Sở hữu nhà tạo sự cách biệt tài sản lớn ở Mỹ

ORANGE COUNTY, California (NV) – Chủ nhà tại Mỹ luôn có tài sản ròng cao hơn người thuê nhà ở mọi nhóm tuổi, theo Investopedia dẫn dữ liệu từ Khảo Sát Tài Chính Người Tiêu Dùng của Ngân Hàng Liên Bang (Fed).

Mua nhà là một quyết định tốn kém. Người mua phải có tiền trả trước, đủ điểm tín dụng, đủ thu nhập để vay, và còn phải trả thuế nhà đất, bảo hiểm, sửa chữa, bảo trì. Tuy vậy, dữ liệu của Fed cho thấy sở hữu nhà vẫn là một trong những con đường quan trọng nhất giúp các hộ gia đình Mỹ tích lũy tài sản.

Sở hữu nhà là một bước quan trọng giúp các hộ gia đình Mỹ tích lũy tài sản theo thời gian. (Hình minh họa: Storyblocks.com)

Khoảng cách tài sản gần 38 lần

Năm 2022, tài sản ròng trung vị (median) của các hộ sở hữu nhà tại Mỹ là $396,500. Trong khi đó, tài sản ròng trung vị của các hộ thuê nhà chỉ là $10,410. Như vậy, chủ nhà có tài sản ròng cao gần 38 lần người thuê nhà.

Tài sản ròng là tổng giá trị những gì một hộ gia đình sở hữu sau khi trừ đi các khoản nợ. Với chủ nhà, căn nhà thường là phần tài sản lớn nhất. Vì vậy, khi giá nhà tăng, tài sản ròng của họ cũng tăng theo.

Khoảng cách giữa chủ nhà và người thuê nhà đã lớn từ trước, nhưng ngày càng giãn thêm trong những năm gần đây. Năm 2019, tài sản ròng trung vị của chủ nhà là $295,480, còn người thuê nhà là $7,270. Đến năm 2022, tài sản ròng trung vị của chủ nhà tăng thêm hơn $100,000, chủ yếu nhờ giá nhà tăng mạnh. Tài sản ròng của người thuê nhà cũng tăng, nhưng vẫn ở mức rất thấp so với chủ nhà.

Điều này cho thấy đợt tăng giá nhà sau đại dịch COVID-19 đã đem lại lợi thế lớn cho những người đã sở hữu nhà. Ngược lại, người thuê nhà vừa không hưởng được phần tăng giá đó, vừa phải đối mặt với giá nhà cao hơn nếu muốn mua nhà sau này.

Tỉ lệ sở hữu nhà tăng mạnh sau tuổi 35

Theo dữ liệu năm 2022, có 39% hộ gia đình dưới 35 tuổi sở hữu nhà. Ở nhóm này, tài sản ròng trung vị (median) của chủ nhà là $151,000.

Tỉ lệ sở hữu nhà tăng rõ khi người dân bước vào tuổi trung niên. Ở nhóm 35 đến 44 tuổi, tỉ lệ sở hữu nhà cao hơn nhiều, và tài sản ròng trung vị của chủ nhà đạt $294,000. Đến nhóm 45 đến 54 tuổi, con số này tăng lên $433,000.

Tỉ lệ sở hữu nhà đạt 76% ở nhóm 55 đến 64 tuổi. Tài sản ròng trung vị của chủ nhà trong nhóm này là $500,000.

Ở các nhóm tuổi cao hơn, tỉ lệ sở hữu nhà còn lớn hơn. Nhóm từ 75 tuổi trở lên có tỉ lệ sở hữu nhà cao nhất, khoảng 81%. Tuy nhiên, tài sản ròng trung vị của chủ nhà nhìn chung không thay đổi sau tuổi 65, ở mức khoảng $499,000.

Kết quả này không gây bất ngờ. Người trẻ thường cần nhiều năm để tiết kiệm tiền trả trước, xây dựng điểm tín dụng và đạt mức thu nhập đủ ổn định để vay mua nhà. Người lớn tuổi có nhiều thời gian hơn để trả bớt nợ vay, tích lũy vốn sở hữu trong nhà, và hưởng lợi từ giá nhà tăng.

Trong nhiều trường hợp, chủ nhà lớn tuổi cũng đã trả hết tiền vay mua nhà. Khi không còn khoản vay lớn hằng tháng, căn nhà trở thành phần tài sản rất quan trọng trong tổng tài sản của họ.

Người thuê nhà khó tích lũy tài sản theo thời gian

Sự khác biệt giữa chủ nhà và người thuê nhà thể hiện rõ nhất khi nhìn theo tuổi.

Theo phân tích của Hiệp Hội Nhà Xây Dựng Quốc Gia (NAHB) dựa trên dữ liệu của Fed, tài sản ròng trung vị (median) của người thuê nhà gần như không tăng nhiều theo tuổi. Ở nhóm dưới 35 tuổi, người thuê nhà có tài sản ròng trung vị khoảng $10,000. Con số này đạt mức cao nhất ở nhóm 45 đến 54 tuổi, khoảng $13,000, rồi trở lại quanh mức $10,000 ở nhóm từ 65 tuổi trở lên.

Trong khi đó, tài sản ròng của chủ nhà tăng rất mạnh theo tuổi. Từ nhóm dưới 35 tuổi đến nhóm từ 65 tuổi trở lên, tài sản ròng trung vị của chủ nhà tăng hơn 10 lần.

Nguyên nhân chính nằm ở vốn sở hữu nhà. Mỗi tháng, người mua nhà trả tiền vay để giảm dần khoản nợ và tăng phần sở hữu trong căn nhà. Theo thời gian, căn nhà có thể tăng giá, giúp chủ nhà có thêm tài sản.

Người thuê nhà không có lợi thế này. Tiền thuê nhà giúp họ có nơi ở, nhưng không tạo ra phần sở hữu trong bất động sản. Khi giá nhà tăng, chủ nhà hưởng lợi trực tiếp từ giá trị căn nhà tăng lên. Người thuê nhà thì không.

Điều đó không có nghĩa mua nhà lúc nào cũng dễ hoặc lúc nào cũng phù hợp với mọi gia đình. Người mua nhà phải tính đến nhiều chi phí khác ngoài khoản vay, như thuế nhà đất, bảo hiểm, sửa chữa, bảo trì và rủi ro thị trường. Nhưng dữ liệu của Fed cho thấy, về dài hạn, sở hữu nhà vẫn đồng nghĩa với khả năng tích lũy tài sản tại Mỹ.

Với người thuê nhà, thách thức lớn là làm sao đặt chân được vào thị trường trong lúc giá nhà, lãi suất và chi phí sinh hoạt đều tăng cao. Càng mua nhà muộn, họ càng mất thêm thời gian để tích lũy vốn sở hữu. Và khi giá nhà tiếp tục tăng, khoảng cách tài sản giữa chủ nhà và người thuê nhà càng khó thu hẹp. (Ng.Tr) [T.C.]

Chuyện thật như bịa: Việt Cộng tiếp đạn cho Việt Tân (Phần 3)

Trân Văn/Người Việt

Trong nghị quyết đầu tiên được thông qua hồi Tháng Mười Một, 2025 về đàn áp xuyên quốc gia (TNR), Nghị Viện Châu Âu (EP) đã liệt kê mười quốc gia mà chính phủ của họ được xác định là phải chịu trách nhiệm về 80% số vụ TNR. Việt Nam không có tên trong danh sách đó chẳng phải vì không có vi phạm nào mà dường như mức độ chưa trầm trọng bằng Trung Quốc, Thổ Nhĩ Kỳ, Tajikistan, Nga, Ai Cập, Campuchia, Turkmenistan, Uzbekistan, Iran, Belarus.

Ông Y Quynh Bđắp bị dẫn độ về nước, quốc tế nói Thái Lan nhượng bộ trước đảng CSVN. (Hình: HRW)

Giống như không hài lòng vì chưa được đưa vào… “blacklist”, hệ thống công quyền Việt Nam lập tức… bổ sung cho đủ các loại vi phạm. Nghị quyết về TNR xác định, đàn áp xuyên quốc gia là tấn công, đe dọa và gây áp lực đối với những người bất đồng chính kiến, người bảo vệ nhân quyền, nhà báo và các thành viên cộng đồng hải ngoại bên ngoài biên giới.

Chính quyền Việt Nam đã dính líu tới bắt cóc, cưỡng bức hồi hương, sử dụng hệ thống ngoại giao để vận động trục xuất, quấy rối và đe dọa qua Internet, sách nhiễu thân nhân còn ở trong nước, lạm dụng hệ thống Interpol,… sau nghị quyết đầu tiên về TNR, hệ thống công quyền Việt Nam chứng minh, họ không ngại thực hiện các vi phạm khác như: Buộc tội bịa đặt (đối với Lê Trung Khoa, Nguyễn Văn Đài là “làm, tàng trữ, phát tán hoặc tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm nhằm chống nhà nước,” đối với Y Quynh Bdap và Nguyễn Đình Thắng là “khủng bố”).

Không chỉ sẵn sàng mở rộng mục tiêu đến những cá nhân đã là công dân ngoại quốc (Đức, Mỹ), hệ thống công quyền Việt Nam còn tổ chức các phiên xét xử vắng mặt như một hình thức răn đe người Việt sống bên ngoài Việt Nam.

Mức độ vi phạm đa dạng và liên tục như vừa kể chính là kiểu hồ sơ mà các tổ chức bảo vệ nhân quyền cần để chứng minh Việt Nam cần được xếp vào nhóm “thủ phạm TNR với vi phạm có hệ thống” như Nga, Trung Quốc, Iran.

Đó cũng là lý do ngày 10 Tháng Sáu, 2026, Saskia Bricmont và Jonas Sjöstedt – hai nghị sĩ của EP – đã chấp nhận phối hợp với Việt Tân tổ chức một hội nghị tại Brussels (Bỉ) chỉ để thảo luận về hoạt động đàn áp xuyên quốc gia của chính quyền Việt Nam.

Các nạn nhân trực tiếp như Lê Trung Khoa, Nguyễn Văn Đài,… các chuyên gia, đại diện các tổ chức quốc tế và những người vận động cho thăng tiến nhân quyền trên toàn cầu đã dùng chính những sự kiện do chính quyền Việt Nam chủ động tạo ra để thuyết phục những nhân vật hữu trách trong việc hoạch định chính sách của châu Âu rằng, Việt Nam là mối đe dọa ngày càng gia tăng đối với các quyền tự do cơ bản của con người. Cho dù chính quyền Việt Nam phản đối, xem đó là “chiến dịch vu cáo có tổ chức” nhưng họ không thể biện bạch, bác bỏ “ba vụ việc điển hình” đã thực hiện đối với các ông Lê Trung Khoa, Nguyễn Văn Đài và Y Quynh Bdap.

Cho dù “ba vụ việc điển hình” được xác định là những minh họa hoàn hảo về mặt khái niệm đối với mọi tiêu chí mà nghị quyết về TNR của EP liệt kê, song nghị quyết lần thứ hai về TNR mà EP thông qua ngày 16 Tháng Sáu, 2026, chưa đề cập đến Việt Nam.

Theo một số người am tường hoạt động nghị trường, quy trình lập pháp của EP thường có độ trễ dài, báo cáo của Ủy Ban Đối Ngoại phải được soạn thảo, đàm phán giữa các nhóm chính trị và hoàn thiện trước phiên bỏ phiếu nhiều tháng, nghĩa là nội dung chi tiết về các quốc gia cụ thể có thể đã “chốt” trước khi các diễn biến cuối tháng trước và giữa tháng này có đủ thời gian được tích hợp vào bản dự thảo cuối cùng. Mặt khác, loại nghị quyết có vai trò “khung chiến lược tổng thể” như TNR thường chỉ tập trung vào các quốc gia có quy mô và mức độ hệ thống hóa TNR lớn nhất như Nga, Trung Quốc, Iran, Belarus,… chứ hiếm khi liệt kê chi tiết.

Điều quan trọng nhất là không có tên trong nghị quyết khung không đồng nghĩa với việc các vi phạm sẽ bị bỏ qua. Những vi phạm vẫn có thể được sử dụng làm hồ sơ trong các bước tiếp theo như đề xuất trừng phạt cá nhân theo cơ chế Magnitsky, báo cáo thường niên về pháp quyền, hoặc các nghị quyết khẩn cấp riêng về Việt Nam trong tương lai, vốn là những công cụ linh hoạt hơn, phản ứng nhanh hơn so với một nghị quyết tổng thể về chiến lược cần nhiều tháng để soạn thảo.

***

Tháng Ba năm ngoái, tại phiên họp thứ 58 của Hội Đồng Nhân Quyền Liên Hiệp Quốc (HĐNQ LHQ), bà Lotte Knudsen – Đại sứ EU từng tố cáo Việt Nam bắt giữ những người bảo vệ môi trường, những người bảo vệ công nhân, những người ủng hộ dân chủ và cảnh báo, các vụ bắt bớ, sách nhiễu pháp lý đang thu hẹp không gian dân sự. Tháng sau, nhiều tổ chức nhân quyền và lao động đã gửi khiếu nại chính thức tới EU, khẳng định Việt Nam vi phạm các điều khoản lao động và nhân quyền của Hiệp định Thương mại Tự do EU-Việt Nam (EVFTA).

