* Phỏng vấn họa sĩ Ann Phong, giám khảo thi AP Studio Art của Bộ Giáo Dục Hoa Kỳ
Ngọc Lan/Người Việt
WESTMINSTER (NV) – Từ 6 năm qua, họa sĩ Ann Phong là thành viên gốc Việt duy nhất được ban chấm thi của Hội Ðồng Giáo Dục Ðại Học Mỹ (College Board of Education) mời cộng tác trong cương vị giám khảo cho các ứng cử viên thi lấy bằng giảng dạy (Teaching Credential Program) và cho các em trung học trong chương trình thi AP Studio Art.
Tốt nghiệp Cao Học Mỹ Thuật (MFA) tại Ðại Học Cal State Fullerton năm 1995, họa sĩ Ann Phong đã tham dự hơn 60 cuộc triển lãm cá nhân và nhóm ở nhiều phòng tranh và viện bảo tàng. Tác phẩm của cô được trưng bày ở Los Angeles, Orange County, San Jose, Oakland, San Francisco, Houston, Pennsylvania, Vancouver, Paris, Thái Lan, và Nhật.
Một số tranh của Ann Phong được những nhà sưu tầm tranh tư nhân và những nơi công cộng lưu trữ, như tại The Queen Gallery, Bangkok, Thái Lan; Ðại Học Cal Poly Pomona và Ðại Học Cal State Fullerton.
Bằng kinh nghiệm của mình, họa sĩ Ann Phong có cuộc phỏng vấn dành cho độc giả Người Việt xoay quanh vấn đề tại sao phụ huynh nên khuyến khích con em lấy lớp AP Studio Art và làm thế nào để các em có thể đạt điểm cao trong kỳ thi AP đó.
 |
|
Họa sĩ Ann Phong, thành viên gốc Việt duy nhất được ban chấm thi của Hội Ðồng Giáo Dục Ðại Học Mỹ mời cộng tác trong cương vị giám khảo cho các ứng cử viên thi lấy bằng giảng dạy và cho các em trung học trong chương trình thi AP Studio Art. (Hình: Ann Phong cung cấp)
|
Học sinh Việt chưa chú trọng đến môn AP Studio Art
Ngọc Lan (NV): Qua 6 năm làm thành viên trong ban giám khảo của Bộ Giáo Dục Hoa Kỳ để chấm thi AP Studio Art, cảm nghĩ đầu tiên của chị là gì?
Họa sĩ Ann Phong: Kinh nghiệm 6 năm làm giám khảo cho tôi thấy không có nhiều học sinh gốc Việt theo học môn này. Môn AP Studio Art dường như không được coi trọng trong cộng đồng Việt Nam. Xung quanh đây mình thấy các bậc phụ huynh thường khuyến khích con cái học bác sĩ, nha sĩ, luật sư, chứ không ai chịu khuyên con đi học làm họa sĩ, nhạc sĩ, hay làm báo càng không. Thành ra từ khi tham gia vào ban giám khảo này, tôi mới thấy choáng váng khi thấy trong đó là cả một chân trời mới mà người Việt Nam mình không biết gì hết.
NV: Theo chị, tại sao học sinh nên lấy lớp AP Studio Art?
Họa sĩ Ann Phong: Lấy lớp AP về nghệ thuật, tức Studio Art, hay ở chỗ môn học này có thể quân bình cho các em trong việc học Toán Lý Hóa. Bởi nó giúp cho đầu óc các em được thư giãn, tạo điều kiện cho các em sáng tác. Mà chính phần sáng tác là phần khi nộp đơn vào đại học người ta muốn tìm.
Khi các em nộp đơn vào trường y, trường luật, bao giờ họ cũng hỏi xem các em có biết gì khác không. Học AP Studio Art không phải để làm họa sĩ, mà để biết ngoài chuyện học sách vở mình còn biết sáng tác, sáng tạo, lúc ra đời mình biết sử dụng việc sáng tạo để làm việc. Trường đại học thích những người như thế.
Các em học sinh Mỹ học lớp này rất nhiều. Khi vào đại học, các em nộp điểm, thì điểm AP này trở thành điểm dư để họ xin học bổng. Trong khi người Việt Nam lại dường như không biết đến chuyện này.
NV: Số lượng học sinh học AP trên toàn quốc có nhiều không?
Họa sĩ Ann Phong: Năm đầu tiên tôi chấm thi, cách đây 6 năm, có khoảng 40,000 bài gửi tới, nhưng năm vừa rồi chấm tới 80,000 bài. Mà không chỉ có bài của học sinh trong nước Mỹ, mà còn có bài của học sinh từ Nhật, từ Đại Hàn, Canada, Thổ Nhĩ Kỳ, Hungary gửi qua.
Đặc biệt, năm nay lại có cả bài của học sinh Miến Điện gửi tới nữa. Chính vì vậy tôi mới càng ngạc nhiên! Việt Nam không chịu học môn này, trong khi Miến Điện mới mở cửa thôi mà các trường trung học của họ đã cho học sinh học, gửi bài qua cho chúng tôi chấm. Bởi vì khi Mỹ chấm thì nó thành một tiêu chuẩn, người ta thích.
