Phim ‘Đại Tiệc Trăng Máu 8’ ra mắt tại Little Saigon

Lâm Hoài Thạch/Người Việt

HUNTINGTON BEACH, California (NV) – Nhiều cư dân đến dự buổi ra mắt phim “Đại Tiệc Trăng Máu 8” (Blood Moon Rite 8), do Galaxy Marketing & PR tổ chức chiều Thứ Ba, 19 Tháng Năm, tại rạp hát Cinema Century, Huntington Beach.

Một cảnh trong phim “Đại Tiệc Trăng Máu 8.” (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Đây là bộ phim hài Việt Nam đánh dấu sự trở lại màn ảnh của danh hài Vân Sơn sau 25 năm, do The Producer Blood Moon Party thực hiện, Phan Gia Nhật Linh làm đạo diễn, và Charlie Nguyễn sản xuất.

Cô Ngân Hà, thành viên ban tổ chức, cho hay: “Đây là bộ phim hài đầy cảm xúc, với nội dung phim xoay quanh câu chuyện về một đạo diễn đang ở thời điểm khó khăn nhất trong sự nghiệp. Nhưng đạo diễn vẫn quyết định thực hiện một bộ phim zombie (ma quái), nhằm lấy lại niềm tin và sự tôn trọng từ chính gia đình mình.”

“Trong phim, diễn viên Vân Sơn thể hiện vai một đạo diễn từng trải, hài hước, đầy chiều sâu cảm xúc với những tình huống trong xã hội. Nhân vật không bị xây dựng như một hình tượng bi kịch, mà được khắc họa chân thật của đời thường, phản ánh những áp lực, hy sinh, và khát khao được công nhận,” cô cho biết tiếp.

Danh hài Vân Sơn (giữa) trong một cảnh của phim “Đại Tiệc Trăng Máu 8.” (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Theo ban tổ chức, khán giả Việt tại Mỹ sẽ dễ dàng tìm thấy sự đồng cảm qua những tình huống hài hước, và những khoảnh khắc đầy cảm xúc xoay quanh gia đình và sự gắn kết giữa các thế hệ.

Cô Hằng Trịnh, một thành viên khác của ban tổ chức, nói: “Theo mong muốn của ban tổ chức, khán giả Việt Nam ở hải ngoại đến thưởng thức một bộ phim Việt Nam, trong đó kịch bản có nói về những ê-kíp làm phim, đồng thời cũng cho mọi người biết là thị trường Việt Nam đang thực hiện phim như thế nào.”

Các diễn viên gồm có Vân Sơn, Charlie Nguyễn, Quang Minh, Trấn Thành, Liên Bỉnh Phát, Lê Khánh, Hồng Ánh, Hứa Vĩ Văn, Lâm Thanh Mỹ, Thu Trang, Nguyễn Quang Dũng, Huỳnh Lập, Kiều Minh Tuấn, Thái Hòa, Kaity Nguyễn, và nhiều người khác.

Giám đốc sản xuất phim Jimmy Phạm Nghiêm (trái) và cô Ngân Hà, thành viên ban tổ chức. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Từ Việt Nam sang, đạo diễn Phan Gia Nhật Linh chia sẻ với nhật báo Người Việt: “Khi bắt tay vào làm bộ phim này, tôi mong muốn khán giả đến rạp sẽ được giải trí với những tràng cười sảng khoái, xua tan đi những mệt mỏi thường ngày, vì cuộc sống ngày nay vốn dĩ có nhiều sự căng thẳng. Tôi cũng mong khán giả thực sự được giải trí thư giãn khi rời khỏi rạp và có một chút hậu vị cảm động nhẹ nhàng len lỏi.”

Đại diện đoàn phim, Charlie Nguyễn chia sẻ: “Chúng tôi rất vinh dự khi có cơ hội đưa nền điện ảnh Việt Nam đến gần hơn với cộng đồng người Việt hải ngoại, cũng như khán giả quốc tế yêu mến văn hóa và những câu chuyện Việt Nam.”

Điểm nhấn táo bạo nhất của bộ phim là cú bấm máy “one-shot” dài 35 phút mở đầu, dẫn dắt khán giả đi qua hành trình cảm xúc của nhân vật do Vân Sơn thể hiện. Từ sự bối rối, thiếu kiên nhẫn ban đầu cho đến sự đồng cảm và kết nối khi câu chuyện dần được hé mở.


Đạo diễn Cao Bá Thông (trái) và đạo diễn Tâm Anh Nguyễn. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Không chỉ đơn thuần là một tác phẩm giải trí, bộ phim còn mang đến một góc nhìn chân thật về điện ảnh, cho thấy mọi thành công đều được xây dựng từ vô số nỗ lực thầm lặng phía sau máy quay.

Nhiều nghệ sĩ, ca sĩ, các đạo diễn, nhà sản xuất phim có mặt tại buổi ra mắt phim “Đại Tiệc Trăng Máu 8.”

Đạo diễn Tâm Anh Nguyễn, nói: “Bắt đầu vào phim thì mọi hình ảnh, âm thanh, những động tác kinh dị đều kích động mạnh trong khoảng 35 phút, và chỉ thực hiện có một máy quay, không cắt cảnh và quay liên tục. Cách thức đảo máy quay với nhiều góc cạnh, làm cho người xem rất chóng mặt, để tạo sự kinh dị trong phim.”

Ông chia sẻ thêm: “Nhưng sau 35 phút đó, thì phim được bắt đầu chiếu với nội dung thật sự mà đạo diễn muốn thực hiện. Rồi từ những đối thoại, bối cảnh, và các diễn viên tất cả thực hiện một cách chặt chẽ, hợp lý và rất hay. Mặc dù là phim hài hước, nhưng làm cho khán giả có nhiều cảm xúc và kinh dị. Xem xong phim này, theo tôi, nền điện ảnh Việt Nam đang trên đà phát triển mạnh.”

Nhiều người đến dự buổi ra mắt phim “Đại Tiệc Trăng Máu 8” tại rạp hát Cinema Century, Huntington Beach. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Từ Úc sang, giám đốc sản xuất phim Jimmy Phạm Nghiêm, từng tốt nghiệp ngành điện ảnh đại học USC năm 1997, là người từng làm việc chung với đạo diễn Charlie Nguyễn, cho biết: “Nội dung phim có nói về tình cha con, và bản thân tôi cũng có đứa con gái, nên tôi rất thích phim này. Đoàn quay phim bắt đầu ‘bấm máy’ khoảng Tháng Chín, 2025. Hơn năm tuần sau thì đoàn phim thực hiện kỹ thuật hậu kỳ. Tháng Tư thì phim được hoàn tất. Ngày 24 Tháng Tư, phim ‘Đại Tiệc Trăng Máu 8’ bắt đầu trình chiếu tại Việt Nam. Phim này sẽ được ra mắt khán giả tại Hoa Kỳ, Úc, và Canada.”

Sau Little Saigon, theo dự trù, phim sẽ được chiếu tại nhiều nơi khác ở California, Texas, và Washington DC cùng nhiều thành phố có đông người Việt sinh sống. [đ.d.]

Trung Tâm Việt Ngữ Hồng Bàng bế giảng năm học 2025-2026

Văn Lan/Người Việt

GARDEN GROVE, California (NV) – Trung Tâm Việt Ngữ Hồng Bàng vừa tổ chức lễ bế giảng năm học 2025-2026 hôm Chủ Nhật, 17 Tháng Năm, tại trường Jordan Intermediate, Garden Grove.

Thầy Hà Ngọc Giao (bìa trái) và cô phụ giáo Nguyễn Thanh Tâm (bìa phải) chụp hình với các học sinh Lớp Bảy tốt nghiệp Trung Tâm Việt Ngữ Hồng Bàng. (Hình: Văn Lan/Người Việt)

Lễ bế giảng tưng bừng như ngày hội, dành cho các học sinh Lớp Bảy tốt nghiệp ra trường cũng như các em lớp nhỏ tiến lên lớp cao hơn, cùng toàn thể thầy cô, nhân viên, và phụ huynh trong không khí vui tươi hạnh phúc.

Sau nghi thức khai mạc, Thầy Nguyễn Tiến Thịnh, chủ tịch ban quản trị Trung Tâm Văn Hóa Hồng Bàng, phát biểu: “Rất cảm tạ quý phụ huynh học sinh đồng hành cùng chúng tôi gần 35 năm qua. Từ Mẫu Giáo tới tốt nghiệp Lớp Bảy chỉ là quãng đường rất ngắn trên chặng đường các em đi để có căn bản về ngôn ngữ Việt. Sau ngàn năm Bắc thuộc, trăm năm Pháp thuộc, người Việt vẫn sống còn, vì chúng ta có văn hóa riêng, ngôn ngữ riêng của nòi giống Việt. Chúng tôi kỳ vọng giới trẻ hôm nay với văn hóa Việt, ngôn ngữ Việt tiếp nối, trở nên một cộng đồng có giá trị trên nước Mỹ.”

Các thầy cô giáo nhận giải thưởng “Thầy Cô Xuất Sắc” trong năm. (Hình: Văn Lan/Người Việt)

Tiết mục văn nghệ mở màn do học sinh lớp Mẫu Giáo Một trình diễn bài “Hồng Bàng Hành Khúc,” tiếp theo lớp Mẫu Giáo Hai múa bài “Lối Về Xóm Nhỏ.”

Giây phút trang trọng nhất là khi các thầy cô giáo được trao những bằng khen để tưởng thưởng thành tích và công sức dạy dỗ học sinh trong niên học. Đây cũng là giây phút hào hứng nhất khi học sinh các lớp tuần tự được phát bằng tốt nghiệp để tiếp tục lên lớp.

Em Trần Đặng Julie Ann, thủ khoa Lớp Bảy, đại diện các học sinh nói bằng tiếng Việt lưu loát, biết ơn sự tận tâm hướng dẫn những bài học quý giá mà thầy cô đã truyền đạt, không chỉ dạy đọc, viết tiếng Việt, mà còn dạy học trò biết tự hào về nguồn gốc của mình là người Mỹ gốc Việt phải biết trân trọng văn hóa dân tộc.

Thầy Nguyễn Tiến Thịnh (bìa phải), chủ tịch ban quản trị Trung Tâm Văn Hóa Hồng Bàng, phát biểu khai mạc lễ bế giảng niên khóa 2025-2026. (Hình: Văn Lan/Người Việt)

Em cũng nói có những lúc cảm thấy mệt mỏi hay tự hỏi tại sao phải dành hai tiếng rưỡi mỗi cuối tuần để đi học tiếng Việt thay vì nghỉ ngơi ở nhà. Nhưng sau tám năm học tại Hồng Bàng, em đã tìm được câu trả lời.

Em tiếp: “Em vô cùng biết ơn qua tám năm học, với sự giúp đỡ và đồng hành của  nhiều thầy cô và nhân viên, em có cơ hội học hỏi tiếng Việt, văn hóa Việt Nam, và luôn giữ được sự gắn kết với cội nguồn của mình, gắn kết hơn với cộng đồng người Việt, hiểu rõ hơn về chính bản thân mình, càng thêm trân trọng nét đẹp văn hóa Việt Nam.”

Em Trần Đặng Julie Ann (thứ hai từ phải) cùng ba mẹ và thầy Hà Ngọc Giao (bìa trái). (Hình: Văn Lan/Người Việt)

Hướng về ba mẹ, em xúc động nói: “Con xin kính gởi lời cảm ơn sâu sắc đến ba mẹ dành thời gian vào mỗi cuối tuần để đưa con đến trường, luôn động viên con tiếp tục học tiếng Việt và tìm hiểu thêm về văn hóa Việt Nam, ngay cả khi con cảm thấy mệt mỏi hoặc không muốn đi học. Nếu không có sự hy sinh và tình yêu thương của ba mẹ, con không thể đứng đây ngày hôm nay.”

Và Julie cũng không quên nhắn nhủ đến các lớp đàn em: “Chị biết có lúc học tiếng Việt trở nên khó khăn khiến các em muốn bỏ cuộc. Nhưng chị mong các em sẽ luôn cố gắng đến trường mỗi tuần để học về ngôn ngữ và văn hóa, là một trong những cách tốt nhất để làm phong phú thêm bản thân và học cách trân trọng sự đa dạng của thế giới quanh ta.”