Human Rights Watch đã yêu cầu EU áp đặt các biện pháp trừng phạt có mục tiêu đối với những viên chức Việt Nam tham gia thực hiện đàn áp có hệ thống, đồng thời thúc đẩy các hành động tại HĐNQ LHQ. Giờ, EP muốn vạch một lộ trình tham vọng hơn cho EU để chuyển hóa thành các bước cụ thể, ngăn chặn TNR, bảo vệ những người có thể gặp nguy, hành động chống lại những kẻ chịu trách nhiệm.

EU hiện đang duy trì “chế độ trừng phạt nhân quyền toàn cầu” (Global Human Rights Sanctions Regime) với 135 cá nhân và 37 tổ chức (đóng băng tài sản và cấm nhập cảnh EU), cơ chế này có thể mở rộng, áp dụng cho Việt Nam. Nghị quyết về TNR là nền tảng pháp lý và chính trị để gia tăng sức ép đối với Việt Nam.

Nghị quyết TNR tuy không có giá trị pháp lý bắt buộc, nhưng là tín hiệu rõ ràng về hướng đi của EU và những biện pháp trừng phạt cụ thể hoàn toàn có thể theo sau, thông qua “chế độ trừng phạt nhân quyền toàn cầu” của EU.

Tháng Giêng vừa qua, quan hệ giữa EU và Việt Nam được nâng lên mức cao nhất Đối tác Chiến lược Toàn diện (CSP). Ngay sau đó,  nhiều tổ chức nhân quyền và công lý khí hậu đã gửi thư chung cho Chủ tịch Ủy ban châu Âu bày tỏ sự lo ngại sâu sắc về các cuộc đàn áp không gian dân sự ở Việt Nam và sự vắng mặt của các điều khoản nhân quyền ràng buộc hợp tác EU-Việt Nam.

Đại diện EU từng công khai chỉ trích Việt Nam lợi dụng các diễn đàn đa phương để đánh bóng hình ảnh quốc tế trong khi siết chặt kiểm soát trong nước, lúc Việt Nam vận động tái cử vào HĐNQ LHQ nhiệm kỳ 2026-2028.

Năm ngoái, Việt Nam ghi nhận thặng dư thương mại với EU là $38.6 tỷ (thị trường thặng dư lớn thứ hai sau Mỹ – $134 tỷ). EVFTA đã tạo ra khoảng 200,000 việc làm nhưng nhân quyền là “yếu tố thiết yếu” của EVFTA. Tuy EU cần Việt Nam như một trung tâm sản xuất tăng trưởng nhanh ở Châu Á, đặc biệt trong chiến lược giảm phụ thuộc vào Trung Quốc, trong bối cảnh bất ổn quan hệ xuyên Đại Tây Dương với Mỹ dưới thời Trump, EU sẽ không hành động quá mạnh và đột ngột nhưng áp lực với EU đang tăng, thái độ “nhún nhường” của EU với Việt Nam đang bị lên án và EU buộc phải suy tính về việc giữ uy tín về giá trị dân chủ. Việt Nam đang đánh đu giữa lợi kinh tế từ EU và tiêu chuẩn nhân quyền. Hành xử theo kiểu “tiếp đạn cho Việt Tân” chẳng khác gì ép EU đặt giá trị dân chủ lên trên và ở phía trước lợi ích thương mại. [kn]

(*) Xem thêm: Phần 1Phần 2

Khi ‘Elvis Trump’ lên sân khấu

Trúc Phương/Người Việt

Ngày 24 Tháng Sáu, chương trình hội chợ “Great American State Fair” kéo dài 16 ngày (25 Tháng Sáu đến 10 Tháng Bảy) được tổ chức tại Washington, DC đã chính thức khai mạc. Sự kiện được thực hiện bởi Freedom 250, một tổ chức riêng của Trump (khác với Ủy Ban America250 thuộc Quốc Hội). Trên sân khấu, Trump, không cần cây guitar như Elvis Presley, đã khuấy động đám đông khán giả với đa số là cử tri MAGA…

Hội chợ “Great American State Fair” kéo dài 16 ngày (25 Tháng Sáu đến 10 Tháng Bảy) được tổ chức tại Washington, DC. (Hình minh họa: Chip Somodevilla/Getty Images)

“Tôi” trân trọng mời “tôi” đến… 

Ngày 27 Tháng Năm, Freedom 250 công bố danh sách nghệ sĩ trình diễn tại “Great American State Fair.” Chỉ vài giờ sau, hầu hết nghệ sĩ tên tuổi, trong đó có ngôi sao nhạc country Martina McBride và nhóm soul huyền thoại The Commodores, tuyên bố rút lui. Trump nổi giận. Ngày 30 Tháng Năm, ông viết trên Truth Social:

“Tôi đang cân nhắc việc mời ‘Ngôi Sao Thu Hút Khán Giả Số Một Thế Giới’, người có lượng khán giả đông hơn cả Elvis ở thời đỉnh cao mà chẳng cần đến cây guitar, người yêu Đất Nước chúng ta hơn bất kỳ ai, và là người được nhiều người coi là tổng thống vĩ đại nhất lịch sử (THE GOAT!), DONALD J. TRUMP, để thay thế đám ‘nghệ sĩ’ hạng ba được trả thù lao hậu hĩnh; ông ấy sẽ có bài phát biểu quan trọng nhằm khích lệ tinh thần đất nước tiến lên phía trước, giống như tôi luôn làm kể từ khi nhậm chức tổng thống!”

Ngày trình diễn của “Elvis Trump,” cuối cùng, cũng đến, khi đích thân Tổng Thống Trump tự mời “ông ấy.” Diễn văn khai mạc của Trump có đoạn: “Tối nay, khi chúng ta đứng trước thềm kỷ niệm 250 năm thành lập đất nước, tôi vô cùng phấn khích tuyên bố rằng nước Mỹ đã trở lại mạnh mẽ. Như quý vị đều biết, cách đây không lâu, chúng ta là một đất nước đã chết. Chúng ta đã chết. Giờ đây, chúng ta là quốc gia thu hút chú ý nhất trên toàn thế giới. Chúng ta được mọi người nể trọng. Không ai còn dám cười nhạo chúng ta.”

Thời khắc mừng sinh nhật nước Mỹ lần thứ 250 là dịp ôn lại lịch sử quốc gia và kêu gọi hàn gắn chia rẽ, tuy nhiên, Trump lại biến sự kiện thành buổi vận động chính trị cá nhân. Thay vì nhắc người dân rằng đất nước cùng những lý tưởng và giá trị quốc gia luôn lớn hơn tất cả, hơn bất kỳ cá nhân nào, kể cả tổng thống, diễn văn khai mạc đã kéo mọi thứ xuống đúng với “tầm vóc” của ông.

Trump chủ yếu nói về chính mình. Ông lặp lại loạt điệp khúc quen thuộc. Ông tự đắc khoe “thắng đẹp” trong cuộc chiến với Iran (dù ngay trong ngày hôm đó, Tehran đã thẳng thừng bác bỏ yêu cầu việc thanh sát nguyên tử). Trump cam đoan ngăn chặn “việc cắt xẻo cơ thể người chuyển giới” và không cho phép nam giới tham gia các môn thể thao dành cho nữ. Các chủ đề như DEI (Đa Dạng, Công Bằng và Hòa Nhập), hoặc thậm chí “Vịnh Nước Mỹ” (Gulf of America), từng được đề cập, đều được nhắc lại.

Ông chỉ trích gay gắt những người tiền nhiệm, đặc biệt việc họ “bỏ bê” thủ đô. Ông không quên đề cập “bọn phá hoại” làm hỏng Hồ Phản Chiếu. Ông tuyên bố Washington, DC giờ đây là nơi an toàn nhất, đẹp nhất và sạch sẽ nhất nước Mỹ. Tất cả đều nhờ ông. Gút lại, như thông thường, Trump nhắc rằng, bản thân ông rất vĩ đại, nhờ ông vĩ đại nên nước Mỹ mới vĩ đại, và nhờ có ông mà giờ đây đất nước trở nên tốt đẹp “hơn bao giờ hết.”

“Great American State Fair” được thiết kế như một chương trình văn hóa tầm quốc gia nhưng bóng dáng văn hóa rất mờ nhạt. Nó thật sự là buổi vận động chính trị như đúng ý Trump. Trong chương trình, Alexis Wilkins được mời hát Quốc Ca Hoa Kỳ. “Ca sĩ” Alexis Wilkins có khoảng hơn 5,600 lượt nghe hàng tháng trên Spotify (tính đến ngày 25 Tháng Sáu). Để hình dung “mức độ nổi tiếng” của Alexis, thử so sánh cô với Taylor Swift (hơn 102 triệu lượt nghe); Olivia Rodrigo (hơn 65.5 triệu); hay Ariana Grande (hơn 94.8 triệu).

Nếu Alexis không phải là bồ của Giám Đốc FBI Kash Patel thì chẳng ai biết cô là ai. Dù vậy, Bộ Trưởng Giao Thông Vận Tải Sean Duffy vẫn nói rằng các ban nhạc quân đội chơi tại đêm khai mạc hội chợ “hay hơn nhiều so với đám ‘libtard’ (từ miệt thị chỉ những người theo tư tưởng tiến bộ) đã hủy lịch diễn với chúng ta.”

“Tầm vóc” văn hóa Mỹ của “Great American State Fair” do Freedom 250 tổ chức thật sự tương phản một trời một vực với một sự kiện xảy ra trước đó chỉ vài ngày: lễ khánh thành Trung Tâm Tổng Thống Obama ngày 18 Tháng Sáu tại Chicago. Đám “lôm côm libtard” vắng mặt ở “Great American State Fair” đều hiện diện đông đủ ở sự kiện Obama.

Đó thật sự là những gương mặt tinh hoa đại diện văn hóa Mỹ, từ nữ hoàng truyền thông Oprah Winfrey, huyền thoại tennis Billie Jean King (từng giành 39 danh hiệu Grand Slam), đạo diễn sừng sỏ George Lucas và Steven Spielberg; đến Tom Hanks, Conan O’Brien, Gabrielle Union, Quinta Brunson, LL Cool J, Mark Hamill, Jon Batiste… Chưa kể Stephen Colbert và David Letterman…

Danh sách nghệ sĩ biểu diễn cũng rất ấn tượng với sự góp mặt của Stevie Wonder, Bruce Springsteen, Christina Aguilera, Common, Eddie Vedder, Jennifer Hudson, John Legend, Marsai Martin, Marc Anthony, Tems, nhóm The Roots cùng Bono và The Edge của ban U2.

Hẳn MAGA không khỏi không có cảm giác ghen tỵ. Không khí chương trình Obama đậm chất văn hóa, khác hẳn so với hình ảnh gương mặt sưng bầm máu me của võ sĩ Ilia Topuria trong chương trình võ đài UFC tổ chức trong khuôn viên Tòa Bạch Ốc trước đó không lâu.

Văn hóa MAGA và văn hóa Mỹ

Trump và văn hóa dường như khó song hành với nhau, nếu hiểu văn hóa là những gì tạo nên giá trị nhân bản và mang lại hạnh phúc cho con người. Ngày 29 Tháng Năm, một thẩm phán liên bang ra phán quyết yêu cầu “lột tên” Trump khỏi Trung tâm Kennedy. “Trump” với “MAGA” là hai chữ như… trời sinh một cặp; nhưng “Trump” đứng cạnh “Kennedy” tạo ra thứ gì đó rất lệch. Không thể nào có một quyết định đúng đắn hơn khi yêu cầu hai cái tên này không nên đứng cùng nhau.

Trong cộng đồng MAGA, văn hóa cũng là thứ gì đó dường như xa tầm với của họ. Dù thành công trong việc thâu tóm hệ thống chính trị quốc gia, Trump nói riêng và MAGA nói chung không thể khuất phục được văn hóa Mỹ. Đó là thực tế mà chính họ cũng nhận ra.

Trong chương trình Daily Wire, nhà bình luận cực hữu Matt Walsh đã than vãn về việc giới nghệ sĩ tinh hoa không tham gia “Great American State Fair.” Walsh thậm chí nói, nỗ lực tổ chức chương trình 250 năm nước Mỹ của Trump “đã đổ bể một cách thảm hại.”

Trump và MAGA không thể giật “lá phiếu văn hóa” theo cách tương tự họ thắng cử chính trị. Trump có thể lôi kéo một nửa nước Mỹ bỏ phiếu cho ông nhưng ông vẫn bất lực trong việc thuyết phục người Mỹ tin ông là một “nhân vật văn hóa.” Ít nhất một thập niên qua, cùng với Trump, phe chính trị và văn hóa cánh hữu luôn muốn thâu tóm nền văn hóa, biến văn hóa Mỹ thành thứ văn hóa theo tư tưởng MAGA.

