LÂM ĐỒNG, Việt Nam (NV) – Ngoài một người thiệt mạng, vụ vỡ hồ chứa nước trên núi Tân Lai, tỉnh Lâm Đồng, đã ảnh hưởng đến tài sản của hàng trăm gia đình nhưng hơn nửa năm qua, giới hữu trách địa phương vẫn chưa bồi thường cho người dân.
Theo báo Người Lao Động hôm 15 Tháng Sáu, những ngày này, khi đi qua khu vực chân núi Tân Lai, xã Tuy Phong, tỉnh Lâm Đồng, dấu vết của vụ vỡ hồ chứa nước vẫn còn hiện hữu trên nhiều khu vực đất sản xuất của người dân.
Hoa màu, nhà cửa của người dân dưới chân núi Tân Lai, tỉnh Lâm Đồng, bị thiệt hại sau khi vỡ hồ chứa nước. (Hình: Châu Tỉnh/Người Lao Động)
Theo phúc trình ban đầu, sự việc vỡ hồ Tân Lai đêm 1 Tháng Mười Một, 2025, khiến một người thiệt mạng, cuốn trôi tài sản của 374 gia đình, gây thiệt hại bồi lấp, xói mòn nghiêm trọng hơn 125 hécta đất sản xuất, hệ thống tưới tiêu hư hỏng, vật nuôi bị cuốn trôi,… khiến nhiều gia đình phải vay mượn để khôi phục sản xuất, ổn định cuộc sống.
Ông NVH, một người dân bị mất gần như toàn bộ vườn táo đang chuẩn bị thu hoạch cho biết hiện nhiều diện tích đất vẫn bỏ hoang do bùn cát vùi lấp quá sâu, không thể canh tác. Người dân muốn khôi phục lại vườn tược nhưng ngặt nỗi vốn liếng đã trôi theo dòng nước, ngân hàng thì ái ngại không cho vay tiếp.
“Người dân chúng tôi không đòi hỏi gì ngoài việc cơ quan chức năng sớm làm rõ nguyên nhân sự việc để xác định trách nhiệm bồi thường. Thiệt hại đã xảy ra rồi, giờ ai cũng mong có cơ sở để xem xét bồi thường, hỗ trợ người dân ổn định cuộc sống,” ông H. bày tỏ.
Theo ông H., việc sớm có kết luận điều tra không chỉ để làm rõ trách nhiệm đúng sai, mà còn là chiếc “phao cứu sinh” để người dân có nguồn kinh phí bồi thường, khôi phục sinh kế hiện nay.
Đề cập thêm về sự chờ đợi mỏi mòn này, trả lời báo Người Lao Động, ông Phạm Thành Bắc, chủ tịch xã Tuy Phong, thừa nhận cho biết đến nay các đơn vị hữu trách vẫn “đang chờ yếu tố then chốt” là kết quả điều tra của công an để xác định trách nhiệm bồi thường.
“Từ kết luận điều tra, sau đó sẽ là bản án của tòa án (nếu có) để xác định việc vỡ hồ trên núi Tân Lai là nhân tai hay thiên tai, trách nhiệm thuộc về ai? Trên cơ sở đó, cơ quan hữu trách sẽ xác định phần trách nhiệm dân sự trong tổ chức bồi thường cho các hộ dân bị thiệt hại dưới chân núi,” ông Bắc lý giải.
Đáng chú ý, trong đơn tố cáo của người dân xã Tuy Phong gửi cho chủ tịch tỉnh Lâm Đồng hôm đầu Tháng Sáu vừa qua đã chỉ đích danh Ủy Ban Nhân Dân Xã Tuy Phong “thiếu trách nhiệm trong công tác quản lý” dẫn đến việc vỡ hồ chứa nước của trang trại Việt Phong Phú, gây hậu quả nghiêm trọng về người và tài sản.
Toàn cảnh dự án của trang trại Việt Phong Phú trên núi Tân Lai. (Hình: Châu Tỉnh/Người Lao Động)
Trước đó, hôm 13 Tháng Mười Một, 2025, Viện Kiểm Sát Tỉnh Lâm Đồng đã khởi tố vụ án “vi phạm quy định về xây dựng gây hậu quả nghiêm trọng,” liên quan vụ vỡ hồ chứa nước trên núi Tân Lai.
Thời điểm đó, cơ quan hữu trách cũng phát đi “thông báo khẩn” kêu gọi các cá nhân, hộ dân bị thiệt hại về người và tài sản “liên hệ, trình báo, cung cấp hồ sơ, tài liệu liên quan nhằm phục vụ công tác điều tra, xác định thiệt hại.”
Để xoa dịu dư luận, chủ tịch tỉnh Lâm Đồng cho biết thanh tra tỉnh này đã có văn bản đề nghị công an tỉnh cung cấp thông tin về việc khởi tố vụ án, kết quả thực hiện đối với vụ vỡ hồ chứa nước trên núi Tân Lai của Trang trại Việt Phong Phú trong ngày 15 Tháng Sáu.
Hiện người dân xã Tuy Phong đang chờ xem giới hữu trách có thực hiện sự chỉ đạo của cấp trên hay chỉ là cách “câu giờ” né trách nhiệm của giới hữu trách địa phương. (Tr.N) [kn]
OCEANSIDE, California (NV) – Sau cuộc săn lùng sáu tiếng đồng hồ, hai nghi can bị bắt ở căn cứ Camp Pendleton và có hơn 50 kg ma túy bị tịch thu.
Theo đài KTLA hôm Thứ Bảy, 13 Tháng Sáu, có hai nghi can đột nhập vào căn cứ của Thủy Quân Lục Chiến này, khiến căn cứ phải ra lệnh ở trú ẩn tại chỗ và hủy lệnh đó sau khi săn lùng sáu tiếng đồng hồ.
Nhân viên công lực truy lùng nghi can trong căn cứ Camp Pendleton. (Hình: Naval Criminal Investigative Service)
Cơ Quan Điều Tra Hình Sự Hải Quân (NCIS) cho biết sự việc bắt đầu khi hai nghi can đang chạy trốn khỏi nhân viên công lực địa phương đột nhập vào căn cứ. Họ bỏ xe lại tại khu vực nhà ở trong căn cứ, khiến nhân viên công lực phải ra lệnh trú ẩn tại chỗ tạm thời để bảo vệ cộng đồng trong căn cứ.
NCIS cho hay họ huy động khoảng 30 người, bao gồm thành viên của các cơ quan công lực liên bang, tiểu bang, và địa phương, để truy lùng hai nghi can. Sau sáu giờ truy lùng, hai nghi can bị bắt và không ai gặp nguy hiểm.
Các giới chức cho biết họ tịch thu được 51 kg ma túy cocaine và fentanyl trong xe của hai nghi can.
NCIS cho biết họ thành công trong việc bắt giữ nghi can nhờ hợp tác với những cơ quan công lực như Sở Cảnh Sát Orange County, Cơ Quan Thực Thi Ma Túy, Biên Phòng Mỹ, và Văn Phòng Cảnh Sát Trưởng Camp Pendleton.
Tuy nhiên, NCIS chưa cho biết thông tin về hai nghi can như danh tánh, nơi cuộc rượt đuổi bắt đầu trước khi đến căn cứ Camp Pendleton và họ sẽ bị truy tố những tội danh nào.
Camp Pendleton là căn cứ Thủy Quân Lục Chiến lớn nhất Hoa Kỳ, cách Little Saigon, nơi có cộng đồng người Việt lớn nhất hải ngoại, khoảng 70 dặm về phía Nam. Đây cũng là trại tạm cư lớn nhất của người Việt Nam tại Mỹ hồi Tháng Năm, 1975, ngay sau khi Cuộc Chiến Việt Nam chấm dứt. (TL) [đ.d.]
Trump khoe Hormuz “miễn phí vĩnh viễn,” Iran: chỉ miễn 60 ngày, sau đó phí dịch vụ
Trong phỏng vấn với báo New York Times chiều Chúa Nhật 14/6, Tổng thống Trump tuyên bố thỏa thuận với Iran sẽ bảo đảm eo biển Hormuz được mở và “miễn thu phí quá cảnh vĩnh viễn”.
Phó Tổng Thống JD Vance hôm thứ Hai nói với CNBC rằng thỏa thuận Mỹ-Iran sẽ giúp Hormuz được mở lại mà không thu lệ phí đối với tàu bè quốc tế “trong thời gian dài sắp tới”.
Tuy nhiên, cả New York Times lẫn CNBC đều lưu ý rằng Iran chỉ đình chỉ thu phí trong 60 ngày đầu tiên sau khi Hormuz được mở lại. Phía Iran nói sau đó, Iran và Oman sẽ bắt đầu thu một khoản “phí dịch vụ” đối với tàu thuyền quốc tế.
Luật Sư LyLy Nguyễn chuyên về Hoạch Ðịnh Tài Sản, Luật Sư LyLy chuyên thảo Di Chúc và Tín Mục (trust), ủy quyền điều hành tất cả tài sản, dặn dò săn sóc y tế khi bất lực và hoạch định kế nghiệp. Về Luật Thương Mại, Luật Sư LyLy giúp thành lập công ty và tổ hợp hùn hạp. Nếu cần tham khảo riêng xin liên lạc với Luật Sư LyLy Nguyễn tại văn phòng ở địa chỉ: 17151 Newhope Street, Suite 113, Fountain Valley, California 92708. Điện thoại: (714) 531-7080, website: www.lylylaw.com
Luật Sư LyLy Nguyễn
Bạn tình có thể lập tín mục song hành với di chúc giống như vợ chồng thành hôn. (Hình minh họa: Storyblocks.com)
Hoa Kỳ là một xứ tự do, đời sống cá nhân thời nay không bị gò bó vào khuôn khổ gia đình cho nên có rất nhiều cặp “bạn tình” sống chung với nhau lâu năm chẳng bao giờ cưới. Tuy nhiên luật pháp chỉ dựa trên căn bản gia đình cổ truyền để bảo vệ quyền lợi cho người hôn phối chính thức nên những người sống với nhau không có hôn thú vẫn kể như độc thân.
Không những chỉ có vợ chồng có hôn thú mới cần đến dự tính tài sản. Những người độc thân nhưng có con riêng cần tính đến việc ủy thác giám hộ cho trẻ thơ nếu không may chết đi. Dù có hay không có con nhỏ người độc thân vẫn nên lập “luật quyền chăm sóc sức khỏe” (health-care powers of attorney), “di chúc sống” (living will) hay các phương cách tương tự để dự trù biện pháp ứng phó trường hợp lâm nạn bị tàn phế hay chờ chết vì nan y. Nhiều khi người này muốn để lại các vật sở hữu cho người thân hay đoàn thể nào đó qua di chúc hay tín mục. Những người giầu có và nắm gia sản lớn thường dùng nhiều kỹ thuật tránh thuế để hiến tặng của cải cho thân nhân, bạn bè, hay đoàn thể thay vì để tiền rơi vào tay chính phủ.