Quang cảnh lễ bế giảng niên khóa 2025-2026 Trung Tâm Văn Hóa Hồng Bàng. (Hình: Văn Lan/Người Việt)

Thầy Hà Ngọc Giao, phụ trách Lớp Bảy, chia sẻ: “Tôi rất quý mến em Julie, nói tiếng Việt rất giỏi, xứng đáng thủ khoa năm nay. Em biết rất nhiều về ngữ vựng Việt Nam. Khi chúng tôi cho mỗi em thuyết trình, em chọn đề tài rất hay, trình bày hết sức đầy đủ ý nghĩa.”

Thầy Giao tiếp: “Các thầy cô hãy khuyến khích, gây hứng thú để các em học tiếng Việt, giúp các em hiểu khi người Việt tị nạn là công dân Mỹ gốc Việt phải đóng góp công sức vào đất nước này. Và gia đình là yếu tố quan trọng nhất giúp các em biết yêu tiếng Việt nhiều hơn, khi ông bà cha mẹ cùng nói tiếng Việt với con cháu thường xuyên.”

Toàn thể các thầy cô giáo đồng ca “Việt Nam Vẫn Mãi Là Quê Hương.” (Hình: Văn Lan/Người Việt)

Bà Thủy Đặng, mẹ của thủ khoa Trần Đặng Julie Ann, chia sẻ: “Con gái tôi thường xuyên nói tiếng Việt ở nhà, vì bà ngoại không biết tiếng Anh. Nhờ học tiếng Việt ở trường Hồng Bàng mà có ngày nay. Tôi rất vui khi chứng kiến thành quả của con. Em cũng muốn trở về trường làm phụ giáo. Đó cũng là dịp được học tiếng Việt nhiều hơn.”

Cô Nguyễn Thanh Tâm, phụ giáo Lớp Bảy, chia sẻ: “Các em Lớp Bảy về tổng thể rất giỏi, nói cũng như viết. Các em từng chọn những đề tài Thầy Giao đưa ra. Thời gian trôi qua rất nhanh, mới khai giảng lại bế giảng rồi, các em cố gắng rất nhiều để đạt thành tựu hôm nay. Rất mừng cho các em khi có thể giúp cho cộng đồng Việt nhiều điều tốt đẹp.” [đ.d.]

40,000 cư dân Little Saigon di tản vì bình chứa hóa chất độc có thể nổ

play-rounded-fill

40,000 cư dân Little Saigon di tản vì bình chứa hóa chất độc có thể nổ

Một vụ rò rỉ hóa chất tại một xưởng sản xuất nhựa cho ngành hàng không ở Garden Grove làm 40,000 cư dân Little Saigon phải di tản.

Trump, đảng Cộng Hòa và cuộc bầu cử giữa kỳ

Hiếu Chân/Người Việt

Cuộc bầu cử giữa kỳ đã chính thức bắt đầu tại nhiều tiểu bang. Ý kiến của cử tri cho thấy chi phí đời sống, chăm sóc sức khỏe, thâm hụt ngân sách và nợ công là những vấn đề lớn mà nước Mỹ phải đương đầu. Đảng Cộng Hòa, hiện kiểm soát cả ba nhánh quyền lực, tập trung chung quanh Tổng Thống Donald Trump, phải chịu trách nhiệm chính về hiện tình đất nước và do vậy, triển vọng duy trì đa số mong manh tại hai viện Quốc Hội xem ra ngày càng khó.

Tổng Thống Donald Trump tham dự bữa tiệc gây quỹ thường niên của Ủy Ban Quốc Hội Đảng Cộng Hòa tại Union Station hôm 25 Tháng Ba. (Hình minh họa: Chip Somodevilla/Getty Images)

Ba nỗi lo của cử tri

Theo khảo sát mới nhất của Viện Nghiên Cứu Pew, có 73% cử tri quan tâm nhiều nhất tới chi phí chăm sóc sức khỏe, 66% quan tâm nhiều nhất đến lạm phát, 64% quan tâm tới thâm hụt ngân sách của chính phủ và cả ba mối quan tâm này đều tăng cao so với năm ngoái.

Trong khi đó, sự ủng hộ của cử tri dành cho Tổng Thống Trump suy giảm trầm trọng, cả về tính cách cá nhân lẫn chính sách điều hành của ông. Tỷ lệ ủng hộ ông Trump nói chung chỉ còn 34%, mức thấp nhất trong nhiệm kỳ thứ hai.

Đối với chính phủ, hơn một nửa số cử tri (56%) cho rằng mức độ đạo đức và sự thành thật của chính quyền liên bang đã suy giảm mạnh kể từ khi ông Trump nhậm chức đầu năm ngoái.

Mặc dù cử tri Cộng Hòa và Dân Chủ có quan điểm khác nhau trong nhiều lĩnh vực nhưng hầu như cả hai bên đều cho rằng, tiền bạc trong chính trị là một vấn đề nghiêm trọng. Chỉ có 19% cho rằng đạo đức công vụ của chính quyền tăng tiến trong năm qua và 24% nói rằng nó không thay đổi.

Người nghèo lo trắng mắt

Cảm nhận như trên của cử tri phản ánh một hiện trạng đáng lo ngại. Theo nhiều chuyên gia, kinh tế Mỹ đang vận hành theo mô hình chữ K, một nhánh đi lên một nhánh đi xuống: các tỷ phú triệu phú làm ăn phát đạt trong khi người Mỹ trung lưu bị thiệt thòi.

Với đạo luật Big Beautiful Act thông qua hồi Tháng Bảy năm ngoái, chính quyền liên bang đã cắt giảm ngân sách chương trình Medicaid để chi trả cho chính sách cắt giảm thuế khổng lồ chủ yếu cho các doanh nghiệp lớn và người giàu. Việc cắt giảm gần $1,000 tỷ ngân sách Medicaid trong mười năm có thể khiến cho 11 triệu người mất bảo hiểm y tế miễn phí dành cho người nghèo. Các khoản trợ cấp bổ sung thuộc đạo luật Chăm Sóc Sức Khỏe Hợp Túi Tiền, thường gọi là Obamacare, không được Quốc Hội gia hạn từ cuối năm ngoái, làm cho mức bảo phí trung bình tăng hơn gấp đôi và đẩy 1.2 triệu người ra khỏi diện được bảo hiểm vì không đủ khả năng đóng phí, theo tính toán của Văn Phòng Ngân Sách Quốc Hội.

Hàng triệu người bị mất bảo hiểm sức khỏe hoặc không đủ tiền đóng phí bảo hiểm sức khỏe là một mối lo xương tuỷ của người Mỹ hiện nay, bên cạnh nhiều vấn đề bức bối khác như giá cả leo thang chóng mặt, nhất là giá xăng dầu và thực phẩm. Từ khi ông Trump tiến hành chiến tranh Iran đến nay, người Mỹ đã phải trả thêm $1.4 cho mỗi gallon xăng dầu và chỉ số lạm phát đã tăng 3.8% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong khi tiền lương và thu nhập không tăng đáng kể thì hai phần ba số người Mỹ lo lắng về lạm phát là dễ hiểu.

Người giàu kiểm soát kinh tế

Khi nói về kinh tế, ông Trump thường khoe thành tích là thị trường chứng khoán tăng trưởng đều đặn, bất chấp những biến động như chiến tranh, chuỗi cung ứng xăng dầu bị gián đoạn và thuế quan. Đúng là thị trường chứng khoán vẫn đứng vững, nhưng điều đó không đồng nghĩa với việc người dân Mỹ giàu có hơn mà ngược lại, niềm tin của người tiêu dùng đang ở mức thấp nhất từ trước đến nay.

Những người hưởng lợi từ hoạt động kinh tế Mỹ trong năm qua là những nhà tài phiệt, những tỷ phú, triệu phú cầm đầu những tập đoàn lớn. Mười phần trăm dân số giàu nhất nước Mỹ sở hữu 90% số cổ phiếu lưu hành trên thị trường chứng khoán Wall Street và họ mới là lực lượng làm cho giá cổ phiếu tăng hay giảm, 90% dân số còn lại sở hữu rất ít hoặc không có cổ phiếu nào. Các nhà tài phiệt dùng đủ mọi thủ đoạn để đẩy giá cổ phiếu lên, giá trị tài sản của họ cũng tăng theo, tạo ra hiện tượng bong bóng mà ông Trump coi là bằng chứng của một nền kinh tế tăng trưởng mạnh.

Lĩnh vực công nghệ và tài chính có nhiều tài phiệt nhất – mỗi người có tài sản hàng trăm tỷ đô la như Elon Musk, Jeff Bezos, Zuckerberg… và họ cũng là những người lũng đoạn chính sách kinh tế nhiều nhất. Họ bỏ tiền tài trợ cho chiến dịch tranh cử năm 2024 của ông Trump, tài trợ tranh cử cho các chính trị gia Cộng Hoà ở cả Thượng Viện và Hạ Viện, họ thường xuyên lui tới Phòng Bầu Dục và mới đây đã tháp tùng chuyến thăm chính thức của Tổng Thống Trump đến Bắc Kinh, Trung Quốc để củng cố quan hệ làm ăn.

Đổi lại sự tài trợ này, các nhà tài phiệt công khai hoặc bí mật can thiệp vào tiến trình hoạch định chính sách kinh tế quốc gia sao cho doanh nghiệp của họ có lợi nhất, bất chấp những tác hại mà nền kinh tế phải gánh chịu. Một ví dụ, các nhà tài phiệt trong lĩnh vực dầu khí và công nghiệp quân sự đã khích lệ ông Trump tiến hành chiến tranh với Iran một cách vô cớ dù biết Iran sẽ phong tỏa eo biển Hormuz làm chao đảo thị trường dầu khí thế giới. Họ bất chấp. Giá xăng dầu tăng gây khốn khổ cho người dân bình thường nhưng mang lại lợi nhuận khổng lồ cho các tập đoàn dầu khí. Tính đại khái, từ đầu chiến tranh đến nay, bình quân người lái xe ở Mỹ phải chi thêm $1,500 tiền xăng trong khi các tập đoàn xăng dầu lớn thu thêm được $44 tỷ nhờ tăng giá mà không cần tăng sản.

Chiến tranh làm cho kho vũ khí chiến lược của Mỹ suy giảm nhanh chóng, đe doạ năng lực sẵn sàng chiến đấu của quân đội Mỹ tại mặt trận Thái Bình Dương, đề phòng tham vọng của Trung Quốc. Nhưng với những tập đoàn sản xuất vũ khí, đây là cơ hội bằng vàng để giành các hợp đồng lớn của chính phủ. Mỗi hoả tiễn bắn ra, mỗi trái bom ném xuống đều là một tổn thất vật chất nhưng là cơ hội có thêm đơn đặt hàng cho các nhà thầu quốc phòng.

Ông Trump nêu gương trục lợi

Không chỉ giới tỷ phú mà ngay ông Trump và gia đình ông cũng đang nỗ lực trục lợi và nêu một tấm gương xấu cho phần còn lại của giới tài phiệt Mỹ noi theo.

Mở đầu bài bình luận hôm thứ Năm 21 Tháng Năm, đồng nghiệp Trúc Phương của báo Người Việt nhận định: “Chưa có bất kỳ tổng thống nào trục lợi dữ dội và công khai từ ghế tổng thống như ông Donald Trump” và liệt kê hàng loạt hành vi lợi dụng các quyết định chính sách để thao túng giá chứng khoán của ông, dựa theo báo cáo giao dịch định kỳ dài 113 trang do Văn Phòng Đạo Đức Chính Phủ (OGE) công bố hôm 14 tháng Năm.

Báo cáo này cho biết trong ba tháng đầu năm 2026, tài khoản Trump đã thực hiện 3,700 giao dịch, khối lượng giao dịch từ $220 triệu đến $750 triệu, tập trung vào các mã cổ phiếu có thể tăng giá hoặc giảm giá tuỳ vào các quyết định chính sách mà ông sắp đưa ra liên quan tới cuộc chiến ở Iran hay các biện pháp thương mại quốc tế của Mỹ. Tính ra, mỗi ngày ông thực hiện trung bình 60 giao dịch, hay mỗi giờ chín giao dịch, hầu hết đều “thắng đậm.” Thành tích mua bán chứng khoán của ông Trump quả đáng nể, ngay các nhà đầu tư chuyên nghiệp cũng khó sánh được.