Họ kêu gào, “Go woke, go broke” (đại khái có nghĩa, cổ xúy tư tưởng thức tỉnh thì tiêu đời). Một số công ty giải trí Disney và Paramount có lúc phải nhượng bộ làn sóng MAGA đang ào đến thay thế dòng chảy văn hóa truyền thống vốn hình thành và bám rễ từ hàng chục, thậm chí cả trăm năm trước, chủ yếu đến từ người da màu, cộng đồng LGBTQ+ và giới nghệ sĩ sáng tạo tự do.

Ở một góc độ, chiến dịch “thanh trừng văn hóa” của Trump không phải hoàn toàn công cốc. Tuy nhiên, nó cũng không thành công theo cách Trump muốn. Trump đã thất bại trong việc tống khứ Jimmy Kimmel khỏi làng truyền thông giải trí Mỹ. Những nỗ lực biến Charlie Kirk, người sáng lập Turning Point USA (TPUSA), thành biểu tượng văn hóa đại chúng cũng bất thành. Sự kiện TPUSA gặp thất bại, khi phát sóng chương trình với ngôi sao hết thời Kid Rock nhằm giảm sức hút chương trình giữa giờ Super Bowl với ngôi sao đang lên Bad Bunny, là bằng chứng điển hình của sự bất lực trong việc cố tạo ra thứ văn hóa thay thế mà MAGA mong mỏi thực hiện trong cuộc “đại tu” văn hóa Mỹ.

Về lý thuyết, văn hóa có thể là hệ quả của chính trị. Sức mạnh chính trị áp đảo hoàn toàn có thể tạo ra phiên bản văn hóa riêng. Có thể thấy điều này ở các nước cộng sản. Vấn đề ở chỗ, tại Mỹ, một quốc gia đa văn hóa, việc lật đổ văn hóa không bao giờ giống như việc giành được ghế tổng thống. Muốn lật đổ văn hóa ở Mỹ, phải hiểu sức mạnh văn hóa Mỹ đến từ đâu và tại sao đám nghệ sĩ “libtard” lại có được sức mạnh đó.

Việc thu hẹp thế giới quan khi quy giản văn hóa chỉ là những bản năng nguyên thủy, chẳng hạn ham muốn địa vị, danh vọng và tiền tài – trong khi bỏ qua sự vị tha, lòng trắc ẩn, hay tính nhân bản – rốt cuộc chẳng bao giờ có thể giúp thống trị nền văn hóa nói chung. Và rốt cuộc, văn hóa sẽ mãi tuột khỏi tay những kẻ muốn thao túng văn hóa. Khoảng một nửa trong hơn 1,000 người có mặt đêm khai mạc “Great American State Fair,” chỉ đến để bày tỏ ủng hộ Trump, có thể cũng mãi mãi không hiểu điều này. [kn]

Đá đội hình B, Mỹ thua Thổ Nhĩ Kỳ 2-3; Úc-Paraguay 0-0 cùng vào knock-out

LOS ANGELES, California (NV) – Mỹ đã chắc suất đầu bảng D nhưng người hâm mộ vẫn đến sân SoFi kín sân cùng mong muốn đội nhà giành chiến thắng trước Thổ Nhĩ Kỳ để giữ được mạch thắng tạo hưng phấn trước khi bước vào vòng knock-out.

Là một trận đấu thủ tục nhưng nhìn cổ động viên Mỹ phấn khích và hào hứng, huấn luyện viên Mauricio Pochettino “khó xử” với mục tiêu vừa phải bảo toàn lực lượng cho trận knock-out, vừa giữ mạch thắng. Ông thay đến chín cầu thủ trong đội hình chính đá với Úc sáu ngày trước chỉ giữ lại thủ môn Pepi và tiền vệ McKennie.

Auston Trusty (số 6) của đội tuyển Mỹ ghi bàn thắng đầu tiên cho đội nhà trong trận đấu với Thổ Nhĩ Kỳ tại sân vận động Los Angeles, chiều tối 25 Tháng Sáu. (Hình: Alex Grimm/Getty Images)

Trong khi đó Thổ Nhĩ Kỳ xác định đá trận cuối rồi về nước nhưng vẫn tung ra đội hình mạnh nhất mong có bàn thắng tại World Cup và hơn nữa là chiến thắng danh dự trước chủ nhà Mỹ.

Đá với đội hình phụ nhưng mới phút thứ ba, Mỹ đã có bàn thắng sớm của hậu vệ Auston Trusty.

Từ chấm phạt góc, Sebastian Berhalter thực hiện đường chuyền đến đúng vị trí của Auston Trusty và hậu vệ đang khoác áo câu lạc bộ Celtic của Scotland giữ bóng một nhịp và tung cú sấm sét vào góc gần mở tỉ số 1-0.

Thế trận thuận lợi nhưng chủ nhà Mỹ lại thoáng thiếu tập trung ở khoảnh khắc phút thứ 10 để cầu thủ trẻ 21 tuổi Arda Guler tung cú sút đánh bại thủ môn Pepi quân bình 1-1.

Bàn thắng đầu tiên tại World Cup 2026 như giải tỏa cho các cầu thủ Thổ Nhĩ Kỳ và giúp họ hưng phấn hơn để rồi phút 31, lần này là Orkun Kokcu xâm nhập vòng cấm địa đông nhưng không chặt chẽ của đội Mỹ và thực hiện cú dứt điểm một chạm từ đường chuyền xuất sắc của Eren Elmali nâng tỉ số lên 2-1.

Trong hiệp một, đội Mỹ có thêm một lần sút tung lưới Thổ Nhĩ Kỳ, lại cũng xuất phát từ pha phạt góc nhưng bàn thắng không được công nhận do McKenzie ghi bàn trong tư thế việt vị.

Người hâm mộ chủ nhà Mỹ trên sân SoFi cổ vũ cuồng nhiệt dù trận đấu cuối bảng D Mỹ chơi bằng đội hình B và thất bại 2-3 ở những giây cuối phút 90+7. (Hình: Fran Santiago/Getty Images)

Hiệp một kết thúc với tỉ số bất lợi cho đội Mỹ chơi bằng đội hình B.

Cũng thời điểm này, trận đấu cùng giờ giữa Úc và Paraguay kết thúc hiệp một với tỉ số hòa 0-0. Kết quả tạm thời vẫn đảm bảo cho Úc ở vị trí nhì bảng còn Paraguay đang trong danh sách đội hạng ba có thành tích tốt đủ để vào vòng trong.

Vào hiệp hai, mới đi được bốn phút, cầu trường sân SoFi bùng nổ với cú sút như trái phá qua rừng chân quân bình tỉ số 2-2 của Berhalter. Bàn thắng xuất phát từ pha ném biên, bóng trôi qua hai nhịp văng ra sát vạch 16m50 và bùng nổ với pha kết thúc hoàn hảo ở phút 49.

Phút 58, huấn luyện viên Pochettino tung tiền đạo kỳ cựu Christian Pulisic vào sân. Đây là cầu thủ ghi bàn thắng trong trận Mỹ đánh bại Bắc Ireland 2-1 trong một trận giao hữu 28 Tháng Ba, 2021 mà kể từ đó đến nay Mỹ chưa từng thắng đội bóng Châu Âu nào.

Cầu thủ Arda Guler (trái) ghi bàn nâng tỷ số lên 3-2 cho Thổ Nhĩ Kỳ ở phút 90+7. (Hình: Frederic J. BROWN / AFP via Getty Images)

Tương tự những cầu thủ Dest, Zendejas, Freeman rồi Tillman cũng lần lượt vào sân những phút sau đó, tuy nhiên chủ nhà Mỹ vẫn không ghi thêm được bàn nào dù có những thời điểm ép sân và tạo ra những cơ hội nguy hiểm. Ngược lại còn để Thổ Nhĩ Kỳ ghi bàn thắng ở phút 90+7. Từ sát cột cờ góc, Guler xỏ háng nghệ thuật qua một hậu vệ Mỹ dẫn đến đường chuyền để cuối cùng Ayhan sút cận thành ấn định 3-2 cho Thổ Nhĩ Kỳ.

Trận cùng giờ con lại, Úc và Paraguay vẫn không đội nào ghi được bàn thắng và kết thúc với tỉ số 0-0.

Bảng D khép lại với kết quả Mỹ 6 điểm, nhất bảng, Úc và Paraguay cùng 4 điểm nhưng Úc xếp trên nhờ hơn hiệu số bàn thắng bại 0 so với -2. Thổ Nhĩ Kỳ ra về với an ủi 3 điểm có được trong trận thắng kịch tính đội Mỹ. (Đặng Thành) [kn]

Tiệm nail và nhà hàng trả lương bằng tiền mặt có hợp pháp không?

Tom Huỳnh, J.D. (949) 943-4396

Tại Hoa Kỳ, Luật Lao Động Liên Bang (Fair Labor Standard Act – FLSA), luật thuế vụ, và luật tại các tiểu bang không cấm chủ doanh nghiệp trả lương cho người lao động bằng tiền mặt. Tuy nhiên, mặc dù chủ doanh nghiệp có quyền trả lương bằng tiền mặt, nhưng không chỉ đơn giản cứ đưa tiền mặt cho người lao động là xong việc. Thật ra thì điều này chỉ hợp pháp khi chủ doanh nghiệp biết tuân thủ luật lệ lao động và thuế vụ do liên bang và tiểu bang quy định.

(Hình minh họa: Justin Sullivan/Getty Images)

Theo quy định chung của luật pháp Mỹ, ngoại trừ những người đi làm hội đủ điều kiện để được xem là làm việc độc lập (independent contractor), hầu hết người lao động đều được xem là nhân viên (employee) của chủ và sẽ nhận Mẫu W-2 do chủ cung cấp để khai thuế lợi tức hàng năm.

Trả lương bằng tiền mặt cho nhân viên 

Về luật lao động, chủ trả lương bằng tiền mặt cho nhân viên phải chấp hành các tiêu chuẩn về tiền lương và giờ làm việc, nghĩa là nhân viên phải được trả ít nhất là mức lương tối thiểu cho mỗi giờ làm việc theo FLSA và luật lao động tiểu bang hoặc địa phương. Thêm vào đó, FLSA còn quy định việc trả lương giờ làm phụ trội (overtime) cho nhân viên không thuộc diện miễn trừ (non-exempt employees). Nếu nhân viên làm việc hơn 40 giờ trong khung thời gian một tuần lễ bảy ngày, họ phải được trả lương gấp rưỡi so với mức lương thông thường cho những giờ làm phụ trội. Đặc biệt, tại Alaska, California, Colorado, và Nevada còn có luật cho nhân viên hưởng lương giờ phụ trội khi làm hơn 8 giờ trong một ngày (daily overtime). Luật lao động tại các tiểu bang cũng buộc chủ phải cung cấp bảo hiểm tai nạn lao động (Workers Compensation Insurance) cho nhân viên. Tại hầu hết các tiểu bang, chủ doanh nghiệp không mua bảo hiểm lao động  cho nhân viên là một vi phạm hình sự có thể bị phạt tiền và phạt tù.

Nói chung, chủ doanh nghiệp, dù trả lương bằng tiền mặt cho nhân viên, cũng phải tìm hiểu và tuân thủ FLSA hoặc luật lao động của tiểu bang, hầu tránh phải trả những khoảng tiền phạt vạ và bồi thường rất lớn khi bị kiểm toán, hoặc phải đối đầu với những vụ thưa kiện dân sự vô cùng tốn kém của nhân viên.

Đối với luật thuế vụ, chủ trả lương bằng tiền mặt cho nhân viên cũng có nghĩa vụ khấu trừ thuế lợi tức của nhân viên và nộp thêm phần thuế của mình dựa trên tiền lương của nhân viên. Các loại thuế này bao gồm thuế An Sinh Xã Hội và Medicare (FICA), cũng như thuế thất nghiệp cấp liên bang và tiểu bang (FUTA/UI). Chủ cũng phải kê khai tổng số lương trả bằng tiền mặt vào Mẫu W-2 hàng năm để nhân viên khai và nộp thuế lợi tức.

Dù trả lương bằng chi phiếu (check) hay tiền mặt cho nhân viên, luật lao động và thuế vụ quy định chủ phải lưu giữ hồ sơ chi tiết và chính xác cho mỗi nhân viên, trong đó bao gồm số giờ làm việc mỗi ngày và mỗi tuần, và mức lương đã trả.

Ngoại trừ Alabama, Arkansas, Florida, Georgia, Louisiana, Mississippi, Ohio, South Dakota, và Tennessee, các tiểu bang khác tại Hoa Kỳ đều có những luật riêng biệt bắt buộc chủ phải cung cấp cho nhân viên phiếu lương hoặc bảng kê tiền lương cho mỗi kỳ trả lương (pay stub). Tại các tiểu bang có luật này, chủ trả lương bằng tiền mặt cho nhân viên cũng cần phải kèm theo “pay stub.” Tại Califonia trong thời gian gần đây, việc cung cấp “pay stub” không đúng quy định của tiểu bang là nguyên nhân hàng đầu khiến rất nhiều chủ tiệm nail và nhà hàng bị cơ quan lao động của tiểu bang phạt vạ, hoặc phải chịu nhiều tốn kém vì những vụ thưa kiện của người làm công ngày càng xảy ra nhiều hơn.