Luật pháp bảo đảm cho vợ chồng chính thức được hưởng phần gia tài khi một trong hai người chết đi bất kể di chúc viết ra sao. Ngược lại “bạn tình” nhưng không kết hôn, nếu một người qua đời thì di sản sẽ về gia đình chính thức như cha mẹ, anh em,… của người chết nếu không có di chúc. Những cặp sống như vợ chồng mà không hôn thú có thể vì gia đình không đồng ý hay vì một lý do nào khác như cản trở của xã hội và pháp lý thí dụ như những cặp “đồng tính luyến ái.” Tuy nhiên cũng như những cặp vợ chồng chính thức họ đều muốn khi chẳng may chết đi sẽ để lại của cải cho người đã từng chia sẻ cuộc đời thí dụ như mua bảo hiểm nhân thọ chẳng hạn. Thông thường tùy theo số tài sản để lại, bạn tình có thể lập tín mục song hành với di chúc giống như vợ chồng thành hôn. Dù lập di chúc hay tín mục cũng cần phải tính trước nếu chết đi thì an bài các trương mục ngân hàng chung và riêng cùng các tài sản khác ra sao. Đặc biệt quan trọng nên lập các điều khoản về những của cải cùng bỏ tiền ra mua sắm trong suốt thời gian chung sống. Vấn đề rắc rối thường xảy ra vì những tài sản cá nhân có giá như nữ trang, đồ sưu tầm quí hiếm, máy móc và đồ đạc nội thất,… Nếu không liệt kê trong bản dự trù tài sản thì tòa án sẽ xử về tay thân nhân gia đình người quá cố.
Sau đây là tóm tắt các văn kiện quan trọng cần thiết lập cho các bạn tình. Trước hết là di chúc, những cặp chung sống không hôn thú nên lập di chúc để xác định di sản để lại cho ai vì nếu không có di chúc tòa sẽ xử cho thân nhân có liên hệ huyết thống như cha mẹ, anh chị em được hưởng trong khi người tình không cưới sẽ chẳng được gì hết mặc dù đã từng sống chung với nhau nhiều năm như vợ chồng. Sau nữa là tín mục, những cặp sống chung với nhau nên lập “tín mục sinh thời loại thay đổi được” (revocable living trust). Loại tín mục này có khả năng (1) bảo vệ họ khi bị mất năng lực thể chất hay tâm thần, (2) tránh không bị tòa án chi phối qua thủ tục “giải quyết di sản” (probate), và (3) để lại được tài sản cho người thụ hưởng do mình chỉ định. Cả hai người bạn tình đều nên lập hai tín mục riêng rẽ cho tài sản riêng của mỗi người và cùng lập chung một tín mục thứ ba cho các món của cải chung. Trong tín mục riêng mỗi người đều có quyền để lại của cải riêng như tặng phẩm cho bất cứ bạn bè hay thân nhân theo ý mình. Còn tín mục chung nếu một người chết đi sẽ để lại cho người còn sống hay cho bạn bè chung. Dĩ nhiên không cần phải có thật nhiều tiền của mới lập được tín mục sinh thời mà chỉ cần một số tiền nhỏ cũng mở được.
Ngoài ra còn một loại thỏa thuận khác gọi là “giao kết sống chung” (cohabitation agreement). Người Mỹ khi chung sống không hôn thú thường lập loại giao kết này bao gồm nhiều tiết mục quan trọng đáng lưu ý. Bản “giao kết sống chung” thường có phần ủy nhiệm “luật quyền hỗ tương” (mutual power of attorney) dưới luật pháp hai người đều có quyền quyết định và hành động thay thế cho nhau trong trường hợp lỡ không may có người bị mất năng lực thể chất hay tâm thần. Tuy nhiên khi ủy thác “luật quyền” (power of attorney) để người khác hành động thay thế cần phải cẩn thận cân nhắc kỹ lưỡng hậu quả bởi vì trên mặt pháp lý người nắm “luật quyền” sẽ có toàn quyền quyết định không cần ý kiến mình.
Một loại khác, “luật quyền lâu bền” (durable power of attorney viết tắt là DPA) thường được dùng trong giao dịch thương mại để ủy nhiệm một đại diện có quyền chi tiêu tiền bạc, ký tên thay thế trong các hợp đồng hay thay mặt cho chủ nhân đảm nhiệm nhiều trọng trách khác. Nhiều cặp bạn tình sống chung không hôn thú cũng muốn sử dụng “luật quyền lâu bền” theo kiểu này khi một trong hai người bị mất khả năng thể chất hay tâm thần vì tuổi tác, bệnh tật hay thương tích; nhưng đặt điều khoản vô hiệu hóa khi người ấy vẫn còn đầy đủ năng lực. Nếu một người không muốn bạn tình nắm trọn “luật quyền” nhất là khi cuộc sống chung bắt đầu cảm thấy chán nhau thì nên nhờ luật sư thảo ra bản “luật quyền co dãn” (a springing power of attorney) theo đó chỉ có hiệu lực khi được một bác sĩ chính thức chứng nhận mình mất năng lực. Tuy nhiên cần kiểm điểm chắc chắn xem luật tiểu bang nơi mình cư ngụ có chấp nhận loại này không. Nhiều luật sư không ủng hộ cách này với lý luận rằng đã không tin ai thì ngay từ đầu tốt hơn hết đừng ủy thác quyền hành cho họ. Hơn nữa đã từng xẩy ra nhiều hoàn cảnh khó nhận định chính xác được tình trạng bất lực, hoặc năng lực “lúc còn lúc mất”. Cũng có trường hợp người bệnh xuất ngoại không chẩn bệnh được hoặc giản dị hơn là đi biệt tích luôn. Một giải pháp khác là chỉ định một người thay thế phụ (co-agent) có bổn phận ngầm kiểm soát hành vi của người được ủy thác chính thức.
Vì lý do khó xác định tình trạng mất năng lực khi dùng “luật quyền co dãn” nên nhiều luật sư thích dùng tín mục loại thay đổi được để làm phương cách điều hành tài sản khi thân chủ lâm vào tình trạng này. Ngoài ra như đã đề cập ở trên còn có thể ủy thác “luật quyền chăm sóc sức khỏe” để người khác quyết định mọi chuyện điều trị y khoa trong trường hợp mất khả năng; nhưng người này không có quyền hạn gì về tiền bạc hay các vấn đề khác ngoài sức khỏe hay y tế. Cũng còn phương pháp khác là lập “di chúc sống” theo đó có xác định phương pháp điều trị mà mình muốn hay không muốn, đồng thời không cho phép bất cứ ai quyết định về sức khỏe của mình.
Bản “giao kết sống chung” cũng có thể ủy thác quyền giám hộ hay bảo quản chung (mutual guardianship or conservatorship) để săn sóc cho nhau khi bị hoạn nạn. Điều này rất quan trọng nhất là trong trường hợp gia đình của một trong hai người không nhìn nhận cuộc sống chung này. Nếu không có giao kết thì tòa án sẽ chỉ định một người khác làm giám hộ trong trường hợp mất năng lực mà thường là một nhân vật trong gia đình chính của nạn nhân thay vì với người bạn tình nhưng không có quyền hạn pháp lý.
Luật pháp bao giờ cũng tự động hủy bỏ di chúc và các hồ sơ liên hệ trong các vụ ly dị của cặp vợ chồng có hôn thú. Tuy nhiên đặc điểm an toàn này không có ở các di chúc, “giao kết sống chung,” “hợp đồng thiết lập di chúc” hoặc các giấy tờ tương tự của bạn tình. Do đó trong các văn kiện trên phải ghi rõ điều khoản đặc biệt sửa lại bản giao kết trong trường hợp hai người chấm dứt quan hệ với nhau. Bằng không sau khi đã tan rã hẳn thì phải nhớ mà đối phó với những giấy tờ đó. Trong mọi tình huống bao giờ cũng nên lập dự tính mới về tài sản mỗi khi xẩy ra sự cố quan trọng nào trong đời.
Cũng như thường lệ người viết xin xác nhận nội dung của những loạt bài tìm hiểu luật pháp này chỉ có mục đích sử dụng với tính cách thông tin (information) giúp quý độc giả một vài kiến thức tổng quát về luật pháp Hoa Kỳ mà thôi và không thể coi như liên hệ của luật sư với thân chủ (attorney-client relationship). Do đó nếu có vấn đề liên quan đến luật, quý độc giả vẫn cần thảo luận với một luật sư chuyên môn về trường hợp của quý vị. [hp]
QUẬN CAM, California (NV) – Những chiếc xe cũ sẽ gặp tình trạng đèn pha bị mờ, làm giảm độ sáng của đèn khi lái xe ban đêm, ảnh hưởng đến vấn đề an toàn. Nhiều chủ xe phân vân không biết cách nào là tốt nhất để phục hồi chúng. Trên trang mạng xe hơi www.cartalk.com có đăng thắc mắc từ độc giả về vấn đề này, cùng câu trả lời của các chuyên viên Car Talk.
Đèn pha bị mờ có thể tự phục hồi tại nhà. (Ảnh: HD/Người Việt)
Độc giả thắc mắc: Một độc giả tên Don hỏi rằng liệu mình có thể tự phục hồi đèn pha một cách hiệu quả với các bộ dụng cụ tự làm tại nhà hay không? Hay đem xe ra dịch vụ chuyên nghiệp là lựa chọn tốt hơn?
Chuyên gia trả lời: Theo thời gian, lớp phủ polycarbonate trên mặt kính đèn pha bị mòn, khiến kính trở nên mờ đục và ngả vàng. Điều này tạo ra một lớp “màng lọc” cản trở ánh sáng chiếu ra mặt đường phía trước. Việc tự phục hồi đèn pha tại nhà có thể mang lại hiệu quả. Tuy nhiên, Car Talk cho rằng việc sử dụng dịch vụ chuyên nghiệp thường tốt hơn. Giải pháp tối ưu nhất vẫn là thay thế hẳn bộ kính đèn pha.
Việc phục hồi các mặt kính bị mờ bao gồm hai bước. Bước đầu tiên là chà nhám để loại bỏ lớp phủ cũ đã bị hư hại. Các bộ dụng cụ tự làm thường sử dụng máy khoan điện gắn giấy nhám để đánh bóng cho đến khi mặt kính trong suốt trở lại. Sau khi kính đã trong suốt hoàn toàn, cần phủ một lớp bảo vệ mới để ngăn ngừa tình trạng ố vàng và mờ đục trở lại. Kết quả là mặt kính sẽ trong hơn, giúp cải thiện độ sáng của đèn pha vào ban đêm.
Theo trang mạng xe hơi Car And Driver, các bộ dụng cụ tự phục hồi đèn pha có giá vào khoảng $20, bán tại các tiệm phụ tùng xe hơi. Một số thương hiệu được xem là tốt nhất:
Tốt nhất tổng thể: Cerakote Ceramic Headlight Restoration Kit
Tốt nhất cho tình trạng mờ đục nặng: 3M Headlight Lens Restoration System
Tốt nhất cho tình trạng mờ đục trung bình: Mothers NuLens Headlight Renewal Kit
Tốt nhất cho tình trạng mờ đục nhẹ: Meguiar’s Two-Step Headlight Restoration Kit
Khi đem xe ra dịch vụ chuyên nghiệp, thợ có thiết bị chà nhám tốt hơn. Họ có kinh nghiệm trong việc làm này, nên biết chính xác khi nào là độ chà nhám đã đủ. Ngoài ra, thợ kỹ thuật dán băng keo bảo vệ xung quanh đèn pha, tránh làm trầy xước lớp sơn xe của khách hàng. Chất lượng lớp phủ bảo vệ cũng có thể khác nhau.
Việc phục hồi này cũng không duy trì độ trong của chóa đèn được mãi mãi. Mặt kính càng tiếp xúc nhiều với ánh nắng mặt trời thì lớp phủ bảo vệ càng nhanh bị hư hại. Vì vậy, đây không phải là giải pháp hoàn hảo. Giải pháp tối ưu là thay thế toàn bộ mặt kính đèn pha; tuy nhiên chi phí thay thế khá cao, đó là lý do nhiều người vẫn chọn phương án phục hồi.