Không chỉ đầu tư chứng khoán, ông Trump và gia đình ông còn phát hành tiền mã hoá (cryptocurrency), lập sàn giao dịch tiền crypto, đầu tư nhiều dự án bất động sản ở nước ngoài. Các dự án của Trump Organization tại Qatar, Arab Saudi, Oman và UAE, và tại các quốc gia cộng sản cũ như Serbia, Việt Nam được chính phủ địa phương tạo thuận lợi tối đa để đổi lấy sự ưu ái của ông Trump dành cho đất nước họ. Tiền mã hoá, còn gọi là tiền ảo, là phương thức thanh toán được ưa chuộng của các băng đảng ma tuý, rửa tiền, tội phạm xuyên quốc gia và khủng bố. Từ khi gia đình ông Trump bước vào lĩnh vực kinh doanh này, thì chính sách của Mỹ thay đổi ngoạn mục: ông sa thải bộ phận chuyên điều tra việc sử dụng tiền ảo bất hợp pháp, ông ân xá các tay trùm tiền ảo đang thụ án tù, và huỷ bỏ các vụ điều tra các công ty tiền ảo. Theo tạp chí Forbes, chỉ riêng khoản kinh doanh tiền ảo, ông Trump đã kiếm được hơn $1 tỷ trong năm qua.

Theo tạp chí TIME, chỉ trong năm đầu tiên của nhiệm kỳ thứ hai, ông Trump đã gia tăng khối tài sản ròng của mình thêm gần $4 tỷ, nâng tổng giá trị tài sản lên mức $7.8 tỷ vào cuối năm 2025. Nhà sử học Matthew Dallek gần đây nhận định trên báo The New York Times: “Trump là chính trị gia cấp quốc gia tham nhũng trơ ​​trẽn nhất trong thời hiện đại, và sự công khai của ông ta về điều này là một hiện tượng độc nhất vô nhị. Ông ta tự hào về lòng tham của mình, coi đó như một dấu hiệu của sự thành công và sự khôn ngoan.”

Trơ trẽn nhất có lẽ là thủ đoạn của ông Trump kiện Sở Thuế IRS đòi bồi thường $10 tỷ để rồi dàn xếp bằng một quỹ bồi thường $1,776 triệu và quy định miễn trừ trong tương lai mọi cuộc thanh tra thuế đối với ông Trump và các thành viên gia đình ông – một diễn biến mà chúng tôi đã trình bày chi tiết trong chuyên mục này vài hôm trước.

Quốc Hội Cộng Hoà không làm đúng chức trách

Trong khi ông Trump liên tục tung ra những chính sách tai hại nhằm làm giàu cho ông và cho giới tài phiệt thân hữu thì các chính trị gia Cộng Hòa trong Quốc Hội gần như im hơi lặng tiếng. Họ đã dung túng cho ông Trump tiến hành chiến tranh ở nước ngoài. Họ ban hành các chính sách gây khốn đốn cho các tầng lớp trung lưu và nghèo khó trong xã hội. Đảng Cộng Hoà cũng làm như không hay biết những hành vi trục lợi trắng trợn của ông Trump và gia đình dù trước đây họ từng làm rất dữ chuyện Hunter Biden có mối làm ăn ở nước ngoài.

Trong một năm rưỡi qua, Quốc Hội khoá 119 do đảng Cộng Hòa chiếm đa số cả hai viện đã thật sự trở thành “con dấu cao su,” các nghị sĩ trở thành “nghị gật” chỉ biết chiều theo ý thích của tổng thống, y hệt quốc hội bù nhìn trong các thể chế cộng sản. Giá như Quốc Hội làm đúng chức trách kiểm tra và cân bằng với tổng thống thì có thể đã ngăn chặn được một số chính sách tai hại, tùy hứng của ông Trump và tình hình đã có thể khả quan hơn. Vì lẽ đó, hiện chỉ còn 10% cử tri ủng hộ Quốc Hội khoá 119, 86% không ủng hộ, theo kết quả khảo sát của Viện Gallup cuối Tháng Tư vừa qua. [dt]

Nghiện cờ bạc (Kỳ 5) – Trả giá, không chỉ bằng tiền

Mục này chỉ nhằm giải đáp các thắc mắc về sức khỏe có tính cách tổng quát. Với các vấn đề cụ thể, chi tiết của từng bệnh nhân, xin liên lạc với bác sĩ để được thăm khám trực tiếp. Nhiều thông tin thiết thực và bổ ích khác về sức khỏe cũng được phát trên đài Radio Chuyện Sáng Chủ Nhật ở vùng Orange County, California, vào mỗi sáng Chủ Nhật từ 6 đến 9 giờ, trong chương trình “Câu Chuyện Sức Khỏe Sáng Chủ Nhật.” Nhiều thông tin sức khỏe bổ ích khác cũng có thể tìm thấy trên các
website www.nguyentranhoang.com và www.radiochuyensangchunhat.com. Quý vị có thể liên lạc bác sĩ qua email: [email protected] hoặc điện thoại (714) 531-7930.

Bác Sĩ Nguyễn Trần Hoàng

Khi thua bạc, bạn dễ bị mất kiểm soát. (Hình minh họa: Vitaly Gariev/Unsplash)

Một con số không nói hết sự thật

Một người đàn ông ở Anaheim nói:

“Tôi mất khoảng 200 ngàn.”

Nghe thì lớn. Nhưng đó chưa phải là điều làm ông đau nhất.

Ông dừng lại một lúc, rồi nói:

“Tiền thì có thể kiếm lại.
Nhưng cái tôi mất… là lòng tin của vợ con.”

***

Khi nói về cờ bạc, người ta thường nghĩ đến tiền.

Nhưng trong thực tế lâm sàng và đời sống, tiền chỉ là phần dễ thấy nhất của tảng băng.

Phần chìm – những gì thật sự làm tan vỡ một con người và một gia đình –
thường không đo được bằng con số.

Hậu quả tài chính – bắt đầu của mọi thứ, nhưng không phải kết thúc

Không thể phủ nhận:

Cờ bạc gây tổn thất tài chính rất lớn.

Theo National Institutes of Health:

người nghiện có nguy cơ cao rơi vào nợ nần, phá sản

Nhưng điều đáng nói là:

người nghiện không dừng khi hết tiền.

Họ:

  •     vay mượn
  •     dùng thẻ tín dụng
  •     bán tài sản
  •     thậm chí dùng tiền gia đình

Một điểm rất nguy hiểm:

Người chơi không nhìn tổng số tiền đã mất.
Họ chỉ nghĩ:

“Lần này nếu thắng… sẽ lấy lại hết.”

Và chính suy nghĩ đó đã kéo họ đi xa hơn.

Hậu quả gia đình – nơi vết thương sâu nhất

Trong rất nhiều trường hợp,
gia đình không tan vỡ vì tiền.

Mà vì mất niềm tin.

Nói dối – bước đầu của khoảng cách

Ban đầu:

  •     “Anh đi chơi với bạn.”
  •     “Chỉ chơi chút thôi.”

Sau đó:

  •     giấu tiền
  •     giấu thời gian
  •     giấu cả sự thật

Niềm tin bắt đầu rạn nứt từ những điều rất nhỏ.

Mất kết nối

Người nghiện:

  •     ít nói chuyện
  •     ít quan tâm gia đình
  •     tâm trí luôn ở nơi khác

Gia đình cảm nhận:

“Người này (thấy như là) đang ở đây… nhưng không còn ở đây nữa.”

Xung đột và đổ vỡ

  •     cãi vã
  •     kiểm soát
  •     trách móc

Nhiều trường hợp dẫn đến:

  •     ly thân
  •     ly hôn

Ảnh hưởng đến con cái

Trẻ em trong gia đình có người nghiện:

  •     lo lắng
  •     thiếu ổn định
  •     có thể phát triển vấn đề tâm lý

Đôi khi, chúng học được một điều rất nguy hiểm:

Dù là ai,

thân như thế nào,

cũng không tin được

Hậu quả tâm lý – vòng xoáy khó thoát

Trầm cảm

Khi mất tiền, mất niềm tin, mất kiểm soát:

  •     cảm giác thất bại
  •     tự trách
  •     tuyệt vọng

Theo National Institute of Mental Health:

  •     trầm cảm thường đi kèm với nghiện cờ bạc

Lo âu và stress

  •     sợ bị phát hiện
  •     lo trả nợ
  •     căng thẳng kéo dài

Tự ti và mất giá trị bản thân

Nhiều người nói:

“Tôi không còn dám nhìn vào gương.”

Ý nghĩ tự tử

Đây là phần rất nghiêm trọng.

Nghiên cứu cho thấy:

  •     người nghiện cờ bạc có nguy cơ tự tử cao hơn dân số chung

Vì họ cảm thấy:

  •     không lối thoát
  •     không còn gì để mất

Hậu quả xã hội và pháp lý

Khi áp lực tài chính tăng:

  •     gian dối
  •     lạm dụng tiền
  •     thậm chí phạm pháp

Một số trường hợp:

  •     dùng tiền công ty
  •     vay mượn không trả
  •     dính vào kiện tụng

Không phải vì họ muốn trở thành người xấu.
Mà vì họ bị (tự họ) dồn (mình) vào một góc.

Góc chết!

Hậu quả sinh học – cơ thể cũng bị ảnh hưởng

Cờ bạc không chỉ ảnh hưởng đến tâm lý.

Mà còn ảnh hưởng:

  •     giấc ngủ
  •     tim mạch (do stress)
  •     hệ miễn dịch

Cortisol tăng kéo dài làm cơ thể suy yếu.

Một điều rất đáng suy nghĩ

Nhiều người nghĩ:

“Chỉ cần trả hết nợ là xong.”

Nhưng thực tế:

  •     nợ có thể trả
  •     nhưng mối quan hệ thì khó

Vì:

tiền mất một (hay vài) lần,
nhưng niềm tin mất, hình như không bao giờ có thể lấy lại hoàn toàn

(dù cố gắng thế nào)

Những câu nói nghe rất quen

Trong phòng khám, có những câu lặp lại:

“Tôi chỉ muốn gỡ lại.”
“Tôi không nghĩ nó sẽ đi xa như vậy.”
“Tôi không dám nói với ai.”

Và từ phía gia đình:

“Tôi không còn tin nữa.”
“Tôi không biết giúp sao.”
“Tôi mệt quá rồi.”

Một câu chuyện nhỏ

Một người vợ ở Garden Grove nói:

“Tôi không cần anh kiếm nhiều tiền.
Chỉ cần anh ở nhà, ăn cơm với tụi nhỏ.”

Câu nói rất đơn giản.
Nhưng nhiều người không còn cơ hội để làm điều đó nữa.

Kết lại – cái giá thật sự

Cờ bạc không chỉ lấy đi tiền.

Nó lấy đi:

  •     thời gian
  •     sự bình an
  •     niềm tin
  •     và đôi khi… cả gia đình

Và điều đau nhất là:

nhiều người chỉ nhận ra khi đã mất quá nhiều. [dt]

__________________________________________________________________________________________

Tài liệu tham khảo (trích yếu)

  •     National Institutes of Health
  •     National Institute of Mental Health
  •     American Psychiatric Association

Kỳ tới:

Gia đình phải làm gì – giúp mà không làm họ xa hơn

  •     Cách nhận diện
  •     Cách nói chuyện
  •     Những sai lầm cần tránh

Ông Lý Khung

Dược Sĩ Cao Thị Cẩm Nhung

Bà Trần Thị Qui

Các trung tâm sinh hoạt văn học hải ngoại

Trần Doãn Nho

Quá trình hình thành nền báo chí hải ngoại diễn ra gần như song song với quá trình hình thành các cộng đồng người Việt ở nhiều nơi trên đất nước Hoa Kỳ. Đặc biệt, là tiểu bang California.

