lãnh đạo và rèn kỷ luật bản thân.
Sau khi rời quân đội năm 2016, ông Jorgensen chuyển sang làm việc trong ngành hàng không vũ trụ. Ông giữ chức quản lý vận hành, phụ trách 50 nhân viên và giám sát hệ thống vật tư, linh kiện trị giá khoảng $30 triệu.
Nhiều năm sau khi rời ghế nhà trường, ông trở lại lớp học tại Santiago Canyon College. Lần trở lại này đưa ông đến bục thủ khoa, với điểm trung bình tuyệt đối 4.0 và hai bằng tốt nghiệp đại học cộng đồng.
Ông Adam McManamy, cố vấn chi hội Student Veterans of America tại Santiago Canyon College và là điều phối viên dịch vụ sinh viên của chương trình TRiO Veterans, cho biết ông Jorgensen không chỉ học giỏi mà còn dành nhiều thời gian, sức lực, và kinh nghiệm cho các chương trình hỗ trợ cựu quân nhân trong trường, đặc biệt là chi hội.
Theo ông McManamy, ông Jorgensen là một gương mặt nổi bật trong cộng đồng sinh viên từng phục vụ trong quân đội tại Santiago Canyon College.
“Khi anh ấy có mặt trong phòng, mọi người đều nhận ra. Anh ấy chân thành và luôn quan tâm đến người khác,” ông nói.
Phần lớn sinh viên trong chương trình trẻ hơn ông Jorgensen, nhiều người khoảng 25 tuổi. Vì vậy, kinh nghiệm sống của ông giúp nhóm này có thêm một tiếng nói mang tính dẫn dắt.
Trong bài diễn văn tốt nghiệp thủ khoa, ông Jorgensen nhắc lại hành trình của mình, từ một người xa trường lớp 15 năm đến khi trở lại học tập. Ông nói về khó khăn, sự kiên trì, nhu cầu được thuộc về một cộng đồng, và thái độ khiêm nhường học hỏi từ người khác.
Muốn thay đổi chăm sóc cựu quân nhân
Sau lễ tốt nghiệp, ông Jorgensen cho biết sẽ tiếp tục học chuyên sâu để trở thành nhà tâm lý học, mở các trung tâm trị liệu, và tìm cách cải thiện dịch vụ chăm sóc dành cho cựu quân nhân.
“Khi tôi nói tôi muốn điều gì, tôi sẽ làm mọi cách có thể để hoàn tất điều đó,” ông nói.
Ông dự định nộp đơn vào chương trình California’s Wellness Coach Program. Mùa Thu tới, ông sẽ theo học tại đại học Cal State Fullerton để lấy bằng cử nhân tâm lý học, đồng thời tiếp tục làm việc với cộng đồng cựu quân nhân.
Mục tiêu xa hơn của ông là mở các trung tâm trị liệu và phát triển thêm nguồn hỗ trợ cho cựu quân nhân, trong đó có một ứng dụng mà ông bắt đầu xây dựng.
Động lực đó xuất phát từ những gì ông nhìn thấy sau khi rời quân đội. Ông tham gia các nhóm cựu quân nhân địa phương và gặp nhiều người chật vật khi trở lại đời sống dân sự. Khi biết một số bạn Thủy Quân Lục Chiến của mình chết vì tự sát, ông cảm thấy không thể đứng ngoài.
Theo ông, những mất mát đó cho thấy dịch vụ chăm sóc cựu quân nhân còn nhiều thiếu sót. Ông tin rằng các hệ thống hỗ trợ phù hợp hơn sẽ có thể giúp ngăn chặn những bi kịch tương tự.
Những cái chết của đồng đội, cùng với các khó khăn sức khỏe tinh thần của chính ông, và chấn động cảm xúc mà nhiều cựu quân nhân cảm nhận sau cuộc rút quân khỏi Afghanistan, làm ông quyết định học tâm lý học.
Ông cũng dành lời cảm ơn đối với Santiago Canyon College và các dịch vụ hỗ trợ cựu quân nhân tại trường. Theo ông, những chương trình như trung tâm cựu quân nhân cho thấy vai trò lâu nay của đại học cộng đồng, đó là giúp cựu quân nhân và những người bắt đầu muộn màng có một chỗ để xây dựng lại đời sống và bước tiếp.
“Tôi cảm nhận được điều đó từ ngày đầu tiên,” ông Jorgensen nói. (T.C.) [đ.d.]
ORANGE COUNTY, California (NV) – Mùa Xuân và mùa Hè thường là giai đoạn sôi động nhất của thị trường nhà ở. Theo ông Joel Berner, kinh tế gia cao cấp của Realtor.com, mùa bán nhà mùa Xuân rất quan trọng vì thường chiếm phần lớn doanh số cả năm. Nếu mùa Xuân yếu, thị trường khó kỳ vọng nhiều vào phần còn lại của năm, theo The Dallas Morning News.
Bước sang mùa Hè, thị trường nhà ở Dallas Fort Worth mở ra với một bức tranh không đồng đều. Nhu cầu mua nhà vẫn còn, nhưng bị hạn chế bởi lãi suất cao. Nhiều chủ nhà ngại bán vì đang giữ khoản vay cũ có lãi suất thấp. Trong khi đó, người mua có thêm lựa chọn và thêm lợi thế thương lượng, còn người bán chịu áp lực giảm giá niêm yết.