Tại khu vực Nam California, mức giá cho dịch vụ phục hồi đèn pha cơ bản vào khoảng: $60–$80 cho xe hơi/SUV. Dịch vụ trọn gói & lớp phủ bảo vệ tại các cơ sở chăm sóc xe như Ultimate Custom Car Care thường tính phí khoảng $90 cho một cặp đèn, bao gồm chà nhám ướt, đánh bóng và phủ ceramic với thời hạn bảo vệ 1 năm. Những dịch vụ cao cấp sẽ mắc hơn, nhưng có thời gian bảo hành lâu hơn. (HD)
WASHINGTON, DC (NV) – Một thỏa thuận sơ bộ về hòa bình giữa Mỹ và Iran được loan báo hôm Chủ Nhật, 14 Tháng Sáu. Theo đó, hai bên sẽ gia hạn lệnh ngừng bắn thêm 60 ngày, mở lại eo biển Hormuz có ý nghĩa chiến lược và khởi động vòng đàm phán mới về chương trình hạt nhân của Iran.
Tuy nhiên, đây chỉ là bước khởi đầu. Những vấn đề khó khăn nhất, vốn là mục tiêu của Tổng Thống Donald Trump đề ra khi cuộc chiến bắt đầu vào ngày 28 Tháng Hai, vẫn chưa được giải quyết mà chỉ được tạm hoãn, theo AP và PBS ghi nhận.
Những người dân phải di tản vì chiến tranh giơ tay làm ký hiệu chữ V khi băng qua cầu Bourj Rahal để trở về ngôi làng của họ ở miền Nam Lebanon vào ngày 15 Tháng Sáu. Hoa Kỳ và Iran cho biết đạt được thỏa thuận sơ bộ chấm dứt cuộc chiến tại Trung Đông. (Hình: Kawnat HAJU / AFP via Getty Images) /
Tổng Thống Donald Trump ca ngợi đây là một thành tựu ngoại giao lớn, cho rằng các chính quyền tiền nhiệm đều thất bại trong việc đạt được hòa bình với Iran. Chuyên gia Karim Sadjadpour của Quỹ Carnegie Vì Hòa Bình Quốc Tế nói với PBS, bản ghi nhớ hiện nay “về bản chất chỉ là sự tạm dừng của một cuộc chiến nóng,” đồng thời cảnh báo rằng các vấn đề gai góc nhất đã bị đẩy sang các cuộc đàm phán trong tương lai.
Israel tuyên bố sẽ không rút quân khỏi Lebanon
PBS đưa tin, sự thành công của thỏa thuận này phụ thuộc ít nhất một phần vào diễn biến tại Lebanon. Iran nhiều lần nhấn mạnh rằng hòa bình lâu dài chỉ có thể đạt được nếu xung đột tại Lebanon cũng chấm dứt. Vụ Israel ném bom vùng ngoại ô phía Nam Beirut hôm Chủ Nhật đã làm nguy hiểm tiến trình đàm phán, trong khi một cuộc tấn công trước đó đã dẫn đến việc Iran và Israel đáp trả nhau.
Trong khi đó, Bộ Trưởng Quốc Phòng Israel Katz cho biết nước này có kế hoạch duy trì sự hiện diện “vô thời hạn” tại các vùng lãnh thổ mà họ đang kiểm soát ở Lebanon, Syria và Gaza. Ông Katz cũng cảnh báo rằng nếu Iran tấn công Israel để trả đũa các cuộc oanh tạc của nước này tại Lebanon, Israel sẽ giáng đòn tấn công Iran với “sức mạnh to lớn.”
Israel đã không tham gia vào thỏa thuận khung giữa Mỹ và Israel, tuyên bố sẽ tiếp tục các chiến dịch quân sự nhằm vào Hezbollah tại Lebanon. Nếu giao tranh tại Lebanon tiếp diễn, lệnh ngừng bắn giữa Washington và Tehran có thể nhanh chóng đối mặt với nguy cơ đổ vỡ.
Chương trình hạt nhân của Iran
Thỏa thuận chỉ quy định thời hạn đàm phán 60 ngày, chưa giải quyết các câu hỏi quan trọng về làm giàu uranium, việc dỡ bỏ trừng phạt cũng như số phận của kho uranium làm giàu ở mức cao của Iran.
Phó Tổng Thống JD Vance phát biểu với Fox News rằng thỏa thuận sơ bộ này bao gồm cam kết bảo đảm Iran sẽ không bao giờ chế tạo, tìm cách sở hữu hay mua vũ khí hạt nhân.
Theo Reuters, trong thời gian chờ đạt được thỏa thuận cuối cùng, Iran sẽ tạm dừng các hoạt động hạt nhân, không tiếp tục làm giàu urani hay mở rộng các cơ sở hạt nhân. Mỹ cũng đã đồng ý để Iran pha loãng kho dự trữ urani đã được làm giàu ở mức độ cao ngay tại trong nước, theo khuôn khổ một thỏa thuận toàn diện trong tương lai.
Ngoại trưởng Marco Rubio khẳng định bất kỳ thỏa thuận cuối cùng nào cũng phải bảo đảm Iran không thể sở hữu vũ khí hạt nhân trong tương lai. Trong khi đó, Tehran tiếp tục khẳng định chương trình hạt nhân của mình chỉ phục vụ mục đích hòa bình và mong muốn nhận được các nhượng bộ kinh tế cũng như giải phóng tài sản bị phong tỏa.
Sự khác biệt này báo hiệu các cuộc đàm phán sắp tới sẽ rất phức tạp, theo AP.
‘Thay đổi chế độ’
CNN đề cập đến vấn đề “thay đổi chế độ” mà Tổng Thống Trump từng nhắc đến vào thời gian đầu cuộc chiến nhưng sau này đã rút lại. Theo CNN, Mỹ và Israel thất bại trong việc tiêu diệt chế độ Iran sau khi ám sát lãnh đạo tối cao trước đây của Iran, Ali Khamenei, dường như cũng báo hiệu những căng thẳng trong tương lai có thể làm bùng phát lại chiến tranh.
Còn bên trong Iran, nếu chiến tranh suy giảm đúng như thỏa thuận, sự chú ý sẽ chuyển sang việc liệu chế độ còn lại có bị suy yếu nghiêm trọng bởi chiến tranh và lệnh cấm vận của Mỹ hay đã được củng cố bởi sự tồn tại của nó và sẵn sàng cho một kỷ nguyên đàn áp mới.
Eo biển Hormuz vẫn đóng cho đến khi ký kết thỏa thuận
Tổng Thống Trump đã ca ngợi thỏa thuận này trên mạng xã hội Truth Social. Ông nói đã cho phép mở lại eo biển Hormuz và chấm dứt lệnh phong tỏa của Mỹ đối với các cảng của Iran. Tuy nhiên, sau đó ông lại nói rằng eo biển này sẽ chưa mở cửa cho đến ngày Thứ Sáu tuần này, 19 Tháng Sáu.
Thứ Trưởng Ngoại Giao Iran, ông Kazem Gharibabadi, đã xác nhận điều này trên đài truyền hình quốc gia, khẳng định Iran sẽ không bắt đầu mở eo biển cho đến khi văn bản chính thức được ký kết, theo PBS.
PBS dẫn lời một nhà ngoại giao nắm rõ thông tin về các cuộc đàm phán cho biết, giới chức Iran và Mỹ sẽ tổ chức các cuộc họp trù bị tại Doha (Qatar) trong tuần này trước khi tiến hành lễ ký kết. Vị này chia sẻ thông tin với điều kiện giấu tên do tính chất kín đáo của các cuộc họp.
Nhiều ý kiến chỉ trích cho rằng cuộc chiến không mang lại nhiều thành quả chiến lược. Dân biểu Adam Smith gọi việc chấm dứt chiến sự là “một điều rất tích cực”, nhưng cho rằng cuộc chiến “không đạt được điều gì cho nước Mỹ” và khu vực vẫn đối mặt với những vấn đề cũ. (KL)
LONDON, Anh (NV) – Thủ Tướng Anh Keir Starmer hôm Thứ Hai, 15 Tháng Sáu, cho biết quốc gia này sẽ cấm trẻ em dưới 16 tuổi sử dụng một số ứng dụng mạng xã hội, bao gồm Snapchat, TikTok và YouTube, trở thành một phần của phong trào toàn cầu đang phát triển nhằm thắt chặt an toàn trực tuyến cho trẻ em.
Lệnh cấm này sẽ có hiệu lực vào đầu năm 2027, nhằm bảo vệ các em khỏi nội dung độc hại và tình trạng sử dụng thiết bị quá nhiều, theo AP.
Thủ Tướng Anh Keir Starmer tham dự cuộc họp báo tại phố Downing ở trung tâm London vào ngày 15 Tháng Sáu để công bố các biện pháp của chính phủ nhằm bảo vệ trẻ em trên không gian mạng. (Hình: CARLOS JASSO / POOL / AFP via Getty Images)
Theo AP, nước Anh có kế hoạch đi theo mô hình cấm truyền thông xã hội tương tự như Úc, là quốc gia vào năm ngoái đã tiên phong cấm người dưới 16 tuổi mở danh khoản truyền thông xã hội. Các nền tảng không thực hiện các bước hợp lý để loại trừ trẻ em dưới 16 tuổi có thể bị phạt hàng triệu đô la.
Thủ Tướng Starmer cho biết đây là một “thời điểm quan trọng đối với đất nước” đồng thời khẳng định ông sẽ khai triển các biện pháp mạnh mẽ hơn so với những gì Úc đã thực hiện.
Theo thủ tướng Anh cho biết, chính phủ sẽ hành động để ngăn chặn người lạ liên hệ với trẻ em trên các nền tảng trò chơi và phát trực tuyến (livestream). Các cơ quan chức năng cũng đang cân nhắc thêm các biện pháp khác, bao gồm quy định giới nghiêm vào ban đêm và ngắt quãng tính năng cuộn trang vô tận đối với người dưới 18 tuổi. Thông tin chi tiết dự trù sẽ được công bố vào tháng tới.
Lệnh cấm của nước Anh sẽ áp dụng cho các nền tảng bao gồm Snapchat, TikTok, YouTube, Instagram, Facebook và X, nhưng không áp dụng cho YouTube Kids hoặc các dịch vụ nhắn tin như WhatsApp và Signal. Thủ Tướng Starmer nhấn mạnh rằng hành động thực thi sẽ nhắm vào các công ty công nghệ chứ không phải trẻ em.
Tuy nhiên thì kế hoạch này cũng vấp phải những phản ứng trái chiều. Một số người ủng hộ, trong khi những người khác đặt câu hỏi về tính hiệu quả của lệnh cấm toàn diện.
YouTube và Meta (công ty mẹ của Facebook và Instagram) hôm Thứ Hai đã cảnh báo việc hạn chế mạng xã hội trên diện rộng có thể đẩy trẻ em sang các không gian trực tuyến thiếu sự kiểm soát.
“Các lệnh cấm toàn diện sẽ đẩy trẻ em rời xa những trải nghiệm bổ ích, có sự giám sát và chọn lọc kỹ lưỡng để tìm đến các dịch vụ ẩn danh và kém an toàn hơn,” phát ngôn viên của YouTube cho biết, theo AP. Meta cũng nhận định rằng lệnh cấm có thể khiến thanh thiếu niên tìm đến những không gian trực tuyến mà phụ huynh không thể kiểm soát được.
Thủ Tướng Starmer thừa nhận những thách thức này nhưng ông khẳng định: “Tôi tin rằng chúng ta có thể thực hiện được quy định đó.”
Ông nói thêm: “Thanh thiếu niên thường uống rượu khi chưa đến tuổi, nhưng chúng ta đâu có vì thế mà nói rằng ‘vậy thì hãy từ bỏ mọi nỗ lực ngăn chặn các em mua rượu’”
Ông Starmer cũng thừa nhận rằng một số thanh thiếu niên sẽ tìm cách lách lệnh cấm. Tuy nhiên, ông khẳng định mình “không chấp nhận đánh đổi sự an toàn và hạnh phúc của con em chúng ta.”