Phát giải cuộc thi Áo Dài Việt Nam Truyền Thống tại Phước Lộc Thọ, Little Saigon năm 2020. (Hình: Văn Lan/Người Việt)

Từ Tháng Năm, 1975, khoảng vài ngàn người Việt tị nạn được chuyển đến trại Pendleton (căn cứ Thủy Quân Lục Chiến Hoa Kỳ, San Diego, California). Được cư dân địa phương giàu lòng nhân ái giúp đỡ, họ lần lượt đi định cư rải rác trong các thành phố Santa Ana, Garden Grove, Westminster, Costa Mesa và các vùng phụ cận. Đến năm 1979, gần 100 cơ sở thương mại của người Việt xuất hiện quanh quanh trên đường Bolsa (Westminster), đường First (Santa Ana) và đường Westminster (Garden Grove),  tạo thành một khu sinh hoạt riêng biệt. Ngày 9 Tháng Hai, 1988, Hội Đồng Thành Phố Westminster thông qua Quyết Nghị số 58, công nhận khu này là “Little Saigon.”

Ngày 17 Tháng Sáu, 1988, thống đốc California, ông George Deukmejian đến cắt băng khánh thành các bảng chỉ dẫn “Little Saigon, Next Exit” được “California Department of Transportation” (Bộ Công Chánh California) dựng ở hai xa lộ 405 và 22 dẫn vào hai đường Brookhurst và Magnolia. Từ đó, Little Saigon thu hút di dân Việt khắp nơi về định cư, biến vùng đất ngoại ô của khu Bolsa-Garden Grove vắng vẻ và yên tĩnh thành một đô thị phát triển với chùa chiền, nhà thờ, thánh thất và các cơ sở thương mại, các đài truyền hình, đài phát thanh, báo chí, các trung tâm ca nhạc… Đó cũng là nơi khởi nghiệp của những chính trị gia người Mỹ gốc Việt tham gia vào dòng chính của nền chính trị Hoa Kỳ qua các chức vụ dân cử như: nghị viên, dân biểu, thị trưởng…[1]

Khánh thành bảng “Little Saigon Next Exit” hôm Thứ Sáu, 17 Tháng Sáu, 1988, tại thương xá Phước Lộc Thọ. Từ trái, Luật Sư Trần Thái Văn, Giáo Sư Nguyễn Tư Mô và Thống Đốc California George Deukmejian. (Hình: Trần Thái Văn cung cấp)

Như một điểm quy tụ nhân tâm, Little Saigon đột nhiên trở thành “ngôi nhà” của cộng đồng người Việt tị nạn, không những của cư dân ở đó mà còn của cư dân ở nhiều nơi trên thế giới. Một trong những bản sắc dân tộc riêng được biểu hiện trong văn hóa nghệ thuật. Sau 1975, hầu hết những khuôn mặt trí thức văn hóa cũng như văn nghệ sĩ của miền Nam, sớm hay muộn, đều lần lượt tìm cách thoát ra hải ngoại.[2] Phần lớn trong số đó đều đến, hay tìm cách đến, định cư ở vùng Quận Cam. Đây là nguồn nhân lực tiên phong gây dựng nên nền móng báo chí cũng như văn học nghệ thuật hải ngoại. Các tờ báo, các tạp chí văn học nghệ thuật và các trung tâm băng nhạc lớn, nhỏ đều tọa lạc tại Little Saigon. Chẳng có gì đáng ngạc nhiên khi phần lớn các tổng biên tập đầu tiên của ngành truyền thông tiếng Việt tại Little Saigon đều là những cây bút kỳ cựu của VNCH trước năm 1975. Nhận xét về vai trò của những nhà văn này đối với văn học hải ngoại, Trangdai Glassey-Tranguyen viết:

Trong khi ghi nhận nỗ lực, sự hiện diện và đóng góp của tất cả các nhà văn, tôi cho rằng chính những nhà văn đã thành danh (the established and committed writers) – trong đó có nhiều người nay đã qua đời – là những người tạo ra các tác phẩm có ý nghĩa then chốt đối với việc hình thành bản sắc tị nạn Việt Nam (Vietnamese refugee-endity), bởi khả năng của họ nhằm truyền tải những hiện thực đã trải qua và các triển vọng một cách mạnh mẽ nhất.(…) Các nhà văn này kiến tạo một không gian để phản ánh chính những kinh nghiệm và quan điểm riêng của họ, cũng như của đồng hương và cách nhìn của cộng đồng văn hóa của họ về đời sống tại VietnAmerica và trong các cộng đồng di dân khác. Họ chủ động vận dụng tối đa khả năng sáng tác: tự xuất bản, xây dựng các hội đoàn văn chương,thành lập các nhà xuất bản và các chương trình viết lách, xây dựng các cơ sở truyền thông và tạp chí văn học, tiếp tục các sáng tác mà họ đã khởi viết từ miền Nam Việt Nam trước năm 1975, và mở ra một cầu nối giữa văn học “tị nạn” của người Mỹ gốc Việt với văn học lai và/hoặc văn học của các thế hệ 1.5 và các thế hệ sinh sau tại Hoa Kỳ.”[3]

Nhà sách Tú Quỳnh, một trong những cửa tiệm của người Việt sớm nhất ở Little Saigon. (Hình: Đằng-Giao/Người Việt)

Nguyễn Hưng Quốc, một nhà nghiên cứu văn học ở Úc, chẳng chút đắn đo khi  khẳng định chắc nịch:

Sau năm 1975, không còn hoài nghi gì nữa, California, đặc biệt là Nam California, đã dần dần nổi lên như một trung tâm của nền văn học hải ngoại. Đó là nơi tập trung nhiều người Việt nhất đồng thời cũng là nơi người Việt làm ăn buôn bán tấp nập và thành công nhất. Những cái “nhất” ấy là cơ hội thuận tiện cho việc thương mại hóa văn học bằng tiếng Việt. Hầu hết các tạp chí văn học lớn đều nằm ở Nam California, từ Văn đến Văn Học, Hợp Lưu, Tạp chí Thơ, Khởi Hành, và Thế Kỷ 21. Số lượng các tạp chí tương đối có tầm vóc nằm ngoài California rất hiếm, và trừ Làng Văn ở Canada, đều yểu mệnh, có khi chỉ hoạt động yếu ớt được vài ba năm, kể cả tạp chí Việt ở Úc. Các nhà xuất bản cũng vậy, từ Văn Nghệ đến Thanh Văn, Văn Mới, Văn Khoa, Tân Thư, Đại Nam và Xuân Thu đều nằm ở California. Chỉ có một số ít nhà xuất bản lớn nằm ngoài California như An Tiêm (Pháp), Làng Văn (Canada), Cành Nam (Washington D.C.),… Nhưng phần lớn đều nhờ đến một trung tâm phát hành chính là nhà Văn Nghệ ở California. Chính vì thế, trong một thời gian dài, nói đến văn học hải ngoại, người ta nghĩ ngay đến California. California trở thành thủ đô của văn học Việt Nam hải ngoại.”[4]

Vùng đất “nhỏ bé” ấy gánh trên mình vai trò của…hai “thủ đô”: thủ đô tị nạn và thủ đô văn học. Thiệt tình!

Thành phố Westminster, nơi có đông đảo người Việt sinh sống. (Hình minh họa: Trà Nhiên/Người Việt)

Cũng chỉ là cách nói tượng trưng. Văn học hải ngoại đâu chỉ Little Saigon (hay Quận Cam) hay Cali(fornia). Các sinh hoạt văn học nghệ thuật còn nằm nhiều nơi trong nước Mỹ, ở những thành phố lớn: Boston, Dallas, Houston, San Jose, Washington DC…; mỗi nơi đều tìm cách xây dựng các “Tiểu Sài Gòn” riêng cho từng địa phương.

Tiếp sức cho những Little Saigon ở Mỹ, còn có Pháp với Paris; Paris không chỉ là một thủ đô văn hóa mà còn là biểu tượng cho tự do dân chủ và nhân quyền. Đó là nơi quy tụ một số lượng lớn các khuôn mặt trí thức và văn nghệ sĩ Việt Nam nổi tiếng của nhiều thế hệ, hoặc đã định cư nhiều thập niên trước 1975, chẳng hạn như Trần Thiện Đạo, Đặng Tiến, hai cây bút thường viết cho tạp chí “Văn”, Sài Gòn (mà tôi biết), hoặc đến tị nạn sau 1975.

Không kém Hoa Kỳ, Pháp là nơi xuất hiện nhiều tài năng văn chương hải ngoại như Đỗ Quỳnh Dao, Đặng Mai Lan, Miêng, Mạch Nha, Mai Ninh, Trần Thị Diệu Tâm và Phan Thị Trọng Tuyến, những nhà văn nữ đem lại cho vườn văn học Việt Nam ở hải ngoại một nét trẻ trung, tươi mát, theo Liễu Trương;[5] hay Trần Vũ, một nhà văn tài hoa và độc đáo. Đó cũng là nơi có đài phát thanh RFI (Radio France International), mà chương trình văn học nghệ thuật do nhà biên khảo Thụy Khuê phụ trách, đã từng là một chiếc cầu nối văn học nghệ thuật trong và ngoài nước khi việc giao lưu trong và ngoài nước hãy còn rất khó khăn do chính sách cấm đoán của nhà cầm quyền cộng sản. Cũng là nơi của hai tạp chí mạng “Diễn Đàn Forum” và “Ăn Mày Văn Chương,” được điều hành bởi những trí thức vốn là thành phần thiên tả trước 1975, sau trở thành  bất đồng chính kiến với nhà cầm quyền Việt Nam. Cũng là nơi “Câu Lạc Bộ Văn Hóa Việt Nam Paris” đã được thành lập vào năm 1994 quy tụ rất nhiều nhân sĩ trí thức và văn nghệ sĩ như Trần Văn Cảnh, Hồ Trường An, Trần Thanh Hiệp, Lê Mộng Nguyên, Vũ Quốc Thúc, Từ Thức, Nguyễn Đăng Trúc, Liễu Trương,  Phan Thị Trọng Tuyến…

Còn có Úc. So với Hoa Kỳ và Pháp, chỉ trừ vài ba khuôn mặt là thuộc giới văn nghệ sĩ thời VNCH, phần lớn, nếu không muốn nói là hầu hết, những người sáng tác nổi tiếng tại Úc trong thời gian qua đều cầm bút sau năm 1975. Đó là nơi xuất hiện hai tạp chí thuần túy về văn học đầu tiên của cộng đồng người Việt Nam tại Úc: Việt (báo giấy 1998-2001, 8 số) và Tiền Vệ (báo mạng 2002-2018), do Nguyễn Hưng Quốc và Hoàng Ngọc-Tuấn chủ trương.

Điểm đặc biệt là cả hai tạp chí đều nghiêng về các khía cạnh lý thuyết văn học và phổ biến những sáng tác có xu hướng cách tân, gây ảnh hưởng khá lớn lao đối với dòng văn học ở trong và ngoài nước. Tạp chí “Văn Học” tại California đã dành một số đặc biệt (số 41, 6/1989) “giới thiệu những cây bút trẻ ở Úc”: Hoàng Ngọc-Tuấn, Thường Quán, Cao Huy, Cheo Reo và Uyên Nguyên. Úc cũng là nơi cư trú của nhà văn Nam Lê, mà tác phẩm “The Boat” (Thuyền) của ông đoạt gần chục giải thưởng quốc tế, đã là một niềm hãnh diện cho cộng đồng Việt Nam hải ngoại.

Còn có Canada. Là láng giềng của Hoa Kỳ, Canada là nơi mà sinh hoạt báo chí mọi loại phát triển không thua gì ở Hoa Kỳ, trong đó có một số tạp chí để lại nhiều dấu ấn của văn học hải ngoại như Làng Văn, Trăm Con. Đó là nơi định cư của một số văn nghệ sĩ nổi tiếng như Luân Hoán, Trang Châu, Hoàng Xuân Sơn, Hoàng Chính, Trần C. Trí; là nơi có Kim Thúy, nhà văn nữ đoạt nhiều giải văn học ở Canada, và cũng là nơi ra đời của “Ngôn Ngữ”, tờ tạp chí văn học giấy duy nhất vẫn còn tồn tại ở hải ngoại cho đến giờ, do Song Thao, Luân Hoán, Nguyễn Vy Khanh chủ trương. Đó cũng là nơi thành lập “Hội Quốc Tế Y Sĩ Việt Nam Tự Do,” một tổ chức y khoa, nhưng lại quan tâm đến văn học nghệ thuật qua các “Giải Thưởng Văn Học” được trao cho các công trình biên khảo, nghiên cứu, nghị luận có giá trị về các lãnh vực văn hóa, giáo dục, chính trị, xã hội của những  người Việt tị nạn.