Một khu nhà ở Dallas Fort Worth, Texas. Người mua có thêm lợi thế khi nhiều người bán chịu áp lực giảm giá niêm yết. (Hình minh họa: Storyblocks.com)
Giữa mùa Xuân thường là lúc thị trường tăng tốc, khi người mua trở lại và muốn chuyển nhà trước năm học mới. Một nghiên cứu khác của Realtor.com cho rằng ngày tốt nhất để chủ nhà Dallas Fort Worth đưa nhà lên thị trường là 12 Tháng Tư.
Ông Jim Fite, tổng giám đốc Century 21 Judge Fite Co., nói người mua vẫn đang tích cực tìm nhà. Theo ông, tại nhiều văn phòng của công ty, vẫn có trường hợp nhà mới rao hôm Thứ Sáu thì đến Thứ Hai đã nhận được nhiều đề nghị mua. Điều này không hẳn đúng với mọi khu vực ở Dallas Fort Worth, nhưng nếu căn nhà được định giá hợp lý và trình bày tốt, nó vẫn có thể được bán nhanh.
Nguồn cung và hợp đồng mua bán
Trên toàn quốc, số nhà mới rao bán và số giao dịch hoàn tất đều tăng so với năm trước, theo Realtor.com. Nhưng Dallas Fort Worth đi sau xu hướng chung đó.
Khu Dallas Fort Worth Arlington ghi nhận số nhà rao bán trong Tháng Tư giảm 5.9% so với cùng kỳ năm trước, trong khi số hợp đồng mua bán chỉ tăng khoảng 0.6%. Trên toàn quốc, số nhà mới rao bán tăng 1.1% và số hợp đồng đã ký tăng 4.5%.
Ông Berner nói Dallas thường được xem là chỉ báo sớm cho thị trường nhà ở Mỹ, nhưng không phải lúc nào cũng vậy. Nhiều người bán còn ngại đưa nhà ra thị trường vì lãi suất vẫn cao. Dù vậy, tại Dallas, vẫn có một số căn chuyển được từ tình trạng đang rao bán sang ký được hợp đồng.
Áp lực của lãi suất vay mua nhà cao
Lãi suất vay mua nhà tiếp tục gây áp lực lên thị trường, trong đó có ảnh hưởng từ bất ổn liên quan Iran. Lãi suất cố định kỳ hạn 30 năm thường biến động theo lợi suất trái phiếu Kho Bạc 10 năm, vốn có thể tăng khi giới đầu tư lo ngại lạm phát cao hơn do giá dầu tăng.
Theo Freddie Mac, lãi suất vay mua nhà cố định kỳ hạn 30 năm ở mức 6.48% tính đến hôm Thứ Năm. Mức này cao hơn 5.98% hồi Tháng Hai, nhưng vẫn thấp hơn 6.85% vào thời điểm đầu Tháng Sáu năm ngoái.
Ông Berner nói nhiều người mua nhà trong năm 2021 và 2022 đang giữ khoản vay cũ có lãi suất thấp, nên không muốn bán nhà để rồi phải mua căn khác với khoản vay mới ở mức giữa 6%. Hiện tượng này khiến nhiều chủ nhà bị “khóa” trong căn nhà hiện tại và làm nguồn cung bị hạn chế.
Theo ông, nếu số nhà rao bán tăng mạnh, lý do có thể là lãi suất giảm, khiến áp lực bị khóa trong khoản vay cũ bớt nặng hơn. Ông cho rằng thị trường vẫn có nhu cầu tiềm ẩn lớn, nhưng bất ổn ở Iran đang kìm đà hồi phục, giống như thuế quan từng là mối lo kinh tế trong năm ngoái.
Ông Fite không kỳ vọng lãi suất xuống dưới 6% trong năm nay. Tuy nhiên, nếu điều đó xảy ra, thị trường nhà đất có thể phục hồi và mạnh lên rõ rệt.
Tiếp tục giảm giá rao bán
Theo Redfin, hơn một nửa số người bán tại nhiều thành phố ở Texas phải giảm giá niêm yết trong Tháng Tư. Tại Dallas, 50.5% người bán hạ giá, với mức giảm trung bình 3.5%. San Antonio và Austin còn cao hơn, lần lượt là 58.7% và 55.8%.
Bà Daryl Fairweather, kinh tế gia trưởng của Redfin, nói Texas giảm giá nhiều hơn phần lớn nơi khác vì người mua có nhiều lựa chọn hơn, nhất là nhờ nguồn cung nhà xây mới dồi dào. Các công ty xây dựng thường hạ giá để bán nhanh khi doanh số yếu, vì họ không muốn nhà tồn kho quá lâu.
Giá nhà Texas giảm 10 tháng liên tiếp. Theo Trung Tâm Nghiên Cứu Địa Ốc Texas của Texas A&M University, giá nhà Dallas Fort Worth trong Tháng Ba giảm khoảng 0.8% so với năm trước. Dữ liệu của Hiệp Hội Môi Giới Địa Ốc MetroTex cho thấy giá nhà trung vị (median) tại Dallas Fort Worth trong Tháng Tư vào khoảng $390,000, giảm 2.3%.
Bà Fairweather nói việc giảm giá thường xuất hiện nhiều hơn vào Tháng Mười Một, khi thị trường bước vào khoảng thời gian mua bán chậm lại. Vì vậy, việc giảm giá xuất hiện ngay từ đầu mùa Xuân năm nay là tín hiệu đáng chú ý. Theo bà, điều đó cho thấy người bán bắt đầu chấp nhận thực tế rằng người mua đang có lợi thế hơn.
