‘Xổ số kiến thiết,’ chủ nghĩa xã hội và sự trâng tráo không có giới hạn

Trân Văn/Người Việt

Tuần rồi, có hai lần ông Tô Lâm, tổng bí thư đảng CSVN, đề cập đến “chủ nghĩa xã hội” (CNXH). Lần thứ nhất, ông tiết lộ đã từng gợi ý, nhắc ban thường vụ của Thành Ủy Hà Nội về việc xây dựng “xã, phường xã hội chủ nghĩa (XHCN)” ở thủ đô. Lần thứ hai, ông yêu cầu phải đẩy mạnh việc xây dựng CNXH tại Việt Nam để kết thúc thời kỳ quá độ vào năm 2045.

Người bán dạo trên đường phố ở Việt Nam. (Hình minh họa: Tạ Quang/Lao Động)

Nếu đem nội dung tuyên truyền của đảng CSVN về CNXH trong bảy thập niên đối chiếu với thực tế như đã biết và đang thấy, tự nhiên sẽ nhận ra công cuộc xây dựng CNXH (thời kỳ quá độ) không đơn thuần chỉ là ngụy biện để duy trì, củng cố quyền lực theo hướng độc đoán, tàn nhẫn mà còn là sự trâng tráo không có giới hạn.

***

Trước nay, đảng CSVN vẫn khăng khăng khẳng định, CNXH là con đường duy nhất có thể đem lại độc lập cho xứ sở cũng như ấm no, hạnh phúc cho nhân dân và chỉ đảng CSVN mới có thể dẫn dắt Việt Nam đạt được mục tiêu, bởi họ là liên minh duy nhất của các tầng lớp lao động bảo đảm quyền lực nhà nước sẽ luôn thuộc về nhân dân.

Đảng CSVN chưa bao giờ ngưng nghỉ trong việc đồng hóa tổ chức chính trị của họ với tổ quốc, dân tộc. Đồng nhất việc họ nắm, giữ quyền lực với lợi ích của nhà nước, phúc lợi cho nhân dân. Sự bất toàn của thể chế, những rủi ro, bất hạnh mà nhiều thế hệ chia nhau gánh chịu được xem như giá phải trả cho “thời kỳ quá độ!”

“Thời kỳ quá độ” đã bắt đầu từ 1954 ở miền Bắc và từ 1975 trên toàn Việt Nam. Sau 72 năm xây dựng CNXH, lần đầu tiên, thiên hạ nghe một đại biểu quốc hội (ĐBQH) rụt rè đề nghị: Công nhận người bán vé số là lao động tự do đặc thù, tạo điều kiện để họ tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) tự nguyện (thay họ trả một phần khoản phải đóng góp cho BHXH).

Bà Châu Quỳnh Dao, ĐBQH đưa ra đề nghị vừa kể, xem chuyện nhà nước trích ngân sách, các doanh nghiệp kinh doanh xổ số trích quỹ phúc lợi, trả thay một phần khoản phí BHXH mà những người bán vé số dạo phải nộp để họ có lương hưu khi “sức tàn, lực kiệt” là chuyện cần thiết để bảo đảm sự hài hòa về quyền lợi giữa các bên có liên quan.

Ở Việt Nam, những công ty xổ số kiến thiết (XSKT) được ví von là các cỗ máy in tiền cho chính quyền. Dẫu chỉ in vé số rồi bán nhưng doanh thu từ XSKT trên toàn Việt Nam đạt khoảng 150,000 tỷ/năm. Sau khi trừ các loại chi phí, tổng số tiền nộp cho ngân sách xấp xỉ 52,000 tỷ/năm. XSKT có lẽ là lĩnh vực duy nhất tăng trưởng ổn định, mức độ tăng trưởng dao động trong khoảng từ 8% đến 12%/năm. Ai tạo ra kết quả ấn tượng ấy? Hàng triệu cá nhân thuộc thành phần yếu thế: Trẻ mồ côi, con nhà nghèo, người tàn tật, người già không nơi nương tựa. Họ phơi nắng, đội mưa, lê la khắp nơi để mời chào khách mua vé số, ăn đói, mặc rách, gánh chịu tất cả rủi ro, kể cả hậu quả ế ấm và không được nhận gì khác ngoài khoản hoa hồng chừng 10% trong chuỗi giá trị.

Cứ nhìn vào cách phân chia chuỗi giá trị XSKT, tự nhiên sẽ nhận ra, nó được thiết kế để tối ưu hóa nguồn thu cho chính quyền (sau khi dành 50% cho trả thưởng, chính quyền hưởng 25%) và tối thiểu hóa chi phí trách nhiệm đối với những cá nhân do bần cùng mà đành tự nguyện làm công cụ cho hệ thống công quyền kiếm tiền thông qua phát hành XSKT.

Tuần rồi, ngoài chuyện ông Tô Lâm đề cập đến CNXH như đã kể, còn có kết quả thanh tra một số công ty XSKT. Theo đó, công ty XSKT Vĩnh Long dùng 41.6 tỷ mua bốn bất động sản ở TP.HCM, một số bỏ hoang, một số cho mượn không thu tiền thuê và bỏ cả bốn bất động sản này ngoài sổ sách về tài sản. Công ty XSKT Bến Tre chi 110 tỷ xây cao ốc mười tầng ở TP.HCM nhưng chỉ dùng bốn tầng, bỏ trống sáu tầng. Công ty XSKT Trà Vinh làm ngơ cho một “nhân viên” sử dụng đất trống xây nhà, làm vườn, khai thác hoa lợi suốt 25 năm, rồi dùng tiền thu được từ kinh doanh vé số xây dựng các sân tennis, pickleball mà chẳng cần bận tâm xem các quy định pháp luật liên quan đến sử dụng công quỹ, tài sản nhà nước thế nào.

***

Đảng CSVN tự nhận là đại diện liên minh công nông, bảo vệ người lao động, thành phần yếu thế không bị áp bức, đối xử bất công, bóc lột. Tuy nhiên, tuyên truyền kiểu nào cũng không thể che đậy được bản chất.

Sau năm thập niên họ nắm, giữ quyền lực trên toàn Việt Nam, hãy ngẫm nghĩ về vị thế, đời sống của công nhân, nông dân, thành phần yếu thế và cách đối xử với những người bán vé số dạo như vừa lược thuật chỉ là một trong các ví dụ về “thời kỳ quá độ,” về CNXH, về tổ chức chính trị dứt khoát không buông bỏ quyền lực, xét xem tổ chức chính ấy thật sự của ai, do ai, vì ai? Sau khi tự vắt kiệt mồ hôi, nước mắt, thậm chí cả máu để đóng góp cho việc xây dựng CNXH người Việt đã nhận lại được những gì và còn muốn hy sinh cho “thời kỳ quá độ?” [kn]

Putin nói chiến tranh Ukraine ‘đang đến hồi kết’

MOSCOW, Russia (NV) – Chỉ vài giờ sau khi đưa ra tuyên bố sẽ thắng Ukraine trong buổi duyệt binh kỷ niệm Ngày Chiến Thắng của Liên Xô trước Đức Quốc Xã trong Đệ Nhị Thế Chiến hôm Thứ Bảy, 9 Tháng Năm, Tổng Thống Nga Vladimir Putin nói rằng cuộc chiến tại Ukraine đang đi đến hồi kết.

“Tôi nghĩ rằng sự việc đang đi đến hồi kết,” ông Putin phát biểu với các phóng viên khi đề cập đến cuộc chiến Nga-Ukraine, cuộc xung đột đẫm máu nhất tại Châu Âu kể từ Đệ Nhị Thế Chiến, theo Reuters loan tin.

Tổng Thống Nga Vladimir Putin phát biểu trong lễ duyệt binh Ngày Chiến Thắng tại Quảng Trường Đỏ ở Moscow vào ngày 9 Tháng Năm. (Hình: Alexander KAZAKOV / POOL / AFP via Getty Images)

Buổi lễ duyệt binh năm nay lại là sự kiện có quy mô tối giản nhất trong nhiều năm qua, theo nhận định của Reuters. Sự kiện thường niên này nhằm tưởng nhớ 27 triệu công dân Liên Xô đã hy sinh trong cuộc chiến với Đức Quốc Xã.

Ông Putin cho biết mình sẵn sàng đàm phán về các thỏa thuận an ninh mới cho Châu Âu, và đối tác đàm phán mà ông mong muốn sẽ là cựu Thủ Tướng Đức Gerhard Schröder – một sự lựa chọn mà khó có thể được Ukraine và Liên Minh Châu Âu chấp thuận.

“Cá nhân tôi, cựu thủ tướng Cộng Hòa Liên Bang Đức, ông Schroeder, là người được tôi ưu tiên hơn,” Reuters dẫn lời ông Putin nói.

Tuy nhiên, hai đại diện cấp cao của Điện Kremlin có phát biểu ngược lại với tờ The Guardian, không cho rằng cuộc chiến có thể sớm kết thúc. Ông Dmitry Peskov, phát ngôn viên Điện Kremlin, cho biết vào cuối tuần qua rằng việc đạt được một thỏa thuận hòa bình về vấn đề Ukraine sẽ đòi hỏi một khoảng thời gian dài.

“Rõ ràng là phía Mỹ đang rất vội vàng, nhưng vấn đề giải quyết tình hình tại Ukraine lại quá phức tạp, và việc đạt được một thỏa thuận hòa bình là một chặng đường rất dài với nhiều chi tiết rắc rối,” ông Peskov phát biểu, theo The Guardian.

Cố vấn Điện Kremlin Yuri Ushakov cho biết các cuộc đàm phán “có lẽ sẽ nối lại” nhưng chưa rõ là vào thời điểm nào.

Hôm Thứ Năm, Tháng Năm, ông Ushakov đã phát biểu với truyền thông Nga rằng Moscow nhận thấy chưa có cơ sở nào để tiến hành vòng đàm phán ba bên mới với Ukraine và Mỹ, chừng nào lực lượng Ukraine chưa rút khỏi vùng Donetsk ở miền đông nước này, một điều kiện mà Kyiv đã bác bỏ.

Lệnh ngừng bắn ‘theo ý Trump’ bị vô hiệu

Bên cạnh đó, hôm Chủ Nhật, giới chức Ukraine cho biết đã xảy ra các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Nga và gần 150 cuộc giao tranh trên chiến trường trong vòng 24 giờ qua, bất chấp lệnh ngừng bắn kéo dài ba ngày do Mỹ làm trung gian giữa Kyiv và Moscow đã được công bố ngay trước thềm cuộc duyệt binh tại Moscow. Cùng lúc, Bộ Quốc Phòng Nga cho biết Nga đã bắn hạ 57 máy bay không người lái của Ukraine.

Ngày Thứ Bảy, 9 Tháng Năm, Moscow chìm trong bầu không khí an ninh thắt chặt, với các dịch vụ internet bị ngắt trên toàn thành phố, trong bối cảnh Ukraine tiếp tục gây chấn động nước Nga bằng các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái tầm xa. Điều này buộc ban tổ chức cuộc diễu binh phải lược bỏ những nghi thức phô trương thường thấy của sự kiện thường niên.

Tại Ukraine, một người chết và ba người bị thương trong các cuộc tấn công của Nga nhằm vào vùng Zaporizhzhia ở phía Đông Nam, thống đốc khu vực này là ông Ivan Fedorov cho biết vào sáng Chủ Nhật.

