BÌNH THUẬN, Việt Nam (NV) – Tuy mới được trùng tu hơn triệu đô nhưng nhiều viên gạch mới được tu bổ ở di tích tháp Chăm Pô Sah Inư, thành phố Phan Thiết, đã bị mục, bong tróc nham nhở.
Theo báo VNExpress ngày 21 Tháng Hai, 2020, sau một số đợt trung tu trước đó, tháp Chăm Pô Sah Inư (phường Phú Hài, thành phố Phan Thiết, tỉnh Bình Thuận) lại bị xuống cấp. Đến năm 2017, Sở Văn Hóa Thể Thao và Du Lịch tỉnh Bình Thuận lên kế hoạch “Dự án bảo tồn tôn tạo phát huy giá trị tháp Chăm Pô Sah Inư” với kinh phí gần 30 tỷ đồng ($1.29 triệu). Dự án thực hiện đến năm 2019 thì hoàn thành.
Trong lúc thi công, nhóm thợ trùng tu đã loại bỏ những viên gạch mủn vụn, cũ nát… bằng những viên gạch mới thay thế. Tuy nhiên, chỉ sau một năm hoàn thành, nhiều vị trí gạch mới trên cả ba tháp đã có dấu hiệu xuống cấp.
Cụ thể, xung quanh phần đế và thân tháp A (tháp cao nhất) có năm vị trí với gần 20 viên gạch với bề mặt rã ra một lớp mùn. Lấy tay chạm nhẹ, lớp mùn ngoài cùng rơi xuống từng nhúm như bột.
Kề đó, tháp C cũng xuất hiện ba vị trí gạch mới bong tróc lớp mỏng bên ngoài. Riêng tại chóp cửa tháp, phía bên trái có chục viên xếp lên nhau bị sùi lên một lớp xốp, xoa nhẹ bụi mùn dính đầy tay.
Tại tháp B nằm riêng (bên phải), một số gạch mới ở phần thân tháp cũng bị tình trạng tương tự.
Cụ Châu Ngọc (75 tuổi), người canh giữ tháp, cho biết gạch mới trên tháp Chăm đã có dấu hiệu bị hỏng tróc từ bốn tháng trước.
“Mới trùng tu mà đã xuống cấp nhanh như vậy, thật tốn kém tiền của,” cụ Ngọc bất bình nói.
Nói với báo VNExpress, ông Bùi Ngọc Hùng, giám đốc công ty trách nhiệm hữu hạn Cao Hùng, đơn vị thi công gói thầu số 5, thừa nhận có việc hàng chục viên gạch có dấu hiệu hư hỏng. Số gạch thẻ chuyên dụng gần 50 khối được mua từ một nhà máy sản xuất gạch trùng tu tháp ở tỉnh Quảng Nam.
Ông Hùng nói rằng chưa thể xác định rõ nguyên nhân, nhưng phỏng đoán số gạch bị hỏng có thể do “gió biển mang hơi mặn tác động vào.”
“Khoảng năm đến mười ngày nữa, chúng tôi sẽ sửa lại, vì dự án vẫn đang trong giai đoạn bảo hành,” ông Hùng cho biết.
Cụm đền tháp Pô Sah I-nư, còn gọi là tháp Phố Hài cao 5 đến 15 mét, tọa lạc trên đồi Bà Nài, phường Phú Hài (thành phố Phan Thiết), kề phế tích lầu Ông Hoàng. Tháp được người Chăm xây dựng theo phong cách Hòa Lai vào thế kỷ thứ 9. Di tích này đã được Bộ Văn Hóa Thông Tin xếp hạng “Di tích quốc gia năm 1991.”
Dọc duyên hải miền Trung Việt Nam từ Quảng Bình đến Bình Thuận, nơi người Chăm cư trú trước đây đều để lại những dấu tích văn hóa là những ngọn tháp rêu phong cổ kính.
Chẳng hạn ở Quảng Bình có Lâm Ấp cổ thành; tại Bình Định có hàng loạt như tháp Bạc, tháp Bình Lâm, tháp Cánh Tiên và thành Chà Bàn, tháp Thủ Thiện, tháp Hưng Thạnh; ở Phú Yên có tháp Nhạn; ở Khánh Hòa có tháp Ppo Nagar; và Ninh Thuận có cụm tháp Hòa Lai, tháp Ppo Klaung Garai, tháp Ppo Rome…
Đặc biệt, khu di tích Mỹ Sơn tại Quảng Nam có đến 71 ngôi tháp đồ sộ và đa dạng, nhưng nay chỉ còn 21 tháp. Ngoài ra còn có tháp Bằng An, tháp Chiên Đàn, tháp Khương Mỹ… đang dần tàn theo năm tháng. (Tr.N)
[jwplayer iu3aV5oB-YzmDPLlM]