Còn có Đức. Đức là nơi định cư của một số cây bút ra đi từ miền Bắc như Thế Giang, Lê Minh Hà, Phạm Kì Đăng…và nhất là Phạm Thị Hoài, người sáng lập ra tạp chí mạng Talawas lừng danh một thời.

Còn có Ba Lan, nơi xuất phát tạp chí mạng Đàn Chim Việt, hiện vẫn còn tiếp tục hoạt động.

Và ở nhiều nước Âu Châu khác. [dt]

(Tháng Năm, 2026)

_______________

[1] Xem Thanh Phong, Lịch Sử Little Saigon.
https://viendongonline.com/article/lich-su-little-saigon-nam-california-RgwKHFcr.html
[2] Trừ một số nhỏ các nhà văn: Dương Nghiễm Mậu, Nguyễn Thị Thụy Vũ, Nguyễn Thị Hoàng hay lứa nhà văn nhà thơ nổi tiếng thời thập niên 1970 như Nguyễn Bắc Sơn, Cao Thoại Châu, Lê Văn Trung, Trần Dzạ Lữ, Nguyễn Lệ Uyên…
[3] Trangdai Glassey-Tranguyen, bđd.
[4] Nguyễn Hưng Quốc, Văn học hải ngoại, phi tâm hóa (VOA)
https://www.voatiengviet.com/a/van-hoc-hai-ngoai-phi-tam-hoa-12-17-10-112089049/890572.html
[5] Liễu Trương, Các nhà văn nữ ở Paris
http://www.hocxa.com/VanHoc/TacGia/CacNhaVanNuVietNamOPhap_LieuTruong.php

Trump chối rồi tự thừa nhận mình cho phép dàn xếp ‘quỹ đen’

WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump đang đối mặt với làn sóng chỉ trích dữ dội sau khi thừa nhận “cho phép” Bộ Tư Pháp thành lập một quỹ đặc biệt trị giá $1.8 tỷ, theo CBS News hôm Thứ Sáu, 22 Tháng Năm.

Sự việc bắt đầu gây chấn động dư luận khi ông Trump thay đổi hoàn toàn lập trường chỉ trong vài ngày. Trước đó, vào hôm Thứ Hai và Thứ Tư, khi Bộ Tư pháp vừa công bố chương trình bồi thường, ông Trump hai lần khẳng định với các phóng viên rằng “tôi không liên quan đến việc dàn xếp” và biết rất ít về cuộc đàm phán này. Ông phát biểu tại một sự kiện đầu tuần: “Chuyện này được đón nhận rất tốt, tôi phải nói với quý vị như vậy. Tôi biết rất ít về việc đó. Tôi không liên quan đến toàn bộ việc thành lập và đàm phán.”

Tổng Thống Donald Trump. (Hình: Chip Somodevilla/Getty Images)

Thế nhưng, đến ngày Thứ Sáu, vị tổng thống thực dụng này tự mâu thuẫn với chính mình khi viết trên mạng xã hội Truth Social rằng ông đã chủ động “cho phép” quỹ này tiến hành. Ông Trump tìm cách đánh bóng hành động của mình bằng cách tuyên bố ông từ bỏ một khoản tiền dàn xếp khổng lồ từ vụ kiện dân sự chống lại Sở Thuế Vụ (IRS) liên quan đến việc rò rỉ hồ sơ thuế để đổi lấy việc thành lập quỹ cứu trợ cho người khác. 

Ông Trump viết: “Tôi từ bỏ rất nhiều tiền khi cho phép Quỹ Chống Vũ Khí Hóa vừa được công bố tiến hành. Tôi đáng lẽ có thể dàn xếp vụ kiện của mình, bao gồm cả việc rò rỉ bất hợp pháp hồ sơ khai thuế của tôi và cuộc đột nhập bất hợp pháp tương tự vào dinh thự Mar-a-Lago, để đổi lấy một gia tài tuyệt đối. Thay vào đó, tôi đang giúp đỡ những người khác, những người đã bị lạm dụng tồi tệ bởi một chính quyền Biden độc ác, tham nhũng và bị vũ khí hóa, cuối cùng nhận được CÔNG LÝ!”.

Toà Bạch Ốc lập tức đưa ra một thông báo nhằm khỏa lấp sự bất nhất này, khẳng định không có sự mâu thuẫn vì ông Trump không trực tiếp thiết lập cơ chế nhưng việc ông đồng ý rút đơn kiện IRS là điều kiện tiên quyết để quỹ ra đời.

Tổng Thống Trump, hai con trai ông và doanh nghiệp gia đình Trump đã kiện chính phủ Mỹ đòi $10 tỷ vì vụ rò rỉ hồ sơ thuế của ông. Trên danh nghĩa, đây là một vụ kiện dân sự. Nhưng trên thực tế, vụ rò rỉ hồ sơ này xảy ra ngay dưới nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump, đúng ra là ông chủ Mar-a-Lago phải là người chịu trách nhiệm tối hậu vì là người đứng đầu chính phủ.

Nhưng không nhắc đến trách nhiệm của mình trong vụ rò rỉ, ông Trump lại kiện chính phủ do mình lãnh đạo với tư cách cá nhân, bị đơn là chính phủ Mỹ. Rồi, Bộ Tư Pháp và Sở Thuế Vụ, tất cả đều do ông lãnh đạo, đạt các thoả thuận đầy tranh cãi.

Chính vì vậy, khi Trump nói ông phải “dàn xếp với chính mình,” câu nói đó không chỉ là một lời đùa và là một lời thú nhận chính trị phơi bày toàn bộ nghịch lý: Trump vừa là người có lỗi, vừa người đòi tiền, vừa là người có quyền dàn xếp, vừa là bên hưởng lợi từ kết quả dàn xếp.

Kết quả của thỏa thuận, không chỉ là việc lập quỹ gần $1.8 tỷ để bồi thường cho những người Trump gọi là nạn nhân của việc Bộ Tư Pháp bị “vũ khí hóa.” Nghiêm trọng hơn, thỏa thuận còn dẫn đến một kết quả phá vỡ hệ thống tư pháp của nền Dân Chủ Mỹ, đó là chính phủ vĩnh viễn không được truy cứu hồ sơ thuế của cá nhân ông Trump, gia đình ông và doanh nghiệp của gia đình ông, theo điều trần của Quyền Bộ Trưởng Tư Pháp Todd Blanche.

Đây là điểm làm sự việc vượt khỏi một tranh chấp thuế thông thường. Người dân bình thường ở Mỹ có thể bị IRS kiểm toán. Chủ tiệm nhỏ có thể bị kiểm toán. Người làm công ăn lương, người khai thuế sai, người bị nghi ngờ gian lận đều có thể bị kiểm tra. Nhưng trong trường hợp này, gia đình Tổng Thống lại đạt được một dạng lá chắn mà người dân bình thường không thể có: miễn truy cứu thuế trong các hồ sơ quá khứ, qua chính một thỏa thuận được bộ máy của ông thực hiện.

Đây được xem là một đặc quyền vô tiền khoáng hậu, biến công cụ tư pháp thành công cụ bảo hộ tài chính trọn đời cho gia tộc tổng thống. (MPL)

 

Mỹ giải mật hồ sơ UFO, nhiều hiện tượng chưa thể giải thích

WASHINGTON (NV) – Bộ Quốc Phòng Mỹ vừa công bố đợt hồ sơ giải mật thứ hai về các hiện tượng bay dị thường chưa xác định, trong đó có những tường thuật từ quân đội, NASA và CIA về các vật thể lạ trên bầu trời mà chính phủ chưa đưa ra kết luận về nguồn gốc, theo NBC News loan tin hôm Thứ Sáu, 22 Tháng Năm. 

Các tài liệu được công bố hôm Thứ Sáu nằm trong đợt giải mật mới nhất của chính quyền Tổng Thống Donald Trump về những hiện tượng từng được gọi phổ biến là UFO, nay được chính phủ Mỹ gọi chính thức là “hiện tượng dị thường không xác định” (Unidentified anomalous phenomena hay UAP). 

Một bức tranh mô tả đĩa bay UFO tại triển lãm ở Luân Đôn hồi Tháng Chín, 2025. (Hình: Joe Maher/Getty Images)

Những hồ sơ này gồm video từ phi cơ quân sự, âm thanh, ghi chú, bảy hồ sơ từ NASA và một hồ sơ từ CIA. Chính phủ cho biết các tài liệu đã được che bớt một số thông tin nhằm bảo vệ nhân chứng, địa điểm và dữ liệu nhạy cảm. Các hồ sơ có niên đại từ thập niên 1940 đến khoảng sáu tháng trước. 

Một trong những tường thuật đáng chú ý nhất liên quan đến một giới chức tình báo cao cấp của Mỹ, người cuối năm ngoái tham gia một nhiệm vụ trực thăng để điều tra những âm thanh “thình thịch” gần một dãy núi. Theo bản ghi nhớ từ một số nhân viên thuộc Cơ Quan Tình Báo Quốc Gia, nhóm này chạm trán một quả cầu màu cam bí ẩn, sau đó vật thể tách làm hai và đổi hướng. Giới chức viết rằng đội dưới mặt đất báo qua radio rằng một vật thể đã bay lên từ mặt đất, tiến sát trực thăng trong vòng khoảng 10 feet, hạ xuống bên dưới rồi lao đi. 

Sự việc không dừng ở đó. Theo ghi chú của giới chức tình báo, các chiến đấu cơ sau đó được gọi đến, và những quả cầu dường như có thể bắt kịp “tốc độ và đường bay” của các chiến đấu cơ, thậm chí có vẻ “rượt theo.” “Chúng tôi gần như không nói nên lời sau những quan sát này,” giới chức này viết trong bản báo cáo. Tuy nhiên, tài liệu không đưa ra kết luận nào về việc các quả cầu đó là gì, cũng không mô tả rõ một cuộc điều tra tiếp theo sau sự việc. 

NBC News cho biết chính phủ Mỹ một lần nữa không đưa ra bằng chứng nào về nguồn gốc ngoài Trái Đất của các vật thể này, cũng không nói có bằng chứng về việc chính phủ liên lạc với sinh vật ngoài hành tinh. Các tài liệu có kèm phần lưu ý rằng người đọc không nên xem những nội dung trong hồ sơ là “đánh giá phân tích,” “kết luận điều tra,” hay “xác định sự thật” về tính hợp lệ, bản chất hoặc ý nghĩa của các sự việc được mô tả. 

Dù vậy, đợt công bố vẫn làm sống lại một chủ đề đã thu hút người Mỹ trong hơn một thế kỷ đó là liệu con người có đơn độc trong vũ trụ hay không, và liệu các vật thể lạ từng xuất hiện trên bầu trời có thể là dấu hiệu của kỹ thuật chưa được biết đến. NBC News ghi nhận những câu hỏi này từng bị xem nhẹ trong nhiều thập niên, thường gắn với khoa học viễn tưởng, chuyện kể dân gian và các cáo buộc về người ngoài hành tinh bắt cóc. Nhưng trong những năm gần đây, vấn đề được xem xét nghiêm túc hơn vì nhiều đoạn video đến từ những nguồn đáng tin cậy, trong đó có quân đội Mỹ, cho thấy các hiện tượng khó giải thích. 

Các hồ sơ mới cũng nhắc đến những sự việc cũ hơn. Trong một lá thư viết tay năm 1970, một nhà khoa học tại Los Alamos mô tả việc thường xuyên nhìn thấy các ánh sáng xanh lá cây trên các dãy núi trong khoảng từ 9 giờ tối đến 11 giờ tối, từ năm 1948 đến 1951. Có lần, các ánh sáng này dường như di chuyển theo một dạng đội hình. Một tài liệu khác từ năm 1972 nói một giới chức CIA tại Liên Bang Soviet bước ra ngoài sau khi xem một cuộc thi đấu thể thao giữa Canada và USSR, rồi nhìn thấy một vòng tròn màu xanh lá cây mở rộng, sau đó xuất hiện các vòng tròn đồng tâm. 