Nhìn chung, thị trường nhà ở Dallas Fort Worth mùa Hè vẫn có người mua, nhưng không còn nghiêng hẳn về phía người bán như giai đoạn trước. Lãi suất cao khiến nhiều chủ nhà ngại bán, trong khi người mua có thêm lựa chọn và có thêm cơ hội thương lượng, nhất là với những căn bị định giá quá cao hoặc tồn lâu trên thị trường. (Ng.Tr)[T.C.]
Tách chính trị khỏi sân cỏ luôn bất thành. Trước World Cup 2026 vài tháng, một số tổ chức đã kêu gọi tẩy chay giải túc cầu thế giới. Tại World Cup Qatar 2022, Chủ Tịch FIFA Gianni Infantino và Tổng Thư Ký FIFA Fatma Samoura từng yêu cầu các đội tuyển “hãy tập trung vào túc cầu!” và FIFA “không cho phép không khí World Cup bị kéo vào cuộc chiến ý thức hệ hoặc chính trị đang tồn tại.”
Cổ động viên đội tuyển Iran trong trận gặp New Zealand tại sân Los Angeles Stadium, California, hôm 15 Tháng Sáu. (Hình minh họa: Jamie Squire/Getty Images)
Lời kêu gọi “né” chính trị của FIFA trong thực tế chẳng bao giờ có thể thực hiện vì lịch sử túc cầu đầy dẫy chuyện chính trị đan xen và chính FIFA cũng chính trị hóa ngay kỳ World Cup 2022, khi họ loại đội tuyển Nga để phản ứng trước cuộc xâm lược Ukraine của Kremlin.
Tâm điểm Iran
Ngay sau trận hòa 2-2 trước New Zealand ngày 15 Tháng Sáu, các cầu thủ và huấn luyện viên đội Iran đã chỉ trích cách họ bị đối xử. Họ cho rằng Iran gặp bất lợi do bị yêu cầu bay đến Los Angeles ngay trước thềm trận gặp New Zealand và sau đó phải bay thẳng về đại bản doanh ở Tijuana ngay trong đêm.
Trong thực tế, Mỹ muốn cấm cửa đội Iran dù cả ba trận vòng bảng của Iran đều được tổ chức trên đất Mỹ: hai trận đầu tại Los Angeles và trận cuối tại Seattle (ngày 26 Tháng Sáu).
Cuối cùng, sau nhiều tranh cãi, các bên đạt được thỏa thuận để Iran lưu trú tại địa điểm gần Mỹ nhất có thể, và thay vì “đóng quân” tại Tucson, Arizona, FIFA đưa Iran sang Tijuana (Mexico) nằm sát biên giới California. Nói là “gần” nhưng cũng cách xa 140 dặm và bay mất vài tiếng đồng hồ.
Tất cả 26 cầu thủ Iran đều được cấp phép nhập cảnh Mỹ nhưng một số nhân viên và quan chức túc cầu lại bị từ chối. Chuyện liên quan Iran chưa dừng lại. Ngay trước trận đấu ở Los Angeles, hàng trăm người Mỹ gốc Iran đã biểu tình bên ngoài vận động trường SoFi. Họ vẫy lá cờ “sư tử và mặt trời” (biểu tượng thời tiền cách mạng), kêu gọi lật đổ chính quyền Hồi Giáo.
Los Angeles là trung tâm cộng đồng Iran hải ngoại. Không nơi nào trên thế giới, trừ nước Iran, có người gốc Ba Tư tập trung nhiều bằng Los Angeles nói riêng và Nam California nói chung. Rời bỏ quê hương sau cuộc cách mạng 1979, họ định cư tại Westwood, Beverly Hills cùng các khu vực lân cận phía Tây Los Angeles, đến nỗi nơi đây được gọi là “Tehrangeles” (ghép từ “Tehran” và “Los Angeles”).
Với người Mỹ gốc Iran, chế độ Hồi Giáo là thể chế đáng kinh tởm. Cần nhắc lại, năm 2022, một cựu thành viên nổi tiếng của đội tuyển quốc gia đã bị bắt vì tội chống đối giới lãnh đạo và tiền đạo ngôi sao Sardar Azmoun không được triệu tập vào đội hình World Cup năm nay chỉ bởi bày tỏ bất mãn chế độ.
Chính trị trong túc cầu
Lịch sử túc cầu không chỉ là lịch sử những cú ghi bàn thần tốc hay những tên tuổi cầu thủ làm vang danh quốc gia họ. Một môn thể thao phổ biến như túc cầu không thể đứng ngoài chính trị. Tại nhiều quốc gia, túc cầu là lá phiếu. Tại Brazil, các chính khách khi tung chiến dịch tranh cử thường mặc áo câu lạc bộ mình yêu thích. Cách đây hai thập niên, tại Cameroon, Tổng Thống Paul Biya đã dời cuộc bầu cử Quốc hội vào dịp World Cup 2002 với hy vọng chiến thắng của đội nhà sẽ tạo niềm phấn khích cho dân chúng và cử tri sẽ vui vẻ bỏ phiếu tái bầu cử cho đảng mình… Tại Anh, Thủ Tướng Harold Wilson (1964-1970; 1974-1976) từng đổ thừa rằng do đội Anh thua bất ngờ tại World Cup nên ông mới thất bại trong cuộc tổng tuyển cử (1970) vào vài ngày sau…
Năm 1941, khi Thụy Sĩ hạ Ðức 2-1 trong trận đấu vào sinh nhật Adolf Hitler, Paul Joseph Goebbels – cái loa phóng thanh của Ðức Quốc Xã – đã tức tối nói rằng kết quả này không phản ánh trung thực khả năng đội Ðức. Năm sau, 1942, khi Ðức bị Thụy Ðiển nện ngay trên sân nhà, Goebbels đã cấm đội tuyển Ðức tham gia ở bất kỳ giải quốc tế nào… Khi World Cup trở lại chu kỳ thi đấu bình thường sau Đệ Nhị Thế Chiến, Đức và Nhật Bản vẫn bị cấm tham gia cho đến những năm 1950. Năm 1958, Indonesia, Ai Cập và Sudan từ chối thi đấu với Israel trong vòng loại World Cup. Yêu cầu này không được FIFA chấp nhận. Cuối cùng, ba quốc gia trên rút khỏi giải đấu.