Thống đốc vùng Kharkiv ở phía Đông Bắc, ông Oleh Syniehubov, cho biết tám người, trong đó có hai trẻ em, đã bị thương trong các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào thủ phủ của vùng này cùng các khu dân cư lân cận.

Theo Thống đốc vùng Oleksandr Prokudin, bảy người (bao gồm một trẻ em) đã bị thương tại vùng Kherson ở phía Nam do các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và pháo binh của Nga kể từ sáng sớm Thứ Bảy.

Tin Reuters cho hay, sau khi Nga và Ukraine cáo buộc lẫn nhau vi phạm các lệnh ngừng bắn đơn phương mà mỗi bên đã tuyên bố trong những ngày gần đây, Tổng Thống Donald Trump đã công bố một lệnh ngừng bắn kéo dài từ Thứ Bảy đến Thứ Hai, một hành động nhận được sự ủng hộ từ cả Điện Kremlin lẫn Kyiv. Hai bên cũng đã đồng ý trao đổi 1,000 tù binh.

“Tôi muốn thấy cuộc chiến này chấm dứt. Xét về khía cạnh sinh mạng con người, đây là thảm họa tồi tệ nhất kể từ Đệ Nhị Thế Chiến. Mỗi tháng có tới 25,000 binh sĩ trẻ thiệt mạng. Thật điên rồ,” ông Trump phát biểu trước các phóng viên tại Washington.

Ông Trump nói thêm “mong muốn thấy lệnh ngừng bắn này được gia hạn rộng rãi hơn.” Hiện chưa có báo cáo nào về việc vi phạm lệnh ngừng bắn từ phía Moscow hay Kyiv. (K.L) [kn]

Betty Broderick, nữ tù nhân khét tiếng, chết khi đang bị giam giữ

CHINO, California (NV) – Bà Elisabeth “Betty” Broderick, nữ tù nhân khét tiếng vì giết chồng cũ và vợ mới của ông này, qua đời khi đang ở tù, hưởng thọ 78 tuổi, giới chức công bố, theo nhật báo The Los Angeles Times hôm Thứ Sáu, 8 Tháng Năm.

Vụ trả thù đầy bạo lực của bà Broderick làm cả nước Mỹ bàng hoàng và là nguồn cảm hứng cho hàng loạt cuốn sách, một bộ phim truyền hình, một chương trình podcast của báo LA Times, và loạt phim ngắn dài tám tập.

Hình chụp bà Betty Broderick năm 2011. (Hình: California Department of Corrections and Rehabilitation)

Bà Broderick qua đời trong bệnh viện vì nguyên nhân tự nhiên lúc 3 giờ 40 sáng Thứ Sáu, Cơ Quan Cải Huấn California (CDCR) cho hay. Bà được chuyển từ nhà tù nữ California Institution for Women ở Chino tới bệnh viện hôm 18 Tháng Tư.

Trước khi thực hiện vụ giết người kinh hoàng vào cuối những năm 1980, bà Broderick sống cuộc đời đẹp như mơ.

Lập gia đình với ông Daniel Broderick, luật sư y tế nổi tiếng, bà có sức ảnh hưởng và tiếng tăm khá lớn trong khu nhà giàu La Jolla ở San Diego. Họ có bốn người con. Nhưng tổ ấm như thiên đường của họ trở nên xáo trộn khi bà bắt đầu nghi ngờ chồng bà dan díu với cô phụ tá trẻ của ông, Linda Kolkena, 28 tuổi.

Năm 1985, sau 16 năm chung sống, vợ chồng bà Broderick ly dị. Mối quan hệ vốn đã xấu lại càng xấu thêm giữa cuộc chiến pháp lý kéo dài, gay gắt, và giữa lúc ông Broderick bắt đầu chính thức quen rồi cầu hôn cô Kolkena.

Bà Broderick liên tục để lại lời nhắn tục tĩu trong điện thoại của đôi vợ chồng mới cưới, tới mức ông Broderick đe dọa nộp đơn đòi truy tố bà tội hình sự vì vi phạm lệnh tòa.

Đầu ngày 5 Tháng Mười Một, 1989, bà Broderick cầm súng lục bước vào căn nhà ông Broderick đang sống chung với cô vợ mới ở Marston Hills lúc họ đang ngủ, và bắn năm phát, trong đó có ba phát trúng đôi vợ chồng mới này.

Sau đó cùng ngày, bà Broderick ra đầu thú cảnh sát và bị bắt. Bà ngồi tù từ đó tới nay.

Phiên tòa đầu tiên năm 1990 xét xử bà Broderick bất thành sau khi hai bồi thẩm viên không đồng ý với cáo trạng ngộ sát. Trong phiên tòa thứ nhì năm 1991, bồi thẩm đoàn kết luận bà phạm hai tội giết người cấp độ hai. Bà bị kết án 32 năm tù.

Trong gần bốn thập niên ngồi tù, bà Broderick hai lần hội đủ điều kiện ân xá – một lần năm 2010 và một lần năm 2017. Nhưng cả hai lần đó, Hội Đồng Ân Xá từ chối ân xá cho bà, cho hay bà không tỏ dấu hiệu ăn năn. (Th.Long) [kn]

Apple quảng cáo gian dối iPhone 15 và 16 phải trả lại tiền, tối đa $95

CUPERTINO, California (NV) – Chủ nhân của gần 37 triệu điện thoại iPhone hội đủ điều kiện lấy được tối đa $95 trong $250 triệu Apple chấp nhận trả lại vì quảng cáo gian dối, theo OC Patch hôm Thứ Bảy, 9 Tháng Năm.

Theo đơn kiện tập thể nộp lên tòa liên bang hồi Tháng Ba năm ngoái, Apple bị cáo buộc quảng cáo dối trá rằng iPhone 16 được tăng cường AI (trí tuệ nhân tạo), như tăng cường tính năng Siri, nhưng thực ra không có.

Điện thoại iPhone 16 bày bán tại Fifth Avenue Apple Store ở thành phố New York, Tháng Chín, 2024. (Hình minh họa: Michael M. Santiago/Getty Images)

Công ty kỹ thuật khổng lồ này bị cáo buộc “làm bão hòa thị trường bằng cách quảng cáo gian dối” và “lường gạt hàng triệu người tiêu dùng chi hàng trăm đô la mua điện thoại mà họ không cần, dựa trên tính năng không có thực,” theo đơn kiện.

Lẽ ra, người tiêu dùng “sẽ không mua những điện thoại này hoặc trả tiền ít hơn nhiều, nếu biết không có tính năng Siri tăng cường,” theo đơn kiện.

Apple chấp nhận chi $250 triệu giải quyết vụ kiện này nhưng cho hay đây là giải pháp cho những tính năng AI bị trễ, chứ không thừa nhận họ làm sai.

“Apple đạt thỏa thuận dàn xếp để giải quyết những lời cáo buộc liên hệ với hai tính năng thêm. Chúng tôi giải quyết vấn đề này để có thể tập trung làm công việc chúng tôi làm tốt nhất, cung cấp sản phẩm và dịch vụ hiện đại nhất cho khách hàng,” công ty này loan báo, lưu ý một số tính năng AI mới hiện đã có trên các nền tảng Apple.

Thỏa thuận này phải được tòa chuẩn thuận thì người tiêu dùng mới có thể lấy lại tiền.

Ai hội đủ điều kiện lấy được tiền?

Bất cứ ai mua điện thoại sau đây từ ngày 10 Tháng Sáu, 2024, tới ngày 29 Tháng Ba, 2025, đều hội đủ điều kiện:

-iPhone 16

-iPhone 16e

-iPhone 16 Plus

-iPhone 16 Pro

-iPhone 16 Pro Max

-iPhone 15 Pro

-iPhone 15 Pro Max

Người tiêu dùng được trả lại bao nhiêu tiền?

Nếu tòa chuẩn thuận thỏa thuận này, khách hàng hội đủ điều kiện dự trù nhận được $25 một điện thoại, theo hồ sơ tòa án. Tùy theo số lượng đơn đòi trả lại tiền hợp lệ và một số yếu tố khác, số tiền này có thể nhiều hơn hoặc ít hơn, nhưng không quá $95.

Làm đơn đòi tiền như thế nào?

Theo dự trù, vài tuần nữa, sẽ có trang web trả lại tiền với đầy đủ chi tiết cần thiết, công ty luật Clarkson cho hay. Sau khi dữ liệu được kiểm tra, khách hàng sẽ nhận được email hoặc thư thông báo qua bưu điện hướng dẫn tới trang web đó. Sau khi nhận thư thông báo, khách hàng sẽ có 90 ngày để nộp đơn.

Theo dự trù, khoảng Tháng Chín, khách hàng bắt đầu nhận được tiền, CNET cho biết. (Th.Long) [kn]

Trump ‘hoàn toàn không thể chấp nhận’ thư phản hồi của Iran

WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump hôm Chủ Nhật, 10 Tháng Năm, tuyên bố thư Iran phản hồi bản đề nghị hòa bình của Mỹ “hoàn toàn không thể chấp nhận,” theo The Hill.

“Tôi vừa đọc thư phản hồi của những người gọi là ‘người đại diện’ Iran. Tôi không thích – hoàn toàn không thể chấp nhận!” ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.

Một phụ nữ đi ngang bức tranh chống Mỹ và Israel được vẽ trên tường ở thủ đô Tehran, Iran, hôm Chủ Nhật, 10 Tháng Năm. (Hình: Atta Kenare/AFP via Getty Images)

Trong bài đăng trước đó trên Truth Social, Tổng Thống Trump cho hay, “Iran giở trò với Mỹ và tất cả quốc gia khác trên thế giới suốt 47 năm nay (trì hoãn, trì hoãn, trì hoãn!)”

Trước đó cùng ngày, thông tấn xã Iran loan tin phái đoàn thương thuyết của nước này đã phản hồi bản đề nghị hòa bình của Mỹ.

Cũng hôm Chủ Nhật, ông Shehbaz Sharif, thủ tướng Pakistan, xác nhận chính phủ nước này nhận được thư phản hồi của Iran. Mấy tuần qua, ông Sharif, cùng với hai giới chức quân sự và ngoại giao hàng đầu Pakistan, làm trung gian đàm phán giữa Mỹ với Iran.

Tuần qua, một loạt công ty truyền thông đưa tin, theo bản đề nghị của Mỹ, Iran phải đồng ý ngưng làm giàu uranium nếu muốn Mỹ bỏ cấm vận.

Cũng theo bản đề nghị này, hai bên sẽ ngưng chặn tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz. Từ khi Mỹ và Israel mở chiến dịch tấn công Iran hôm 28 Tháng Hai tới nay, quân đội Iran đe dọa bắn tàu của quốc gia nào không phải đồng minh của họ đi qua thủy lộ hệ trọng này, trong khi Hải Quân Mỹ phong tỏa cảng Iran kể từ hôm 13 Tháng Tư.

Nhưng theo báo Wall Street Journal (WSJ) hôm Chủ Nhật, thư phản hồi của Iran không đáp ứng yêu sách ngưng làm giàu uranium. Thư phản hồi của Iran tập trung vào chấm dứt giao tranh và dần dần mở lại Hormuz, theo WSJ.

Trong thư phản hồi, Iran đề nghị đàm phán vấn đề nguyên tử trong 30 ngày tới. Đó là khoảng thời gian được nêu lên trong bản ghi nhớ mà Mỹ đưa cho Iran, theo Axios hôm Thứ Tư.