Trả lương bằng tiền mặt cho người làm việc độc lập (independent contractor)

Khi người lao động là người làm việc độc lập (independent contractor), chủ doanh nghiệp sẽ không bị luật lao động ràng buộc trong vấn đề mức lương và giờ làm việc áp dụng cho nhân viên, và cũng không cần có bảo hiểm tai nạn lao động. Về mặt thuế vụ, chủ cũng không cần khấu trừ các thứ thuế khi trả tiền công cho người làm việc độc lập, và cũng không buộc phải trả thuế FICA và FUTA/UI, mà chỉ cần cấp Mẫu 1099 cho người đó tự khai thuế.

Tuy nhiên, việc phân định người làm công là người làm việc độc lập phải dựa vào những quy định rất phức tạp và tròng tréo của Sở Thuế IRS, FLSA, và luật lao động của mỗi tiểu bang. Chủ doanh nghiệp tùy tiện phân loại người làm công là người làm việc độc lập không đúng luật sẽ bị phạt vạ rất nặng khi bị các cơ quan thuế vụ và lao động kiểm toán.

Việc trả lương bằng tiền mặt cho người làm việc độc lập không hề vi phạm luật thuế vụ nếu số tiền mặt đã trả được tổng kết đầy đủ trên Mẫu 1099 cấp cho người người làm việc độc lập tự khai thuế lợi tức hàng năm. Nếu Mẫu 1099 không phản ánh tổng số tiền mặt đã trả cho người làm việc độc lập trong năm đó, chủ doanh nghiệp sẽ gặp rắc rối khi bị IRS kiểm toán.

Trong nghề nail từ bấy lâu nay, rất nhiều thợ đòi nhận tiền mặt để tránh thuế lợi tức hoặc vì sợ mất trợ cấp của chính phủ dành cho người có thu nhập thấp. Trong khi đó, vì cần thợ, chủ tiệm nail vô tình tiếp tay cho các hình thức gian lận đó của thợ.  Điều đáng nói là chủ tiệm thường không biết rằng khi bị các cơ quan thuế vụ liên bang hoặc tiểu bang kiểm toán, thì chủ tiệm là người bị tội gian lận chứ thợ nail ít khi bị rắc rối. Và đây cũng là trường hợp của ông bà Vinh Q. Hồ và Thanh Lan Đỗ, là chủ nhân trực tiếp điều hành hơn 60 tiệm nail cao cấp hoạt động tại nhiều tiểu bang Hoa Kỳ dưới các thương hiệu Anthony Vince’ Nail Salons, Prive Nail Spas, và Zen Nail & Spas.

Theo bản cáo trạng của công tố liên bang nộp tại tòa liên bang Ohio ngày 26 Tháng Ba, ông Vinh và bà Thanh là cư dân Woodlands, Texas, và Liberty Township, Ohio, bị truy tố tội gian lận thuế vì đã cấp Mẫu 1099 cho thợ mà không bao gồm phần tiền mặt hơn $116 triệu trả cho thợ trong khoảng thời gian từ năm 2016 đến năm 2025, gây thất thu ít nhất là $32 triệu tiền thuế của liên bang. Ông Vinh còn bị truy tố thêm tội trốn thuế vì man khai trong hồ sơ thuế lợi tức cá nhân trong những năm 2020 và 2021. Hai ông bà đã nhận tội và chờ trở lại tòa án để đối diện án tù có thể lên đến nhiều năm, đồng thời còn có thể phải bồi hoàn số $32 triệu tiền thuế cho IRS.

Cũng theo cáo trạng thì hồi Tháng Năm, 2022, bà Thanh cung cấp sai lệch những thông tin quan trọng khi các điều tra viên liên bang hỏi bà về vấn đề trả tiền mặt cho thợ, và cáo trạng cũng ghi rõ rằng hệ thống tiệm nail của ông Vinh và bà Thanh đã trả khoảng 40% số lương của thợ bằng tiền mặt mà không báo cáo trên Mẫu 1099 cấp cho thợ, với sự hiểu biết rằng điều đó được thực hiện để giúp thợ nail che giấu lợi tức trước các cơ quan thuế vụ liên bang và tiểu bang.

Thật ra thì ngoài trường hợp của ông bà vừa kể trên đây, từ lâu nay cũng có nhiều người gốc Việt chủ tiệm nail hoặc nhà hàng ở Mỹ bị truy tố và lãnh án tù vì vi phạm luật thuế và luật lao động, và sự việc này vẫn còn xảy ra trong thời gian gần đây.

Điển hình là vào Tháng Bảy, 2025, bà Tâm Phan, chủ tiệm Happy Nails tại Middleton, Wisconsin, bị truy tố tội gian lận hồ sơ thuế lợi tức cá nhân năm 2022 vì không khai đúng phần tiền mặt thu từ khách hàng của tiệm nail, khi IRS điều tra cho thấy có rất nhiều khách hàng đã trả tiền mặt cho Happy Nails trong những năm 2021 đến 2023.  Bà Tâm, sau khi nhận tội, đã bồi hoàn cho IRS $481,000 tiền thuế khai gian, nộp $30,000 tiền phạt và bị án tù giam tại nhà tù liên bang trong thời gian một năm và một ngày.

Tháng Hai, 2022, ông Andrew Huy Nguyễn, chủ nhà hàng Call It Pho và tiệm Venus Nails Spa tại Clarksville, Tennessee, nhận tội trốn thuế vì trả lương cho thợ nail và cho người làm trong nhà hàng bằng tiền mặt ít nhất là từ năm 2017 đến năm 2019. Ngay sau khi bị truy tố, ông Andrew Huy Nguyễn đồng ý bồi hoàn ngay $426,620 tiền thuế mà IRS yêu cầu phải trả, và sau đó bị án sáu tháng tù giam và $10,000 tiền phạt.

Tại California vào năm 2018, chủ tiệm Young’s Nail Spa tại Temecula bị cơ quan lao động tiểu bang phạt hơn $1.2 triệu vì các vi phạm liên quan đến lương bổng và giờ làm việc của 36 thợ nail.

Tóm lại, dù sử dụng “employee” hoặc “independent contractor,” việc trả lương bằng tiền mặt là không hề vi phạm luật pháp, miễn sao người chủ thực hiện đầy đủ bổn phận quy định theoluật thuế vụ và luật lao động.  Chủ doanh nghiệp không thể dùng tiền mặt để lách luật. Hiện nay, IRS liệt kê việc trả lương “chui” bằng tiền mặt, thường gọi là “trả lương dưới gầm bàn” (under the table) là một trong những cách phổ biến nhất mà chủ doanh nghiệp dùng để trốn thuế. Hành vi này là bất hợp pháp và có thể khiến chủ doanh nghiệp phải chịu các khoản phạt nặng nề hoặc bị tù giam.

Ngày 7 Tháng Tư vừa qua, Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ thành lập một bộ phận, tên là “National Fraud Enforcement Division,” có nhiệm vụ chính yếu là điều tra và truy tố các trường hợp gian lận khắp Hoa Kỳ.  Do đó, rồi đây sẽ còn nhiều chủ doanh nghiệp bị truy tố vì cố ý gian lận thuế hoặc vì xem thường hay không hiểu rõ những quy định của luật pháp.

Từ sau khi có tin chủ nhân của Anthony Vince’ Nail Salons bị truy tố và nhận tội trốn thuế, giới chủ tiệm nail gốc Việt tại Hoa Kỳ trở nên rất xôn xao, lo lắng, và càng hoang mang hơn nữa với các thứ gọi là thông tin đang lan truyền vô tội vạ trên Internet. Trong tình hình này, và để yên tâm làm ăn, không gì thực tế cho bằng tìm sự cố vấn và hướng dẫn trực tiếp của những luật sư và chuyên viên có nhiều kinh nghiệm trong các lãnh vực liên quan. Bởi vì, ngoài luật thuế vụ liên bang, chủ tiệm nail cần phải hiểu rõ và tuân hành cả FLSA và luật lao động áp dụng rất khác nhau tại từng tiểu bang. [đ.d.]

Hùng Cao và Tô Lâm ‘đóng trọn vai,’ nhưng ‘vở kịch’ chưa kết thúc

play-rounded-fill

Hùng Cao và Tô Lâm ‘đóng trọn vai,’ nhưng ‘vở kịch’ chưa kết thúc

Sự kiện quyền Bộ Trưởng Hải Quân Hùng Cao của Mỹ gặp Tổng Bí Thư, Chủ Tịch Nước Tô Lâm cho thấy hai người “đóng trọn vai” nhưng “vở kịch” mà con dân Việt Nam mong muốn vẫn còn đó.

Tối Cao Pháp Viện cho phép Trump chặn người xin tị nạn ở biên giới

WASHINGTON, DC (NV) – Tối Cao Pháp Viện (TCPV) hôm Thứ Năm, 25 Tháng Sáu, trao cho chính quyền Tổng Thống Donald Trump một chiến thắng quan trọng về nhập cư khi phán quyết rằng giới chức liên bang có thể tiếp tục hạn chế quyền tiếp cận hệ thống xin tị nạn tại biên giới Mỹ-Mexico.

Quyết định này đảo ngược các phán quyết của tòa cấp dưới từng ngăn chặn chính sách được gọi là “metering” (hạn chế số lượng người xin tị nạn được tiếp nhận mỗi ngày,’ theo The New York Times (NYT).

Cửa khẩu biên giới Mỹ-Mexico ở Calexico, California. (Hình: Kalynh/Người Việt)

Theo chính sách “metering,” các nhân viên biên phòng được phép giới hạn số lượng người xin tị nạn được xử lý trong một ngày. Những người còn lại phải chờ ở Mexico cho đến khi có chỗ để tiếp nhận hồ sơ. Chính sách này xuất hiện ở quy mô nhỏ dưới thời Tổng Thống Barack Obama nhưng được mở rộng đáng kể trong nhiệm kỳ đầu của ông Trump. Chính quyền Tổng Thống Biden đã chấm dứt chính sách này vào năm 2021.

Với tỷ lệ biểu quyết 6-3, phán quyết được xem là một trong những quyết định quan trọng nhất về nhập cư trong nhiệm kỳ thứ hai của chính quyền Tổng Thống Trump, đồng thời có thể định hình lại cách thức xử lý các đơn xin tị nạn tại biên giới phía Nam nước Mỹ.

Kết quả bỏ phiếu là 6-3, với sự đồng thuận của các Thẩm Phán Samuel Alito, John Roberts, Clarence Thomas, Neil Gorsuch, Brett Kavanaugh và Amy Coney Barrett. Các Thẩm Phán Elena Kagan, Ketanji Brown Jackson và Sonia Sotomayor đều bỏ phiếu chống. Đáng chú ý, Thẩm Phán Sotomayor đã viết một bản ý kiến ​​bất đồng rất đanh thép dài tới 35 trang – dài gần gấp đôi so với bản ý kiến ​​đa số do Thẩm Phán Alito soạn thảo, theo The Guardian cho biết.

Trong ý kiến ​​của mình, Thẩm Phán Alito viết: “Trong cách nói thông thường, sẽ chẳng ai nói rằng một người ‘đến’ một địa điểm nào đó… trước khi người đó thực sự bước vào địa điểm ấy.”

Thẩm Phán Sotomayor đã phản bác mạnh mẽ trong ý kiến ​​bất đồng của mình. Bà giải thích những hậu quả nghiêm trọng của phán quyết này và lưu ý rằng giờ đây chính phủ có thể lách hàng loạt luật lệ bảo vệ người xin tị nạn chỉ bằng cách ngăn chặn họ ngay tại biên giới.

“Họ có thể làm vậy ngay cả khi người xin tị nạn đã đứng ngay cửa biên giới được chỉ định để tiếp nhận mọi người không phải là công dân đang muốn nhập cảnh. Ngay cả khi chỗ đó có đủ năng lực để kiểm tra người này, bao gồm cả việc có sẵn nhân viên chuyên trách về tị nạn đã qua đào tạo để xử lý hồ sơ. Ngay cả khi người xin tị nạn chắc chắn sẽ bị ngược đãi hoặc sát hại nếu bị từ chối cho nhập cảnh,” Thẩm Phán Sotomayor viết.

Vụ kiện này do Al Otro Lado (một tổ chức cung cấp dịch vụ pháp lý và nhân đạo có trụ sở tại California và Mexico) cùng một nhóm người xin tị nạn chịu ảnh hưởng của chính sách ngăn chặn và đẩy trả người di cư đệ trình vào năm 2017 – nhiệm kỳ thứ nhất của chính quyền Tổng Thống Trump.

Đây là một trong số các vụ kiện về nhập cư đang được xem xét trong nhiệm kỳ này, bao gồm nỗ lực của ông Trump nhằm hạn chế quyền công dân theo nơi sinh và hành động của chính quyền nhằm tước bỏ các biện pháp bảo vệ tạm thời hợp pháp dành cho người di cư đang chạy trốn khỏi tình trạng bất ổn và xung đột vũ trang.