“Mọi bậc phụ huynh đều có thể tự mình nhận thấy điều đó. Mạng xã hội đang khiến trẻ em trở nên bất hạnh,” ông Starmer, người có hai con đang ở độ tuổi thanh thiếu niên, chia sẻ. “Tôi đã trực tiếp lắng nghe những gia đình tha thiết mong chờ sự thay đổi, và chúng tôi sẽ hành động đúng đắn vì họ.”
AP dẫn một tuyên bố từ Đại Sứ quán Mỹ tại London cho biết, lệnh cấm này có thể làm gia tăng căng thẳng với Mỹ – quốc gia từng cảnh báo rằng các quy định cần có phạm vi giới hạn và không được vi phạm quyền tự do ngôn luận. Phía Mỹ cũng bày tỏ lo ngại rằng các quy định này sẽ tạo thêm gánh nặng cho các công ty công nghệ của họ.
Thủ Tướng Starmer cho biết ông dự định thảo luận vấn đề này với Tổng Thống Mỹ Donald Trump và các nhà lãnh đạo thế giới khác tại hội nghị thượng đỉnh G7 diễn ra ở Pháp, bắt đầu từ Thứ Hai, 15 Tháng Sáu. Ông tin rằng “các nhà lãnh đạo thế giới đều có chung nhận thức rằng họ cần hành động để bảo vệ trẻ em.” (KL)
Không nhân vật nào ra vẻ “ta đây” bằng ông Pete Hegseth trong nội các Trump. Xuất thân chỉ là một sĩ quan trù bị “quèn,” ông Hegseth, trong cương vị bộ trưởng Quốc Phòng, lại thích hò hét và biến Ngũ Giác Đài thành một “hội quán sĩ quan” bát nháo. So với cựu Bộ Trưởng Jim Mattis của Bộ Quốc Phòng, Hegseth chỉ là một tay nhãi nhép mù tịt về binh pháp lẫn kỹ năng lãnh đạo một quân đội mạnh nhất thế giới.
Bộ Trưởng Pete Hegseth tại phiên điều trần nhằm xem xét ngân sách năm 2027 của Bộ Quốc Phòng, diễn ra tại Tòa Nhà Quốc Hội ngày 12 Tháng Năm. (Hình minh họa: Jim Watson/AFP via Getty Images)
Hegseth – “ngôi sao điện ảnh” trong Ngũ Giác Đài
Trong bài viết trên The Atlantic ngày 11 Tháng Sáu, nhà bình luận Tom Nichols gọi Bộ Trưởng Pete Hegseth là “Cornball in Chief” – có thể dịch đại khái là “sếp tổng sến súa.” Với vẻ ngoài bóng bẩy lịch lãm, ông Hegseth hùng hổ bước vào Ngũ Giác Đài với tư thế một lãnh chúa. So với hàng ngàn tướng tá kinh nghiệm đầy mình trong quân đội Mỹ, ông chỉ là một anh học trò, nhưng là học trò không chịu học, chỉ thích giảng.
Nhiều người hẳn còn nhớ, Tháng Chín, 2025, ông Hegseth ra lệnh triệu tập 800 vị tướng và đô đốc trong toàn bộ quân đội Mỹ đang đồn trú khắp thế giới phải về căn cứ Quantico (Virginia) để nghe đương sự nói nhảm về chủ trương mới. Ông ta thích huấn dụ mọi thứ, từ kỷ luật nhà binh đến rèn luyện thể chất – điều vốn dĩ tạo nên sức mạnh gần như vô song của quân đội Mỹ so với nhiều quân đội thế giới. Tinh thần kỷ luật thép và yếu tố thể lực trong nhà binh đã tồn tại từ rất lâu trước khi ông Hegseth về Ngũ Giác Đài.
Trong bài báo, Tom Nichols viết: “Hegseth tiếp cận công việc như thể đó là một kỳ nghỉ hơn là trọng trách công vụ. Ông ta xuất hiện tại các căn cứ quân sự với vẻ phấn khích hệt như một anh chồng nội trợ đang chán ngán bỗng được vợ ‘cấp phép’ rời nhà cuối tuần để đi chơi bắn súng sơn cùng đám bạn. Ông ta cài chiếc khăn túi có họa tiết trông giống cờ Mỹ. Ông ta cố tỏ ra phong thái nghênh ngang đầy nam tính nhưng rốt cuộc trông rất gượng gạo và kệch cỡm. Cách nói chuyện của ông ta đầy vẻ kịch tính có chủ đích, như thể lúc nào cũng đang cố diễn thử cho vai chính trong một vở kịch học đường. Một cách ngắn gọn, ông ta là kẻ sến súa và kệch cỡm…”
Trong nội các Trump, có vài bộ trưởng thích diễn, chẳng hạn ông Robert F. Kennedy Jr., bộ trưởng Y Tế và Dịch Vụ Nhân Sinh. Tuy nhiên, không ai ham diễn và diễn lố bằng Pete Hegseth. Sự làm màu trơ trẽn là điều nổi bật nhất trong “kỹ năng” làm bộ trưởng của ông. Trước ống kính, ông tập tạ, hít đất, đu xà ngang, ngồi trên trực thăng trong trang phục tác chiến…, như thể môi trường quân đội “ăn vào máu” con người ông, rằng ông không phải là nhà lãnh đạo ngồi trong phòng lạnh mà là chiến binh sẵn sàng lăn lộn ra chiến trường sống chết cùng binh sĩ.
Vấn đề là ông Hegseth điều hành Bộ Quốc Phòng và cai quản một quân đội có vô số sĩ quan và binh lính khỏe hơn ông nhiều lần đến mức có thể hất ông xuống trực thăng chỉ bằng một cái búng tay; tuy nhiên, cách ông thể hiện giống hệt như đang đóng phim. Thật khó có thể biết lính tráng dưới trướng Hegseth, và các vị tướng, đang nghĩ gì. Cũng khó có thể biết tướng tá các quân đội khác trên thế giới nghĩ gì về việc quân đội Mỹ đang chịu đựng một bộ trưởng quốc phòng như vậy. Điều đáng nói nhất là “văn hóa quản trị” của ông Hegseth ngày càng làm cho quân đội suy yếu, đặc biệt khi ông sa thải loạt tướng giỏi chỉ vì bất đồng quan điểm hoặc họ không tỏ ra trung thành với Tổng Thống Trump.
Chiến dịch đổi màu da
Daniel “Chappie” James Jr. trở thành chỉ huy Căn Cứ Không Quân Wheelus, gần Tripoli, ngay sau khi phe nổi dậy dưới sự lãnh đạo của Muammar Qaddafi giành quyền kiểm soát Libya trong cuộc đảo chính năm 1969. Lúc đó Qaddafi là một kẻ hét ra lửa. Với khí thế đang lên, Qaddafi dẫn nhóm vũ trang định xông vào căn cứ Mỹ.
Đích thân chỉ huy trưởng Daniel “Chappie” James Jr. ra cổng chặn Qaddafi. Bước xuống xe, Qaddafi tay đặt vào khẩu súng, gờm gờm nhìn James. Bên hông James, ông cũng đeo khẩu súng .45. Bình tĩnh, James nói với Qaddafi rằng đừng manh động và dại dột rút súng, kẻo phải hối hận. Họ nhìn nhau chằm chằm. Cuối cùng, Qaddafi quay mặt bỏ đi. Kể từ đó, phe nổi dậy không bao giờ bén mảng đến căn cứ Mỹ. Sau vụ việc, báo chí gọi James là “John Wayne da đen.”
Vào thời điểm đối đầu Qaddafi, James tại ngũ 26 năm. Thời Đệ Nhị Thế Chiến, ông được huấn luyện tại Viện Tuskegee trước khi gia nhập Phi Đội Oanh Tạc Số 477 (477th Bombardment Group) – đơn vị oanh tạc người da đen đầu tiên trong lịch sử quân đội Mỹ. Giai đoạn Chiến Tranh Triều Tiên, “John Wayne da đen” thực hiện 101 phi vụ tác chiến; và thêm 78 phi vụ nữa tại chiến trường Việt Nam. Cuối cùng, năm 1975, James được thăng lên đại tướng bốn sao, trở thành người Mỹ gốc Phi đầu tiên trong lịch sử quân đội Mỹ đạt được cấp bậc này.
Tại buổi lễ khánh thành trung tâm khoa học hàng không vũ trụ và giáo dục sức khỏe mang tên Daniel “Chappie” James Jr tại đại học Tuskegee University năm 1987, Tổng Thống Ronald Reagan ca ngợi ông là “một phi công xuất sắc, một sĩ quan quân đội đáng kính và một người Mỹ thực sự vĩ đại.” Năm 2020, tiểu bang Florida đặt tên một cây cầu theo tên James… Thế nhưng, năm 2025, bức tranh vẽ Đại Tướng James bị gỡ bỏ khỏi vị trí trang trọng trong Phòng Trưng Bày Nghệ Thuật Không Quân.
Nếu còn sống, Tướng James (mất năm 1978) có lẽ không ngạc nhiên. Trong cuộc phỏng vấn năm 1975, Tướng James kể: “Một trong những câu hỏi xúc phạm nhất mà đôi khi tôi phải nghe là: ‘Liệu có phải họ ban cho ông ngôi sao thứ tư chỉ vì sắp đến lễ kỷ niệm 200 năm ngày lập quốc, nhằm họ muốn khoe rằng nước Mỹ có một vị tướng da đen?’” Những lúc như vậy, Tướng James trả lời: “Họ chẳng cho tôi cái gì cả. Và trong quân chủng của tôi, người ta không ban phát ngôi sao cấp tướng. Bạn phải nỗ lực giành lấy.” (“Being Black in Pete Hegseth’s Military”/The Atlantic, ngày 9 Tháng Sáu).
Mất bao lâu để một sĩ quan Mỹ có thể đeo lon bốn sao? 30-40 năm là bình thường. Với sĩ quan da đen, thời gian có thể lâu hơn – thậm chí lâu hơn so với tuổi đời của Pete Hegseth (46). Tính đến năm 2024, quân đội Mỹ có hơn 80 vị tướng da đen, trong đó có Lloyd Austin (bộ trưởng Quốc Phòng da đen đầu tiên); C. Q. Brown (lúc đó là chủ tịch Hội Đồng Tham Mưu Trưởng Liên Quân); Michael E. Langley (tướng bốn sao đầu tiên trong lịch sử Thủy Quân Lục Chiến); và Darryl A. Williams (hiệu trưởng da đen đầu tiên của Học Viện Quân Sự West Point).
Vấn đề ông Hegseth chặn đường binh nghiệp của sĩ quan nữ và da màu hiện tiếp tục bùng nổ, khi mới đây, Ngũ Giác Đài ngăn việc thăng cấp cho chín sĩ quan Hải Quân, trong đó có ba nữ và hai nam da đen. Trong danh sách mới nhất gồm 22 ứng viên cho chức đô đốc một sao được công bố vào Tháng Năm, không có bất kỳ gương mặt nữ nào. Wall Street Journal cho biết thêm, gần đây ông Hegseth chặn việc thăng cấp cho chín đại tá Không Quân. Trong 26 người được đề xuất thăng cấp, chỉ có một nữ đại tá và không có ai là người da đen.