Thời sống dưới chế độ phân biệt chủng tộc, Nam Phi bị loại khỏi các giải đấu FIFA từ năm 1970 đến năm 1990. Năm 1974, Liên Xô từ chối đá với Chile do căng thẳng với chính quyền Augusto Pinochet. Năm 1994, Nam Tư bị đình chỉ vì cuộc chiến Balkan. Năm 2006, Myanmar bị loại khỏi vòng loại sau khi không thi đấu với Iran trong một trận đấu vòng loại châu Á.
Màu sắc chính trị và túc cầu còn có thể thấy tại Trung Ðông. Ngày 9 Tháng Bảy, 1996, tại Tripoli (Libya), bạo loạn dữ dội đã nổ ra sau một trận đấu mà trong đó trọng tài do thiên vị đã cho đội bóng của con trai thủ lĩnh Muammar Al-Qaddafi hưởng quả phạt đền. Dân Libya xuống đường rần rần và chính quyền đã dùng súng chế ngự (kết quả 50 người chết).
Ở Iran, cơn sốt túc cầu điên loạn không kém. Năm 1997, khi đội tuyển Iran hạ đội Úc để lọt vào vòng chung kết World Cup 1998, hàng ngàn phụ nữ Iran đã phấn khích ào xuống sân bóng. Vài người trong số họ lột cả khăn choàng mặt. Tại khắp góc phố, người ta nhảy múa và thậm chí ôm hôn nhau, bất chấp luật Hồi Giáo nghiêm khắc cấm đoán.
Mùa Thu 2001, khi Iran có khả năng lọt vào vòng chung kết World Cup 2002, những tiệc mừng ngoài đường phố lại bùng lên. Ban đầu, không khí chỉ mang màu sắc túc cầu nhưng sau đó “đổi màu” sang chính trị. Tại vài thị trấn, người ta tấn công các ngân hàng nhà nước và trụ sở chính quyền. Họ kêu to: “Tử hình bọn đại giáo sĩ!” và bày tỏ ủng hộ sự trở lại của gia đình cựu hoàng Shah (bị lật đổ từ cuộc Cách Mạng Hồi Giáo 1979). Hàng ngàn người bị bắt. Cuối cùng, đội tuyển quốc gia Iran bại trận. Dân chúng cho rằng chính phủ Teheran đã… ép đội nhà phải thua để tránh hỗn loạn…
Tại World Cup 1998 ở Pháp, cảnh sát Châu Âu đã phá vỡ âm mưu khủng bố của một nhóm Hồi Giáo. Kế hoạch khủng bố được tiết lộ khi bảy tên Algeria bị bắt ở Bỉ vào ngày 3 Tháng Ba, 1998. Ngày 26 Tháng Năm, hàng chục ngôi nhà tình nghi bị khám xét và gần 100 người bị bắt. Cuộc tấn công dự kiến xảy ra vào ngày 15 Tháng Sáu, 1998, khi đội tuyển Anh gặp Tunisia tại Marseilles; với kế hoạch sau khi tấn công đội Anh, nhóm khủng bố sẽ xông vào khách sạn và “cắt cổ bọn Mỹ”…
Sân cỏ có thể vắng bóng chính trị?
Một số người lạc quan tin rằng túc cầu quốc tế có vị thế độc đáo để vượt qua căng thẳng địa chính trị và xung đột chính trị. Tuy nhiên, điều này gần như bất khả. Tương tự Thế vận hội, túc cầu quốc tế ngày càng bị chính trị hóa.
Thực tế cho thấy chính trị không chỉ xuất hiện trên sân cỏ ở các giải túc cầu do FIFA tổ chức. Nó hiện diện sâu trong đời sống túc cầu thế giới. Năm 2019, tiền vệ lừng danh người Đức Mesut Özil bỗng “biến mất” khỏi Trung Quốc. Một diễn đàn trực tuyến dành riêng cho anh bị “đóng cửa”. Tên tuổi anh bị xóa khỏi trò chơi điện tử Pro Evolution Soccer ở Trung Quốc. Trận đấu cuối cùng của đội Arsenal (trong đó có Mesut Özil) tại Giải Ngoại hạng Anh (Premier League), trên sân nhà trước Manchester City, không được phát sóng trên truyền hình Trung Quốc.