WSJ lưu ý rằng Iran đề nghị pha loãng một ít uranium đã làm giàu của nước này, và số còn lại sẽ chuyển qua nước thứ ba – nhưng phải trả lại cho Iran nếu hai bên đàm phán bất thành, hoặc nếu sau này, Mỹ rút ra khỏi thỏa thuận.

Hôm Thứ Sáu, ông Abbas Araghchi, ngoại trưởng Iran, người dẫn đầu phái đoàn thương thuyết Iran cùng với ông Mohammad Bagher Qalibaf, chủ tịch Quốc Hội nước này, tuyên bố Iran sẽ “không bao giờ cúi đầu trước áp lực” và quân đội Iran vẫn sẵn sàng “1,000%” để “bảo vệ người dân của chúng tôi” trong lúc đàm phán. (Th.Long) [kn]

Trump dọa ‘bắn nổ tung’ bất cứ ai tới lấy uranium làm giàu của Iran

WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump hôm Chủ Nhật, 10 Tháng Năm, tuyên bố Mỹ sẽ tịch thu uranium đã làm giàu của Iran, đồng thời đe dọa “bắn nổ tung” bất cứ ai khác tới lấy lượng vật liệu nguyên tử này, theo New York Post.

Tổng Thống Trump nhấn mạnh giành quyền kiểm soát uranium đã làm giàu của Iran hiện vẫn là điều ưu tiên hàng đầu của ông. Ông cảnh cáo Iran rằng Lực Lượng Không Gian của Mỹ đang theo dõi chặt chẽ cơ sở nguyên tử Iran.

Hình chụp đảo Kish của Iran năm 2009. (Hình minh họa: Atta Kenare/AFP via Getty Images)

“Lúc nào đó, chúng tôi sẽ lấy,” ông Trump cho hay trên chương trình truyền hình “Full Measure  with Sharyl Attkission” hôm Chủ Nhật. “Chúng tôi đang theo dõi. Tôi từng thành lập Lực Lượng Không Gian. Họ đang theo dõi.”

“Nếu có ai bước vào, họ có thể cho quý vị biết tên, địa chỉ, số phù hiệu người đó,” ông nói về lực lượng này. “Chúng tôi đang theo dõi chặt chẽ. Nếu có ai tới gần nơi đó, chúng tôi sẽ biết, và chúng tôi sẽ bắn nổ tung.”

Trong cuộc chiến hiện tại với Iran, Tổng Thống Trump từng cân nhắc cho quân đổ bộ vào tịch thu uranium đã làm giàu của Iran, nhưng tới nay, ông vẫn chưa ra lệnh thực hiện chiến dịch đầy rủi ro đó.

Tháng Sáu năm ngoái, Tổng Thống Trump ra lệnh dội bom ba cơ sở nguyên tử chính của Iran.

Nhưng trước đây trong năm nay, khi đàm phán với Mỹ, Iran tuyên bố vẫn còn đủ uranium, mà nếu làm giàu tối đa, sẽ chế tạo được 11 trái bom nguyên tử, theo ông Steve Witkoff, đặc phái viên của Tổng Thống Trump.

Người ta tin rằng cả Mỹ lẫn Israel đều thả thêm bom xuống gần cơ sở ngyên tử Iran trong cuộc chiến hiện tại. Từ lâu, Tổng Thống Trump tuyên bố “bụi nguyên tử” Iran giờ đây bị chôn vùi rất sâu dưới lòng đất. Nhưng ông Benjamin Netanyahu, thủ tướng Israel, nói khác.

“Tôi nghĩ cuộc chiến đạt được nhiều thứ, nhưng chưa kết thúc vì vẫn còn phải lấy vật liệu nguyên tử, uranium đã làm giàu, ra khỏi Iran,” ông Netanyahu cho hay trên chương trình “60 Minutes” của CBS News hôm Chủ Nhật.

Chính quyền Tổng Thống Trump đàm phán với Iran suốt mấy tuần qua nhưng vẫn chưa đạt được thỏa thuận kết thúc cuộc chiến, mà một trong những điểm bế tắc chính là chương trình nguyên tử Iran. (Th.Long) [kn]

Hơn 200 người Việt bị bắt tại Indonesia vì tổ chức đánh bạc trực tuyến

JAKARTA, Indonesia (NV) – Cảnh sát Indonesia xác nhận có 228 công dân Việt Nam trong số 321 nghi can ngoại quốc, bị bắt giữ với cáo buộc liên quan đường dây đánh bạc trực tuyến.

Theo Reuters hôm 10 Tháng Năm, các nghi can bị bắt giữ tại một tòa nhà văn phòng ở Central Jakarta khi chính quyền tiến hành đợt trấn áp hoạt động đánh bạc trực tuyến vốn bị cấm ở quốc gia có đa số dân theo Hồi Giáo.

Máy điện toán cùng các thiết bị dùng để lừa đảo cờ bạc trực tuyến bị tịch thu tại hiện trường. (Hình: Batam Immigration Office)

Ngoài nhóm người Việt Nam, gần 100 nghi can còn lại đến từ Trung Quốc, Miến Điện, Lào, Thái Lan và Cambodia, Wira Satya Triputra, giới chức cảnh sát Indonesia, cho biết tại cuộc họp báo.

Nhóm nghi can nêu trên được ghi nhận đã điều hành hoạt động đánh bạc trực tuyến trong hai tháng trước khi bị bắt.

Trong số 321 nghi can bị bắt, có 275 người bị cáo buộc hành vi vi phạm Bộ Luật Hình Sự Indonesia về cờ bạc, một tội danh khiến họ đối mặt với bản án tối đa chín năm tù khi ra tòa.

Ông Wira cho biết đa phần những nghi can đều biết rằng họ đến Indonesia để điều hành các hoạt động cờ bạc trực tuyến, và chủ yếu nhắm mục tiêu lừa tiền khách hàng tại quê họ.

Cùng thời điểm, Untung Widyatmoko, giới chức Interpol Indonesia, cho biết tại cuộc họp báo rằng các hoạt động cờ bạc trực tuyến đang chuyển từ của Cambodia sang Indonesia sau khi bị Phnom Penh trấn áp.

Đây là vụ bắt giữ nhóm nghi can ngoại quốc lớn thứ nhì trong hai ngày. Một ngày trước, cơ quan quản lý xuất nhập cảnh của Indonesia bắt giữ 210 công dân ngoại quốc bị cáo buộc liên quan đến các vụ lừa đảo đầu tư trực tuyến trên đảo Batam, nằm cách Singapore khoảng 20 cây số.

Cảnh sát Indonesia dẫn giải các nghi can về đồn. (Hình: Indonesian police)

Trong một diễn biến khác, theo báo VietNamNet hôm 10 Tháng Năm, nhà chức trách Việt Nam vừa tiếp nhận thêm 18 người bị Cambodia trục xuất qua cửa khẩu Hoa Lư, thành phố Đồng Nai.

Đa phần trong nhóm này là nữ giới, bị bắt giữ tại một tiệm massage nằm trong các khu lừa đảo trực tuyến ở thành phố Poipet và tỉnh Banteay Meanchey.

Những người bị Cambodia trục xuất sau đó được giao cho công an tại các tỉnh, thành ở Việt Nam đưa về gia đình và “tiếp tục quản lý, theo dõi.” (N.H.K) [kn]

Sầu riêng rớt giá dạt ra lề đường, nhà vườn miền Tây ‘khóc ròng’

CẦN THƠ, Việt Nam (NV) – Giá sầu riêng càng lúc càng giảm mạnh, không xuất cảng được, thương lái bỏ cọc, chi phí phân bón tăng khiến nhiều nhà vườn miền Tây thua lỗ, phải bán hạ giá ở lề đường để mong gỡ vốn.

Theo báo VnExpress hôm 10 Tháng Năm, từ một tháng nay, nông dân Đồng Tháp, Cần Thơ… bước vào vụ thu hoạch sầu riêng chính vụ nhưng giá liên tục lao dốc.

Một điểm bán sầu riêng ở lề đường tại thành phố Cần Thơ. (Hình: VnExpress)

Hiện nay sầu riêng Ri6 thu mua tại vườn chỉ còn 20,000-30,000 đồng (80 cent-$1.1 mỗi kg – mức thấp nhất nhiều năm qua và chỉ bằng khoảng một phần ba dịp Tết.

Ngay cả giống sầu riêng Monthong vốn đắt tiền cũng giảm còn 70,000-80,000 đồng ($2.7-3) mỗi kg.

Nhiều vườn sầu riêng được nhìn thấy có trái chín quá ngày cắt nhưng thương lái chưa thu mua, khiến chủ vườn “đứng ngồi không yên,” đành mang ra bán hạ giá ở ven đường, chợ để vớt vát chi phí.

Ông Nguyễn Thanh Tâm, chủ vườn có 1.2 hécta sầu riêng Ri6 ở xã Tam Nông, Đồng Tháp, cho biết vừa bán khoảng 17 tấn với giá loại A 29,000 đồng ($1.1) mỗi kg, còn loại B chỉ vỏn vẹn 15,000 đồng (60 cent). Do thương lái kéo dài thời gian cắt trái, vườn anh hao hụt khoảng 3 tấn.

Theo ông Tâm, giá thành sản xuất vụ này khoảng 33,000 đồng ($1.3) mỗi kg, do phân bón và thuốc trừ sâu đều tăng 10-20% so với các năm trước. Do vậy, sau khi bán cho thương lái, ông ước chừng mình gánh lỗ khoảng 180 triệu đồng ($6,842).

“Chưa bao giờ thấy sầu riêng rẻ như năm nay. Giá này nông dân điêu đứng hết,” ông nói.

Cùng cảnh ngộ, ông Nguyễn Văn Giang, trồng một hécta giống sầu riêng Monthong ở xã Tân Phước, Đồng Tháp, cho biết nửa tháng trước đã chốt giá 110,000 đồng ($4.2) mỗi kg nhưng thương lái liên tục dời ngày cắt rồi mất liên lạc.

Ông liên lạc thêm nhiều đầu mối khác nhưng đều bị từ chối thu mua, đành cắt bán dần tại chợ với giá 40,000 đồng ($1.5) mỗi kg, trong khi trên cây vẫn còn khoảng 5 tấn trái.

Cả trăm chiếc xe container chở sầu riêng xuất cảng chờ xét nghiệm tại khu vực Dầu Giây, thành phố Đồng Nai. (Hình: VnExpress)

Ông Đặng Phúc Nguyên, tổng thư ký Hiệp Hội Rau Quả Việt Nam (Vinafruit), giải thích, giá sầu riêng lao dốc do cạnh tranh gay gắt với Thái Lan và tình trạng nhiều lô hàng bị phát hiện nhiễm chất cadimi (kim loại nặng) khi xuất cảng sang Trung Quốc.

Theo ông Nguyên, dù một số lô đã được kiểm nghiệm trước khi xuất cảng, thương lái thường thu mua từ nhiều vườn rồi trộn lẫn tại các vựa, khiến việc xét nghiệm mẫu không phản ánh chính xác toàn bộ lô hàng.

“Sau khi phía Trung Quốc cảnh báo nguy cơ rút giấy phép, nhiều phòng kiểm nghiệm e ngại, thậm chí không nhận mẫu, khiến xuất cảng sầu riêng ách tắc và giá giảm mạnh,” ông Nguyên cho hay. (N.H.K) [kn]

Dân nhận tiền bồi thường đất của Vingroup rồi ‘đi phụ hồ, giúp việc nhà’

HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Tờ Tiền Phong hôm 10 Tháng Năm đột ngột gỡ đường dẫn bản tin “Nỗi lòng nhiều người dân sau cảnh nhận hàng bao tải tiền đền bù dự án” vì tin này bị cho là “quá tiêu cực,” “làm ảnh hưởng đến tỷ phú Phạm Nhật Vượng.”