Các nhóm vận động cho người nhập cư cảnh báo rằng chính sách metering từng gây ra những hậu quả nhân đạo nghiêm trọng trong nhiệm kỳ đầu của ông Trump. Hàng ngàn người di cư đã phải sống trong các khu lều trại tạm bợ tại các thành phố biên giới của Mexico, chờ đợi hàng tuần hoặc thậm chí hàng tháng để có cơ hội nộp đơn xin tị nạn.

Hàng rào dài ngay cửa biên giới Mỹ-Mexico ở Calexico. (Hình: Kalynh/Người Việt)

Các tổ chức nhân quyền ghi nhận nhiều trường hợp người di cư phải sống trong điều kiện thiếu an toàn, đối mặt với bạo lực từ các băng nhóm tội phạm và rất khó tiếp cận sự trợ giúp pháp lý.

Tuy nhiên, những người ủng hộ chính sách lại cho rằng metering là một công cụ cần thiết để quản lý các đợt người di cư đổ về biên giới và ngăn hệ thống tiếp nhận bị quá tải.

Mặc dù chính sách metering hiện chưa được áp dụng trở lại, giới chức chính quyền đã phát tín hiệu rằng họ có thể cân nhắc khôi phục biện pháp này sau phán quyết của TCPV. Vì vậy, quyết định của tòa mang ý nghĩa thực tiễn ngay lập tức, dù nó không tự động tái lập chính sách.

Nhiều chuyên gia pháp lý nhận định phán quyết phản ánh xu hướng ngày càng rõ của TCPV trong việc diễn giải luật nhập cư theo hướng trao cho nhánh hành pháp quyền kiểm soát rộng hơn đối với biên giới. (KL) [kn]

Cố lượm mắt kính, một ông lọt xuống thùng phân ở khu cắm trại California

SHAVER LAKE, California (NV) – Một ông lọt xuống thùng phân trong khu cắm trại ở California khi đang cố lượm mắt kính bị rớt xuống đó, cảnh sát cho hay, theo nhật báo The Orange County Register hôm Thứ Tư, 24 Tháng Sáu.

Vụ tai nạn xảy ra khoảng 2 giờ 15 phút trưa Thứ Bảy tuần trước trong khu cắm trại Camp Edison trên bờ Tây hồ Shaver, Sở Cảnh Sát Fresno County (FCSO) cho biết trên Facebook.

Khu cắm trại Camp Edison ở Shaver Lake, California. (Hình: Fresno County Sheriff’s Office)

Nhân viên cấp cứu được gọi tới hiện trường sau khi người ta nghe tiếng ông này hét lớn kêu cứu. Khi tới nơi, nhân viên cấp cứu thấy ông mắc kẹt dưới thùng chứa của loại bồn cầu không dội nước, theo FCSO.

Ông được kéo lên lên an toàn sau khi mắc kẹt dưới đó khoảng 15 phút.

“Vì bị dính nước tiểu, phân và hóa chất, ông được tẩy uế,” FCSO cho hay. Nhưng ông “không bị thương,” FCSO cho biết.

FCSO khuyến cáo đừng cố lượm đồ đạc bị rớt xuống loại bồn cầu này vì thùng chứa sâu, “hầu như không thể tự giải thoát nếu lọt xuống.”

“Điều đó, cộng với việc tiếp xúc với hóa chất, có thể rốt cuộc làm thiệt mạng,” FCSO cảnh báo.

Loại bồn cầu này thường có thùng chứa sâu ít nhất 5 foot, có thể chứa hơn 500 gallon chất thải. (Th.Long) [kn]

Hòa Lan ung dung nhất Bảng F, Nhật-Thụy Điển ‘ru’ khán giả bằng trận hòa 1-1

DALLAS, Texas (NV) – Bảng F các đội đá lượt cuối với nhiều toan tính trong việc “chọn” đối thủ ở vòng trong với vé nhất bảng gặp Morocco còn nhì bảng thì đá với Brazil, theo France Football.

Sân AT&T ở Dallas không thiếu tiếng reo hò nhưng hai đội Thụy Điển và Nhật chọn lối đá không thua, ít tranh chấp trong hiệp một. Kết quả 0-0 sau 45 phút hoàn toàn đúng với cục diện và đúng với ý đồ của hai đội.

Nhật (áo xanh) vươn lên dẫn trước nhưng không lâu sau Thụy Điển đã quân bình 1-1 trong lượt trận cuối Bảng F. (Hình: Alex Slitz/Getty Images)

Cùng thời điểm trên, sân GEHA Field ở Kansas City, Hòa Lan đá với Tunisia đã bị loại sớm với sự ung dung, nhẹ nhàng. Gặp đối thủ sớm rời cuộc chơi, Hòa Lan có cả sự chủ động tính toán nhất bảng để gặp Morocco hay nhì bảng “chọn” Brazil.

Hai bàn thắng sớm và dễ có được ngay phút thứ 3 (Skhiri của Tunisia đá phản lưới nhà) và thứ 7 do Brobbey thực hiện từ đường chuyền của Van Dijk càng làm các cầu thủ Hòa Lan ung dung hơn.

Hiệp hai là thế trận có phần khác và sôi nổi hơn trên sân AT&T, Dallas khi Nhật bất ngờ có bàn thắng từ pha phản công nhanh. Phút 56, Yukinari Sugawara thoát xuống ở biên phải chuyền bóng cho Ritsu Doan phối hợp bật tường với Ayase Ueda rồi tung đường chuyền khe thuận lợi để Daizen Maeda đánh bại thủ thành Zetterstrom của Thụy Điển.

Niềm vui của Nhật chỉ vỏn vẹn 6 phút thì Elanga gỡ hòa 1-1 cho Thụy Điển bằng cú sút xa tuyệt đẹp. Thời gian còn lại, Thụy Điển bất ngờ có những khoảnh khắc vùng lên và suýt ghi bàn trong thời gian đá bù giờ nhưng thủ môn Suzuki của Nhật đã chơi xuất sắc cản phá được.

Hòa Lan (áo cam) trong trận thắng Tunisia 3-1 giữ vững vị trí đầu Bảng F và tiễn đối thủ về nước. (Hình: Richard Pelham/Getty Images)

Song song đó, sân GEHA Field ở Kansas City, phút 54, Tunisia bất ngờ có bàn gỡ 1-2 khi Mastouri ghi bàn vào lưới Hòa Lan từ đường chuyền của Mejbri. Thua bàn và chỉ cần 8 phút sau, Hecke đã thiết lập lại sự cách biệt hai bàn sau đường chuyền của Reijnders nâng tỉ số lên 3-1 cho Hòa Lan.

Tỉ số trên được các đội giữ đến cuối trận.

Với kết quả Nhật-Thụy Điển 1-1 và Hòa Lan-Tunisia 3-1, Bảng F Hòa Lan nhất bảng với 7 điểm sẽ gặp Morocco ở vòng 1/16, Nhật nhì bảng 5 điểm gặp Brazil ở trận knock-out tới. Thụy Điển hạng ba với 4 điểm cầm chắc chiếc vé vớt vào vòng trong. (Đình Duy) [kn]

Tối Cao Pháp Viện lật ngược luật kiểm soát súng ở 5 tiểu bang

WASHINGTON, DC (NV) –  Hôm Thứ Năm, 25 Tháng Sáu, Tối Cao Pháp Viện (TCPV) ra phán quyết những người sở hữu súng hợp pháp có quyền mang theo súng mà không để lộ ra ngoài (concealed arm) vào các cửa hàng và những nơi của tư nhân, trừ khi người chủ phản đối.

Theo nhật báo Los Angeles Times, phán quyết được đưa ra với tỷ lệ 6-3, đã giúp mở rộng quyền sở hữu và sử dụng súng, đồng thời bác bỏ các đạo luật hiện hành tại các tiểu bang Hawaii, California, New York, New Jersey và Maryland.

Nhiều cơ quan truyền thông báo chí tập trung trước Tối Cao Pháp Viện hôm Thứ Năm, 25 Tháng Sáu, chờ một loạt phán quyết của các thẩm phán. (Hình: Kevin Dietsch/Getty Images)

Các luật sư của chính quyền Tổng Thống Trump đã tham gia cùng liên minh các những người sở hữu súng ở tiểu bangHawaii để thúc giục tòa án bãi bỏ các luật của bang xanh này trong vụ Wolford vs. Lopez.

Họ cho biết luật này, nếu được thi hành, sẽ có nghĩa là “một người mang súng ngắn để tự vệ sẽ phạm tội khi đi vào trung tâm thương mại, trạm xăng, cửa hàng tiện lợi, siêu thị, nhà hàng hoặc quán cà phê.”

Phản biện lại, các nhà lập pháp tại California và Hawaii đã thông qua một danh sách riêng về những “địa điểm nhạy cảm.” Họ áp đặt các quy định hạn chế mang vũ khí, dù đã giấu kín, tại công viên, bãi biển, sân chơi, nơi trang nghiêm, phương tiện giao thông công cộng, cũng như các quán bar và nhà hàng có phục vụ đồ uống có cồn.

Những người sở hữu súng đã đệ đơn kiện, nhưng Tòa Phúc Thẩm Khu Vực 9 đã bác đơn trong một phán quyết dài 83 trang áp dụng cho cả Hawaii và California. Cả hai tiểu bang đều cấm mang súng vào các khu vực tư nhân mở cửa cho công chúng nếu không có sự đồng ý của chủ sở hữu.

Về phán quyết của TCPV hôm Thứ Năm, theo The New York Times (NYT), là đánh dấu thắng lợi mới nhất cho những người ủng hộ quyền sở hữu súng, tiếp nối phán quyết mang tính bước ngoặt năm 2022 về Tu Chính Án Thứ Hai trong vụ Rifle & Pistol Association v. Bruen của tiểu bang New York, trong đó tòa khẳng định người Mỹ có quyền rộng rãi trong việc mang theo vũ khí ở nơi công cộng.

Thay mặt phe đa số, Thẩm Phán Samuel A. Alito Jr. nhận định rằng luật của Hawaii “vi phạm quyền hiến định về việc sở hữu và mang theo vũ khí” vì nó “gây trở ngại cho điều mà Tu Chính Án Thứ Hai bảo vệ: quyền của người dân Mỹ được mang theo vũ khí để tự vệ trong các hoạt động thường nhật.”

Trong ý kiến ​​bất đồng của mình, cùng với sự đồng thuận của Thẩm Phán Sonia Sotomayor, Thẩm Phán Ketanji Brown Jackson viết rằng các tiểu bang có thể bảo vệ quyền sở hữu tài sản tư nhân “bằng cách yêu cầu những ai muốn mang súng vào khu vực tư nhân phải có sự đồng ý rõ ràng từ sở hữu chủ trước khi thực hiện hành động đó.”

Bà nói thêm rằng, theo quan điểm của bà, mục tiêu của phe đa số là “bảo vệ súng đạn, chứ không phải duy trì một cách nhất quán bất kỳ nguyên tắc pháp lý nào.”

Ông Alan A. Beck, luật sư đại diện cho những người sở hữu súng tại Hawaii – những người đã khởi kiện – cho biết vào hôm Thứ Năm rằng ông và các thân chủ của mình rất hài lòng với kết quả đạt được, theo NYT.

“Việc được phép mang theo súng là một điều khá mới mẻ tại Hawaii,” ông nói. “Ngày càng có nhiều người thực thi quyền mang theo vũ khí theo Tu Chính Án Thứ Hai, và phán quyết này cho phép họ làm điều đó.” (KL) [kn]

TCPV cho Trump chấm dứt quy chế hợp pháp của người Haiti, Syria nhập cư

WASHINGTON, DC (NV) – Tối Cao Pháp Viện (TCPV) hôm Thứ Năm, 25 Tháng Sáu, cho phép chính quyền Tổng Thống Donald Trump chấm dứt quy chế hợp pháp của hàng trăm ngàn người Haiti và Syria đang được phép sinh sống và làm việc ở Mỹ vì quê hương của họ bị khủng hoảng, theo Politico.

Bằng phán quyết 6-3, TCPV tuyên bố chính quyền Tổng Thống Trump có quyền tước Quy Chế Bảo Vệ Tạm Thời (TPS) của 350,000 công dân Haiti, quốc gia đầy rẫy nạn bạo lực, và hơn 6,000 công dân Syria, quốc gia bị nội chiến tàn phá, bất chấp chính quyền rõ ràng chưa đánh giá đầy đủ những người nhập cư đó sẽ bị ảnh hưởng như thế nào.

Cư dân cầu nguyện cho người Haiti đang sống ở Mỹ theo TPS ở Miami, Florida, hôm 3 Tháng Hai. (Hình minh họa: Giorgio Viera/AFP via Getty Images)

Phán quyết này dường như loại bỏ bất cứ trở ngại pháp lý nào còn lại đối với chính sách của chính quyền Tổng Thống Trump tước TPS của hơn 1 triệu người nhập cư của 17 quốc gia, gồm Venezuela, Honduras, Afghanistan và Nepal.

Sáu thẩm phán bảo thủ bỏ phiếu ủng hộ chính sách này, còn ba thẩm phán cấp tiến bỏ phiếu chống.