“Tội” của Mesut Özil là chỉ trích việc Bắc Kinh giam giữ người Duy Ngô Nhĩ. Cầu thủ này còn kêu gọi cộng đồng Hồi giáo thế giới phản đối chính sách ác độc của Bắc Kinh. Tuy nhiên, điều đáng nói hơn cả là cách phản ứng của CLB Arsenal. Thay vì bày tỏ ủng hộ Mesut Özil, Arsenal “lừa bóng” né xa “khung thành” Trung Quốc bằng cách thanh minh thanh nga rằng đó là quan điểm của Mesut Özil chứ Arsenal chẳng dính dáng gì…
Hai thập niên qua có thể được coi là thời kỳ đỉnh cao của túc cầu chuyên nghiệp, với sự phát triển cực mạnh khi nó len lỏi vào gần như mọi sinh hoạt cũng như mọi thị trường. Cùng với đó là sự thỏa hiệp chính trị của túc cầu nhà nghề. Các câu lạc bộ lừng lẫy cũng như hệ thống giải đấu của Châu Âu – nói theo ngôn ngữ của tiểu thuyết gia đương đại nổi tiếng người Anh Jasper Fforde – đã chấp nhận sự phát triển bên cạnh khối ung thư.
Những câu lạc bộ nhà nghề và cầu thủ nhà nghề đi khắp thế giới, có thể biết ít nhiều mặt trái của những quốc gia mà họ đặt chân đến, nhưng họ chỉ nhắm vào việc kiếm tiền hơn là đặt ra những vấn đề đạo đức và lương tâm. Tất cả họ tự hào về hiện tượng văn hóa mà họ là một phần. Họ nói về vai trò xã hội của túc cầu, lợi ích phát triển, tiềm năng “thống nhất” và khả năng “xóa bỏ xung đột chính trị” của nó. Tuy nhiên, họ lại lảng tránh chính trị, đặc biệt những “thứ” chính trị có thể làm ảnh hưởng nguồn thu.
Trong thực tế, túc cầu chuyên nghiệp thỏa hiệp vô số lần với chính trị bằng hình thức này hay hình thức khác. Túc cầu chuyên nghiệp được chơi trong những sân vận động được xây dựng bởi lao động nô lệ thời hiện đại. Túc cầu chuyên nghiệp rửa tiền cho các cartel ma túy. Túc cầu chuyên nghiệp khúm núm trước những kẻ chuyên quyền nhưng tự bịt mắt để khỏi thấy những trường hợp vi phạm nhân quyền; và cuối cùng, túc cầu chuyên nghiệp luôn nói, môn thể thao này là phi chính trị. Khó có thể nói việc Chủ Tịch FIFA Gianni Infantino trao “FIFA Peace Prize” cho Trump là một hành động “mang tính thể thao.” [kn]
EVIAN-LES-BAINS, Pháp (NV) – Trong tuần này, các nhà lãnh đạo của những nền dân chủ giàu có nhất thế giới đang thảo luận về cách giải quyết những vấn đề lớn nhất toàn cầu. Tuy nhiên, những chiếc micro vẫn đang bật tại hội nghị thượng đỉnh bảy cường quốc công nghiệp hàng đầu thế giới (G7) đã vô tình ghi lại cả những cuộc trò chuyện về các chủ đề nhẹ nhàng hơn.
Thể thao. Thuốc lá. Thời tiết. Và cả chuyện gì đó liên quan đến Greenland. Hãng thông tấn AP hôm Thứ Tư, 17 Tháng Sáu, ghi lại những câu nói thú vị “phía sau hậu trường” của G7.
Tổng Thống Donald Trump cười và nói “Tôi là sếp lớn!” khi xuất hiện trễ trong một cuộc gặp với các lãnh đạo G7. (Hình: Anna Moneymaker/Getty Images)
Khi các nhà lãnh đạo thế giới bước vào phòng họp tại khu nghỉ dưỡng ven hồ, những chiếc micro vốn được bố trí để ghi lại các cuộc thảo luận quan trọng về chiến tranh và thương mại lại thường xuyên thu được cả những lời tán gẫu ngẫu hứng của họ.
“Tôi là sếp lớn!”
Tổng Thống Donald Trump đến muộn trong ngày đàm phán cuối cùng và nói lớn: “Tôi là sếp bự!” với các nhà lãnh đạo đang ngồi quanh chiếc bàn họp lớn hình bầu dục, những người bắt đầu thảo luận về những lo ngại rằng Trung Quốc đang ồ ạt đưa các sản phẩm được trợ giá vào thị trường xuất khẩu. Theo mô tả của AP, các nhà lãnh đạo đã bật cười.
“Tôi đã bỏ thuốc lá”
Thói quen hút thuốc của Thủ Tướng Ý Giorgia Meloni đã trở thành tâm điểm chú ý sau khi một chiếc micro đang ở chế độ mở nên ghi lại cuộc trò chuyện vào hôm Thứ Ba. Khi Thủ Tướng Đức Friedrich Merz hỏi liệu bà đã hút điếu thuốc nào trong sáng hôm đó chưa, bà Meloni tiết lộ rằng mình đã không hút thuốc “kể từ ngày 1/5.”
Việc bà Meloni quyết định từ bỏ thuốc lá đã nhận được những lời chúc mừng nhiệt liệt từ các nhà lãnh đạo Canada, Vương Quốc Anh, Nhật Bản và Liên Minh Châu Âu. Bà Meloni giơ tay bày tỏ sự ăn mừng. Trong khi đó, Thủ Tướng Canada Mark Carney có một câu hỏi dành cho bà.
“Bà có miếng dán cai thuốc không?” ông Carney hỏi, một tay giữ lấy cánh tay của mình.
“Allez les bleus!” (Cố lên đội tuyển Pháp!)
Với World Cup đang diễn ra tại Hoa Kỳ, Mexico và Canada, bóng đá đương nhiên trở thành chủ đề bàn luận.