Sự việc liên quan đến khu Vinhomes Olympic, được các báo ở Việt Nam mô tả  là “siêu dự án của tập đoàn Vingroup,” được xây dựng trên khu đất 9,171 hécta đất ruộng, trải dài trên 11 xã ở Hà Nội.

Người dân làm thủ tục nhận tiền bồi thường đất cho khu đô thị Vinhomes Olympic. (Hình: VnExpress)

Theo bản tin hiện đã bị gỡ, sau khi mang bao tải đi nhận tiền bồi thường đất để các báo chụp hình tuyên truyền, người dân khu vực này giờ chỉ còn lại “những ánh mắt đầy lo âu.”

Ông Nguyễn Văn Thái ở xã Thanh Oai, Hà Nội, cho biết: “Số tiền bồi thường nhận được tưởng lớn, nhưng hiện còn chẳng được bao nhiêu. Thời gian tới vợ chồng tôi chưa biết làm gì để mưu sinh, bởi ruộng vườn không còn. Hai đứa con thì đã kết hôn, phải lo cho gia đình riêng. Tiền lãi ngân hàng [từ một phần tiền bồi thường đất] mỗi tháng được vài triệu đồng thì sao đủ chi tiêu. Chắc tới đây tôi phải đi phụ hồ kiếm thêm thu nhập.”

Trong khi đó, bà Nguyễn Thị Xuyên, ở xã Thượng Phúc, Hà Nội, cho hay, gia đình bà có hơn 2 sào đất nông nghiệp (mỗi sào ruộng Bắc Bộ là 360 mét vuông), trước đây một phần cấy lúa, một phần trồng rau, thu nhập tuy thấp nhưng cũng có đồng ra đồng vào.

Nay gia đình bà bị thu hồi hết đất, chỉ nhận được 1 tỷ đồng ($38,011) tiền bồi thường đất. Bà chia cho các con gần hết, còn giữ lại một ít để phòng lúc ốm đau.

Bà Xuyên bảo, mất ruộng vườn, những ngày sau chẳng biết làm gì để có thu nhập ổn định. “Tầm tuổi này ai còn nhận đi làm nữa đâu. Chắc chỉ có đi giúp việc. Nghĩ cũng buồn,” bà nói.

Công trường khu đô thị Vinhomes Olympic nằm giữa đất ruộng của người dân. (Hình: VTC News)

Bản tin dẫn lời bà Nguyễn Thị Mai, giảng viên môn Xã Hội Học, trường Đại Học Công Đoàn, cho biết, khi tiền bồi thường đất cạn, ruộng không còn, nghề nghiệp không có, nông dân và con cái họ rơi vào cảnh thất nghiệp, vướng vào tệ nạn xã hội…

Theo bà Mai, người nông dân thường có trình độ thấp, nhiều năm quen với ruộng vườn nên khó chuyển đổi nghề.

Trước đây, chính quyền nhiều nơi đã từng tổ chức dạy nghề như mây tre đan hoặc thủ công mỹ nghệ… người dân thuờng chỉ làm được vài tháng rồi bỏ vì thu nhập thấp. Nhiều người sau đó đi phụ hồ hoặc làm giúp việc nhà để mưu sinh. (N.H.K) [kn]

‘Tình tay ba,’ một ông giết bạn gái rồi tự sát ở Khánh Hòa

KHÁNH HÒA, Việt Nam (NV) – Nhà chức trách xác nhận vụ một người đàn ông 54 tuổi, được giấu danh tính, ở xã Vạn Hưng, ngoại ô của Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa, giết bạn gái rồi tự sát tại nhà của bà này do “tình tay ba.”

Theo báo VnExpress hôm 10 Tháng Năm, căn nhà nơi xảy vụ án mạng nằm ở mặt tiền quốc lộ 1, đoạn qua xã Vạn Hưng. Chủ căn nhà là một phụ nữ 51 tuổi, sống một mình, bị cho là cặp kè cùng lúc với hai người đàn ông ở địa phương.

Căn nhà nơi xảy ra vụ án mạng nằm ở xã Vạn Hưng, ngoại ô của Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa. (Hình: VnExpress)

Vào đêm 7 Tháng Năm, người đàn ông 58 tuổi lái xe hơi chở người phụ nữ đi chơi Nha Trang và quay về nhà ở xã Vạn Hưng. Đến chiều hôm sau, ông ta mới ra khỏi nhà người phụ nữ.

Vài giờ sau, người đàn ông 54 tuổi đi xe gắn máy đến và xảy ra cãi vã với nữ gia chủ. Sau đó, nhận thấy dấu hiệu bất thường, hàng xóm báo công an đến kiểm tra.

Khi phá cửa, nhà chức trách thấy người phụ nữ đã bị siết cổ chết tại phòng ngủ. Người đàn ông treo cổ tự sát, để lại thư tuyệt mệnh trên tủ.

Các bản tin về vụ này không làm rõ tình trạng hôn nhân hay độc thân của hai người đàn ông.

Trong một vụ án mạng tương tự vì “một bà hai ông” xảy ra gần đây, báo Dân Trí hôm 9 Tháng Năm cho hay, nghi can Nguyễn Quang Thoại, 37 tuổi, quê Phú Thọ, bị bắt giữ với cáo buộc giết vợ.

Một góc xã Vạn Hưng, tỉnh Khánh Hòa. (Hình: Khánh Hòa)

Theo bản tin, nghi can Thoại và bà BTB, đã làm đám cưới nhưng chưa làm giấy kết hôn. Hai người thuê nhà sống chung ở Hà Nội.

Trong vụ án mạng xảy ra vào đêm 3 Tháng Năm, nghi can Thoại bất ngờ về quê vợ ở xã Phù Lưu, tỉnh Tuyên Quang, thì bắt gặp bà B. đang ở cùng một người đàn ông khác. Người đàn ông này bỏ chạy khi nhìn thấy nam nghi can.

Trong lúc cãi vã với vợ, nghi can Thoại lấy dao chém nhiều nhát khiến nạn nhân thiệt mạng tại chỗ rồi rời hiện trường.

Một ngày sau, nghi can Thoại bị bắt khi đang lẩn trốn tại khu vực bến xe Nước Ngầm, Hà Nội. (N.H.K) [kn]

Sợ drone Ukraine, Putin duyệt binh ảm đạm, thừa nhận chiến tranh có thể đã đến hồi kết

play-rounded-fill
Sợ drone Ukraine, Putin duyệt binh ảm đạm, thừa nhận chiến tranh có thể đã đến hồi kết

 Hôm thứ bảy 9/5, Nga tổ chức phiên bản thu nhỏ đáng kể của cuộc duyệt binh quân sự thường niên kỷ niệm chiến thắng của Liên Xô trước Đức Quốc Xã trong Đệ Nhị Thế Chiến, trong bối cảnh lo ngại gia tăng về các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái từ Ukraine và những khó khăn ngày càng lớn của quân đội Nga trên chiến trường.

Nếu những năm trước, duyệt binh là màn phô diễn sức mạnh quân sự của Nga, thì cuộc duyệt binh ảm đạm chưa từng có năm nay và việc chính Putin bắt đầu nói đến hồi kết, phản chiếu thực tế rằng cuộc chiến Ukraine đang dần trở thành gánh nặng quân sự, kinh tế, chính trị đối với chính quyền của ông và Ngày Chiến Thắng năm nay cũng là ngày mà kẻ xâm lược phải thừa nhận thất bại. 

 

Cự cãi, ông Vũng Tàu cầm chân chó quật vào người shipper

SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Một đoạn video clip lan truyền qua mạng xã hội hôm 10 Tháng Năm cho thấy cảnh một người đàn ông ở phường Rạch Dừa, Vũng Tàu cũ, nay thuộc Sài Gòn, cầm hai chân sau một con chó để quật tới tấp vào nam shipper.

Theo tạp chí Tri Thức (ZNews), sự việc xảy ra sau khi shipper đến giao hàng là bộ đồ nghề cắt tỉa lông cho thú cưng. Người đàn ông bất ngờ yêu cầu shipper cắt lông cho con chó của ông ta và nếu cắt được thì mới nhận hàng.

Chú chó đáng thương bị chủ nó cầm chân để đánh nam shipper. (Hình: Chụp qua màn hình)

Nam shipper liên tục giải thích rằng mình chỉ là người giao hàng, không phải nhân viên chăm sóc thú cưng. “Em chỉ giao hàng thôi,” shipper nói trong đoạn clip.

Trong lúc hai bên đang nói qua nói lại, người đàn ông đột ngột nắm hai chân sau của con chó và quật liên tiếp vào người shipper, mặc cho con chó kêu la và vùng vẫy vì đau đớn. Sau đó, ông ta ném thẳng con chó vào shipper.

Đoạn clip lan truyền trên các nền tảng mạng xã hội, thu hút hàng chục ngàn lượt xem và bình luận.

Đa phần ý kiến bày tỏ sự bất bình, cho rằng yêu cầu của người đàn ông là vô lý vì công việc của shipper chỉ là giao nhận hàng hóa, không phải cung cấp các dịch vụ chăm sóc thú cưng. Một số ý kiến khác bày tỏ lo ngại chú chó có nguy cơ bị gãy chân do hành vi quái gở của người chủ.

Ông Trần Việt Trung, trưởng Công An Phường Rạch Dừa, cho biết sẽ triệu tập các bên liên quan trong vụ này.

Sự việc được một người ở khách sạn đối diện ghi hình lại. (Hình: Chụp qua màn hình)

“Theo thông tin ban đầu, vụ việc là hiểu lầm, dẫn đến cự cãi giữa hai bên. Chúng tôi sẽ xử lý đúng luật,” ông Trung cho hay. Nhiều phần người đàn ông sẽ bị cáo buộc hành vi “gây rối trật tự công cộng.”

Tại Việt Nam, các nền tảng thương mại điện tử như Shopee, Lazada… đều có chính sách cho hoàn trả hàng nếu người mua không ưng ý về sản phẩm trong một thời hạn nhất định.

Do vậy, nhiều người không hiểu vì sao người đàn ông trong đoạn clip lại cự cãi với shipper và dùng con chó được cho là “thú cưng” của mình để đánh người khác. (N.H.K) [kn]

Văn nghệ Mother’s Day ‘Mẹ Hiền Yêu Dấu’

Lâm Hoài Thạch/Người Việt

ANAHEIM, California (NV) – Chương trình văn nghệ Mother’s Day chủ đề “Mẹ Hiền Yêu Dấu” vừa được Nha Sĩ Chế Tùng và bằng hữu tổ chức vào trưa Chủ Nhật, 3 Tháng Năm, tại Trung Tâm Cao Đài, Anaheim.