Một loạt video được công bố trong đợt này cho thấy các vật thể hình cầu, hình thuôn dài và hình điếu xì gà bay qua khung hình trên đất liền, hồ và biển. Các vật thể được ghi lại tại nhiều nơi, gồm Kabul, Syria, Kazakhstan và Europe. Một đoạn phim gần Karaganda International Airport tại Kazakhstan cho thấy bầu trời đêm xuất hiện một luồng sáng trắng hình bầu dục. Một vật thể tại Europe dường như dừng rồi khởi động lại, theo NBC News mô tả, giống như được điều khiển bằng một tay cầm trò chơi điện tử vô hình. 

Các hồ sơ còn ghi nhận những vật thể chưa xác định xuất hiện trên mặt nước, trôi gần một tàu ngầm đang nổi. Một vật thể khác dường như phát nhịp với các tia sáng tỏa ra giống hình mặt trời. Một vật thể di chuyển nhanh từng bị bắn hạ trên Lake Huron năm 2023, nhưng từ đoạn phim không rõ vật thể đó có được thu hồi hay không. 

NASA cũng xuất hiện trong các hồ sơ âm thanh từ thập niên 1960 và 1970. Trong một đoạn ghi âm năm 1962, phi công NASA Scott Carpenter, khi điều khiển phi thuyền bay ba vòng quanh Earth trong Project Mercury, mô tả các hạt di chuyển ra vào tầm nhìn của ông. Ông nói chúng chuyển động ngẫu nhiên và “trông y như những bông tuyết.” Các hồ sơ cũng có lời mô tả của phi hành đoàn Apollo 12 năm 1969 về những điều kỳ lạ họ nhìn thấy trên phi thuyền. 

Điểm đáng chú ý của đợt giải mật này không phải là chính phủ xác nhận có người ngoài hành tinh. Trái lại, điều quan trọng là chính phủ thừa nhận có nhiều sự việc chưa được giải thích rõ ràng. Sự khác biệt giữa “không giải thích được” và “ngoài hành tinh” là rất lớn. Một vật thể có thể chưa được xác định vì thiếu dữ liệu, vì cảm biến bị giới hạn, vì điều kiện quan sát phức tạp, vì thiết bị quân sự bí mật, hoặc vì hiện tượng tự nhiên hiếm gặp. Nhưng khi các báo cáo đến từ phi công, giới chức tình báo, quân đội, NASA và CIA, câu hỏi an ninh quốc gia trở nên nghiêm túc hơn.

Về mặt công chúng, việc giải mật hồ sơ giúp giảm bớt bóng tối quanh một lĩnh vực lâu nay bị bao phủ bởi tin đồn. Nhưng cũng đặt ra một thách thức mới là khi càng công bố nhiều tài liệu, chính phủ càng phải giải thích rõ phương pháp điều tra, mức độ tin cậy của bằng chứng, và lý do vì sao một số sự việc vẫn chưa có kết luận. Minh bạch là cần thiết, nhưng minh bạch mà không có phân tích đầy đủ có thể khiến khoảng trống thông tin bị lấp đầy bằng suy đoán.

Đợt giải mật mới cho thấy chính phủ Mỹ đang mở thêm cánh cửa vào kho hồ sơ UFO/UAP, nhưng cánh cửa đó chưa dẫn đến một câu trả lời cuối cùng. (MPL)

 

Một hành khách United Airlines mở cửa phi cơ ở cao độ 36,000 feet

NEWARK, New Jersey (NV) – Chuyến bay của hãng United Airlines bị buộc phải chuyển hướng vào hôm Thứ Năm sau khi một hành khách được cho là cố gắng mở một cánh cửa ở độ cao 36,000 feet, theo Cục Hàng Không Liên Bang, NBC News loan tin, hôm Thứ Sáu, 22 Tháng Năm.

Chuyến bay số hiệu 1551, một chiếc Boeing 737 Max 8 chở khoảng 145 hành khách và sáu thành viên phi hành đoàn, khởi hành từ Newark, New Jersey, vào khoảng 7 giờ tối để đến thành phố Guatemala, hãng United cho biết trong một tuyên bố. Cục Hàng Không Liên Bang (FAA) cho biết chuyến bay đã phải hạ cánh xuống phi trường Washington Dulles International Airport vào khoảng 8 giờ 30 phút tối “sau khi phi hành đoàn báo cáo về một sự xáo trộn từ hành khách.”

Phi cơ hãng United Airlines. (Hình minh họa: Peter Nicholls/Getty Images)

Chuyến bay hạ cánh an toàn và được lực lượng an ninh công lực tiếp cận giải quyết trường hợp mà hãng hàng không mô tả là một hành khách “ngang bướng,” theo tuyên bố của United Airlines. Không có báo cáo nào về tình trạng thương tích.

“Chuyến bay bị hủy, với một chuyến bay thay thế vào sáng Thứ Sáu, và các hành khách được cung cấp chỗ ở qua đêm,” tuyên bố của hãng United cho biết.

Âm thanh kiểm soát không lưu do NBC News thu thập được ghi lại cuộc thảo luận về vụ việc khi phi cơ vẫn còn ở trên không. Tiếng nói một nhân viên kiểm soát không lưu hỏi phi hành đoàn rằng, “Hành khách đã cố gắng mở cánh cửa nào?”. Một thành viên phi hành đoàn trả lời rằng đó là “Cửa 2L ở độ cao 36,000 feet,” và nói thêm rằng đương sự sau đó hành hung một người khác trên chuyến bay.

FAA có thể phạt lên tới $43,658 Mỹ cho mỗi vi phạm đối với các trường hợp hành khách ngang bướng. (MPL) [dt]

FDA lặng lẽ công bố không có trẻ em tử vong chắc chắn vì vaccine COVID-19

WASHINGTON, DC (NV) – Không có trẻ em nào chết vì liên quan đến vaccine COVID-19-19 một cách chắc chắn, theo một báo cáo được công bố một cách lặng lẽ vào tuần trước của Cơ Quan Quản Trị Dược phẩm (FDA), NBC News loan tin hôm Thứ Sáu, 22 Tháng Năm.

Bản phân tích được đưa ra gần sáu tháng sau khi cựu trưởng bộ phận chích ngừa của FDA là Tiến Sĩ Vinay Prasad phát biểu mà không đưa ra bằng chứng, rằng cơ quan này xác định được ít nhất 10 cái chết ở trẻ em chưa từng được báo cáo trước đây có liên quan đến vaccine.

Tổng Thống Donald Trump và Bộ Trưởng Y Tế Robert F Kennedy Jr. (Hình: Chip Somodevilla/Getty Images)

Những tuyên bố của ông Prasad trước đây được sử dụng để giúp biện minh cho các đề nghị thay đổi đối với cách thức FDA xem xét vaccine. Ông này ra khỏi văn phòng hồi Tháng Tư sau khi đối mặt với những chỉ trích về tình trạng trì hoãn và bác bỏ liên quan đến một vài phương pháp điều trị các bệnh hiếm gặp.

“Để ngầm ý rằng có một số lượng lớn trẻ em bị chết vì vaccine, tôi nghĩ, điều đó vượt quá những gì bằng chứng đang phơi bày ở đây” trong báo cáo, Tiến Sĩ Jesse Goodman, cựu giám đốc khoa học của FDA và là một chuyên gia về bệnh truyền nhiễm tại Trung Tâm Y Tế Đại Học Georgetown, nhận định.

Phân tích của FDA xuất hiện trong một bức thư mà Thượng Nghị Sĩ Ron Johnson (Cộng Hòa- Wisconsin), gửi trong tháng này cho Bộ Trưởng Y Tế Robert F. Kennedy Jr. liên quan đến tính minh bạch xung quanh sự an toàn của vaccine COVID-19.

Trong bản phân tích, đề ngày 5 Tháng Mười Hai, FDA xem xét 96 báo cáo về cái chết ở trẻ em được gửi đến tính đến ngày 14 Tháng Tám, năm 2025. Sau khi xem xét các trường hợp, FDA báo cáo rằng không có trường hợp nào là “chắc chắn” liên quan đến việc tiêm chủng COVID-19.

Các kết luận này khác biệt so với mô tả của ông Prasad về những cái chết, người đã nói trong một bản ghi nhớ gửi nhân viên FDA vào Tháng Mười Một rằng các trẻ em đã tử vong “sau và bởi vì nhận” mũi tiêm COVID-19.

Trong bản phân tích, năm cái chết được phân loại là “có thể” và hai trường hợp là “có khả năng”, mặc dù cơ quan này cho biết những danh mục đó không có nghĩa là vaccine đã gây ra các cái chết và không thể loại trừ các lời giải thích khác.

Năm trong số những người tử vong là bé trai và hai trường hợp là bé gái, và độ tuổi trung bình là 13, theo báo cáo. Hầu hết các trường hợp liên quan đến viêm cơ tim, một tình trạng viêm tim hiếm gặp vốn có liên quan đến các mũi tiêm COVID-19, đặc biệt là ở các thiếu niên nam và nam giới trẻ tuổi.

Cơ quan này đã xem xét các hồ sơ y tế, giấy chứng tử và trong một số trường hợp, đã phỏng vấn cha mẹ của các trẻ em khi xác định liệu các cái chết có liên quan đến các mũi tiêm COVID-19 hay không.

Tiến sĩ Ofer Levy, người đứng đầu Chương trình vaccine tại Bệnh Viện Nhi Boston, cho biết nguy cơ viêm cơ tim từ việc tiêm chủng COVID-19 cao ở mức 100 trường hợp trên một triệu liều.

Nhưng điều quan trọng cần lưu ý, ông nói, rằng tình trạng nhiễm trùng mới là nguyên nhân sơ khởi gây ra viêm cơ tim. “Có một loạt các tình trạng nhiễm trùng phổ biến, chủ yếu là virus, có thể kích hoạt loại viêm tim này,” ông nói. Điều đó bao gồm các vi-rút như COVID-19, cũng như vi-rút herpes ở người và parvovirus B19. Nó cũng có thể được gây ra bởi các tình trạng nhiễm khuẩn và nhiễm nấm khác nhau.

Các trường hợp nhẹ thường tự khỏi khi nghỉ ngơi và được theo dõi định kỳ bởi bác sĩ, ông Levy cho biết, còn các trường hợp nghiêm trọng thường đòi hỏi phải nhập viện. (MPL)

 

Dịch bệnh Ebola đe dọa World Cup 2026

KINSHASA, Congo (NV) – Chỉ còn ba tuần nữa World Cup 2026 diễn ra nhưng thế giới đang phải đối diện với đợt dịch Ebola bùng phát. FIFA đang “đứng ngồi không yên” và gấp rút làm việc với Tổ Chức Y Tế Thế Giới (WHO) cùng cơ quan chức năng ba nước đồng đăng cai World Cup 2026, theo ESPN ngày 22 Tháng Năm.

FIFA vừa xác nhận đang theo dõi chặt chẽ đợt bùng phát dịch Ebola ở Congo. Cùng thời điểm này, đội tuyển Congo hủy đợt tập huấn quan trọng chuẩn bị cho World Cup tại Kinshasa, Congo.

Đội tuyển Congo mừng thành tích tham dự World Cup 2026. (Hình: Ulises Ruiz/AFP via Getty Images)

Cũng liên quan đến đợt dịch Ebola, Mỹ đã ban hành lệnh hạn chế đi lại khẩn cấp đối với công dân nước ngoài đến từ Congo, Uganda và Nam Sudan.

Theo số liệu của WHO, tính đến ngày 22 Tháng Năm, dịch bệnh Ebola đã cướp đi sinh mạng 160 người trong số 671 ca nghi nhiễm. WHO cũng tuyên bố “tình trạng khẩn cấp y tế công cộng quốc tế.”

Tổng giám đốc WHO, ông Tedros Adhanom Ghebreyesus bày tỏ mối quan ngại về “quy mô và tốc độ” bùng phát dịch Ebola đặc biệt tại Congo và Uganda.