Khi các nhà lãnh đạo tụ họp ăn trưa hôm Thứ Ba, Tổng Thống Pháp Emmanuel Macron và những người khác đã tham gia thảo luận. Ai đó hô to “Allez les bleus,” khẩu hiệu cổ vũ cho đội tuyển Pháp. Một nhà lãnh đạo khác thì đang nói về chiến thắng gần đây của Paris Saint-Germain tại Champions League.
Thay vào bóng đá, Tổng Thống Mỹ Donald Trump đã hướng sự chú ý đến sự kiện thi đấu võ tổng hợp (UFC) mà ông tổ chức tại Tòa Bạch Ốc vào Chủ Nhật, 14 Tháng Sáu, ngày sinh nhật lần thứ 80 của ông. Hôm đó, ông Trump đã ngồi ở hàng ghế sát sàn đấu, dành những lời khen ngợi nồng nhiệt cho Dana White, giám đốc điều hành (CEO) của UFC.
Cũng trong ngày Thứ Ba, Thủ tướng Anh Keir Starmer đã bày tỏ sự thán phục trước trận hòa bất ngờ với tỷ số 0-0 giữa Cape Verde và đội tuyển Tây Ban Nha – đương kim vô địch World Cup. “Phải nói rằng kết quả này thực sự rất đáng nể,” ông nhận định, theo AP.
Ông Trump phát biểu đầy ẩn ý về Greenland
Trong một khoảnh khắc, Tổng Thống Donald Trump đã bị micro ghi âm lại cảnh đang trò chuyện với Chủ Tịch Hội Đồng Châu Âu António Costa.
“Ông hiểu chứ?” ông Trump nói, rồi dừng lại và nhìn thẳng vào ông Costa. “Greenland.” Nội dung đầu và cuối của cuộc trò chuyện này không được làm rõ. (KL) [kn]
WASHINGTON, DC (NV) – “Đi đâu loanh quanh cho đời mỏi mệt.” Câu hát nổi tiếng của cố nhạc sĩ Trịnh Công Sơn có lẽ mô tả khá chính xác cuộc hành trình hơn một thập niên trong chính sách Iran của nước Mỹ.
Năm 2015, chính quyền Tổng Thống Barack Obama ký kết Hiệp Ước Nguyên Tử với Iran, được viết tắt là JCPOA, một thỏa thuận mà phe Cộng Hòa khi đó xem đây là một sự nhượng bộ nguy hiểm đối với Tehran. Trong số những người chỉ trích mạnh mẽ nhất có doanh nhân Donald Trump, người sau này trở thành tổng thống Mỹ.
Tổng Thống Donald Trump dự hội nghị khối G7 tại Evian-les-Bains, Pháp, ngày 17 Tháng Sáu. (Hình: Ludovic Marin/AFP via Getty Images)
Khi vừa bước vào Tòa Bạch Ốc trong nhiệm kỳ đầu hồi năm 2017, ông Trump gọi JCPOA là “thỏa thuận tồi tệ nhất trong lịch sử nước Mỹ.” Năm 2018, ông chính thức rút Mỹ khỏi thỏa thuận này, tái áp đặt các biện pháp trừng phạt và khởi động chiến lược “gây áp lực tối đa” nhằm buộc Iran phải chấp nhận một thỏa thuận mới tốt hơn.
Mười một năm sau ngày JCPOA ra đời, thế giới lại chứng kiến một văn kiện mới giữa Washington và Tehran. Đó là Bản Ghi Nhớ (MOU)14 Điểm được truyền thông quốc tế đăng tải trước khi Toà Bạch Ốc chính thức công bố vào sáng ngày 17 Tháng Sáu.
Nếu chỉ đọc các điều khoản được công bố công khai, người ta khó tránh khỏi câu hỏi: Sau hơn một thập niên đối đầu, trừng phạt, ám sát, chiến tranh, và khủng hoảng khu vực, liệu nước Mỹ có đang quay trở lại điểm xuất phát hay không? Và nếu có, liệu Washington hôm nay đang trở về với một thỏa thuận chặt chẽ hơn hay lỏng lẻo hơn so với thỏa thuận mà chính Tổng Thống Trump từng dành nhiều năm để lên án?
A-14 ĐIỂM TRONG BẢN GHI NHỚ GIỮA MỸ VÀ IRAN
Hôm Thứ Tư, 17 Tháng Sáu, một giới chức Tòa Bạch Ốc lần đầu tiên công bố toàn văn bản ghi nhớ giữa Mỹ và Iran, vạch ra lộ trình chấm dứt chiến tranh, nới lỏng trừng phạt, giải quyết chương trình nguyên tử của Tehran, và đàm phán một thỏa thuận cuối cùng trong vòng 60 ngày.
Điều 1: Mỹ và Iran tuyên bố chấm dứt ngay lập tức và vĩnh viễn mọi hoạt động quân sự trên tất cả các mặt trận, bao gồm cả Lebanon. Hai bên cam kết không đe dọa hoặc sử dụng vũ lực chống lại nhau trong tương lai.
Điều 2: Hai nước tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của nhau, đồng thời cam kết không can thiệp vào công việc nội bộ của đối phương.
Điều 3: Hai bên phải hoàn tất đàm phán và ký kết thỏa thuận cuối cùng trong thời hạn tối đa 60 ngày, chỉ được gia hạn khi cả hai cùng đồng ý.
Điều 4: Mỹ bắt đầu dỡ bỏ phong tỏa hải quân và các trở ngại khác đối với Iran ngay sau khi ký kết, hoàn tất trong vòng 30 ngày. Washington cũng đồng ý rút lực lượng khỏi khu vực lân cận Iran trong vòng 30 ngày sau khi thỏa thuận cuối cùng được ký.