Quốc Hội thành lập TPS năm 1990 để cho phép người ngoại quốc tạm thời sinh sống và làm việc ở Mỹ khi quê hương của họ bị chiến tranh, thiên tai hoặc những cuộc khủng hoảng khác.

Tổng Thống Trump và những giới chức có quan điểm cứng rắn về nhập cư trong chính quyền của ông, như ông Stephen Miller, phó chánh văn phòng Tòa Bạch Ốc, chỉ trích TPS. Họ lưu ý rằng có trường hợp TPS được gia hạn nhiều năm hoặc nhiều chục năm sau khi được cấp. Chẳng hạn, TPS cho El Salvador có hiệu lực từ khi nước này bị hai trận động đất lớn hồi năm 2001 tới nay. (Th.Long) [kn]

Quỹ An Sinh Xã Hội đang cạn, các nhà lập pháp đề nghị tăng thuế người giàu

WASHINGTON, DC (NV) – Chỉ còn chưa đầy bảy năm trước khi quỹ hưu trí của chương trình An Sinh Xã Hội có nguy cơ cạn kiệt, cuộc tranh luận tại Washington về cách cứu chương trình phúc lợi lớn nhất nước Mỹ đang nóng lên. Một số nhà lập pháp lưỡng đảng cho rằng đã đến lúc người có thu nhập cao phải đóng góp nhiều hơn, trong khi những người khác cảnh báo tăng thuế không phải cách giải quyết lâu dài, theo CNBC hôm Thứ Năm, 25 Tháng Sáu.

Phúc trình thường niên mới nhất do hội đồng quản trị An Sinh Xã Hội công bố cho thấy, Quỹ Bảo Hiểm Hưu Trí và Trợ Cấp cho Người Sống Sót (Old-Age and Survivors Insurance – OASI) có thể cạn tiền vào quý IV năm 2032. Khi đó, chương trình chỉ còn đủ nguồn lực để chi trả khoảng 78% quyền lợi theo quy định cho hàng chục triệu người về hưu, vợ hoặc chồng của họ, con cái và thân nhân của những người lao động đã qua đời.

Tổng Thống Donald Trump phát biểu tại Trường The Villages Charter vào ngày 1 Tháng Năm, 2026 ở The Villages, Florida. Tổng thống đã nói về phát triển kinh tế, kế hoạch thuế của chính quyền ông và vấn đề An Sinh Xã Hội. (Hình: Roberto Schmidt/Getty Images)

Ngay sau phúc trình này công bố, hôm Thứ Ba, Thượng Nghị Sĩ (TNS) Elizabeth Warren (Dân Chủ, Massachusetts) và TNS Bernie Moreno (Cộng Hòa, Ohio) đã cùng viết một bài bình luận, cho biết họ đang hợp tác xây dựng dự luật nhằm bãi bỏ mức trần chịu thuế lương hiện nay để cải thiện khả năng thanh toán của chương trình An Sinh Xã Hội.

Hiện nay, thuế lương An Sinh Xã Hội chỉ áp dụng đối với phần thu nhập lên tới $184,500 mỗi năm. Sau khi đạt mức này, người lao động không phải tiếp tục đóng thuế An Sinh Xã Hội cho phần thu nhập còn lại trong năm. Theo Trung Tâm Nghiên Cứu Chính Sách Kinh Tế, những người có thu nhập tiền lương khoảng $1 triệu mỗi năm đã ngừng đóng thuế An Sinh Xã Hội cho năm 2026 kể từ ngày 9 Tháng Ba.

Tại phiên điều trần của Tiểu Ban Tài Chính Thượng Viện về tương lai của An Sinh Xã Hội hôm Thứ Tư, TNS Bernie Sanders (Độc Lập, Vermont) cho rằng đã đến lúc “yêu cầu những người giàu nhất đất nước này, những người chưa bao giờ có điều kiện thuận lợi như hiện nay, phải bắt đầu đóng phần thuế công bằng của mình,” theo CNBC.

Một đề nghị khác, dự luật Social Security 2100 của Dân Biểu John Larson (Dân Chủ, Connecticut), sẽ áp dụng thuế An Sinh Xã Hội đối với phần thu nhập trên $400,000 và cũng tăng quyền lợi cho người nghỉ hưu. Dự luật từng được đưa ra vào năm 2023 với sự đồng bảo trợ của 189 thành viên Dân Chủ, nhưng đến nay vẫn chưa được giới thiệu lại trong kỳ họp Quốc Hội hiện tại.

TNS Chuck Grassley (Cộng Hòa, Iowa), nhấn mạnh rằng giá trị hiện tại của các nghĩa vụ tài chính chưa được bảo đảm của chương trình đã lên tới khoảng $30 ngàn tỷ.

“Lỗ hổng tài chính khổng lồ này không thể được lấp đầy chỉ bằng cách tăng thuế đối với người giàu, giải pháp mà đảng Dân Chủ ưa thích, hoặc chỉ bằng cách cắt giảm lãng phí, gian lận và lạm dụng, giải pháp mà đảng Cộng Hòa thường nhấn mạnh,” TNS Grassley nói, theo CNBC.

Tuy nhiên, các chuyên gia lưu ý rằng mức trần thu nhập chịu thuế được điều chỉnh tăng hằng năm theo tốc độ tăng lương trên toàn quốc. Điều đó có nghĩa là khoảng cách giữa mức trần hiện tại và các ngưỡng $250,000 hoặc $400,000 sẽ dần thu hẹp theo thời gian nếu không tiếp tục điều chỉnh luật.

Ông Shai Akabas, phó chủ tịch phụ trách chính sách kinh tế của Bipartisan Policy Center, cũng đồng tình rằng mọi cải cách An Sinh Xã Hội đều phải có sự hợp tác của cả hai đảng.

Theo ông Akabas, việc nâng mức thu nhập chịu thuế An Sinh Xã Hội nên được xem là một phần của gói cải cách toàn diện, nhưng bản thân biện pháp tăng thuế sẽ không đủ để giải quyết toàn bộ các thách thức tài chính mà chính phủ liên bang đang đối mặt, trong đó có thâm hụt ngân sách ngày càng gia tăng.

Nếu các nhà lập pháp không đạt được thỏa thuận trước năm 2032, hàng chục triệu người Mỹ có thể lần đầu tiên phải đối mặt với việc các khoản trợ cấp An Sinh Xã Hội tự động bị cắt giảm. (KL) [kn]

Trại giam di dân giữa đầm lầy đầy cá sấu ở Florida đóng cửa

OCHOPEE, Florida (NV) – Trại giam di dân ở giữa đầm lầy đầy cá sấu ở Florida đã hoàn thành nhiệm vụ, Thống Đốc Ron DeSantis công bố hôm Thứ Năm, 25 Tháng Sáu, qua đó, đóng cửa trại giam mà chính quyền Tổng Thống Donald Trump đề nghị xây và bị những tổ chức dân quyền lên án là vô nhân đạo, theo AP.

Ông DeSantis cho hay Florida lúc nào cũng coi trại giam có biệt danh “Alligator Alcatraz” này là tạm thời tới khi nào có thêm trại giam lâu dài hơn, và nay, giới chức liên bang đã có thêm trại giam như vậy.

Ông Ron DeSantis, thống đốc Florida, phát biểu trong buổi họp báo tại trại giam di dân “Alligator Alcatraz” ở Ochopee, Florida, hôm Thứ Năm, 25 Tháng Sáu. (Hình: Chandan Khanna/AFP via Getty Images)

“Chúng tôi đứng ra làm vì lúc đó thiếu, nhưng nay, tôi hy vọng họ sẽ lo liệu được,” vị thống đốc Cộng Hòa cho biết trong buổi họp báo tại trại giam này.

Trước đây trong Tháng Sáu, giới chức Florida loan báo đóng cửa trại giam này tạm thời và chuyển tất cả người bị giam qua cơ sở khác, nêu lý do không thể giữ họ giữa đầm lầy Everglades an toàn trong mùa bão.

Các tổ chức ủng hộ nhập cư cho hay lều trong trại giam này không bao giờ an toàn hoặc nhân văn. Người bị giam từng cho biết họ khó gặp luật sư và mô tả tình trạng ở đó là tồi tệ, như thức ăn có giòi, bồn cầu không xả nước được, sàn dính đầy phân, còn muỗi và côn trùng khác xuất hiện khắp nơi. Họ kể đôi khi máy lạnh tắt đột ngột giữa trời nóng kinh khủng ở Florida, và thỉnh thoảng suốt mấy ngày họ không được tắm hoặc được phát thuốc men.

Các tổ chức ủng hộ nhập cư lưu ý đóng cửa “Alligator Alcatraz” cũng chẳng ngăn chặn thiệt hại cho người bị giam ở đó hàng tháng trong lúc gia đình họ đau khổ.

Liên Minh Người Nhập Cư Florida cho rằng người hưởng lợi duy nhất là công ty và nhà thầu xây dựng đã kiếm được hàng triệu đô la trong khi tình trạng khẩn cấp về nhập cư mà đảng Cộng Hòa la làng thực ra không có.

Trại giam này được chính quyền ông DeSantis xây cấp tốc trong vài ngày và khánh thành hồi Tháng Bảy năm ngoái. Đích thân Tổng Thống Trump tới dự lễ khánh thành. Hai ông tuyên bố trại giam này đóng vai trò hệ trọng trong chiến dịch của đảng Cộng Hòa trục xuất người nhập cư Mỹ bất hợp pháp.

“Không có gì nghi ngờ rằng chiến dịch này làm cho tiểu bang Florida an toàn hơn,” ông DeSantis khẳng định hôm Thứ Năm, lưu ý 21,000 người bị trục xuất thông qua trại giam này. (Th.Long) [kn]

Ecuador lội ngược dòng hạ Đức, Bờ Biển Ngà tiễn Curacao về nước

EAST RUTHERFORD, New Jersey (NV) – Hai trận cuối Bảng E xảy ra bất ngờ lớn khi đội Ecuador bị đánh giá không còn cửa đã bất ngờ lội ngược dòng hạ đội đầu bảng Đức 2-1 thực hiện cuộc lội ngược dòng trên sân MetLife, theo ESPN.

Bảng E, Đức đã sớm nhất bảng trong khi vé thứ hai được nhận định chỉ có thể là Bờ Biển Ngà. Đây cũng là bảng giới chuyên môn đánh giá sẽ không có vé vớt vì hai đội nhóm đầu (Đức, Bờ Biển Ngà) và nhóm dưới (Ecuador, Curacao) phân chia rõ ràng.

Bàn thắng quyết định của Gonzalo Plata (19) Ecuador ghi vào lưới đội Đức trong cuộc lội ngược dòng ngoạn mục tìm vé vớt vào vòng knock-out. (Hình: Justin Setterfield/Getty Images)

Gặp Đức với vốn liếng chỉ 1 điểm trong tay, Ecuador hiểu rằng chỉ có chiến thắng mới giúp họ lọt qua khe cửa hẹp giành vé vớt ở suất thứ ba của bảng.

Vào trận, Ecuador tấn công ngay không chút thăm dò hay e dè đội đầu bảng từng dội mưa gôn đến 7-1 vào lưới Curacao.

Thế trận đôi công đã mang đến những bàn thắng sớm. Đức vượt lên dẫn trước từ bàn thắng gây tranh cãi ở phút thứ hai. Wirtz chuyền bóng từ cánh trái vào cho Sane tung cú sút xa ngoài vòng cấm vào mở tỉ số.

Các cầu thủ Ecuador đã phản ứng với trọng tài đề nghị xem VAR tình huống trước đó Pavlovic phạm lỗi tranh bóng cao chân nguy hiểm với Vite trước khi chuyền bóng cho Wirtz nhưng trọng tài vẫn công nhận bàn thắng 1-0 của Đức.

Vào đường cùng, Ecuador đẩy cao đội hình tràn lên tấn công mạnh mẽ và đã có bàn gỡ hòa ở phút thứ chín. Xuất phát từ lối chơi pressing, cướp bóng ngay bên phần sân của đội Đức, bóng được chuyền đến chân Angulo và cầu thủ này thực hiện pha đột phá dũng mãnh bên hành lang cánh trái, tung cú dứt điểm hiểm hóc hạ gục thủ môn Neuer, cân bằng tỉ số 1-1.

Bàn thắng như tiếp thêm sức cho Ecuador, họ liên tục vây ép, đẩy các cầu thủ Đức vào thế chống đỡ. Lối chơi pressing từ phần sân đối thủ phần nào làm đội Đức đã nhất bảng chùn chân. Những pha tranh chấp tay đôi hầu hết thuộc về Ecuador.

Đầu Bước sang hiệp hai, VAR cứu cho Ecuador quả 11 mét sau pha va chạm giữa Ordonez và Havertz nhưng phát hiện Sane đã phạm lỗi với Vite.

Thoát thua Ecuador tiếp tục tấn công tìm bàn thắng và nỗ lực được đền bù với bàn thắng nâng tỉ số lên 2-1. Từ quả phạt góc, Kevin Rodriguez bật cao đánh đầu để Plata sút cận thành ghi bàn thắng quý hơn vàng.