Với “tâm dịch ” ở Congo, FIFA đã chủ động phối hợp chặt chẽ với Liên Đoàn Bóng Đá Congo để cập nhật các hướng dẫn y tế và phương án an toàn cho đội tuyển bóng đá Congo chuẩn bị World Cup 2026

Tại World Cup 2026, Congo nằm ở bảng K cùng với Bồ Đào Nha, Colombia và Uzbekistan. Theo kế hoạch ban đầu, đội Congo sẽ lên đường sang Mỹ vào ngày 11 Tháng Sáu.

Dù dịch bệnh Ebola bùng phát tại Congo nhưng vẫn còn may mắn cho đội tuyển nước này là phần lớn các tuyển thủ đang thi đấu tại những câu lạc bộ ở Châu Âu. Đó cũng là lý do khiến huấn luyện viên trưởng đội tuyển Congo, Sebastien Desabre không muốn để các cầu thủ của mình trở về Congo tập huấn tại Kinshasa như kế hoạch ban đầu. Việc thay đổi đấy để bảo đảm an toàn, giúp các cầu thủ tránh xa vùng dịch và không bị rắc rối sau này khi đến Mỹ tham dự World Cup.

Một diễn biến khác gây xôn xao thế giới xảy ra ngay trên bầu trời Bắc Mỹ khi ngày 20 Tháng Năm, chuyến bay Air France AF 378 từ Paris tới Detroit đã bị buộc chuyển hướng sang Montreal, Canada sau khi giới chức Mỹ phát hiện có hành khách đến từ Congo lên phi cơ “nhầm quy trình” trong bối cảnh lệnh kiểm soát dịch Ebola đang có hiệu lực ở biên giới Mỹ.

Virus Ebola gây sốt xuất huyết ở người và các loài linh trưởng. Sau khi bị nhiễm từ hai ngày đến ba tuần, bệnh nhân thường có các triệu chứng sốt, đau họng, đau cơ và đau đầu. Sau đó là các triệu chứng nôn, tiêu chảy, phát ban, giảm chức năng gan, thận và dẫn đến tử vong.

Ebola đang phủ bóng đen trước thềm World Cup 2026. Không chỉ riêng FIFA lo lắng mà thế giới cũng đang bất an trước nạn dịch bùng phát cùng những cảnh báo khẩn cấp của WHO. (Yến Nhi) [dt]

Trump buộc di dân phải trở về nguyên quán để xin Thẻ Xanh

WASHINGTON, DC (NV) – Trong một quyết định mang tính bước ngoặt làm thay đổi sâu xa hệ thống di trú Mỹ, chính quyền Tổng Thống Donald Trump vừa ra lệnh buộc toàn bộ những di dân mang thị thực tạm thời đang cư trú hợp pháp tại Mỹ muốn xin Thẻ Xanh phải trở về nguyên quán và hoàn tất thủ tục qua các toà lãnh sự ở ngoại quốc. 

Quy định mới này ngay lập tức bãi bỏ thực tế lâu đời về việc cho phép chuyển đổi tình trạng di trú tại Mỹ, đồng thời vấp phải làn sóng chỉ trích dữ dội từ các tổ chức nhân đạo và giới chuyên gia vì nguy cơ gây chia rẽ nghiêm trọng cho hàng trăm ngàn gia đình.

(Hình minh hoạ: Chip Somodevilla/Getty Images)

Theo bản ghi nhớ chính sách do Sở Di trú Mỹ (USCIS) công bố vào hôm Thứ Sáu, 22 Tháng Năm, người ngoại quốc mang thị thực tạm thời muốn điều chỉnh tình trạng di trú thành thường trú nhân sẽ không còn được phép nộp đơn từ nội địa Hoa Kỳ. Toàn bộ quy trình từ giai đoạn này sẽ được chuyển giao sang cho Bộ Ngoại Giao giải quyết qua các văn phòng lãnh sự ở ngoại quốc. Văn bản hướng dẫn chỉ đạo giới chức di trú chỉ được xem xét ban hành các biện pháp cứu trợ đặc biệt cho phép ở lại nộp đơn dựa trên việc đánh giá kỹ lưỡng từng trường hợp cụ thể có “đặc biệt ngoại lệ.”

Ông Zach Kahler, phát ngôn viên USCIS, khẳng định trong một tuyên bố chính thức: “Từ bây giờ trở đi, một người ngoại quốc đang ở Mỹ tạm thời và muốn có Thẻ Xanh phải quay trở lại quê hương của họ để nộp đơn, ngoại trừ trong các trường hợp đặc biệt ngoại lệ.” Ông Kahler giải thích rằng biện pháp nghiêm khắc này nhằm mục đích ngăn chặn nguy cơ cư trú bất hợp pháp: “Khi những người ngoại quốc nộp đơn từ quê hương của họ, điều đó sẽ làm giảm nhu cầu tìm kiếm và trục xuất những người quyết định lẩn trốn vào bóng tối và ở lại Hoa Kỳ bất hợp pháp sau khi bị từ chối cấp quyền cư trú.”

Ngoài ra, chính phủ Mỹ còn lập luận việc đẩy thực hiện thủ tục xin Thẻ Xanh ra ngoại quốc giúp giải tỏa hồ sơ tồn đọng tại USCIS, cho phép họ tập trung giải quyết các hồ sơ còn kẹt chồng chất khác như thị thực cho nạn nhân của tội phạm bạo lực, nạn nhân buôn người, các đơn xin nhập tịch và các ưu tiên hành pháp khác.

Sự đảo chiều chính sách này đóng vai trò như một cú sốc lớn đối với mạng lưới di trú hợp pháp của Mỹ. Ông Doug Rand, cựu giới chức cấp cao của USCIS, cung cấp dữ liệu cho thấy quy mô tác động khổng lồ của sắc lệnh mới. Theo ông Rand, trong một năm trung bình có khoảng 1 triệu người nộp đơn xin Thẻ Xanh trên toàn nước Mỹ. Trong số đó, có đến một nửa, tương đương khoảng 500,000 người, lâu nay vẫn thực hiện quy trình “điều chỉnh tình trạng” trực tiếp từ bên trong nội địa Hoa Kỳ khi họ đang sinh sống và làm việc hợp pháp tại đây. Việc bãi bỏ hoàn toàn lộ trình nội địa này đồng nghĩa với việc buộc nửa triệu người mỗi năm phải thu xếp rời nước Mỹ chỉ để chờ đợi xét duyệt hồ sơ từ xa, ở quê nhà của họ.

Quy định mới lập tức châm ngòi cho những phản ứng giận dữ từ giới hoạt động dân quyền và các tổ chức tôn giáo nhân đạo. Ông Doug Rand thẳng thắn bóc trần bản chất của chính sách: “Mục đích của chính sách này là sự loại trừ. Hãy nhớ rằng ông Trump cấm người dân từ hơn 100 quốc gia quay trở lại Mỹ, vì vậy việc buộc họ phải ra nước ngoài để giải quyết hồ sơ tại lãnh sự hoàn toàn không phải là một lối đi nào cả.”

Hiệp Hội Hỗ Trợ Di Dân Và Tị Nạn (HIAS) bày tỏ sự quan ngại sâu sắc đối với các nhóm đối tượng yếu thế, chỉ trích rằng quy định vô cảm này đang ép buộc cả những người sống sót sau các đường dây buôn người, cùng những trẻ em bị lạm dụng, bỏ rơi phải quay trở lại chính các quốc gia nguy hiểm mà họ đã từng phải trầy trật bỏ trốn trước đó chỉ để chờ đợi hoàn tất thủ tục. Trong khi đó, tổ chức nhân đạo World Relief phát đi một văn bản phản đối gay gắt, gọi sự thay đổi chính sách này là hành vi “tàn nhẫn” và “chia cắt gia đình.” Tổ chức này nhấn mạnh lệnh mới đã phá hủy hoàn toàn thực tế lâu đời vốn bảo vệ quyền lợi chuyển đổi tư cách cư trú một cách an toàn cho những người không phải công dân đã nhập cảnh hợp pháp.

Ông Myal Greene, chủ tịch kiêm tổng giám đốc của tổ chức World Relief, cảnh báo về những hệ lụy đau lòng ngay lập tức đối với cấu trúc gia đình: “Chính sách này, gây ảnh hưởng đến những cá nhân đáp ứng đầy đủ các yêu cầu pháp lý đối với một thẻ xanh, sẽ chia rẽ những người chồng khỏi người vợ và con cái khỏi cha mẹ của họ.” Ông Greene khẳng định chính quyền hoàn toàn không có lý do thuyết phục nào để thực hiện đòn trừng phạt mang tính chống lại gia đình này, đồng thời đưa ra lời kêu gọi hành động: “Tôi hy vọng cũng như cầu nguyện rằng vụ này sẽ bị đảo ngược, cho dù bằng sự cân nhắc lại của cơ quan hành chính, hành động của Quốc Hội hay tòa án.”

Biện pháp hạn chế Thẻ Xanh nghiêm ngặt này nằm trong một đại chiến lược có hệ thống của Tổng Thống Trump nhằm siết chặt tối đa dòng người nhập cư vào Hoa Kỳ. Trước đó, chính quyền Trump cũng đã thực hiện các biện pháp nhằm rút ngắn thời hạn hiệu lực của các diện thị thực dành cho du học sinh, khách tham gia các chương trình trao đổi văn hóa và cả các thành viên thuộc giới truyền thông quốc tế. Đỉnh điểm của chiến dịch diễn ra vào Tháng Giêng, khi Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ chính thức phát đi thông báo xác nhận đã tiến hành hủy bỏ và thu hồi hơn 100,000 thị thực hợp pháp các loại kể từ thời điểm ông Trump bước chân vào văn phòng nhậm chức. Quy định mới buộc người có thị thực về nước xin Thẻ Xanh đang tiếp tục đẩy hàng trăm ngàn cư dân hợp pháp vào tình trạng bất định trong tương lai. (MPL) [dt]

Trump ‘oánh’ Cộng Hòa ‘choáng váng và chới với’ trong lúc Dân Chủ ‘rung đùi’

play-rounded-fill
Trump ‘oánh’ Cộng Hòa ‘choáng váng và chới với’ trong lúc Dân Chủ ‘rung đùi’

Tổng Thống Donald Trump tiếp tục đẩy đảng Cộng Hòa vào thế bí, gần như tan tác, trong lúc có thể làm lợi cho đảng Dân Chủ.

Ngược với Ngũ Giác Đài, Trump tuyên bố gửi thêm 5,000 quân đến Ba Lan 

WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump vừa đưa ra tuyên bố bất ngờ trên mạng xã hội về việc Mỹ đưa thêm 5,000 binh sĩ đến Ba Lan, theo AP loan tin hôm Thứ Năm, 21 Tháng Tư. Thông báo đột ngột này ngay lập tức thiết lập một tiền đề chính trị mới, lật ngược hoàn toàn các kế hoạch cắt giảm quân số trước đó của chính Bộ Quốc Phòng Mỹ và đẩy khối liên minh quân sự Bắc Đại Tây Dương (NATO) vào một trạng thái xáo trộn về mặt chiến lược.

Trong dòng tin nhắn trên Truth Social công bố quyết định này, tổng thống Mỹ dành những lời ca ngợi đặc biệt cho nhà lãnh đạo mới của Warsaw, nhấn mạnh sự tương đồng về tư tưởng chính trị. Ông Trump viết rằng vị tổng thống mới đắc cử của Ba Lan là một “nhà bảo thủ cánh hữu tuyệt vời, người chia sẻ sâu sắc các giá trị viễn kiến chung với Toà Bạch Ốc.”

Quân Đội Mỹ và Ba Lan tại một cuộc tập trận chung tại Drawsko Pomorskie. (Hình: Omar Marques/Getty Images)

Quyết định này dội gây căng thẳng và hoang mang tại Hội Nghị Bộ Trưởng Ngoại Giao NATO đang diễn ra tại Helsingborg, Thụy Điển. Đối mặt với sự ngỡ ngàng của các đồng minh, Ngoại Trưởng Marco Rubio phải lên tiếng phân trần nhằm xoa dịu bầu không khí căng thẳng. Ông Rubio đưa ra lời cảnh báo mang tính thận trọng với các bộ trưởng trong liên minh rằng mặc dù Mỹ cam kết bảo vệ an ninh Âu Châu, các quốc gia thành viên vẫn cần phải gánh vác trách nhiệm chia sẻ chi phí quốc phòng một cách công bằng hơn. Ngược lại, chính quyền Ba Lan nhanh chóng lên tiếng bày tỏ sự hoan nghênh nhiệt liệt đối với cam kết tăng viện này của Washington, coi đây là một minh chứng cho mối quan hệ đối tác chiến lược bền chặt giữa hai nước.