Điều 5: Iran bảo đảm tự do lưu thông hàng hải qua eo biển Hormuz trong vòng 60 ngày theo cả hai chiều, không thu phí đối với tàu thương mại. Tehran cũng phải hoàn tất việc rà phá thủy lôi trong vòng 30 ngày, đồng thời mở đàm phán với Oman và các quốc gia vùng Vịnh về cơ chế quản lý tương lai của eo biển này.
Điều 6: Mỹ cùng các đối tác trong khu vực sẽ xây dựng một kế hoạch tái thiết và phát triển kinh tế cho Iran trị giá tối thiểu $300 tỷ. Cơ chế thực hiện sẽ được hoàn tất trong vòng 60 ngày, và Mỹ cam kết cấp mọi giấy phép cũng như miễn trừ cần thiết cho các giao dịch tài chính liên quan.
Điều 7: Mỹ cam kết chấm dứt toàn bộ các biện pháp trừng phạt đối với Iran, bao gồm các nghị quyết của Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc, các nghị quyết của Cơ Quan Nguyên Tử Năng Thế Giới (IAEA) và các lệnh trừng phạt đơn phương của Mỹ. Lộ trình cụ thể sẽ được xác định trong thỏa thuận cuối cùng.
Điều 8: Iran tái khẳng định sẽ không mua hoặc phát triển vũ khí nguyên tử. Hai bên đồng ý giải quyết lượng uranium làm giàu hiện có thông qua một cơ chế được thống nhất chung, trong đó phương án cơ bản là pha loãng số uranium này ngay trên lãnh thổ Iran dưới sự giám sát của IAEA. Các hoạt động làm giàu uranium trong tương lai sẽ được thảo luận trong khuôn khổ thỏa thuận cuối cùng.
Điều 9: Trong thời gian chờ đàm phán, hai bên giữ nguyên hiện trạng. Iran tiếp tục duy trì tình trạng hiện tại của chương trình nguyên tử, trong khi Mỹ cam kết không áp đặt thêm trừng phạt mới hoặc triển khai thêm lực lượng quân sự tới khu vực.
Điều 10: Bộ Tài Chính Mỹ ban hành lệnh miễn trừ ngay lập tức để Iran xuất cảng dầu thô, sản phẩm dầu hỏa, và các sản phẩm liên quan. Các miễn trừ này cũng bao gồm dịch vụ ngân hàng, bảo hiểm, và vận tải cho đến khi các biện pháp trừng phạt được chấm dứt hoàn toàn.
Điều 11: Mỹ cho phép Iran nhận lại toàn bộ các khoản tiền và tài sản bị phong tỏa hoặc hạn chế. Hai bên sẽ thống nhất quy trình giải ngân trong quá trình đàm phán. Các khoản tiền này cấp cho thực thể nào đều do Ngân Hàng Quốc Gia Iran chỉ định, với các giấy phép cần thiết do Mỹ cấp.
Điều 12: Thiết lập một cơ chế điều hành chung nhằm giám sát việc thực hiện bản ghi nhớ cũng như việc tuân thủ thỏa thuận cuối cùng trong tương lai.
Điều 13: Sau khi các bước ngưng bắn, rút lực lượng hải quân, mở eo biển Hormuz, miễn trừ cấm vận dầu hỏa, và giải phóng tài sản được triển khai, hai bên sẽ bắt đầu thương lượng các nội dung còn lại của thỏa thuận cuối cùng. Trình tự này gắn trực tiếp với việc thực hiện các điều số 1, 4, 5, 10, và 11.
Điều 14: Thỏa thuận cuối cùng phải được Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc phê chuẩn bằng một nghị quyết có tính ràng buộc.
B-TRUMP LÀM LỢI HƠN CHO IRAN SO VỚI OBAMA
Dựa trên các điều khoản đã đối chiếu, thỏa thuận 2015 của Obama làm tốt hơn cho lợi ích an ninh quốc gia Mỹ. Thỏa thuận 2026 của Trump chỉ đặt trên căn bản giải quyết vấn đề ngắn hạn trước mắt như ngưng chiến, mở eo biển Hormuz, giảm giá dầu. Nhưng về nguyên tử, đòn bẩy và trừng phạt, lại yếu hơn nhiều so với những gì cựu Tổng Thống Obama đạt được hồi năm 2015.
Sau đây là những điểm căn bản khác biệt giữa thỏa thuận Obama 2015 và Trump 2026 được trang tin United Against Nuclear Iran trình bày.
1-Mục tiêu chính
Obama 2015: Tập trung rất rõ vào một mục tiêu, đó là khóa chương trình nguyên tử Iran, kéo dài thời gian Iran cần để chế tạo bom, đặt Iran dưới giám sát quốc tế. JCPOA buộc Iran giảm mạnh kho uranium, giới hạn làm giàu ở mức 3.67%, giảm số máy ly tâm, và chịu giám sát của IAEA trong nhiều năm.
Trump 2026: Mục tiêu rộng hơn nhưng lỏng lẻo hơn gồm ngưng chiến, mở eo biển Hormuz, dỡ phong tỏa hải quân, cho Iran bán dầu, giải phóng tài sản và mở đàm phán nguyên tử trong 60 ngày. Nhưng vấn đề khó nhất, như tương lai chương trình nguyên tử của Iran bị đẩy sang thỏa thuận cuối cùng.