Nicolas Pepe (19) của Bờ Biển Ngà ghi bàn tiễn Curacao về nước đồng thời giữ chắc vị trí thứ hai của đội nhà tại Bảng E. (Hình: Dan Mullan/Getty Images)

Kết quả bất ngờ từ cuộc lội ngược dòng này giúp Ecuador vọt lên dẫn đầu trong số các đội hạng ba có thành tích tốt và chắc chắn có vé vào vòng knock-out.

Trận còn lại đá cùng giờ, Bờ Biển Ngà thắng Curacao 2-0 đúng với dự đoán mạnh thắng yếu giữ vũng vị trí nhì bảng.

Kết thúc bảng E Đức đứng đầu bảng với 6 điểm cùng với Bờ Biển Ngà nhưng xếp trên nhờ đối đầu thắng trực tiếp đối thủ này. Ecuador 4 điểm vào vòng knock-out bằng vé vớt. (Phú Trường) [kn]

Nam California: Cha lãnh 1 năm tù vì loạn luân với con gái ruột

MOORPARK, California (NV) – Một ông ở Nam California bị kết án một năm tù và ba năm quản chế sau khi chuốc rượu con gái ruột 18 tuổi rồi quan hệ tình dục với cô, công tố viên cho hay, theo OC Patch hôm Thứ Tư, 24 Tháng Sáu.

Sau vụ loạn luân, cô con gái, Makayla Renee Settles, tự tử.

Ông Stephen Vincent Chavez. (Hình: Ventura County District Attorney’s Office)

Hôm 18 Tháng Năm, ông Stephen Vincent Chavez, 41 tuổi, cư dân Moorpark, nhận tội đại hình loạn luân và tội tiểu hình cho người vị thành niên uống rượu. Ông Chavez cũng thú nhận rằng ông lợi dụng vị trí uy tín của người cha và rằng cô Settles “rất dễ bị tấn công,” Biện Lý Cuộc Ventura County cho biết.

Vụ này xảy ra hồi Tháng Bảy năm ngoái sau khoảng hai ngày cô Settles từ Raleigh, North Carolina, dọn tới ở với ông Chavez để học đại học, theo công tố viên.

Cô Settles uống rượu ở buổi tiệc gia đình, và ông Chavez mua thêm rượu về nhà cho hai cha con uống tiếp rồi quan hệ tình dục với cô, công tố viên cho hay.

Ngay sau vụ đó, cô Settles kể cho mẹ nghe sự việc và đi bệnh viện kiểm tra, nhật báo Ventura County Star đưa tin.

Tháng Mười Hai năm ngoái, cô Settles tự tử, công tố viên cho biết.

“Cô Settles đặt lòng tin và sự an toàn của cô vào tay bị cáo, từ North Carolina dọn qua California để bắt đầu cuộc sống mới với ông ta. Bị cáo vừa vi phạm lòng tin này vừa phá tan mối quan hệ cha-con một cách không thể ngờ, hành vi mà ở tù là bản án thích hợp duy nhất,” bà Tessa McCarty, công tố viên Ventura County, cho hay cho thông cáo báo chí của biện lý cuộc hôm 18 Tháng Năm.

Biện lý cuộc nói họ đã “phân tích thấu đáo xem có thể truy tố ông Chavez tội hiếp dâm hay không,” và họ “chắc chắn đã truy tố vụ này hợp lý dựa trên luật pháp, sự kiện và bằng chứng.”

Sau phiên tòa kết án hôm Thứ Ba vừa qua, công tố viên tuyên bố phản đối bản án của tòa. Trước đó, công tố viên đề nghị tòa tuyên án mức cao nhất là ba năm tù tiểu bang theo luật. (Th.Long) [kn]

Hành khách kiềm chế phi công lên cơn co giật trên chuyến bay ‘hãi hùng’

BOSTON, Massachusetts (NV) – Hành khách trên chuyến bay Air Canada giúp kiềm chế phi công dường như lên cơn con giật khoảng 40 phút sau khi phi cơ bất ngờ chao đảo trên bầu trời, một hành khách kể với ABC News hôm Thứ Năm, 25 Tháng Sáu.

Chuyến bay AC7664, do đối tác cấp vùng PAL Airlines điều hành, đang trên đường từ Newark, New Jersey, đi Halifax, Nova Scotia, Canada, hôm Thứ Tư thì phi công chính gặp tình trạng khẩn cấp y tế, hãng này loan báo.

Phi cơ chuyển hướng và đáp an toàn xuống Boston, Massachusetts. (Hình minh họa: Storyblocks)

Phi công phụ nhảy vào thay thế và chuyển hướng tới Boston, Massachusetts, rồi đáp xuống đó an toàn. Phi công chính được chở đi bệnh viện điều trị, Air Canada cho hay.

Chiếc De Havilland Q400 chở 61 hành khách. Hãng này cho biết đang sắp xếp cho họ đi chuyến khác.

Ông Rodney McDonald, người đi cùng vợ và hai đứa con trai trên chuyến bay này, kể với ABC News sự việc bắt đầu khi phi cơ đột ngột chao đảo.

“Ngay lúc phi cơ chao đảo, tôi biết có chuyện bất ổn vì không phải bị dằn xóc,” ông nói. “Hai đứa con tôi liền bắt đầu cầu nguyện.”

Tiếp viên hoảng hốt chạy vào phòng lái rồi kéo một phi công ra đặt nằm giữa lối đi, ông cho hay.

Phi công này dường như lên cơn co giật, và ông McDonald cùng với khoảng bốn hành khách khác giúp kiềm chế trong lúc phi công phụ lái phi cơ tới Boston, ông cho biết.

“Đúng là hãi hùng,” ông nói, lưu ý họ kiềm chế phi công này khoảng 40 phút và “dùng hết dây an toàn họ lấy được để giữ tay, chân và ngực ông.”

Một y tá trên chuyến bay hướng dẫn nhóm hành khách này và hỗ trợ phi công chính trong lúc sự việc diễn ra, ông McDonald cho hay. Ông khen tiếp viên giữ bình tĩnh suốt thời gian đó.

Nhân viên cấp cứu đón chuyến bay này sau khi phi cơ đáp xuống Boston. Ông McDonald nói ông mừng vì mọi người xuống phi cơ an toàn.

“Chúng tôi rất mừng, rất mừng vì mọi chuyện kết thúc như vậy,” ông cho biết. (Th.Long) [kn]

Lượt trận cuối các bảng H, I, G: Pháp, Na Uy tính đường dài, Cape Verde có thể tạo địa chấn

BOSTON, Massachusetts (NV) – Bảng I, Pháp-Na Uy đều đã có vé nên gặp nhau trong sự toan tính chọn đối thủ và chọn nhánh đấu, Bảng H, Tây Ban Nha kết thúc bước chạy đà cùng Uruguay trong khi Cape Verde và Saudi Arabia sống còn với nhau tìm vé vớt.

Bảng G thật thú vị khi cả bốn đều phải đá như chơi trận chung kết, theo France Football ngày 25 Tháng Sáu.

Á quân Pháp (áo xanh) được dự đoán tiếp tục bay cao trong trận “chung kết” Bảng I với Na Uy. (Hình minh họa: Dan Mullan/Getty Images)

Bảng I: Na Uy (6 điểm)-Pháp (6 điểm), Senegal (0 điểm)-Iraq (0 điểm)

Cách mà Na Uy và Pháp lấy trọn 6 điểm sau hai lượt thật thuyết phục nên lượt cuối chỉ còn là phân định ngôi đầu bảng.

Pháp tính đến trận chung kết như bốn năm trước nên không cần phải căng hết mình đá với Na Uy mà nhiều khả năng chọn lối chơi bảo toàn vị trí nhất bảng để không vào nhánh có Argentina lẫn Brazil. Na Uy cũng chẳng cần gồng mình lên đá khi nhìn vào đối thủ nhì Bảng E không khó chơi lắm.

Sẽ là một trận đấu không nhất thiết phải căng nhau mà xác định giữ chân cho những trận knock-out trừ khi Na Uy muốn gồng lên đá thắng để nhất bảng.

Trận Senegal-Iraq, cả hai đều xác định vẫy vùng tìm chiến thắng đầu dù nhận thức rõ 3 điểm mà hiệu số bàn thắng bại âm thì nữa thì vô vọng.

Một trận đấu của danh dự giữa hai đại diện Châu Phi và Châu Á không còn gì để giữ miếng và tính toán.

Dự đoán Na Uy-Pháp sẽ kết thúc với kết quả hòa trong khi Senegal có chiến thắng đầu tay với tỉ số 2-0 và Iraq chia tay giải.

Bảng H: Cape Verde (2 điểm)-Saudi Arabia (1 điểm), Uruguay (2 điểm)-Tây Ban Nha (4 điểm)

Tây Ban Nha đang đầu bảng nhưng vẫn chưa thở phào. Một trận cuối vòng bảng với Uruguay không hề đơn giản. Hai lượt trận qua, Uruguay chưa biết thắng mà cũng chưa chịu thua ai cả.

Tây Ban Nha-Uruguay là thuốc thử nặng ký cho cả hai cựu vô địch. Tây Ban Nha có ưu thế với dàn cầu thủ chất lượng và có nhiều phương án đá với một đối thủ buộc phải thắng.

Chủ trương đá hòa để như đối thủ lên và kết liễu có thể là cách tính của thầy trò huấn luyện viên Luis de la Fuente. Khả năng cao là Tây Ban Nha sẽ nhất bảng kể cả họ kết thúc vòng đấu cuối với kết quả hòa.

Cape Verde và Saudi Arabia là trận đấu thú vị.

2 điểm mà Cape Verde có được giá trị hơn rất nhiều so với 1 điểm mà Saudi Arabia đang cuối bảng. Một trận thắng sẽ đưa Cape Verde đi vào lịch sử và được xem là hiện tượng của tân binh đang có nhiều bất ngờ nhất. Ngược lại, Saudi Arabia cần 3 điểm nữa để cạnh tranh vé vớt dành cho tám đội thứ ba có thành tích tốt.

Cape Verde sẽ chơi như một trận chung kết còn Saudi Arabia phải quên đi thất bại 0-4 trước Tây Ban Nha tuần trước.

Dự đoán Tây Ban Nha không cho Uruguay có cơ hội thêm điểm và Cape Verde thắng Saudi Arabia 2-1 giành suất vào vòng knock-out bằng cửa chính cho đội nhì bảng. Nếu đúng như thế thì đây sẽ là địa chấn lớn của vòng đấu bảng World Cup 2026.

Kevin Pina (6) ăn mừng trong trận Cape Verde hòa Uruguay 2-2. Nếu thắng Iran, tân binh Cape Verde sẽ vào vòng trong tạo địa chấn của giải (Hình: Slitz/Getty Images)

Bảng G: New Zealand (1 điểm)-Bỉ (2 điểm), Ai Cập (4 điểm)-Iran (2 điểm)

Sau hai lượt đấu Bỉ là nỗi thất vọng lớn khi chưa có chiến thắng nào. Thay vào đó Ai Cập đang là ông vua Bảng G nhờ trận thắng New Zealand 3-1.

Bỉ ở lượt cuối cần có một chiến thắng như Ai Cập đã làm trước New Zealand để đảm báo vé chính thức vào vòng trong. Nếu tiếp tục gây thất vọng và để hòa, Bỉ sẽ phải hóng trận Ai Cập-Iran với mong muốn Ai Cập không để Iran có điểm.

Bảng này về lý thuyết đội nhì bảng có thể chỉ đạt 3 điểm như giả thiết nêu trên.

Thực sự thì bảng này chưa đội nào bị loại sớm cả và vé vào vòng trong sẽ “nối mạng” từ kết quả hai trận với nhau.

Iran hai lượt trận qua đều gặp hành trình di chuyển khổ ải và 2 điểm từ hai trận hòa là nỗ lực đáng ghi nhận. Một chiến thắng trước Ai Cập là điều các cầu thủ Iran tính đến để chắc suất vào vòng trong mà không lệ thuộc cặp đấu còn lại. Trường hợp hòa, Iran sẽ trông chờ New Zealand hòa Bỉ không bàn thắng hoặc bằng với tỉ số Iran hòa Ai Cập.

Dự đoán Bỉ thắng New Zealand 2-0 lấy vé chính thức và Ai Cập thắng Iran 1-0 xác định hai suất đầu bảng là Ai Cập và Bỉ để Iran, New Zealand ra về mà không có cơ hội chờ vé vớt. (Nguyễn Luân) [kn]

Ở Orange County, một người có thu nhập $104,200/năm vẫn bị xem là thấp

ORANGE COUNTY, California (NV) – Ở nhiều nơi trong nước Mỹ, mức lương $100,000 thường được xem là dấu hiệu của thành đạt và ổn định tài chính. Nhưng tại Orange County, một người độc thân có thu nhập $104,200/năm, vẫn được xếp vào diện “low income.”