Ca sĩ Tammy Minh Tâm (phải) để tay lên vai người mẹ yêu dấu trong lúc Minh Nguyệt hát bài “Con Yêu” trên sân khấu tại chương trình ca nhạc “Mẹ Hiền Yêu Dấu” nhân ngày Mother’s Day. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Chương trình văn nghệ quy tụ những tiếng hát Thanh Thảo, Thanh Trúc, Minh Nhật, Chế Tùng, Ngọc Hiền, Tường Vy, Quý Hà, Ái Liên, Tammy Minh Tâm, Hoàng Thu, Sơn Rotha, Hoàng Oanh, Trần Thạch, Mỹ Hạnh, Nguyệt Hân, Trần Toản, Trung Hải, Tuấn Hùng, Như Thảo, Ngô Bá Định, Đông Triều, và Thanh Nguyên.

Ban nhạc gồm các nhạc sĩ Minh Ngọc (dương cầm) Phạm Tú (keyboard), và Trần Đức (guitar).

Mở đầu chương trình là bài “Ave Maria” của nhạc sĩ Franz Schubert với tiếng hát của Thanh Thảo.

MC Thanh Thảo (trái) hát bài “Ave Maria” trong lúc nữ nhạc sĩ dương cầm Minh Ngọc đệm đàn. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

MC ca sĩ Thanh Thảo tâm tình: “Người Việt khi đang sống bất cứ nơi đâu đều nhớ về quê hương mình, vì đó cũng là nơi mà mẹ đã cho chúng ta được diễm phúc là người con yêu của cha mẹ. Song song đó, chúng ta cũng có Đức Mẹ Maria, Đức Mẹ Quán Thế Âm, và gần nhau nhất là người mẹ của chúng ta trong thế gian này. Đó là lý do ban tổ chức thực hiện chương trình văn nghệ Mother’s Day, với chủ đề ‘Mẹ Hiền Yêu Dấu.’”

Sau đó, Thanh Trúc đơn ca hai bài “Bông Hồng Cài Áo,” thơ Nhất Hạnh, nhạc Phạm Thế Mỹ, và bài “Về Đâu Mái Tóc Người Thương” của Hoài Linh. Kế đến là Minh Nhật hát bài “Tạ Ơn Mẹ” của Lam Phương.

“Về Mái Nhà Xưa” của Nguyễn Văn Đông được Ngọc Hiền trình bày.

Ngọc Hiền (trái) và Chế Tùng song ca bài “Bên Kia Sông.” (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Cô chia sẻ: “Người Việt ly hương thì ai mà không chạnh lòng thương nhớ về quê hương, nơi có mái ấm gia đình và người mẹ già đang trông ngóng đàn con yêu ra đi sẽ có ngày trở lại. Nhân mùa Lễ Mẹ tôi thích hát bài này, vì mình nghĩ đến nỗi đau chung của nhiều người xa xứ, mà cố nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông đã soạn những ca từ trong bài nhạc: ‘Nơi xưa quê nghèo nhà tranh nát tiêu điều, tình xưa không hàn gắn. Người đã đi rồi, người về đâu có hay, đâu vòng tay đắm say…’”

Tiếp nối chương trình là những ca khúc và các tiếng hát: “Quê Hương” (Tường Vy), “Nhật Ký Mẹ” (Hoàng Thu), “Giữa Lòng Đất Mẹ” (song ca Hoàng Thu và Sơn Rotha), “Con Yêu” (Minh Nguyệt), “Lời Mẹ Ru” (Hoàng Oanh), “Bên Kia Sông” (song ca Ngọc Hiền và Chế Tùng), “Mẹ Thương” (Mỹ Hạnh), “Người Mẹ Hiền Yêu Dấu” (Nguyệt Hân), “Tình Mẹ” (Ngô Bá Định), và “Hát Lời Mẹ Ru” (Trần Thạch).

Anh Quyền Nguyễn (trái) và người chị, ca sĩ Ái Liên (phải), tỏ lòng kính yêu với người mẹ già trong chương trình “Mẹ Hiền Yêu Dấu.” (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Trong bài nhạc “Cảm Ơn Mẹ,” nhạc sĩ Giang Ân đã viết lên lời cảm ơn của những người con, “Cảm ơn mẹ đã sống vì con. Dù lên non cao hay vượt biển lớn/Con thấy đâu cho bằng ơn mẹ/Suốt cuộc đời tần tảo hy sinh.”

Tiếng hát Ái Liên vừa hát, vừa nhìn mẹ đang hiện diện tại thính phòng. Không biết cô hát bài nhạc này để riêng cho mẹ mình thưởng thức, hay để cho khán giả cùng hiểu được nỗi lòng của mình.

Hát xong, Ái Liên vừa hôn mẹ, và nói: “Đối với tôi cũng như bao nhiêu người khác, công lao của cha mẹ rất lớn. Và cũng chính mẹ tôi, người từng tần tảo, chịu đựng mọi gian khổ để nuôi chị em chúng tôi được khôn lớn. Trong 36 năm định cư tại Hoa Kỳ, mỗi ngày Mother’s Day là chúng tôi thích ôm mẹ và cười vui bên dòng nước mắt. Vì mẹ của chúng tôi cũng già lắm rồi.”

Hoàng Thu (trái) và Sơn Rotha song ca bài “Giữa Lòng Đất Mẹ.” (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Ca sĩ Tammy Minh Tâm cũng thế, trước khi hát bài “Ước Mơ Của Mẹ,” người ca sĩ này thổ lộ với mọi người: “Lúc còn bé, nhờ mẹ hướng dẫn, nên tôi có được hôm nay, và hôm nay, mẹ hiền yêu dấu của tôi cũng đang có mặt tại thính phòng này để nghe tôi hát. Nhưng hôm nay, tôi không hát về ước mơ của mình, mà tôi hát cho ước mơ của mẹ tôi qua bài nhạc này.”

Những giọng hát tiếp nối: Tuấn Hưng hát bài “Đèn Khuya” của Lam Phương, Như Thảo hát bài “Cò Ơi,” thơ Lê Hải Viên, nhạc Gia Huy, Trung Hải hát bài “Mẹ Tôi” của Quốc An, Hoàng Oanh hát bài “Gánh Mẹ” của Quách Beem, Chế Tùng hát bài “Trên Ngọn Tình Sầu” của Từ Công Phụng, tiếng hát Thanh Thảo với bài “Giấc Mơ Hồi Hương” của Vũ Thành, và Quý Hà hát bài “Mẹ Tôi” của Trần Tiến.

Nguyệt Hân hát bài “Người Mẹ Hiền Yêu Dấu.” Sau đó cô hát bài “Mother’s Embrace” do chính cô sáng tác.

Quý Hà hát bài “Mẹ Tôi” của Trần Tiến. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Cô tâm tình: “Lý do tôi sáng tác bài nhạc này là vì có một hôm con trai tôi đến bên tôi tâm sự, ‘Mẹ ơi con muốn lấy vợ.’ Việc này đối với tôi cũng không lạ, vì con trai tôi lúc đó cũng đã trên 20 tuổi rồi, và tôi cũng biết cô bạn gái của con trai tôi sẽ là nàng dâu của tôi trong tương lai. Tôi rất thương mến cô bé đó, và tôi rất mừng khi hay tin con tôi muốn lấy vợ. Từ nỗi vui mừng đó, tôi mới soạn ra bài nhạc này. Tháng rồi là đám cưới của con trai tôi và nàng dâu dễ thương ấy. Trong đêm tân hôn, tôi đã ôm con trai của tôi để cùng khiêu vũ, với âm thanh của bài nhạc ‘Mother’s Embrace.’”

Phần cuối của chương trình là những bài “Quê Mẹ” của Thu Hồ, với tiếng hát Sơn Rotha; “Tôi Đưa Em Sang Sông” của Y Vũ và Nhật Ngân, với tiếng hát Ngô Bá Định, và “Lá Thư Gửi Mẹ” của Nguyễn Hiền, với tiếng hát Thanh Nguyên. [đ.d.]

115 người nhiễm norovirus trên du thuyền sắp cập cảng Florida

BREVARD COUNTY, Florida (NV) – Hơn 100 người nhiễm norovirus trên chiếc du thuyền khởi hành ở Florida tuần trước và sắp trở về, Trung Tâm Phòng Ngừa Dịch Bệnh (CDC) loan báo, theo The Hill hôm Thứ Bảy, 9 Tháng Năm.

Chiếc du thuyền Caribbean Princess khởi hành tại cảng Everglades hôm 28 Tháng Tư và sẽ cập cảng Canaveral ở Brevard County vào Thứ Hai, 11 Tháng Năm, theo trang web theo dõi du thuyền Cruise Mapper.

Du thuyền Caribbean Princess tới cảng Colon, Panama, ngày 28 Tháng Năm, 2020. (Hình minh họa: Ivan Pisarenko/AFP via Getty Images)

Tính tới Thứ Năm tuần trước, 7 Tháng Năm, có 102 hành khách và 13 nhân viên trên chiếc du thuyền này thông báo họ bị bệnh, CDC cho hay. Những người này bị triệu chứng thông thường của norovirus là tiêu chảy và ói.

Norovirus lây lan rất mạnh và là nguyên nhân hàng đầu gây bệnh ở Mỹ thông qua ăn uống, CDC cho biết. Norovirus lây rất nhanh từ người bệnh và thông qua thức ăn, nước hoặc bề mặt dính virus này.

Hầu hết bệnh nhân bắt đầu có triệu chứng trong vòng 12 tới 48 tiếng sau khi nhiễm norovirus. Một số triệu chứng thông thường khác là đau bao tử, đau đầu và sốt.

Chiếc Princess Cruises giải quyết ổ dịch này bằng cách gia tăng lau chùi trên tàu và cách ly hành khách và nhân viên bị bệnh, theo CDC.

Số hành khách nhiễm norovirus chiếm khoảng 3.3% tổng cộng 3,116 hành khách trên chiếc du thuyền này. (Th.Long) [kn]

Hơn 350 trận động đất trong một ngày ở Nam California, mạnh nhất 4.7 độ Richter

BRAWLEY, California (NV) – Hàng trăm trận động đất xảy ra ở Brawley, cộng đồng miền quê của Nam California, cuối tuần này, trận mạnh nhất 4.7 độ Richter sau nửa đêm không lâu, giới chức loan báo, theo OC Patch hôm Chủ Nhật, 10 Tháng Năm.

Tính tới khoảng 10 giờ sáng Chủ Nhật, có 353 trận động đất xảy ra trong một ngày ở vùng Brawley của Imperial County, Cơ Quan Khảo Sát Địa Chất Hoa Kỳ (USGS) cho hay.

Bản đồ hàng trăm trận động đất ở vùng Brawley, Nam California, cuối tuần này. (Hình: USGS)

Trận động đất 4.7 độ Richter xảy ra khoảng 9 giờ sáng Chủ Nhật, cách Brawley chưa tới 2 dặm về hướng Tây-Tây Nam, ở độ sâu khoảng 9 dặm, USGS cho biết. Cư dân ở xa tận San Diego, Vista và Santee cũng cảm nhận được trận động đất này, theo USGS.

Động đất 4.7 độ Richter thường cảm nhận được nhưng chỉ gây thiệt hại nhẹ, theo Đại Học Kỹ Thuật Michigan. Trận động đất hôm Chủ Nhật không gây thiệt hại hoặc thiệt hại nhẹ, USGS cho hay, lưu ý rằng khoảng 180,000 người cảm nhận mặt đất rung chuyển từ nhẹ tới mạnh.

Tính tới 6 giờ 47 phút sáng Chủ Nhật, trận động đất này gây ra 138 dư chấn từ 1.1 tới 3.3 độ Richter, theo Hệ Thống Địa Chấn Nam California. Theo dự trù, sẽ có thêm dư chấn trong mấy ngày tới và có thể xảy ra trận động đất lớn hơn.