Nhận định: Ông Obama có một thỏa thuận nguyên tử thật sự. Ông Trump chỉ có thỏa thuận ngưng chiến trước mắt và khung đàm phán.
2-Uranium và nguyên tử
Obama 2015: Iran phải giảm kho uranium làm giàu xuống mức rất thấp, chỉ còn 300 kg uranium làm giàu thấp trong 15 năm, và chỉ được làm giàu ở mức 3.67%.
Trump 2026: Iran chỉ tái khẳng định không mua hoặc chế tạo vũ khí nguyên tử. Kho uranium làm giàu sẽ được xử lý bằng cơ chế sau này, tối thiểu là pha loãng tại chỗ dưới sự giám sát IAEA.
Nhận định: Ông Obama buộc Iran giảm năng lực nguyên tử trước khi được hưởng lợi lớn. Ông Trump cho Iran giữ nhiều thứ trong tay và bàn tiếp sau đó.
3-Trừng phạt
Obama 2015: Mỹ và quốc tế dỡ một phần trừng phạt nguyên tử sau khi Iran thực hiện các bước được kiểm chứng.
Trump 2026: Mỹ ban hành lệnh miễn trừ ngay để Iran xuất cảng dầu hỏa, mở đường cho giải phóng tài sản, và cam kết thảo luận chấm dứt mọi loại trừng phạt, kể cả trừng phạt đơn phương sơ cấp, thứ cấp, và nghị quyết Liên Hiệp Quốc.
Nhận định: Đây là điểm yếu lớn của ông Trump. Mỹ cho Iran lợi ích kinh tế sớm, trong khi chưa “khóa” xong chương trình nguyên tử.
4-Vị thế chiến lược của Iran
Obama 2015: Iran được công nhận quyền sử dụng nguyên tử dân sự, nhưng bị giới hạn chặt trong khuôn khổ quốc tế.
Trump 2026: Iran được lợi nhiều mặt với những điều khoản Mỹ dỡ phong tỏa cảng-biển, không đưa thêm quân, cho bán dầu, mở tài sản bị đóng băng, bàn chương trình tái thiết trị giá ít nhất $300 tỷ, và eo biển Hormuz trở thành “lá bài chính thức” trong văn bản.
Nhận định: Thỏa thuận của ông Trump 2026 bộc lộ Iran có thế mạnh hơn nhiều so với năm 2015.
C-IRAN CÓ LỢI TÀI CHÍNH VỚI TRUMP HƠN LÀ VỚI OBAMA
Tổng Thống Trump dành gần một thập niên chỉ trích JCPOA. Bất cứ khi nào thuận tiện, ông đều tuyên truyền rằng ông Obama “trả tiền cho Iran” và “cho Iran quá nhiều” như trang tin New York Post tường trình.
Nhưng nếu MOU 2026 được thực hiện đầy đủ thì câu chuyện hoàn toàn không giống như ông chủ Mar-a-Lago la lớn.
Thỏa Thuận Obama 2015
Iran nhận: Khoảng $50 tỷ giải ngân-Khôi phục dầu hỏa-Đầu tư quốc tế.
MOU Của Trump 2026
Iran có thể nhận: Hơn $100 tỷ tài sản bị đóng băng-Doanh thu dầu hỏa được phục hồi-Dỡ các lệnh phong tỏa-Chấm dứt phần lớn trừng phạt-Quỹ tái phát triển khoảng $300 tỷ.
Về mặt tài chính thuần túy, bản MOU 2026 của ông Trump có giá trị kinh tế tiềm năng đối với Iran lớn hơn JCPOA 2015 từ hai đến bốn lần. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng nhiều lợi ích trong MOU 2026 vẫn còn mang tính điều kiện và phụ thuộc vào việc hai bên hoàn tất thỏa thuận cuối cùng trong 60 ngày tới.
D-“ĐI ĐÂU LOANH QUANH CHO ĐỜI MỎI MỆT”
Năm 2015, ông Donald Trump và phong trào MAGA xây dựng cả một lập luận chính trị dựa trên việc công kích JCPOA của Tổng Thống Barack Obama. Thỏa thuận ấy bị mô tả là mềm yếu, là sự đầu hàng trước Iran, là một trong những sai lầm lớn nhất trong chính sách đối ngoại của nước Mỹ.
Rồi nước Mỹ bước vào một cuộc hành trình kéo dài hơn một thập niên để sau đó dẫn đến các cuộc không kích, hỏa tiễn bay tàn phá nhiều thành phố khiến hàng ngàn thường dân Iran thiệt mạng, rồi kinh tế thế giới phải trả giá cho những đợt khủng hoảng liên tiếp quanh eo biển Hormuz.
Thiệt hại trước mắt đối với nước Mỹ không chỉ là hàng chục tỷ đô la chiến phí nhưng điều quan trọng hơn, mà tiền tỷ không thể mua được, đó là 13 sinh mạng quân nhân Mỹ.
Tất cả tổn thất đó được biện minh bằng một lời hứa rất đơn giản của ông chủ Mar-a-Lago. Đó là nước Mỹ sẽ đạt được một thỏa thuận tốt hơn những gì ông Obama đạt được.
Nhưng đây chính là nghịch lý lớn nhất: MOU 2026 cho Iran nhiều hơn về tài chánh lẫn điều kiện nguyên tử so với JCPOA năm 2015.
Mười một năm đi trở về “dưới” vạch xuất phát khiến người ta lại nhớ đến câu hát của cố nhạc sĩ Trịnh Công Sơn: “Đi đâu loanh quanh cho đời mỏi mệt.”