NV: Làm sao biết là học sinh gốc Việt không dự lớp AP Studio Art nhiều?
Họa sĩ Ann Phong: Nhìn vào cách vẽ thì biết. Năm nay tôi thấy nhiều tranh của học sinh Đại Hàn, vì cách họ xài “backgrounds,” cách họ vẽ sẽ thể hiện được nguồn gốc của người vẽ. Như tôi là một họa sĩ gốc Việt, thì cho dù tôi vẽ Mỹ cách mấy thì nó cũng có nét Việt Nam trong đó.
Năm nay có nhiều tranh của học sinh Đại Hàn, trong đó có Đại Hàn ở Mỹ và có Đại Hàn ở Đại Hàn. Từ bối cảnh trong tranh mình biết xuất xứ của học sinh đó, nhưng hoàn toàn không thấy học sinh Việt Nam. Hay có thể mấy em không xài bất kỳ thứ gì dính tới văn hóa Việt Nam, hoặc là không có nhiều em tham dự những lớp đó?
Nên hiểu là học AP Studio Art không phải là để thành họa sĩ mà là để mở mang trí thức.
 |
|
Poster của chương trình thi AP Studio Art của Bột Giáo Dục Hoa Kỳ. (Hình: Ann Phong cung cấp)
|
Làm thế nào để đạt điểm cao trong kỳ thi AP Studio Art?
NV: Chị vui lòng giới thiệu đôi nét về thành phần ban giám khảo chấm AP Studio Art của Bộ Giáo Dục.
Họa sĩ Ann Phong: Tôi chỉ là một trong số 180 thành viên ban giám khảo. Đa phần là người Mỹ trắng. Châu Á có 5 người, 2 người Nhật, 2 người Đại Hàn, và chỉ có mình tôi là người gốc Việt. Trong số 180 giám khảo, có khoảng một nửa là giáo sư đại học về hội họa, một nửa là giáo sư trung học dạy AP. Họ chọn như vậy để lúc chấm mới có điểm công bằng.
Muốn trở thành giám khảo, cần phải cho họ coi tác phẩm của mình, cho biết quá trình dạy học của mình, dạy bao lâu, có đủ sức để chấm hay không. Ai không đủ sức thì năm sau không thấy trở lại.
NV: Cách gửi bài và chấm thi AP Studio Art diễn ra như thế nào?
Họa sĩ Ann Phong: Với những em muốn học AP Studio Art thì phải bắt đầu học từ đầu năm lớp 10 mới có đủ bài để nộp.
Vào Tháng Năm, khi học lớp 11 hay 12, các em thi AP mới gửi bài.
Học sinh gửi bài theo 2 loại, một loại là gửi bản vẽ thật gồm có 5 bức, một loại là gửi hình JPEG qua Internet có 12 bức.
Vòng đầu là chấm các bản vẽ gửi qua Internet. Giám khảo sẽ đọc những gì các em viết tại sao em vẽ cái này, tại sao em chọn đề tài này. Khi viết nên ngắn gọn, đừng lê thê dài dòng. Rồi coi các bức tranh vẽ có theo lời các em viết không. Giám khảo sẽ tìm nét lạ của bức tranh, sau đó mới tới bố cục, rồi màu sắc. Do đó đẹp là điểm chót. Ý tưởng là cái được điểm cao nhất.
Với bản vẽ thật gửi thi AP có 5 tấm là tốt nhất, trong đó có hình vẽ than chì, hay màu, hay gì cũng được. Các em không cần vẽ lớn, size lớn nhất là 18 inchX24 inch. Các bản vẽ này được sắp xếp trên bàn, giám khảo cứ đi ngang chấm điểm.
Một bài có đến 3 người chấm, rồi mới lấy điểm trung bình. Nhưng khi có sự chênh lệch khoảng 2 điểm trở lên giữa các giám khảo thì phải có thêm một người thứ tư chấm.
NV: Theo chị, làm thế nào để các em có thể đạt điểm cao trong kỳ thi AP Studio Art?
Họa sĩ Ann Phong: Phải chọn cho mình một chủ đề, chủ đề đó phải thật với lòng mình, như về gia đình, về bạn trai bạn gái, về chuyện học hành, hay sự xa lạ khi tới nước Mỹ… Đó là chủ đề mà người khác không có, mình chọn cái đó rất hay.
Nhiều khi các em không biết điểm các em thấp là do các em không chọn được chủ đề, lại đi ăn cắp chủ đề của người ta, mà khi ban giám khảo thấy hình copy là rớt liền, vì đó không phải là sự sáng tác.
Điểm cao nằm ở cái thật, cái đặc biệt chứ không phải cái đẹp. Thầy cô muốn các em phải thật với lòng mình, khi đó các em sẽ biết để ý nhân vật chính để vẽ, biết để ý toàn cảnh phía sau để vẽ, khi đó bức tranh sẽ có điểm chính, điểm phụ. Đó là cái người ta chấm điểm mà các em không biết. Các em nào có thắc mắc gì cứ hỏi email cho tôi: [email protected] tôi sẵn sàng hướng dẫn những gì tôi biết.
NV: Cám ơn họa sĩ Ann Phong đã dành cho Người Việt cuộc chuyện trò này.
—
Liên lạc tác giả: [email protected]