Sáng Chủ Nhật, trên mạng xã hội, Văn Phòng Tình Trạng Khẩn Cấp của thống đốc California loan báo họ đang làm việc với đối tác địa phương và tiếp tục đánh giá diễn biến vụ này. (Th.Long) [kn]

Cửa hàng dịch vụ thay vỏ xe tốt nhất năm 2026 theo J.D. Power

QUẬN CAM, California (NV) – Một trong những dịch vụ bảo trì xe thường xuyên và quan trọng nhất đối với mọi loại xe chính là thay vỏ xe định kỳ khi chúng bị mòn. Nó liên quan đến sự an toàn của người lái và hành khách. Khi cần thay vỏ, các tài xế ở Mỹ có thể lựa chọn từ một danh sách dài các chuỗi cửa hàng dịch vụ trên toàn quốc. Trang mạng xe hơi www.slashgear.com có đăng một nghiên cứu mới đây của J.D. Power, chỉ ra một số cửa hàng thay lốp mang lại sự hài lòng cho khách hàng cao hơn hẳn so với những nơi khác.

Meineke Car Care Centers là cửa hàng dịch vụ thay vỏ xe tốt nhất năm 2026 theo J.D. Power. (Ảnh tạo bởi ChatGPT)

Theo kết quả nghiên cứu này, chuỗi cửa hàng thay lốp mang lại sự hài lòng ổn định và cao nhất chính là Meineke Car Care Centers, với số điểm đạt được là 856 trên tổng số 1,000 điểm tối đa. Xếp ở vị trí thứ hai là Pep Boys với 850 điểm. Discount Tire (công ty mẹ của America’s Tire) giành vị trí thứ ba với 847 điểm. America’s Tire là chuỗi cửa hàng quen thuộc của cộng đồng người Việt tại California, được đánh giá cao và rất được tin cậy tại tiểu bang Vàng. America Tire nổi tiếng với dịch vụ kiểm tra áp suất, vá vỏ miễn phí cho mọi tài xế, tốc độ phục vụ nhanh chóng, cùng các chính sách bảo hành toàn diện.

Để dễ hình dung hơn, điểm số trung bình của toàn bộ danh mục cửa hàng thay vỏ xe trong nghiên cứu này là 822 điểm. Mặc dù các cửa hàng thay vỏ thuộc hệ thống Costco và Sam’s Club đều đạt điểm số cao hơn mức trung bình. Với số điểm lần lượt là 825 và 823, hai chuỗi cửa hàng này xếp ở vị trí thứ tám và thứ chín trong bảng xếp hạng của nghiên cứu. Ở phía cuối bảng xếp hạng, Mavis Discount Tire “bất đắc dĩ” nhận danh hiệu cửa hàng thay lốp bị đánh giá thấp nhất trong nghiên cứu, trong khi Walmart xếp ở vị trí áp chót.

Bảng xếp hạng năm 2026 của J.D. Power được xây dựng dựa trên khảo sát ý kiến từ hơn 10,500 chủ xe, đồng thời tiến hành so sánh các trung tâm thay lốp dựa trên bảy yếu tố khác nhau. Những người tham gia khảo sát được đặt câu hỏi về mức độ hợp lý đối với chi phí dịch vụ, thái độ lịch thiệp và chuyên nghiệp của các nhân viên trong suốt quá trình phục vụ. Những nhân viên này cũng được xếp hạng dựa trên đánh giá về hiệu suất làm việc của họ. Bên cạnh đó, tình trạng thực tế của cơ sở dịch vụ cũng là một yếu tố được đưa vào xem xét. Sự thuận tiện trong việc đặt lịch hẹn, thời gian hoàn thành công việc và chất lượng dịch vụ là ba yếu tố cuối cùng được sử dụng để xác định bảng xếp hạng tổng hợp.

Báo cáo ghi nhận rằng các tài xế ngày càng trở nên nhạy cảm hơn đối với mức chi phí của các dịch vụ sửa chữa và thay thế vỏ xe. Đồng thời, việc giao tiếp rõ ràng được xem là một trong những yếu tố quan trọng nhất quyết định mức độ hài lòng tổng thể của khách hàng. Một yếu tố mà nghiên cứu này không đưa vào tính toán là sự đa dạng về lựa chọn lốp xe, một khía cạnh có thể có sự khác biệt đáng kể giữa các nhà bán lẻ khác nhau. Thí dụ, Costco chỉ cung cấp một số lượng hạn chế các thương hiệu lốp xe như Bridgestone, Pirelli, Michelin… trong khi nhiều nhà bán lẻ khác cung cấp danh mục sản phẩm rộng hơn, bao gồm cả các thương hiệu lốp xe bình dân lẫn cao cấp. (HD)

Thấy gì qua danh sách xe bán chạy nhất tại từng tiểu bang?

QUẬN CAM, California (NV) – Thống kê doanh số bán hàng của các mẫu xe trên phạm vi toàn quốc là những con số thường xuyên được công bố trên các trang mạng xe hơi. Tuy nhiên, cũng thú vị và hữu ích khi người mua biết được những mẫu xe bán chạy nhất tại tiểu bang mình đang sinh sống. Một mẫu xe bán chạy tại một địa phương có thể là do đáp ứng một số nhu cầu chung của các cư dân.

Trang mạng xe hơi www.motortrend.com có liệt kê danh sách năm mẫu xe bán chạy nhất tại mỗi tiểu bang. Dữ liệu được cung cấp bởi Experian. Có tổng cộng có 28 mẫu xe khác nhau xuất hiện trong danh sách này. Sẽ không ngạc nhiên khi Toyota RAV4, Ford F-150, Honda CR-V, Chevy Silverado 1500 là những mẫu xe xuất hiện thường xuyên nhất. Nhưng việc Tesla Model Y là mẫu xe được ưa chuộng nhất tại nhiều tiểu bang, trong đó có cả những thành trì của phe Cộng Hòa là một điều thú vị.

Kia K4 nằm trong 5 mẫu xe phổ biến nhất tại Louisiana. (Hình của nhà sản xuất Kia)

Hãy cùng điểm qua các mẫu xe bán chạy một số tiểu bang có nhiều người Việt sinh sống:

Các mẫu xe phổ biến nhất tại Arizona:
Toyota Tacoma
Toyota RAV4
Tesla Model Y
Toyota Camry
Chevrolet Silverado 1500

Các mẫu xe phổ biến nhất tại California:
Tesla Model Y
Toyota RAV4
Toyota Camry
Honda Civic
Honda CR-V

Các mẫu xe phổ biến nhất tại Colorado:
Toyota RAV4
Tesla Model Y
Ford F-150
Subaru Crosstrek
Toyota Tacoma

Các mẫu xe phổ biến nhất tại Florida:
Tesla Model Y
Toyota RAV4
Honda CR-V
Toyota Camry
Toyota Corolla

Các mẫu xe phổ biến nhất tại Georgia:
Toyota RAV4
Ford F-150
Tesla Model Y
Toyota Camry
Honda CR-V

Các mẫu xe phổ biến nhất tại Hawaii:
Toyota Tacoma
Toyota RAV4
Tesla Model Y
Toyota 4Runner
Toyota Corolla

Các mẫu xe phổ biến nhất tại Louisiana:
Ford F-150
GMC Sierra 1500
Chevrolet Silverado 1500
Honda CR-V
Kia K4

Các mẫu xe phổ biến nhất tại Maryland:
Toyota RAV4
Honda CR-V
Tesla Model Y
Toyota Camry
Honda Civic

Các mẫu xe phổ biến nhất tại Massachusetts:
Toyota RAV4
Honda CR-V
Tesla Model Y
Subaru Crosstrek
Subaru Forester

Các mẫu xe phổ biến nhất tại Michigan:
Chevrolet Equinox
Ford F-150
Chevrolet Silverado 1500
Ford Explorer
Ford Escape

Các mẫu xe phổ biến nhất tại Minnesota:
Honda CR-V
Toyota RAV4
Ford F-150
Chevrolet Silverado 1500
Chevrolet Equinox

Các mẫu xe phổ biến nhất tại Nevada:
Tesla Model Y
Tesla Model 3
Toyota RAV4
Toyota Tacoma
Toyota Camry

Các mẫu xe phổ biến nhất tại New Hampshire:
Toyota RAV4
Honda CR-V
Toyota Tacoma
Subaru Crosstrek
Subaru Forester

Các mẫu xe phổ biến nhất tại New Jersey:
Honda CR-V
Tesla Model Y
Toyota RAV4
Honda Civic
Nissan Rogue

Các mẫu xe phổ biến nhất tại New Mexico:
Ford F-150
Toyota RAV4
Toyota Tacoma
Chevrolet Silverado 1500
Toyota Camry

Các mẫu xe phổ biến nhất tại New York:
Honda CR-V
Toyota RAV4
Chevrolet Equinox
Nissan Rogue
Subaru Crosstrek

Các mẫu xe phổ biến nhất tại North Carolina:
Honda CR-V
Toyota RAV4
Tesla Model Y
Ford F-150
Toyota Camry

Các mẫu xe phổ biến nhất tại Ohio:
Honda CR-V
Chevrolet Equinox
Toyota RAV4
Chevrolet Trax
Honda Civic

Các mẫu xe phổ biến nhất tại Oklahoma:
Ford F-150
Chevrolet Silverado 1500
GMC Sierra 1500
Chevrolet Trax
Ford F-250 Super Duty

Các mẫu xe phổ biến nhất tại Oregon:
Toyota RAV4
Toyota Tacoma
Subaru Crosstrek
Tesla Model Y
Subaru Forester

Các mẫu xe phổ biến nhất tại Pennsylvania:
Honda CR-V
Toyota RAV4
Subaru Crosstrek
Ford F-150
Subaru Forester

Các mẫu xe phổ biến nhất tại Texas:
Ford F-150
Chevrolet Silverado 1500
Toyota RAV4
Toyota Camry
Toyota Tacoma

Các mẫu xe phổ biến nhất tại Utah:
Tesla Model Y
Ford F-150
Toyota RAV4
Toyota Tacoma
Ford F-350 Super Duty

Các mẫu xe phổ biến nhất tại Virginia:
Honda CR-V
Toyota RAV4
Tesla Model Y
Honda Civic
Toyota Camry

Các mẫu xe phổ biến nhất tại Washington:
Tesla Model Y
Toyota RAV4
Honda CR-V
Subaru Crosstrek
Subaru Forester

Các mẫu xe phổ biến nhất tại Washington, D.C:
Toyota RAV4
Honda CR-V
Tesla Model Y
Honda Civic
Subaru Crosstrek

Nhận xét nhanh: Những cái tên quen thuộc Toyota RAV4, Honda CR-V, Tesla Model Y, Honda Civic, Toyota Camry, Ford F-150… thường xuyên xuất hiện. Các mẫu xe Subaru cũng góp mặt tại một số tiểu bang. Đặc biệt là Kia K4 cũng nằm trong năm mẫu xe bán chạy nhất tại Louisiana. (HD)

Sacramento phục hồi trong khi thị trường nhà California vẫn ì ạch

ORANGE COUNTY, California (NV) – Doanh số bán nhà tại khu vực Sacramento phục hồi trong Tháng Ba, trong khi toàn thị trường California vẫn ì ạch, theo các chuyên gia.