Sát khí của “thần chiến tranh”
Không chỉ thanh trừng nhân sự cấp cao, Hegseth còn “thanh lọc” hệ thống tín ngưỡng trong Ngũ Giác Đài. Như trung tá về hưu Rachel E. VanLandingham viết trên The Hill ngày 10 Tháng Sáu, ông Hegseth cắt danh sách các tôn giáo và hệ thống tín ngưỡng được Ngũ Giác Đài công nhận, mà quân nhân thường ghi trong hồ sơ cá nhân, từ hơn 200 xuống chỉ còn 31. Giờ đây, nếu quân nhân nào theo một trong hơn 180 hệ thống tín ngưỡng bị xóa phải ghi trong hồ sơ là “không tôn giáo” hoặc “tôn giáo khác.”
Khó có thể liệt kê hết “thành tích chặt chém” của ông Pete Hegseth kể từ khi đương sự ngồi ghế lãnh đạo Bộ Quốc Phòng. Có vẻ thành tích trước đó trong “đời binh nghiệp” chẳng hề có bất kỳ dấu ấn “hiển hách” nào đã khiến ông Hegseth cay cú, oán hận và giờ là lúc trả thù, đối với một hệ thống quân sự mà đương sự cho là không coi trọng tài năng và bản lĩnh “xuất chúng” của mình.
Trong thực tế, sự bất tài của ông Hegseth không chỉ thể hiện trong quá khứ mà thực tế hiện tại càng củng cố điều đó, từ những sai sót về an ninh, những xung đột không cần thiết với báo giới, cho đến thói càm ràm đầy đố kỵ về những tấm huy chương trên quân phục của Thượng Nghị Sĩ Mark Kelly – một cựu binh có cấp bậc cao hơn và thành tích vượt xa ông Hegseth. Tháng Bảy, 2025, “thành tích chấn động” của ông là làm lộ loạt tin tuyệt mật (liên quan chiến dịch ném bom của Mỹ tại Yemen), khi sử dụng nhóm chat Signal để chia sẻ thông tin (thực chất là “khoe,” rằng ta đây có tin mật). Sau vụ này, nhiều nhà lập pháp yêu cầu ông từ chức.
Đang diễn chưa xong tuồng, ông Hegseth không dễ gì rời ánh đèn sân khấu. Đương sự sẽ còn hò hét, chừng nào ông Trump còn tin dùng. Thật không gì có thể mang lại cảm giác “lạc thú xuất thần” khi thể hiện quyền uy không chỉ trong quân đội Mỹ mà còn với nước ngoài. Liên quan cuộc chiến Iran, ông Hegseth nói, “sẽ không có những quy tắc giao chiến ngớ ngẩn, không sa lầy vào việc kiến tạo quốc gia hay xây dựng nền dân chủ, cũng chẳng có kiểu chiến tranh ‘đúng đắn về mặt chính trị’ nào cả… Chúng ta chiến đấu để giành chiến thắng.” Khi nói điều này, có thể ông Hegseth tưởng tượng mình đang mặc chiến bào và diễn vai “thần chiến tranh.” [dt]
SACRAMENTO, California (NV) – Dân số California không tăng là vì ít có người nhập cư hơn và tỉ lệ sinh con đang giảm, nhưng tiểu bang không có thay đổi để đáp ứng.
Đó là ý kiến được nêu lên trong bài bình luận của tác giả Dan Walters đăng trên báo mạng CalMatters hôm Thứ Sáu, 5 Tháng Sáu.
Một xa lộ ở Los Angeles. (Hình minh họa: Frederic J. Brown/AFP via Getty Images)
Dân số California tăng vọt trong và ngay sau Thế Chiến 2, từ 6.9 triệu người vào năm 1940 lên đến 19.9 triệu vào năm 1970, do nhiều người từ tiểu bang khác đến vì kinh tế đang phát triển và bùng nổ sinh con sau chiến tranh.
California có nhiều cải tiến để chào đón 13 triệu cư dân như mở rộng cơ sở hạ tầng gồm có trường học, đại học, xa lộ, công viên, và hệ thống nước. Tiểu bang còn chào đón đầu tư tư nhân vào nhà ở, những khu bán lẻ, xây nhà máy, và những tòa nhà văn phòng mới.
Tuy vậy, phát triển dân số California chậm lại trong thập niên 1970 sau bùng nổ sinh con. Những thay đổi trong kinh tế là một lý do vì California thay đổi từ kinh tế sản xuất thành công nghệ và dịch vụ. Thống đốc California trong thập niên đó là ông Jerry Brown, tuyên bố California vào “thời đại giới hạn” và không cần mở rộng cơ sở hạ tầng quá lớn nữa.
Đến thập niên 1980, California lại phát triển dân số vì có nhiều người nhập cư từ quốc gia khác và còn có thêm một đợt bùng nổ sinh con. Dân số lúc đó tăng 6 triệu người, trong đó có hơn 5 triệu em bé, tăng hơn 25%.
Dân số California tăng quá nhiều, tạo ra nhiều thay đổi cấp quốc gia, giúp tiểu bang có thêm bảy ghế trong Hạ Viện Hoa Kỳ sau thống kê dân số của thập niên 1990.
Tuy nhiên, không phải nơi nào cũng đón nhận người nhập cư như California vì có một số luật mới được thông qua để không có người nhập cư trái phép nhận các dịch vụ công cộng trong thập niên 1990.
Trong thập niên 1990, phát triển dân số ở California lần nữa chậm lại, và gần như đứng yên vì ít người nhập cư hơn, sinh con ít hơn, và có nhiều người rời khỏi tiểu bang vì chi phí sinh hoạt quá cao.
Một nghiên cứu của Học Viên Chính Sách Công Cộng California gần đây cho thấy tỉ lệ sinh con giảm từ 2.21 con/phụ nữ vào năm 2007 xuống còn 1.48 con/phụ nữ trong năm 2023, ít hơn con số các nhà nhân khẩu học gọi là “mức thay thế để giúp dân số không giảm.”
California mất một ghế trong Hạ Viện sau thống kê dân số năm 2020 và sẽ có thể mất thêm vài ghế sau thống kê năm 2030. Tuy nhiên, ảnh hưởng từ dân số không tăng của California không chỉ có chính trị.
Các nhà nghiên cứu cho biết dân số không tăng có lợi ích như giảm áp lực về nhà ở và cơ sở hạ tầng, ít cần có những dự án công cộng lớn hơn. Họ cho hay điều đó còn có lợi ích về môi trường và tiểu bang có thể đầu tư nhiều tiền cho từng học sinh hơn.
Tuy vậy, dân số không tăng cũng có những khó khăn như giảm số học sinh K-12 lại, và còn ảnh hưởng đến kinh tế vì ít người đi làm hơn nên không thể giúp đỡ những cao niên ở California. Thiếu lao động cũng ảnh hưởng đến phát triển kinh tế.
Tác giả Dan Walters cho rằng đó là những điểm rất đúng và vẫn có nhiều ảnh hưởng chưa được nêu ra, nhưng một vấn đề cơ bản cần chú ý đến là các chính sách về chính trị có phản ảnh được thực tế nhân khẩu mới hay không.
Tăng dân số sau Thế Chiến 2 tạo ra một nỗ lực của cả hai đảng để tạo ra những thay đổi cần thiết, và Hoa Kỳ đến nay chưa thấy thay đổi chính trị nào phù hợp với các xu hướng nhân khẩu mới.
Trong khi đó, dân số California nhiều gấp đôi so với năm 1970, và người dân vẫn phải dựa vào những chính sách từ thời sau chiến tranh như Kế Hoạch Nước Tiểu Bang và hệ thống xa lộ.
Theo ông Walters, dân số không tăng giảm áp lực về cơ sở hạ tầng mới, nhưng tiểu bang vẫn phải duy trì những thứ đang có và phải mở rộng để áp ứng nhu cầu mới của cư dân. Tuy nhiên, các dự án nước đã tiều tụy và tiểu bang không xây thêm xa lộ mới.
Ông Jerry Brown, người từng tuyên bố “thời đại giới hạn” vào thập niên 1970, đắc cử thống đốc lần nữa vào năm 2011 và tuyên bố “Tôi muốn thực hiện nhiều thứ.”
Tuy ông tuyên bố như vậy, nhưng California vẫn còn nhiều thứ cần thực hiện. (TL) [đ.d.]
DALLAS, Texas (NV) – Sân AT&T chứng kiến một trận đấu giàu cảm xúc, bùng nổ và đầy kịch tính bởi hai đối thủ nặng ký Hòa Lan và Nhật quy tụ nhiều ngôi sao, theo Daily Sports ngày 14 Tháng Sáu.
Sự thận trọng của hai đội bóng được đánh giá nặng ký nhất Bảng F khiến hiệp một kết thúc mà không có bàn thắng. Tuy nhiên không vì thế mà trận đấu tẻ nhạt bởi rất nhiều cơ hội và pha bóng hay diễn ra trong 45 phút đầu.
Nakamura (13) của Nhật quân bình tỉ số 1-1 chỉ 6 phút sau khi Van Dijk mở tỉ số cho Hòa Lan. (Hình: Charlotte Wilson/Getty Images)
Hòa Lan có phần lấn lướt hơn ở hiệp một với 69% thời gian kiểm soát bóng và hai cơ hội nguy hiểm suýt thành bàn nhưng đều bị thủ môn Suzuki xuất sắc cản phá.
Phải đến hiệp hai trận đấu mới thực sự bùng nổ.
Trung vệ Van Dijk giải quyết bế tắc bàn thắng cho đội nhà bằng cú đánh đầu hiểm hóc từ quả phạt góc, anh lắc đầu điệu nghệ, lái trái bóng vào góc xa mở tỉ số ở phút 51.
Niềm vui của Hòa Lan chỉ vỏn vẹn 6 phút khi vào phút 57, Nakamura tung cú sút ngay sát vòng 16.50 mét hiểm hóc cân bằng tỉ số 1-1.
Bàn thắng nâng tỉ số 2-1 của Crysencio Summerville hạ gục thủ môn Suzuki nâng tỉ số 2-1 cho Hòa Lan. (Hình: Michael Steele/Getty Images)
Trận đấu bùng nổ ở phút 64 khi Crysencio Summerville thực hiện pha ngoặt bóng rồi tung cú sút đi xoáy lượn sát cột hạ gục thủ môn Suzuki nâng tỉ số 2-1 cho Hòa Lan.
Tuy nhiên vào những phút cuối trận, Nhật lấy lại 1 điểm từ bàn thắng của Koki Ogawa bật cao đánh đầu bóng chạm Daichi Kamada vào lưới ấn định kết quả hòa 2-2 đầy kịch tính. (Phú Trường) [dt]
Chị Ng. mang chiếc nhẫn ra khỏi hộp nhung đỏ lần cuối cùng vào một buổi sáng cuối Tháng Năm.
Khu vực kinh doanh sản phẩm trang sức, kim cương, đá quý xung quanh chợ An Đông, TP. HCM. (Hình minh họa: Người Lao Động)
Không phải để đeo. Để bán.
Chị đứng trước quầy thu mua ở khu An Dương Vương, tay cầm tờ giấy chứng nhận GIA còn thơm mùi mực. Viên kim cương 1.2 carat chị mua hơn 200 triệu đồng (khoảng $7,600). Nhân viên thẩm định nhìn qua kính lúp, gật đầu, rồi đọc một con số: một trăm sáu mươi triệu.
Chị hỏi lại, tưởng mình nghe nhầm.
Không nhầm.
Chị Ng. ở Phú Mỹ Hưng không phải người duy nhất. Các cửa hàng trang sức quanh chợ An Đông những ngày vừa qua chứng kiến lượng khách đến bán nhiều hơn mua, hiện tượng hiếm thấy trên thị trường xa xỉ phẩm. Theo báo Người Lao Động, ở nhóm “Hội nghiện kim cương” hơn 500,000 thành viên, nhiều người kêu cứu vì cửa hàng từng mua đã đóng cửa im lặng. Gọi không ai trả lời. Nhắn tin không ai phản hồi.