Dưới góc nhìn của giới quan sát, tuyên bố của Tổng Thống Trump tạo ra một chuỗi tín hiệu vô cùng hỗn loạn và mâu thuẫn trong chính sách đối ngoại của Mỹ. Trước đó không lâu, Ngũ Giác Đài vẫn liên tục khẳng định kế hoạch thu hẹp sự hiện diện quân sự tại Châu Âu, bao gồm mục tiêu cắt giảm khoảng 5,000 binh sĩ trên toàn lục địa. Thậm chí, các nguồn tin quân sự đã xác nhận việc hoãn và hủy bỏ kế hoạch phái cử khoảng 4,000 quân sang Ba Lan theo định kỳ. Việc ông Trump bất ngờ quay ngoắt 180 độ để cam kết tăng thêm 5,000 quân cho thấy việc thiếu đồng bộ nghiêm trọng trong quy trình đưa ra quyết định quân sự giữa Phòng Bầu Dục và Bộ Quốc Phòng.

Giới chức quân sự NATO đều bối rối vì tuyên bố này của ông Trump có nghĩa là đoàn quân từng bị hoãn triển khai sẽ tiếp tục đến Ba Lan, hay sẽ có thêm quân từ Mỹ ngoài đợt luân phiên đó, hay Mỹ rút quân từ nơi khác ở Châu Âu đưa vào Ba Lan.

Để thấy rõ vấn đề, cần trả lời câu hỏi của các chiến lược gia là lấy 5,000 quân này từ đâu với tuyên bố của ông Trump?

Có ba khả năng: Một là toán quân khoảng 4,000 người từng bị hoãn triển khai sang Poland nay được cho đi tiếp. Hai là Trump thật sự thêm 5,000 quân mới, ngoài lực lượng luân phiên trước đó. Ba là Mỹ  vẫn rút quân khỏi Europe, nhưng dời quân từ một nước khác sang Ba Lan, nghĩa là tăng quân cho Warsaw còn nước khác giảm quân.

Cả ba khả năng đều tạo ra hệ quả khác nhau. Nếu chỉ là phục hồi đợt triển khai bị hoãn, thì tuyên bố “thêm 5,000 quân” có thể là cách nói chính trị. Nếu là số quân mới thật thì mâu thuẫn với chính sách giảm quân. Nếu là chuyển quân từ nước Châu Âu khác sang Ba Lan, tổng thống Mỹ đang biến cấu trúc phòng thủ NATO thành một bàn cờ thưởng-phạt theo sở thích chính trị cá nhân.

AP dẫn lời ông Ian Kelly, cựu đại sứ Mỹ tại Georgia, nói dường như “không có một quy trình nào ở cấp cao nhất” để cân nhắc chính sách như rút quân hay triển khai quân. Ông gọi đó là những quyết định “bốc đồng” dựa trên phong cách hành xử thất thường của Tổng Thống Trump.

Vấn đề không chỉ là con số quân mà là việc lập kế hoạch. Đồng minh không biết đây là quyết định chiến lược, quyết định tạm thời, quyết định để thưởng cho Ba Lan, hay chỉ là phản ứng chính trị của Trump đối với một lãnh đạo mà ông thích.

Trong trường hợp Ba Lan, ông Trump nói thẳng lý do thêm quân là vì Tổng Thống Karol Nawrocki thắng cử, người được ông ủng hộ, và có quan hệ tốt với ông. Đây là điểm đáng chú ý. Một quyết định quân sự liên quan đến NATO và an ninh Châu Âu được Trump trình bày bằng ngôn ngữ quan hệ cá nhân và chính trị bầu cử, hơn là bằng ngôn ngữ chiến lược phòng thủ.

Về mặt chính trị, hành động của ông Trump phản ánh một tư duy đối ngoại mang tính cá nhân hóa sâu sắc. Bằng cách công khai khen ngợi và ưu ái ban thưởng bảo vệ an ninh qua việc tăng quân số cho tổng thống bảo thủ cánh hữu của Ba Lan, ông Trump đang phát đi thông điệp rằng sự bảo hộ an ninh của Mỹ không còn là nghĩa vụ định chế vô điều kiện theo Điều 5 của Hiến Chương NATO mà tuỳ thuộc theo ý thích cá nhân. (MPL)

Chế súng đồ chơi thành súng bắn đạn thật, nam thanh niên An Giang bị bắt

AN GIANG, Việt Nam (NV) – Bị can Lê Văn Lam, 26 tuổi, ở xã An Biên, tỉnh An Giang, bị bắt, truy tố với cáo buộc chế súng đồ chơi của trẻ em thành súng quân dụng và bán cho nhiều người qua mạng xã hội.

Theo tờ Tuổi Trẻ hôm 22 Tháng Năm, bị can Lam bị Công An Quảng Ngãi lần ra dấu vết trong một đường dây mua bán vũ khí quân dụng hoạt động liên tỉnh với “phương thức rất tinh vi.”

Bị can Lê Văn Lam. (Hình: Công An Quảng Ngãi)

Nhà chức trách cáo buộc, bị can Lam là người cầm đầu đường dây này.

Hồ sơ vụ án cho hay, nam bị can đặt mua các loại súng đồ chơi, súng bắn đạn bi rồi mang về cải biên.

Bị can Lam được cho là có kiến thức rành rẽ về cơ khí và công nghệ, nên sử dụng máy khoan, máy mài cùng nhiều thiết bị chuyên dụng để thay đổi kết cấu bên trong, biến các khẩu súng đồ chơi thành súng có khả năng bắn đạn thật, có tính sát thương tương đương vũ khí quân dụng.

Trước lúc bị bắt, bị can Lam đã chế tạo, bán 18 khẩu súng cùng hơn 500 viên đạn các loại cho nhiều người ở nhiều tỉnh, thành tại Việt Nam, thu được 200 triệu đồng ($7,585).

Đại diện Công An Quảng Ngãi cho hay, trong lúc bán súng qua mạng xã hội, bị can Lam dùng SIM rác, danh khoản ảo, thường xuyên thay đổi thông tin cá nhân để giao dịch với người mua.

Nam bị can chỉ giao hàng sau khi khách chuyển tiền trước và anh ta tận dụng dịch vụ giao hàng nhanh để vận chuyển vũ khí.

Tang vật trong một vụ mua bán súng qua mạng xã hội. (Hình: Thanh Niên)

Việc mua bán súng tại Việt Nam bị nghiêm cấm.

Theo báo Tuổi Trẻ hồi cuối Tháng Chín năm ngoái, bị cáo Trương Vô Kỵ, 21 tuổi, ở xã Tân Hưng, tỉnh Tây Ninh, lãnh một năm rưỡi tù với cáo buộc mua một khẩu súng hơi bắn đạn chì và một hộp đạn định đem đi bắn chim thì gặp công an.

Hồi Tháng Hai cùng năm, bị cáo Vô Kỵ dùng danh khoản YouTube tìm kiếm và đặt mua một khẩu súng hơi bắn đạn chì với giá 4.5 triệu đồng ($170).

Sau tám ngày, hộp hàng đựng súng được giao đến tận nhà cho nam bị cáo.

Anh ta đem đến chòi nuôi cá của gia đình cách nhà khoảng 200 mét mở ra thì thấy một khẩu súng bắn đạn chì dài 1.3 mét, có bình hơi, màu vàng, đen, trắng không nhãn hiệu.

Khẩu súng đã cũ, nòng bị gỉ sét và một ống bơm hơi bằng tay được tặng kèm. Bị cáo Vô Kỵ đem súng cất vào bao đựng cần câu cá.

Nam bị cáo tiếp tục đặt mua một hộp đạn chì với giá 100,000 đồng ($3.8), và được giao hàng ba ngày sau.

Đến hôm 4 Tháng Tư, 2025, bị cáo Vô Kỵ mang khẩu súng cùng hộp đạn đi bắn chim trên một đoạn đường ở xã Tân Hưng thì bị công an tuần tra phát giác, tịch thu khẩu súng cùng 93 viên đạn.

Cáo trạng ghi nhận bị cáo Vô Kỵ làm nông cùng gia đình, có vợ và một đứa con 2 tuổi, chưa có tiền án tiền sự.

Bản án nêu trên được Hội Đồng Xét Xử phiên tòa tuyên sau khi nhận thấy bị cáo Trương Vô Kỵ “thành khẩn khai báo và ăn năn hối cải.” (N.H.K) [dt]

Đà Nẵng: Mẹ kế xúi con riêng của chồng giết cha

ĐÀ NẴNG, Việt Nam (NV) – Ba tháng sau vụ một người đàn ông thiệt mạng tại tư gia ở phường An Hải, thành phố Đà Nẵng, nhà chức trách xác nhận chủ mưu vụ án mạng là vợ kế của nạn nhân.

Theo tờ Thanh Niên hôm 22 Tháng Năm, nghi can Nguyễn Thị Kim Sau, 41 tuổi, ở phường Sơn Trà, Đà Nẵng, bị bắt với cáo buộc “giết người” và có vai trò chủ mưu trong vụ sát hại ông Nguyễn Chiến Thắng, 42 tuổi.

Nghi can Nguyễn Thị Kim Sau (bìa trái) lúc bị bắt. (Hình: Công An Đà Nẵng)

Kết quả điều tra sơ bộ Công An Đà Nẵng cho hay, vào rạng sáng 24 Tháng Hai, thi thể ông Thắng được phát giác tại nhà riêng với nhiều vết thương chí mạng.

Bị can Nguyễn Thái Bảo, 19 tuổi, con trai ruột nạn nhân, sau đó mau chóng bị bắt, khởi tố.

Tại hiện trường, nhà chức trách tịch thu một cái chày và một cái búa là hung khí.

Sau khi bị bắt, bị can Bảo được ghi nhận có nhiều mâu thuẫn trong lời khai so với dấu vết tại hiện trường.

Cũng theo hồ sơ vụ án, vào đêm 23 Tháng Hai, bị can Bảo xảy ra mâu thuẫn, xô xát với ông Thắng.

Được người thân can ngăn, nam bị can bỏ đi nhưng 2 giờ sáng hôm sau, bị can Bảo quay lại, dùng dây vải siết cổ cha mình khi ông Thắng đang ngủ.

Ông Thắng bật dậy, la to cầu cứu, nên Bảo bỏ chạy về một khách sạn gần nhà.

Đến 4 giờ sáng 24 Tháng Hai, bị can Bảo quay lại nhà, dùng chày, búa tấn công cha ruột khiến nạn nhân chết tại chỗ.

Theo cáo buộc của công an, nghi can Nguyễn Thị Kim Sau là người yêu cầu Nguyễn Quốc Huy, em trai bị can Bảo, nhắn tin gọi Bảo quay lại nhà gây án.

Nghi can Sau chuẩn bị sẵn một cái búa tại cầu thang và mở cửa sổ để Bảo đột nhập vào nhà.

Trong lúc Bảo sát hại cha, nghi can Sau và em Huy chứng kiến toàn bộ diễn biến nhưng không can ngăn. Thậm chí nghi can Sau còn liên tục xúi giục Bảo đánh mạnh vào đầu ông Thắng.

Nghi can Nguyễn Thị Kim Sau. (Hình: Công An Đà Nẵng)

Nghi can Sau còn đề nghị em Huy dùng bàn ủi đánh vào đầu nạn nhân. Sau đó, cả ba người tìm cách xóa dấu vết hiện trường, thay quần áo dính máu và bàn bạc lời khai nhằm đối phó công an.

Khi bị bắt, nghi can Sau khai rằng do mâu thuẫn vợ chồng kéo dài nên nảy sinh ý định xúi giục hai đứa con riêng của chồng sát hại cha ruột.

Nữ nghi can hứa hẹn sẽ lo cho bị can Bảo trong lúc ngồi tù và giao toàn bộ tài sản của ông Thắng cho hai anh em Bảo, Huy. (N.H.K) [dt]

Tin mới cập nhật