Báo cáo của California Association of Realtors cho thấy Sacramento đang vượt phần còn lại của tiểu bang sau khởi đầu chậm trong năm 2026. Trước đó, trong Tháng Giêng, doanh số nhà cũ tại khu vực bốn quận giảm khoảng một phần ba so với Tháng Mười Hai. Nhưng sang Tháng Ba, doanh số tại khu vực này bật tăng gần 38% so với Tháng Hai. Giá bán nhìn chung chỉ biến động nhẹ, tăng hoặc giảm so với cùng kỳ năm 2025.

Thành phố Sacramento nhìn từ không trung (Hình minh họa: Storyblocks.com)

Trên toàn tiểu bang, xu hướng vẫn trái ngược. Doanh số bán nhà trong Tháng Ba giảm 3.5% so với Tháng Hai và giảm 2.5% so với cùng kỳ năm trước. Tổng số giao dịch giảm còn 265,320 căn.

Tamara Suminski cho biết thị trường Tháng Ba khá trầm lắng do lãi suất vay mua nhà tăng và biến động trên thị trường chứng khoán khiến nhiều người mua phải đứng ngoài. Bà nhận định nếu căng thẳng địa chính trị hạ nhiệt và lãi suất giảm, những người đang chờ đợi có thể quay lại thị trường.

Diễn biến cụ thể tại từng quận

Tại Sacramento County, doanh số trong Tháng Ba tăng 18% so với Tháng Hai và tăng 7% so với cùng kỳ năm trước.

Tại Placer County, doanh số tăng 36% theo tháng và tăng 1% theo năm.

Tại El Dorado County, doanh số tăng 37.7% so với Tháng Hai và tăng 2.6% so với cùng kỳ năm trước.

Tại Yolo County, doanh số gần như không đổi so với Tháng Hai, nhưng tăng 1% so với một năm trước.

Về giá, giá nhà trung vị (median) tại Sacramento giảm 1.8%, từ $560,000 xuống $550,000. Tại Placer, giá tăng 1.6%, từ $665,000 lên $675,750. Tại El Dorado, giá giảm 8.8%, từ $722,500 xuống $659,000. Riêng Yolo tăng 5.3%, từ $615,000 lên $647,500.

Các con số cho thấy điều gì

Ông Jordan Levine Wei cho rằng mức giảm doanh số toàn tiểu bang phản ánh sự bất định vẫn đang bao trùm thị trường. Lãi suất vay mua nhà tăng mạnh cùng biến động trên thị trường chứng khoán có thể đã khiến một số giao dịch đang chờ hoàn tất bị hủy trong Tháng Ba, khi người mua cân nhắc lại quyết định.

Tuy vậy, ông nhận định doanh số có thể cải thiện nếu xung đột Iran sớm hạ nhiệt và lãi suất giảm. Ông cũng cho rằng giá nhà đang có xu hướng ổn định khi bước vào mùa mua nhà mùa Xuân, một phần do nguồn cung vẫn còn hạn chế trong thời gian qua.

Người mua cần lưu ý gì

Theo ông Wei, nhiều người mua đã đứng ngoài thị trường và bắt đầu nhận thấy lãi suất có dấu hiệu dịu lại trong những tuần gần đây. Tuy nhiên, khi tình hình chiến sự Iran chưa rõ ràng, phần lớn vẫn giữ tâm lý chờ đợi.

Dù vậy, người mua có thể không nên chờ quá lâu, vì lãi suất khó giảm mạnh ngay cả khi xung đột kết thúc. Trong khi đó, bước vào mùa Xuân, mức độ cạnh tranh đã tăng và nhiều khả năng sẽ tiếp tục cao trong vài tháng tới.

Người bán cần lưu ý gì

Ông Wei cho rằng giá nhà đang ổn định và có thể nhích lên trong những tháng tới khi nhu cầu tăng trong lúc nguồn cung vẫn hạn chế. Tuy nhiên, người bán cũng cần lưu ý người mua vẫn lo ngại về lãi suất và có xu hướng thương lượng giá nhiều hơn.

Triển vọng năm 2026

“Sự bất định vẫn là yếu tố chi phối và thị trường có thể tiếp tục mềm trong vài tuần tới,” ông Wei nói. “Nhưng hoạt động mua bán và giá cả có thể cải thiện trong nửa cuối năm nếu bối cảnh chính trị trong nước trở nên rõ ràng hơn.”

Ông cũng cho rằng dù lãi suất có thể giảm trong vài tháng tới, người mua có thể không chờ đợi lâu đến vậy, vì những căn nhà phù hợp có thể đã được bán trước khi lãi suất giảm (Ng.Tr) [kn]

Chi phí nhà ở leo thang đẩy số vụ tịch thu nhà lên mức cao nhất trong 6 năm qua

ORANGE COUNTY, California (NV) – Chi phí nhà ở tăng mạnh đang đẩy số vụ tịch thu nhà tại Mỹ lên mức cao nhất trong 6 năm. Trong quý đầu năm nay, gần 119,000 bất động sản rơi vào diện tịch thu, tăng 26% so với cùng kỳ năm trước, theo dữ liệu của ATTOM Data Solutions. Đây cũng là mức cao nhất kể từ đầu năm 2020, trước khi các chương trình hỗ trợ thời đại dịch COVID-19 giúp kìm hãm làn sóng tịch thu nhà.

Dù vậy, nhiều chuyên gia cho rằng mức hiện nay chủ yếu phản ánh sự quay lại trạng thái bình thường trước đại dịch, chưa phải dấu hiệu khủng hoảng diện rộng. Nhiều chủ nhà vẫn giữ khoản vay lãi suất thấp và đã hưởng lợi từ đà tăng giá nhà những năm gần đây.

Chi phí nhà tăng cao đã khiến nhiều người ám ảnh nỗi lo bị tịch thu nhà. (Hình minh họa: Storyblocks.com)

Tuy nhiên, áp lực tài chính đang gia tăng rõ rệt. Chi phí bảo hiểm nhà, thuế địa ốc và phí hiệp hội chủ nhà (HOA) tăng cao khiến cho khoản thanh toán hàng tháng trở nên khó xoay xở. Ngoài ra, việc phải trả lại nợ sinh viên, cùng với tỷ lệ chậm trả nợ thẻ tín dụng và vay mua xe gia tăng, khiến nhiều hộ gia đình thêm chật vật.

Những người mua nhà trong vài năm gần đây chịu rủi ro lớn hơn vì vay với lãi suất cao. Ở một số khu vực, giá nhà đã giảm, khiến một số chủ nhà rơi vào tình trạng nợ nhiều hơn giá trị căn nhà. Đồng thời, họ cũng có ít lựa chọn hỗ trợ hơn so với giai đoạn dịch bệnh.

Theo bà Marina Walsh thuộc Mortgage Bankers Association, nhiều chủ nhà đang đối mặt “cú sốc thanh toán” do thuế và bảo hiểm tăng, cộng với rủi ro về việc làm. Với những người mới mua nhà, các yếu tố này cộng dồn lại làm cho tình hình càng thêm khó khăn.

Chi phí cụ thể cho thấy áp lực này không nhỏ. Phí bảo hiểm nhà trung bình năm ngoái là $2,948, tăng 12% so với năm trước, theo Insurify. Thuế địa ốc trung bình đối với nhà biệt lập tăng 3%, lên $4,427, theo ATTOM. Những người phải dành phần lớn thu nhập cho bảo hiểm có nguy cơ trễ hạn trả nợ cao hơn.

Áp lực pháp lý cũng gia tăng. Các yêu cầu liên quan đến tịch thu nhà tăng 20% trong Tháng Ba, theo chỉ số của LegalShield, dựa trên hơn 150,000 cuộc gọi tư vấn luật mỗi tháng.

Theo luật sư Rebecca Carter, nhiều chủ nhà ban đầu thấy khoản thanh toán hợp lý, nhưng sau một đến ba năm, khi cộng thêm thuế và bảo hiểm, chi phí vượt xa dự tính.

Trong khi đó, các chương trình hỗ trợ thời Covid-19 đang đi tới kết thúc. Từ Tháng Mười, Federal Housing Administration giới hạn việc điều chỉnh khoản vay hoặc các biện pháp tránh tịch thu chỉ được thực hiện một lần mỗi 24 tháng.

Trường hợp của bà Mary Merenda ở Barnesville, Pennsylvania cho thấy áp lực thực tế. Sau khi chồng qua đời, bà chậm trả thuế địa ốc và phải hủy bảo hiểm để tiết kiệm chi phí. Dù đã trả hết nợ mua nhà, bà vẫn phải vay thế chấp ngược để trả thuế và tránh bị tịch thu. Với thu nhập khoảng $12,000 mỗi năm từ khoản an sinh xã hội, tiền thuế đã gần bằng một nửa số đó.

Theo ông Chris Mayer của Longbridge Financial, thuế và bảo hiểm đang gây sức ép lớn lên các chủ nhà lớn tuổi.

Phí HOA cũng là một yếu tố đáng kể. Trong năm 2025, các hiệp hội chủ nhà đã nộp khoảng 285,000 quyền lưu giữ tài sản, tăng gần 9%, theo Benutech.

Trước đây, người chậm trả có thể tái cấp vốn với lãi suất thấp để giảm áp lực. Nay khi lãi suất vượt 6%, việc điều chỉnh khoản vay thường khiến khoản thanh toán tăng lên, theo bà Latasha Francis.

Một trường hợp khác tại Florida cho thấy nợ có thể tăng nhanh. Một khách hàng của bà Marissa Vetter ban đầu nợ khoảng $3,000 phí HOA, nhưng sau hai năm đã tăng gần $7,000 do phí trễ hạn và chi phí pháp lý.

Dù nhiều chủ nhà đã tích lũy được giá trị tài sản và có thể bán nhà để trả nợ, nhưng điều này không đúng với tất cả mọi trường hợp, nhất là ở miền Nam và miền Tây, nơi giá nhà đang giảm.

Theo ông Daren Blomquist của Auction.com, phần lớn các vụ đấu giá tịch thu gần đây liên quan đến các khoản vay được tạo trong giai đoạn 2021-2025.

Trường hợp của Noah và Keri Stavish tại Arizona City là một ví dụ. Họ mua nhà với giá $182,000 năm 2022, nhưng sau khi mất việc, họ buộc phải bán nhà với giá thấp hơn so với số nợ còn lại.

“Chúng tôi nhận ra mình không thể tiếp tục trả khoản vay này,” ông Noah nói. “Điều này vượt quá khả năng của chúng tôi.” (Ng.Tr) [kn]

Mùa FIFA World Cup điên rồ nhất lịch sử

Trúc Phương/Người Việt

Chỉ còn một tháng nữa, Giải Chung Kết Túc Cầu Thế Giới (FIFA World Cup) khai mạc nhưng không khí lộn xộn không hề giảm. Từ giá vé đến chính sách nhập cư, tất cả đang khiến World Cup mất hẳn ý nghĩa một giải đấu được xây dựng trên tinh thần thể thao.

Các bảng chào mừng người hâm mộ World Cup được treo tại phi trường Kansas City, Missouri hôm 5 Tháng Năm. (Hình minh họa: Jamie Squire/Getty Images)

Ai chi $2 triệu để xem trận chung kết?

$2 triệu – bạn không nghe nhầm. Đó là giá vé cho trận chung kết đang được rao bán. Lần đầu tiên trong lịch sử gần 100 năm World Cup, FIFA – cơ quan quản lý túc cầu thế giới – áp dụng cơ chế định giá linh hoạt (dynamic pricing). Đây là mô hình vốn phổ biến tại Bắc Mỹ đối với vé máy bay, vé ca nhạc và vé thể thao. Vấn đề ở chỗ có quá nhiều chuyện bất hợp lý từ vụ này.