Tất cả bắt đầu từ mấy câu trong livestream của bà Nguyễn Phương Hằng, nhắc đến tên Kim Lý, Ngọc Đoàn, Long Ngọc Luxury. Thực hư vẫn đang chờ cơ quan chức năng làm rõ. Nhưng đã có một thứ sụp đổ. Thứ sụp đổ đầu tiên không phải chất lượng đá. Mà là niềm tin.
Khi niềm tin sụp, người ta mới thấy thứ dưới nó mỏng manh đến mức nào.
Huyền thoại về sự khan hiếm
Có một sự thật lịch sử lâu nay bị giấu kín: kim cương vốn dĩ không phải là thứ quý hiếm.
Năm 1867, người ta phát hiện các mỏ khổng lồ ở Nam Phi với trữ lượng hàng tấn. Theo quy luật cung cầu, lượng đá tràn ra thị trường sẽ kéo giá về gần bằng đá thông thường. Các nhà tài phiệt hiểu điều đó. Họ thành lập De Beers năm 1888, kiểm soát 85-90% nguồn cung toàn cầu suốt cả thế kỷ 20, chỉ nhỏ giọt ra thị trường đủ để giá luôn cao.
Kim cương đắt không phải vì khan hiếm trong tự nhiên. Nó đắt vì giới tài phiệt muốn nó đắt.
Tuy nhiên, kiểm soát nguồn cung chỉ giải quyết một nửa. Nửa còn lại là làm sao để người đã mua không bán lại? Giải pháp là chiến dịch marketing đi vào lịch sử, câu khẩu hiệu “A Diamond is Forever” (tạm dịch: kim cương là vĩnh cửu) năm 1947.
Bằng cách đồng nhất một thứ đá carbon với tình yêu vĩnh cửu, người ta biến việc bán nhẫn cưới thành sự phản bội đạo đức. Từ câu khẩu hiệu đó, người ta biến thứ đá lấp lánh thành lời thề. Mà lời thề thì không thể đem ra chợ mà bán.
Khi người đẹp trở thành công cụ quảng cáo
Chiến dịch “A Diamond is Forever” không chỉ dừng lại ở một câu khẩu hiệu. Nó cần một khuôn mặt. Và khuôn mặt đó, trong những năm 1950, không ai sáng hơn Marilyn Monroe.
Năm 1953, trong bộ phim Gentlemen Prefer Blondes, Monroe mặc chiếc đầm hồng rực, cổ đeo dây kim cương lấp lánh, và hát bài Diamonds Are a Girl’s Best Friend – bài ca ngắn gọn nhất, trực tiếp nhất về mối quan hệ giữa phụ nữ và đá quý mà Hollywood từng sản xuất. Câu hát trở thành câu nói đại diện cho cả một thời đại: “A kiss on the hand may be quite continental, but diamonds are a girl’s best friend.” Hôn tay thì lịch sự đấy, nhưng kim cương mới là người bạn thật sự của phụ nữ.
Hình ảnh đó đi vào văn hóa đại chúng và không bao giờ rời đi nữa. Monroe đóng vai người phát ngôn hoàn hảo cho một ý tưởng mà De Beers đã dày công xây dựng: kim cương không phải xa xỉ phẩm dành cho người giàu, mà là thứ mà bất kỳ người phụ nữ nào cũng xứng đáng được nhận, được sở hữu, được yêu cầu.
Có một chi tiết ít người nhắc đến: những viên kim cương trong bộ phim đó là đồ mượn. Sau buổi quay, chúng được trả lại cho nhà kim hoàn. Marilyn Monroe, biểu tượng lớn nhất của câu chuyện kim cương trong thế kỷ 20, không sở hữu chúng. Bà chỉ mặc chúng đủ lâu để khiến cả thế giới tin rằng đó là thứ đáng ao ước.
Tờ giấy GIA không bảo hiểm tài sản
Thị trường cần nền tảng kỹ thuật để vận hành. Trong thế giới kim cương, đó là hệ thống chứng nhận 4C của GIA: Carat, Color, Clarity, Cut.
Nhưng có điều bị ngộ nhận từ rất lâu.
Giấy chứng nhận GIA là tờ “khai sinh” của viên đá, xác nhận nó là thật và đạt tiêu chuẩn nào. Nó không ghi giá tiền. Không bảo hiểm giá trị. Không cam kết thu mua lại. Nó chứng minh danh tính của viên đá, không bảo đảm số phận tài chính của người sở hữu.
Khác hoàn toàn với vàng, có bảng giá chung cập nhật từng phút, luôn có người mua. Mỗi viên kim cương là tài sản gần như độc nhất, không có sàn giao dịch tập trung, không có giá thống nhất. Muốn bán, phải tìm được người mua cụ thể, trả giá cụ thể, vào thời điểm cụ thể.
Đó là lý do những cửa hàng như Kim Lý có giá trị riêng: họ không chỉ bán kim cương, họ bán thanh khoản. Người mua kim cương đang mua lời hứa rằng khi cần tiền, họ dễ dàng chuyển đổi thành tiền mặt mà không làm ảnh hưởng lớn đến giá trị của nó.
Cam kết đó có trọng lượng thực sự, cho đến khi nó… bốc hơi!
Khi niềm tin bị đem đi đòi nợ
Thị trường kim cương đang bình ổn, bỗng bị làn sóng ngờ vực ập đến, khiến các cửa hàng đối mặt cùng lúc ba bài toán không có lối thoát đẹp.
Dòng tiền mặt: thu mua hàng loạt đòi hỏi vốn lớn, Kim Lý chỉ có vốn điều lệ 79 tỷ đồng (khoảng hơn $3 triệu), rất khiêm tốn so với PNJ hay DOJI. Mỗi viên kim cương mua lại là tài sản đặc thù, khó tái phân phối nhanh, vốn bị chôn, hàng hóa tồn đọng. Nếu thu mua đúng giá cam kết thì lỗ; hạ giá mua thì khủng hoảng niềm tin tăng tốc.
Điều người mua ít khi được giải thích trước khi ký hóa đơn: cam kết thu mua lại không phải hợp đồng pháp lý. Nó là cam kết thiện chí, có hiệu lực khi (1) cửa hàng ổn định, (2) dòng tiền thuận, và (3) thị trường bình lặng. Khi ba điều kiện đó đồng loạt mất đi, không có cơ chế cưỡng chế nào. Không có chỗ để kiện.
Chị Ngọc My ở Hà Nội biết điều này theo cách đau nhất: cửa hàng bà mua chiếc nhẫn hơn 300 triệu (khoảng $11,400) đã đóng cửa. Gọi không ai nghe.
Người Việt và cái bẫy tích sản có cánh
Tại sao người Việt, đặc biệt thế hệ sau 1975, dễ bị hút vào câu chuyện kim cương như kênh tích sản?
Câu trả lời nằm trong lịch sử. Thế hệ vượt biên mang vàng khâu vào gấu quần vì vàng nhỏ, cầm tay, được chấp nhận ở mọi nơi. Thế hệ đổi mới chứng kiến bất động sản tăng gấp chục lần, chứng khoán có khi mất trắng. Từ đó hình thành triết lý tích sản thiên về vật chất cầm tay được, không phụ thuộc vào hệ thống. Kim cương chen vào đúng khoảng trống đó: nhỏ hơn bất động sản, sang hơn vàng, cảm giác “an toàn” hơn chứng khoán.
Thêm vào đó là áp lực so sánh cộng đồng. Cưới hỏi, sinh nhật, kỷ niệm, kim cương trở thành ngôn ngữ vừa thể hiện tình cảm vừa khẳng định địa vị. Người mua không chỉ mua đá. Họ mua một kịch bản xã hội mà De Beers đã viết sẵn từ năm 1947.
Kịch bản đó không bao giờ có đoạn kết về việc bán lại.
Biến số mà ít người nhắc đến
Còn một thứ đang lặng lẽ thay đổi toàn bộ bức tranh: kim cương nhân tạo.
Kim cương lab-grown có cấu trúc hóa học và vật lý hoàn toàn giống tự nhiên. Không một thiết bị thông thường nào phân biệt được. Trong năm năm gần đây, giá đã giảm 70 – 80%. Thế hệ trẻ Mỹ, Millennials và Gen Z, đã chọn viên nhân tạo $800 thay vì viên tự nhiên $4,500 cùng thông số, và họ không cảm thấy mình đang chọn thứ rẻ hơn. Họ cảm thấy mình đang chọn thứ thông minh hơn.
Khi hai viên đá có cùng cấu trúc phân tử, cùng vẻ ngoài, cùng giấy chứng nhận, thứ duy nhất tạo ra chênh lệch giá gấp mười lần là câu chuyện marketing về “nguồn gốc tự nhiên”. Và khi thế hệ kế tiếp không còn tin vào câu chuyện đó, giá trị tích lũy của thế hệ trước sẽ được thị trường định giá lại.
Đó không phải bi kịch. Nhưng là sự thật đáng nhìn thẳng.
Câu chuyện về kim cương vẫn chưa có hồi kết
Chị Ng. rời cửa hàng với 160 triệu đồng trong tay.
Chiếc hộp nhung đỏ, chị để lại trên quầy.
Kim cương là tài sản xa xỉ phục vụ cho vẻ đẹp và cảm xúc, không phải công cụ tích sản cho đại chúng. Mua vì thích, vì kỷ niệm, vì muốn làm đẹp cho chính mình: hoàn toàn chính đáng. Nhưng nếu mua với kỳ vọng “lúc cần bán được và không mất giá” thì hãy nhớ rằng tờ GIA chỉ chứng minh viên đá là thật, còn câu chuyện về giá trị của nó, từ đầu đến cuối, là do con người tự kể cho nhau nghe.
Khi tình yêu được đo bằng carat, thì người hạnh phúc nhất không phải là đôi lứa yêu nhau, mà là người định giá. [dt]
(Nguồn tham khảo: Báo Người Quan Sát, Người Lao Động)
HOUSTON, Texas (NV) – Khởi đầu bảng E, đội tuyển Đức đã tái hiện tỉ số 7-1. Họ “hủy diệt” Curacao với cơn mưa gôn đúng bằng chiến thắng đã từng thực hiện trước Brazil 7-1 tại bán kết World Cup 2014 ngay trên đất Brazil, theo CNN ngày 14 Tháng Sáu.
Trước đối thủ Curacao yếu hơn rất nhiều và được đánh giá là đội lót đường, Đức dễ dàng tạo nên thế trận áp đảo. Ngay sau tiếng còi khai cuộc, các học trò huấn luyện viên Julian Nagelsmann không cần thăm dò, tràn lên ép sân đối thủ.
Jamal Musiala (10) vượt qua Obispo (18,) hình ảnh cho thấy sự vượt trội của đội tuyển Đức trong chiến thắng “hủy diệt” 7-1 trước Curacao. (Hình: Alex Slitz/Getty Images)
Chỉ cần sáu phút sau khi bóng lăn với đòn phủ đầu, đội tuyển Đức đã có bàn mở tỉ số sau những pha phối hợp nhỏ bên ngoài vòng cấm, Nmecha tung ra cú sút mạnh hạ gục thủ môn Curacao.
Bất ngờ cũng xảy ra sau bàn mở tỉ số khi 15 phút sau, đội tuyển Đức lại bị thủng lưới dù Curacao không có nhiều pha tấn công. Chỉ một lần tận dụng sự lúng túng của đội tuyển Đức, Comenencia tung cú sút mạnh hạ gục thủ thành kì cựu 40 tuổi, Neuer.