Tháng Chín, 2025, FIFA cho biết, vé mua qua trang web chính thức của họ dao động từ mức thấp nhất $60 cho các trận vòng bảng đến mức cao nhất $6,730 cho trận chung kết. Tuy nhiên, do cái gọi là “chính sách định giá linh hoạt,” các mức giá hoàn toàn có thể thay đổi. Nói một cách dễ hiểu, “linh hoạt” là yếu tố có thể tùy biến căn cứ theo nhu cầu thị trường. Khi người ta “đánh hơi” thấy nhu cầu tăng thì giá tăng.

Tháng Mười Hai, trong giai đoạn bán vé lần ba, FIFA mở bán các vé hạng bình dân với giá $60; đây là lần đầu tiên người hâm mộ có thể ghi tên mua vé cho các trận cụ thể. Thời điểm đó, FIFA cho biết có tới năm triệu yêu cầu mua vé được đặt trong 24 giờ đầu tiên. Đầu Tháng Tư, FIFA bổ sung các hạng vé cao cấp với mức đắt hơn. Điều rất không bình thường là FIFA cùng ăn chia với thị trường vé không chính thức. FIFA không kiểm soát giá nhưng lại hưởng đến 30% hoa hồng – 15% từ người bán và 15% từ người mua.

Đó là lý do có lúc xuất hiện bốn tấm vé được rao với $2.3 triệu cho trận chung kết diễn ra vào ngày 19 Tháng Bảy tại vận động trường MetLife ở New Jersey. Trên một trang bán vé khác, một vé chung kết được rao với giá $2 triệu. Các trận tứ kết tại Foxborough (Massachusetts), Inglewood (California), Kansas City (Missouri) và Miami (Florida) hiện được rao ở mức hàng ngàn; và trận bán kết tại Arlington (Texas) ở mức hàng chục ngàn.

Ngay giá niêm yết của chính FIFA cho trận chung kết cũng đã vọt lên hơn $10,000. Ngày 8 Tháng Năm, trên trang Vivid Seats, vé thấp nhất cho trận chung kết được niêm yết với giá $8,506. Cần nhắc lại, vé đắt nhất cho trận chung kết World Cup 2022 chỉ là $1,600.

Với World Cup 2026, FIFA có thể bỏ túi ít nhất $11 tỷ. Chủ tịch FIFA, ông Gianni Infantino nói rằng sở dĩ giá vé chính thức cao vì “thị trường Mỹ nó thế.” Infantino nói, nếu vé World Cup rẻ, bọn chợ đen sẽ trục lợi; do đó, FIFA buộc phải áp dụng “cơ chế linh hoạt” vốn được pháp luật Mỹ cho phép. Hơn nữa, giá vé “bèo” nhất tại các trận bóng bầu dục giữa hệ thống đại học Mỹ, theo ông Infantino, đã là $300.

Điều đó không đúng! Trong thực tế, dù giá vé cho những trận bóng bầu dục giữa các đại học trong khuôn khổ NCAA (National Collegiate Athletic Association) có sức hút lớn đôi khi vượt qua cả các trận đấu thuộc giải nhà nghề NFL (National Football League) nhưng các trang bán vé như TickPick và SeatGeek đều khẳng định rằng vé cho các trận NCAA có mức khởi điểm chỉ $30. Vé trận bóng chày giữa hai đội nhà nghề New York Yankees và Texas Rangers hiện được rao bán chỉ $11 đối với loại thấp nhất.

Không chỉ giá vé

Theo công ty nghiên cứu thị trường Tourism Economics, dự kiến hơn một triệu du khách quốc tế đổ vào Mỹ để xem World Cup, chính thức khởi tranh ngày 12 Tháng Sáu tại Inglewood (California) và khép lại với trận chung kết ngày 19 Tháng Bảy tại East Rutherford (New Jersey). Với người hâm mộ, giá vé là một chuyện. Việc đi lại khó khăn là vấn đề nhức đầu không kém. Ngay cả với chính người Mỹ, việc đi từ phi trường JFK ở New York đến East Rutherford (New Jersey) bằng phương tiện giao thông công cộng đã khiến họ “chóng mặt” bởi phải đổi tàu liên tục để đi quãng đường chưa đến 30 dặm, thì với người nước ngoài, trong đó có thể có không ít người không rành tiếng Anh, là một trở ngại không nhỏ.

Thử ví dụ trường hợp người hâm mộ đến từ Argentina. Để theo chân đội tuyển, ban đầu họ đến Kansas City (Missouri) ngày 16 Tháng Sáu, rồi vượt hơn 500 dặm tới Arlington (Texas) để phất cờ và gõ trống cho trận đấu ngày 22 Tháng Sáu khi Argentina đụng Áo tại sân AT&T. Họ sẽ tốn một khoản đáng kể cho chi phí sinh hoạt khi “ăn dầm nằm dề” ở Texas trong năm ngày để chờ đội nhà bước vào trận tiếp theo tại vòng bảng diễn ra cũng ở sân AT&T ngày 27 Tháng Sáu.

Với 78 trận rải rác khắp nước Mỹ – chiếm ba phần tư tổng số trận World Cup tổ chức cùng lúc ở Canada và Mexico, vấn đề đi lại đúng là một ác mộng. Hãng vận tải NJ Transit sẽ thu phí $150 cho vé khứ hồi đi từ nhà ga Penn Station (New York City) đến vận động trường MetLife (New Jersey) cách nhau vỏn vẹn tám dặm. Giá vé cho tuyến này bình thường chỉ $12.90.

Thống đốc New Jersey, bà Mikie Sherrill, nói, “người dân New Jersey không đáng phải gánh chịu khoản chi phí này khi FIFA bỏ túi $11 triệu lợi nhuận.” Bà Sherrill giải thích rằng sở dĩ giá tàu điện cao bất thường là do chính quyền tiểu bang gánh nhiều khoản liên quan việc tổ chức, trong đó NJ Transit phải “vận chuyển lượng hành khách gấp bốn lần so với ngày thường, với tổng chi phí ước tính $48 triệu.”

Tại MetLife, nơi diễn ra trận chung kết, hoàn toàn không có khu vực đậu xe dành cho khán giả. Trung tâm thương mại American Dream Mall cách đó nửa dặm có nhận đậu xe nhưng bãi hạn chế và “bị chém” đến $225/chiếc. Tính đến thời điểm này, vé đậu xe cho trận chung kết đã bán hết sạch. Mức giá đậu xe tại vận động trường SoFi ở Inglewood (California) thậm chí đắt hơn, với $300.

Điều tạo nên sự độc đáo đặc biệt nhất ở mỗi mùa World Cup là khu vực dành cho người hâm mộ. Tháng Mười, 2024, Seattle cho biết họ sẽ chào đón nửa triệu người hâm mộ tại Seattle Center, một không gian ngoài trời rộng 74 mẫu Anh. Tuy nhiên, sau đó, họ thông báo chương trình nhảy múa hội hè của dân hâm mộ được tổ chức tại nhiều địa điểm khác nhau. Điều đó có nghĩa không khí chắc chắn bớt sôi động khi người hâm mộ không còn tập trung tại một chỗ. Tương tự, Tháng Hai, 2026, New York-New Jersey cũng hủy sự kiện lễ hội túc cầu tại Công viên Liberty State ở Jersey City, nơi có tầm nhìn hướng ra tượng Nữ Thần Tự Do.

Theo Lighthouse, đơn vị chuyên tổng hợp dữ liệu về giá phòng khách sạn, tính đến cuối Tháng Tư, giá phòng khách sạn dao động từ mức thấp nhất $254/đêm tại San Francisco; $264/đêm tại Houston; đến $662/đêm tại Boston. Đến thượng tuần Tháng Năm, lượng đặt phòng tại 11 thành phố tổ chức World Cup chưa đạt mức cao như kỳ vọng.

Bóng ma ICE

Ngày 1 Tháng Năm, 2,000 nhân viên tại vận động trường SoFi dọa đình công nếu lực lượng Cảnh Sát Di Trú (ICE) xuất hiện trong khuôn viên vận động trường.

Trong lịch sử FIFA, chưa từng có mùa World Cup nào mà quốc gia đăng cai lại cấm nhập cảnh nhằm vào người hâm mộ đến từ quốc gia có cầu thủ dự giải. Từ ngày 2 Tháng Tư, 2026, Bộ Ngoại Giao đã thực hiện việc mở rộng “Chương Trình Ký Quỹ Thị Thực” (Visa Bond Program), yêu cầu công dân từ 50 quốc gia phải ký quỹ $15,000 trước khi nhập cảnh Mỹ tạm thời. Năm nước có đội tuyển dự World Cup – Algeria, Cabo Verde, Côte d’Ivoire, Senegal và Tunisia, đều chịu ảnh hưởng bởi quy định trên. Đó là chưa kể vụ lằng nhằng liên quan Iran. Đến thượng tuần Tháng Năm, người ta vẫn chưa biết đội tuyển Iran có đến Mỹ hay không.

Việc được xét visa nhập cảnh chỉ là bước đầu. Du khách đến Mỹ còn phải chạm trán với các nhân viên nhập cư tại phi trường, bị kiểm tra điện thoại để xem có “chửi bới” gì chính quyền Trump trên mạng xã hội không. Năm 2025, nhân viên hải quan Mỹ thực hiện 55,000 lượt kiểm tra như vậy tại các phi trường.

Mới đây, ông Markwayne Mullin, bộ trưởng Bộ Nội An (DHS) tuyên bố hải quan Mỹ có thể ngừng làm thủ tục cho du khách quốc tế tại các phi trường thuộc những nơi gọi là “thành phố trú ẩn” (sanctuary cities). Ít nhất sáu trong 11 thành phố tổ chức World Cup có thể được xếp vào nhóm “trú ẩn.” Cùng lúc, ông Todd Lyons, quyền giám đốc ICE khẳng định cơ quan này sẽ đóng “vai trò then chốt” về an ninh trong suốt thời gian World Cup. Tuy nhiên, ngày 7 Tháng Năm, ông Rodney Barreto, đồng chủ tịch Ủy Ban World Cup Miami, nói, Ngoại Trưởng Marco Rubio xác nhận rằng ICE sẽ không “đón chào” người hâm mộ tại các vận động trường. Việc “xác nhận” này không có gì chắc chắn.

Nhìn chung, World Cup 2026 đầu tiên tổ chức tại ba quốc gia – gần như hoàn toàn phá sản ngay từ khi nó chưa diễn ra, ít nhất ở ý nghĩa của khái niệm “united” trong cụm từ “United Bid” mà khi đăng cai tổ chức, ba quốc gia Mỹ-Canada-Mexico từng đề cao. Quan hệ chính trị của ba nhà đồng tổ chức đều rạn nứt, đặc biệt Mỹ và Canada.

World Cup 2026 chẳng khác gì ba giải đấu riêng biệt, với quy chế nhập cảnh, an ninh, mô hình tài trợ khác biệt. Trong khi đó, ban lãnh đạo FIFA chỉ lo vuốt ve Tổng Thống Trump và bận hốt bạc. Chuyện thể hiện vai trò gắn kết hoặc hàn gắn chia rẽ không còn là việc của họ. [dt]

Tin mới cập nhật