Bàn thua bất ngờ trước đội bóng yếu khiến các cầu thủ Đức đẩy cao đội hình nhưng sự nôn nóng và bối rối làm các học trò huấn luyện viên Nagelsmann thiếu đi sự chính xác.
Từ một tình huống cố định ở chấm phạt góc ở phút 38, Brown thực hiện để Schlotterbeck đánh đầu nâng tỉ số lên 2-1.
Trước giờ nghỉ sau hiệp một, trong những phút bù giờ, Kai Havertz nâng tỉ số lên 3-1 từ chấm phạt đền.
Sang hiệp 2, các cầu thủ Đức thi đấu thoải mái hơn giống một cữ dợt nặng. Họ tiếp tục áp đảo và tạo ra hàng loạt bàn thắng.
Vừa vào hiệp hai, phút 47, Musiala nâng tỉ số lên 4-1.
Thua đậm 1-7 nhưng chỉ với một bàn thắng tung lưới đội tuyển Đức cũng đủ để các cầu thủ Curacao hạnh phúc. (Hình: Alexander Hassenstein/Getty Images)
Phút 69 đến lượt Brown nâng tỉ số lên 5-1 sau pha xâm nhập khu 16,50 mét thực hiện cú sút một chạm.
Kimmich kiến tạo cho cầu thủ vào sân từ ghế dự, Deniz Undav có bàn thắng 6-1 ở phút 78 và Kai Havertz ấn định chiến thắng 7-1 bằng pha bấm bóng qua đầu thủ môn Eloy Room.
Chiến thắng 7-1 nay làm nhiều người nhớ tới màn “hủy diệt” của đội tuyển Đức tại Brazil trước chủ nhà World Cup 2014 trong trận bán kết và sau đó bước lên ngôi vô địch World Cup năm ấy. (Đình Duy) [dt]
WASHINGTON, DC (NV) – Mỹ và Iran đạt thỏa thuận hòa bình hôm Chủ Nhật, 14 Tháng Sáu, và sẽ ký vào ngày 19 Tháng Sáu, hai bên loan báo, theo CNN.
Đây là diễn biến quan trọng mới nhất trong tiến trình đàm phán kéo dài mấy tháng qua.
Người đi bộ qua tòa nhà có trưng bày quốc kỳ Iran tại quảng trường Enghelab ở thủ đô Tehran, Iran, hôm Chủ Nhật, 14 Tháng Sáu. (Hình: AFP via Getty Images)
“Thỏa thuận với Iran nay đã hoàn tất. Chúc mừng tất cả!” Tổng Thống Donald Trump tuyên bố trên mạng xã hội Truth Social.
Tổng Thống Trump tuyên bố eo biển Hormuz sẽ mở lại vào Thứ Sáu sau khi hai bên ký thỏa thuận.
“Sau khi eo biển này mở lại để gỡ mìn sau lễ ký thỏa thuận vào Thứ Sáu, dầu sẽ lại được vận chuyển qua lại cho vùng đó, và thế giới!”
Chưa có chi tiết nào của thỏa thuận này được công bố.
Ông Kazem Gharibabadi, thứ trưởng Ngoại Giao Iran, xác nhận trong cuộc điện thoại trên truyền hình nhà nước rằng Iran đạt thỏa thuận với Mỹ và lễ ký kết chính thức sẽ diễn ra ở Thụy Sĩ vào Thứ Sáu tới, theo BBC.
“Tối nay, chúng tôi sẽ công bố chấm dứt ngay lập tức và vĩnh viễn cuộc chiến cũng như chiến dịch quân sự này ở nhiều mặt trận khác nhau, gồm Lebanon,” ông Gharibabadi tuyên bố.
Ông Gharibabadi nhấn mạnh thỏa thuận này “không chỉ là kết quả của công tác ngoại giao,” mà còn là “thành tựu quân sự” của Iran.
Không lâu trước đó, ông Shehbaz Sharif, thủ tướng Pakistan, cũng cho hay Mỹ và Iran đạt thỏa thuận hòa bình.
“Lễ ký kết chính thức sẽ diễn ra vào Thứ Sáu, 19 Tháng Sáu, ở Thụy Sĩ,” ông Sharif cho hay trên mạng xã hội.
Trên Truth Social, Tổng Thống Trump cho hay ông sẽ ra lệnh Hải Quân Mỹ bỏ phong tỏa cảng Iran ngay lập tức.
“Tàu thuyền thế giới, hãy nổ máy đi. Hãy chở dầu đi!” ông viết.
Trên đài Fox News, Phó Tổng Thống JD Vance gọi thỏa thuận đạt được với Iran là “thời khắc trọng đại cho Mỹ,” nhưng lưu ý vẫn còn nhiều việc phải làm. Ông Vance cho biết ông dự định dự lễ ký thỏa thuận chính thức, nhưng có thể đích thân Tổng Thống Trump sẽ dự.
Diễn biến quan trọng này xảy ra sau khi Tổng Thống Trump liên tục bày tỏ tin tưởng suốt ngày Chủ Nhật rằng hai bên sẽ đạt thỏa thuận cùng ngày.
Trước đó, Tổng Thống Trump nói với báo Wall Street Journal (WSJ) rằng bất cứ thỏa thuận nào với Iran cũng sẽ được đích thân ông hoặc Phó Tổng Thống Vance ký qua mạng.
Ông Trump cho WSJ hay thỏa thuận đó sẽ bao gồm Iran cam kết không chế tạo vũ khí nguyên tử và lập tức mở lại eo biển Hormuz, tuyến đường biển nơi khoảng 20% lượng dầu khí toàn cầu đi qua trước khi cuộc chiến nổ ra hôm 28 Tháng Hai.
Tổng Thống Trump cho biết, cũng theo thỏa thuận đó, chương trình nguyên tử Iran sẽ bị thanh tra, nhưng ông không nói rõ như thế nào. Ông cũng tỏ ý sẽ cân nhắc nới lỏng lệnh cấm vận Iran nhưng khẳng định Iran sẽ không nhận được tiền mặt. “Chúng tôi sẽ xem họ cư xử ra sao,” ông nói.
“Về việc thay đổi chế độ, tôi không bao giờ quan tâm tới thay đổi chế độ. Đây là nhóm thứ ba mà chúng tôi làm việc, và là nhóm biết điều nhất,” ông cho hay.
Về uranium đã làm giàu của Iran, Tổng Thống Trump nói, “Chúng tôi sẽ lấy lượng vật liệu nguyên tử đó sau này khi nào chúng tôi sẵn sàng tới đó lấy.” Ông cho biết thêm, “Tôi nghĩ trong một hoặc hai tháng nữa, không có gì gấp,” và khẳng định lượng uranium đó “vô hại.”
Trong khi đó, trả lời cuộc phỏng vấn của báo mạng Axios, Tổng Thống Trump cho hay ông vẫn dự trù sẽ đạt được thỏa thuận với Iran bất chấp Israel tấn công Lebanon và Iran đe dọa trả thù.
Tổng Thống Trump cho hay ông sửng sốt khi nhóm cố vấn của ông thông báo Israel tấn công thủ đô Beirut, và ông bực bội với ông Benjamin Netanyahu, thủ tướng Israel. “Quá tệ. Tôi không tin nổi. Một tiếng trước khi chúng tôi dự trù ký thỏa thuận.”
Tổng Thống Trump thừa nhận Hezbollah, nhóm phiến quân ở Lebanon được Iran hậu thuẫn, tấn công Israel trước, nhưng nhấn mạnh vụ tấn công đó không gây thiệt hại và không làm ai thiệt mạng.
Giá dầu giảm mạnh sau khi có tin Mỹ và Iran đạt thỏa thuận hôm Chủ Nhật. Giá dầu Brent quốc tế giảm 3.9% còn $84 một thùng, và giá dầu WTI ở Mỹ giảm 4.8% còn khoảng $81 một thùng. (Th.Long) [dt]
WASHINGTON, DC (NV) – Thượng Nghị Sĩ Mitch McConnell (Cộng Hòa-Kentucky) được đưa vào bệnh viện sáng Chủ Nhật, 14 Tháng Sáu, văn phòng ông loan báo nhưng không nói lý do, theo Politico.
“Thượng Nghị Sĩ McConnell được đưa vào bệnh viện sáng nay. Ông đang được chăm sóc bằng dịch vụ thượng hạng,” ông David Popp, phát ngôn viên của vị thượng nghị sĩ Cộng Hòa, cho hay trong bản thông báo hôm Chủ Nhật. Ông Popp chưa trả lời câu hỏi của Politico về tình trạng ông McConnell.
Thượng Nghị Sĩ Mitch McConnell phát biểu trong buổi điều trần của Ủy Ban Chuẩn Chi Thượng Viện về ngân sách cho năm tài chính 2027 tại Quốc Hội ở Washington, DC, hôm 12 Tháng Năm. (Hình: Chip Somodevilla/Getty Images)
Đây không phải lần đầu tiên ông McConnell gặp vấn đề sức khỏe đáng lo ngại mấy năm gần đây. Năm 2023, ông đột ngột cứng đờ người khi đang phát biểu trước báo chí trong hai lần khác nhau. Ông cũng bị té vài lần và có lúc phải ngồi xe lăn. Lúc đó, văn phòng ông giải thích ông ngồi xe lăn để đề phòng.
Tháng Hai năm nay, ông McConnell phải nằm bệnh viện tám ngày vì triệu chứng mà phát ngôn viên của ông lúc đó nói là “triệu chứng giống cúm.”
Ông McConnell, 84 tuổi, từng bị bệnh bại liệt lúc nhỏ. Ông lãnh đạo phía Cộng Hòa Thượng Viện từ năm 2007 tới 2025. Tháng Hai năm ngoái, ông tuyên bố sẽ không tái tranh cử, chấm dứt sự nghiệp chính trị hơn 40 năm với tư cách là một trong những nhà lãnh đạo Cộng Hòa quan trọng nhất thế hệ ông. Ông sẽ về hưu sau khi hết nhiệm kỳ vào Tháng Giêng, 2027. (Th.Long)
ATLANTA, Georgia (NV) – Ông Omar Abdulkadir Artan, vị trọng tài người Somalia bị từ chối nhập cảnh vào Hoa Kỳ để tham dự World Cup 2026 vẫn sẽ được FIFA trả đầy đủ khoản thù lao dù ông không điều hành trận đấu nào tại giải bóng đá lớn nhất hành tinh này.
ABC loan tin hôm Chủ Nhật, 14 Tháng Sáu, trích một nguồn tin am hiểu sự việc tiết lộ với hãng thông tấn AP cho biết. Nguồn tin này yêu cầu giấu tên vì không được phép phát ngôn công khai. Họ cho biết mức phí sẽ được ấn định sau khi giải đấu kết thúc vào tháng tới.
Trọng tài người Somalia, ông Omar Abdulkadir Artan (ở giữa, khoác quốc kỳ) được người dân chào đón nồng nhiệt khi ông trở về nước ngày 10 Tháng Sáu. (Hình: Hassan Ali Elmi / AFP via Getty Images)
Ông Artan, người dự trù sẽ là công dân Somalia đầu tiên trong lịch sử của quốc gia vinh dự điều khiển các trận đấu của FIFA World Cup 2026 đã bị từ chối nhập cảnh sau khi bay từ Istanbul đến phi trường quốc tế Miami International Airport ngày 6 Tháng Sáu. Theo Đại Sứ Quán Somalia tại Kenya, ông Artan đã được cấp thị thực (visa) để đến Mỹ và dự trù sẽ hội tụ cùng các trọng tài World Cup khác tại trung tâm huấn luyện ở Miami.
Cơ Quan Hải Quan và Bảo Vệ Biên Giới Hoa Kỳ (CBP) cho biết trọng tài Artan “không đủ điều kiện nhập cảnh do những lo ngại liên quan đến quy trình kiểm tra an ninh,” theo AbC. Ông Artan là một trong những trọng tài hàng đầu của làng bóng đá và từng được vinh danh là trọng tài nam xuất sắc nhất châu Phi năm 2025.
FIFA trả lời truyền thông nói rằng họ không tham gia vào quy trình nhập cư và chính phủ nước chủ nhà mới là bên đưa ra quyết định cuối cùng về việc ai được phép nhập cảnh. Do đó, ông Artan sẽ không thể tham gia tập huấn và điều hành các trận đấu tại World Cup sau khi CBP không cho ông nhập cảnh Hoa Kỳ.
Theo ABC, ông Artan, 34 tuổi, đã được chào đón như một người hùng khi trở về Somalia vào đầu tuần này và cam kết sẽ góp mặt tại kỳ World Cup tiếp theo vào năm 2030, giải đấu sẽ được tổ chức chủ yếu tại Morocco, Bồ Đào Nha và Tây Ban Nha. Ông cũng đã được chỉ định điều hành một trong những trận đấu của Siêu Cúp Bóng Đá Châu Âu (UEFA Super Cup) vào Tháng Tám này.
“Bóng đá được tạo ra để kết nối mọi người, và UEFA muốn bày tỏ sự tôn trọng đối với ông Omar cũng như năng lực điều hành trận đấu xuất sắc của ông,” Chủ Tịch UEFA Aleksander Čeferin phát biểu, theo ABC.
Hành động không cho trọng tài Somalia nhập cảnh diễn ra sau khi CBP thẩm vấn tiền đạo Aymen Hussein của Iraq suốt 7 giờ đồng hồ và từ chối cho toàn bộ đội tuyển Iran vào Mỹ, trừ thời gian thi đấu. (K.L) [kn]
LIMEIRA, Brazil (NV) – Một phụ nữ chơi nhảy bungee ở Brazil thiệt mạng sau khi nhân viên công ty tổ chức cú nhảy này bị cáo buộc ném cô từ trên cầu xuống đất mà không cột dây thừng bungee, theo Telegraph hôm Chủ Nhật, 14 Tháng Sáu.
Cô Maria Eduarda Rodrigues de Freitas, 21 tuổi, thiệt mạng tại Ponte do Esqueleto, cây cầu bỏ hoang trên đường rầy ở Limeira, tiểu bang Sao Paulo, trước sự kinh hoàng của nhân chứng, trong đó có chồng sắp cưới của cô. Trước đó, nhân viên ném cô xuống từ trên cao 130 foot theo thế “Superman.”
Chơi nhảy bungee. (Hình minh họa: Roman Pilipey/Getty Images)
Video vài phút trước cảnh tượng hãi hùng này cho thấy hai nhân viên xách tay và chân cô khiêng tới rìa cầu, nhưng có vẻ không biết dây đai an toàn của cô chưa cột vào sợi dây thừng chính.
Khi họ thả cô ra, nhiều người hét lên: “Dây thừng, mấy người ơi, dây thừng,” theo video.
Rồi camera chuyển qua quay sợi dây thừng vẫn còn nằm trên bệ trong lúc cô Rodrigues de Freitas rớt xuống đất.
Lính cứu hỏa và nhân viên cấp cứu được gọi tới nhưng họ công bố cô chết ở hiện trường do bị thương nặng.
Nhân chứng kể với cảnh sát rằng nhân viên quên cột dây thừng cho cô trước khi cho cô nhảy.
Chỉ vài tiếng trước đó, trên mạng xã hội, cô Rodrigues de Freitas, cư dân Jandira, tỏ ra háo hức, đăng hình cầu Ponte do Esqueleto, vòng tay có tên cô và hai công ty tổ chức, Entre Cordas và Ih Voei.
Sáu người bị đưa về đồn cảnh sát và ba người đàn ông bị bắt tại hiện trường. Hai người cố chạy trốn vào khu rừng gần đó nhưng cũng bị bắt, theo báo chí Brazil.
Tòa Thị Chính Limeira tuyên bố sẽ kiện chính phủ liên bang Brazil, cho hay họ đã cảnh báo suốt nhiều tháng về mối nguy hiểm của cây cầu này. Thành phố Limeira cho biết cây cầu này do chính phủ liên bang quản trị. (Th.Long) [dt]
BUTLER, Missouri (NV) – Chiếc phi cơ chở khách chơi nhảy dù rớt ở Missouri hôm Chủ Nhật, 14 Tháng Sáu, làm cả 12 người trên phi cơ thiệt mạng, giới chức loan báo, theo USA Today.
Nạn nhân gồm phi công và 11 người chơi nhảy dù, Cơ Quan Tình Trạng Khẩn Cấp Bates County (BCEM) nói với USA Today. Chiếc phi cơ rớt xuống Butler, Missouri, cách Kansas City khoảng 65 dặm về phía Nam.
Phi Trường Butler Memorial ở Butler, Missouri. (Hình minh họa: Facebook Butler Memorial Airport)
Chiếc phi cơ của trung tâm nhảy dù Skydive Kansas City cất cánh ở Phi Trường Butler Memorial “quay đầu lại không rõ vì lý do gì” rồi rớt xuống gần xa lộ địa phương khoảng 11 giờ 20 phút sáng, giờ địa phương, BCEM cho biết.
Chiếc phi cơ cất cánh nhưng không thể bay lên cao, và đang cố quay đầu gấp thì rớt, theo ông Dennis Jacobs, giám đốc BCEM.
“Họ không thể bay cao qua 100 foot,” ông Jacobs cho hay trong buổi họp báo trưa Chủ Nhật. “Nhiều phần do trục trặc động cơ.”
Đây là vụ rớt phi cơ làm chết người nhiều nhất trong lịch sử gần 50 năm của Phi Trường Butler Memorial, theo ông Jacobs, cũng là người quản trị phi trường này.
Sự việc xảy ra trước mắt nhiều nhân chứng, trong đó có người thân của nạn nhân.
Ông Jacobs cho biết: “Có một phụ nữ ở đó đang xem anh của cô (trên phi cơ), và vợ của người đàn ông này lẽ ra đi chung với chồng trên chuyến bay, cũng có mặt ở dưới khi tai nạn xảy ra.”
Cảnh Sát Tiểu Bang Missouri (MSHP) loan báo họ đang hỗ trợ Sở Cảnh Sát Butler và Sở Cảnh Sát Bates County ở hiện trường. Cơ Quan Hàng Không Liên Bang (FAA) và Cơ Quan An Toàn Giao Thông Vận Tải Quốc Gia (NTSB) đang điều tra.
Cuộc điều tra dự trù kéo dài vài ngày, theo BCEM.
Chiếc phi cơ bị rớt là chiếc Pacific Aerospace 750XL cánh quạt một động cơ, thường được dùng để chơi nhảy dù nhưng cũng từng được dùng để chở hàng hóa, có tính năng theo dõi từ trên không và chở nạn nhân đi cấp cứu, theo AP. Loại phi cơ này có thể chở tối đa 17 người, không tính phi công, và có thể cất cánh và hạ cánh trên phi đạo ngắn. (Th.Long) [dt]
Từ võ đài UFC đến “No Kings”: Nước Mỹ chia rẽ trong sinh nhật thứ 80 của Trump
Ngày Chúa Nhật 14/6 vừa là Ngày Quốc Kỳ Flag Day, vừa là sinh nhật thứ 80 của Tổng thống Trump, và chỉ còn 3 tuần là đến sinh nhật 250 năm nước Mỹ.
Trong khi chính quyền Trump tổ chức các trận đấu võ lồng sắt UFC ngay trên sân cỏ Bạch Ốc, những người chỉ trích ông sẽ tổ chức hòa nhạc và phong trào No Kings sẽ xuống đường lần thứ tư với 2,500 sự kiện nhằm phản đối chính quyền.
WASHINGTON, DC (NV) – Phó Tổng Thống JD Vance cho hay ông và phu nhân, bà Usha Vance, sẽ bàn bạc liệu ông nên cố gắng để đảng Cộng Hòa chọn ra tranh cử tổng thống năm 2028 vào cuối năm nay, sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, hay không, theo CBS News hôm Chủ Nhật, 14 Tháng Sáu.
Mặc dù chưa quyết định tham gia cuộc đua trong đảng Cộng Hòa hay không, trên chương trình “CBS Sunday Morning” hôm Chủ Nhật, Phó Tổng Thống Vance khẳng định Tổng Thống Donald Trump sẽ “rất ủng hộ” bất cứ điều gì ông Vance quyết định làm liên quan tới cuộc tranh cử tổng thống kế tiếp.
Phó Tổng Thống JD Vance phát biểu với báo chí tại Joint Base Andrews, Maryland, hôm 28 Tháng Năm. (Hình: Matt Rourke-Pool/Getty Images)
“Tôi chắc chắn tổng thống Mỹ sẽ rất ủng hộ bất cứ điều gì mà cuối cùng, tôi quyết định làm,” ông Vance nói. “Nhưng thực sự, chúng tôi chưa bàn bạc tôi sẽ làm gì.”
Vào lúc này, Phó Tổng Thống Vance cho hay tương lai chính trị không phải mối quan tâm hàng đầu đối với ông. Ông nhấn mạnh ông sẽ không “ngồi đó suy nghĩ tôi sẽ tranh cử tổng thống hay không.”
“Chắc chắn tôi và Usha sẽ ngồi xuống nói chuyện về bước đi kế tiếp cho gia đình chúng tôi,” ông Vance cho biết, lưu ý họ chỉ bàn bạc vấn đề đó sau cuộc bầu giữa nhiệm kỳ Tháng Mười Một. “Cách tôi quyết định là tôi cố gắng không quyết định cho tới khi nào phải quyết định.”
Phó Tổng Thống Vance cho hay ông không bao giờ chủ động thảo luận tương lai chính trị của ông với Tổng Thống Trump.
“Tôi không bao giờ nêu ra. Nhưng dĩ nhiên, tổng thống nêu ra nhiều lần, có lúc công khai, có lúc riêng tư. Như quý vị biết, tổng thống đam mê chính trị. Ông rất thích chuyện này. Ông rất say mê.”
Khi CBS hỏi Phó Tổng Thống Vance có được Tổng Thống Trump khuyến khích tranh cử tổng thống hay không, ông Vance đáp: “Không tích cực hay tiêu cực. Chỉ là ông có nói về chuyện đó, kiểu như, ‘Chuyện gì sẽ xảy ra?’ Làm sao chúng ta có thể bảo đảm chúng ta thành công? Điều đó có ý nghĩa gì cho tương lai?’ Đại khái như vậy.”
Ông Vance thêm: “Chúng tôi có nói về việc đó, nhưng không quá chi tiết. Vì, một lần nữa, tôi nghĩ cả hai chúng tôi đang tập trung vào hiện tại.”
Phó Tổng Thống Vance có lẽ là người nổi bật nhất trong số những người Cộng Hòa nhiều phần sẽ tranh cử tổng thống năm 2028. Trong số đó, còn có Ngoại Trưởng Marco Rubio, Bộ Trưởng Quốc Phòng Pete Hegseth, và thượng nghị sĩ (TNS) liên bang cũng như nhân vật bảo thủ, như TNS Ted Cruz (Cộng Hòa-Texas), TNS Josh Hawley (Cộng Hòa-Missouri) và ký giả bảo thủ Tucker Carlson. (Th.Long) [dt]