Xếp loại này dựa theo bảng thống kê giới hạn thu nhập chính thức năm 2026 do Sở Phát Triển Nhà Ở và Cộng Đồng California công bố hôm 29 Tháng Năm. Đây là cơ sở để xác định ai đủ điều kiện thuê căn hộ giới hạn theo thu nhập và tham gia các chương trình hỗ trợ nhà ở khác của quận hạt.

Một số nhà biệt lập trị giá bạc triệu ở Laguna Nigel, Orange County. (Hình minh họa: Robyn Beck/AFP via Getty Images)

Theo ngưỡng mới, một hộ gia đình một người ở Orange County có thu nhập từ $104,200 trở xuống được xếp vào diện thu nhập thấp. Năm ngoái, ngưỡng này là $94,750. Với hộ bốn người, mức trần mới là $148,850.

Con số đó nghe có vẻ nghịch lý, nhưng lại phản ánh đúng chi phí nhà ở tại một trong những quận hạt đắt đỏ nhất miền Nam California.

Cô Megan Junanto, 23 tuổi, làm nghề tính toán bảo hiểm ở Irvine, nói cô vừa được tăng lương và nay đã vượt ngưỡng thu nhập thấp mới của Orange County. Tuy vậy, nếu tính theo tiêu chuẩn năm ngoái, cô vẫn còn nằm trong diện thu nhập thấp.

Cô nói cô từng nghĩ bản thân thuộc nhóm khá giả so với nhiều người cùng lứa tuổi, nhưng hóa ra lại ở rất gần ngưỡng thu nhập thấp. Với cô, điều đó cho thấy tiêu chuẩn ổn định tài chính tại Orange County bị đẩy lên quá cao.

Các chuyên gia về chính sách nhà ở nói tình trạng này làm Orange County ngày càng khó giữ chân những người làm các nghề cần thiết cho nền kinh tế địa phương như giáo viên, y tá, và nhiều lao động chuyên môn khác có thu nhập trung bình khá. Họ kiếm được không ít tiền, nhưng vẫn bị đẩy ra xa khỏi thị trường nhà ở.

Cô Junanto cho biết hiện cô và bạn trai vẫn thuê được một căn apartment để ở, nhưng mua nhà ở Orange County gần như là chuyện ngoài tầm với. Cô kể cha mẹ cô, những người nhập cư, từng mua được một căn nhà ở Garden Grove vào đầu những năm 2000 chỉ bằng lương của người cha. Căn nhà tương tự hiện nay có giá ít nhất $1 triệu.

Cô nhắc đến câu nói đùa của nhiều người trẻ rằng muốn mua được nhà ở Orange County thì “đáng lẽ phải mua từ lúc còn trong bào thai.” Nghe như một câu nói vui, nhưng với cô Junanto, đó chính là cảm nhận thật sự. Vấn đề không còn chỉ là làm việc chăm chỉ đến đâu mà là phải làm đến mức nào mới theo kịp giá nhà.

Thu nhập cao nhưng chuyện mua nhà vẫn chỉ là giấc mơ

Theo một báo cáo gần đây của Hiệp Hội Địa Ốc California, chỉ khoảng 16% số hộ gia đình ở Orange County có thu nhập đủ cao để mua được căn nhà có giá trung vị (median) của quận hạt. Mức thu nhập tối thiểu để có thể “chịu” nổi giá nhà trung vị $1,442,930 phải là $350,400/năm.

Các nhóm vận động xây thêm nhà nói cuộc khủng hoảng hiện nay không chỉ do thị trường mà còn từ chính sách địa phương. Theo họ, nhiều thành phố ở Orange County vẫn giới hạn dự án mới, khiến nguồn cung cấp nhà ở không theo kịp nhu cầu.

Bà Elizabeth Hansburg, giám đốc tổ chức People for Housing OC, nói khi các thành phố không tạo ra cơ hội cho nhà ở mới, người dân thực tế bị đẩy vào cảnh nghèo đi vì chi phí nhà quá đắt đỏ. Theo bà, nếu quy hoạch và thủ tục cấp phép không thay đổi để xây thêm apartment, townhouse, và condo, những người kiếm khoảng $100,000/năm sẽ tìm cách rời Orange County để đến nơi có chi phí nhà ở thấp hơn.

Một khảo sát của đại học UC Irvine năm 2024 cho thấy 51% cư dân Orange County từng nghĩ đến chuyện rời nơi đây. Trong các lý do được nêu ra, giá nhà ở là mối bận tâm lớn nhất.

Với người thuê nhà, tình hình cũng không dễ dàng hơn. Theo tổ chức California Housing Partnership, người thuê ở Orange County cần kiếm khoảng $56/giờ, tương đương khoảng $116,000/năm nếu làm toàn thời gian, mới kham nổi mức tiền thuê nhà giá trung bình $2,913/tháng.

Nhiều lao động thu nhập thấp còn ở rất xa mức đó. Một người làm toàn thời gian với lương tối thiểu chỉ kiếm được khoảng một phần ba so với ngưỡng thu nhập thấp mới công bố của quận hạt.

Ông Cesar Covarrubias, giám đốc điều hành The Kennedy Commission, nói nhiều người lao động không thể tự trả tiền thuê nhà. Họ phải ở ghép, sống chen chúc, hoặc hai ba gia đình cùng ở chung một chỗ. Theo ông, gánh nặng đó ảnh hưởng mạnh nhất đối với các gia đình thu nhập thấp.

Nhiều người trẻ đi làm rồi vẫn phải ở với gia đình

Giá thuê và giá nhà quá cao cũng khiến nhiều người trẻ tiếp tục lựa chọn ở với gia đình, dù đã ra trường và có việc làm ổn định.

Anh Joe Silva, 26 tuổi, chuyên viên phân tích hóa đơn khách hàng cho một công ty quản lý đầu tư, hiện sống cùng mẹ và hai em trai trong một căn apartment một phòng ngủ ở Santa Ana. Anh Silva kiếm khoảng $85,000/năm, nhưng nói mức thu nhập đó vẫn không đủ để cả nhà chuyển sang căn hai phòng ngủ.

Theo anh Silva, nhiều chủ nhà đòi người thuê có thu nhập cao gấp 2.5 lần tiền thuê mỗi tháng. Với cách tính đó, anh phải kiếm gần $110,000/năm mới thuê được một chỗ ở phù hợp hơn cho gia đình.

Anh Silva tốt nghiệp đại học Claremont McKenna College, đi làm và có tiến triển trong nghề nghiệp. Nhưng anh vẫn thấy mình không theo kịp chi phí nhà ở tại Orange County. Với nhiều người cùng thế hệ, theo anh, mua nhà gần như không còn là điều họ thật sự tính tới.

Dữ liệu năm nay cho thấy một điểm đáng chú ý. Đó là, tại Orange County, một người độc thân kiếm $104,200/năm vẫn được xếp vào diện thu nhập thấp, trong khi thu nhập trung vị của cá nhân trong quận hạt chỉ là $97,000. Nói cách khác, tiêu chuẩn “thu nhập thấp” nay còn cao hơn mức thu nhập của một người ở giữa bảng thu nhập.

Điều này xảy ra vì chính quyền không chỉ nhìn vào tiền lương khi xếp loại thu nhập. Họ còn tính đến chi phí nhà ở tại địa phương. Ở những nơi giá thuê và giá nhà quá cao như Orange County, ngưỡng thu nhập thấp được nâng lên để phản ánh thực tế rằng nhiều người có lương khá vẫn khó có nổi nhà ở.

Ông Nicholas Marantz, giáo sư quy hoạch đô thị và chính sách công tại đại học UC Irvine, nói rằng trong một nơi như Orange County, một mức thu nhập nghe có vẻ cao theo tiêu chuẩn toàn quốc vẫn có thể khiến người ta thấy nhà ở vẫn là giấc mơ rất khó thành hiện thực.

So với Orange County, ngưỡng thu nhập thấp ở Los Angeles County thấp hơn. Một người độc thân ở Los Angeles County được xếp vào diện thu nhập thấp nếu kiếm $93,300/năm hoặc ít hơn. Với gia đình bốn người, ngưỡng này là $133,250.

Orange County không phải nơi duy nhất có hiện tượng này. Ở Santa Barbara County, và nhiều quận hạt quanh vùng Vịnh San Francisco, người có mức lương $100,000/năm cũng có thể vẫn bị xếp vào diện thu nhập thấp.

Anh Adam Sampsell, một kỹ sư cơ khí, cho biết anh kiếm khoảng $108,000/năm và chia tiền thuê nhà với bạn cùng phòng ở thành phố Orange. Anh nói anh kiếm khá hơn nhiều bạn bè cùng trang lứa, nhưng vẫn thấy chi phí nhà ở là một gánh nặng lớn. Theo anh, nếu không sớm kết hôn với một người có thu nhập đủ để gộp lại, chuyện mua nhà có lẽ sẽ mãi mãi ngoài tầm với.

Bức tranh đó cho thấy khủng hoảng nhà ở tại Orange County đang đè nặng lên nhiều nhóm cư dân hơn trước. Áp lực này lan từ các gia đình thu nhập thấp sang cả những người có bằng cấp, có nghề nghiệp, và có mức lương tưởng như khá cao. Họ vẫn đi làm, có thu nhập ổn định, nhưng giá thuê và giá nhà tăng nhanh hơn khả năng của họ. Khi một người kiếm hơn $100,000/năm vẫn bị xếp vào diện thu nhập thấp, con số ấy nói nhiều về vấn đề của Orange County hơn là về chính người lao động. (T.C.) [đ.d.]

8 suất vé vớt hồi hộp, hấp dẫn, nhưng thiếu công bằng

MONTERREY, Mexico (NV) – Nam Hàn thua Nam Phi rơi xuống vị trí thứ ba Bảng A và đang nằm chờ các bảng đấu hoàn thành lượt trận cuối. Tương tự là Bosnia ở Bảng B và Scotland Bảng C… Sự “tra tấn” về mặt tinh thần cũng là thiệt thòi lớn mà các bảng đá trước phải chấp nhận sự thiếu công bằng, theo Sports Chosun ngày 25 Tháng Sáu.

World Cup 2026 mang đến bầu không khí mới mẻ, sôi động và mở rộng chưa từng có trong lịch sử bóng đá thế giới kèm theo thể thức mới ở vòng đấu bảng.

Son Heung-min (7) và đồng đội của mình trong trận thua Nam Phi rơi xuống vị trí thứ ba bảng A và nằm trong chế độ chờ các bảng khác hoàn thành. (Hình: Carl Recine/Getty Images)

Với 48 đội tham dự, chia thành 12 bảng đấu nhưng FIFA muốn vòng knock-out bắt đầu với 32 đội nên thể thức mới đặt ra là lấy 24 đội nhất và nhì của 12 bảng vào vòng trong. Tám suất vớt còn lại sẽ là cuộc so kè của 12 đội xếp thứ ba của các bảng lấy tám đội có thành tích cao nhất.

Việc hấp dẫn của tám suất vớt hấp dẫn nhưng cũng chỉ ra những phiền toái và thiếu công bằng với những bảng đấu đá trước như ba bảng A, B, C đá trong ngày đầu của lượt trận thứ ba.

Báo Nam Hàn ví đội bóng của mình giống như dự “trò chơi mù” khi rơi xuống vị trí thứ ba bảng A và phải chờ các bảng còn lại đá xong. Điều này cũng đồng nghĩa các cầu thủ Nam Hàn vẫn “ở đâu ngồi yên đấy” cho đến khi đá xong vòng bảng.

Thiệt thòi cho những đội “xong sớm” là họ chơi “trò chơi mù” trong khi các đối thủ bảng khác được phép nhìn vào thành tích hạng ba của những bảng đá trước để tính toán.

Nói như truyền thông Nam Hàn, truyền thông Bosnia, Scotland, là họ đá xong với các đối thủ cùng bảng rồi còn phải chờ “đá với cả giải đấu.”

Cách tính thành tích của các đội xếp thứ ba trong 12 bảng sẽ được xác định lần lượt theo: Số điểm – hiệu số bàn thắng bại – số bàn thắng ghi được – điểm fair-play (xét thẻ vàng, thẻ đỏ) – bốc thăm (trường hợp tất cả các chỉ số trên đều bằng nhau).

Thua Brazil nằm yên ở vị trí thứ ba Bảng C, cầu thủ Scotland giờ ngồi chờ kết quả các bảng còn lại để tìm ra tám đội hạng ba có thành tích tốt. (Hình: Robert Cianflone/Getty Images)

Đặt lên bàn cân thì so từng chi tiết nhưng lợi thế và thiệt thòi thì thấy rất rõ những đội đá trước thiệt rất nhiều trogn khi những đội đá sau hoàn toàn có thể tính toán được.

Cũng từ sự thiếu công bằng đấy, những nhà chuyên môn lại chỉ ra một bất cập đó là 72 trận đấu vòng bảng (hơn 2/3 số trận của World Cup) thế nhưng chỉ có 16 đội bị loại (12 đội cuối bảng + 4 đội hạng ba bảng có thành tích kém.)

Đồng nghĩa với hơn 2/3 số trận của cả giải chỉ để loại 1/3 số đội. (Anh Khoa) [kn]

Venezuela hứng chịu 2 trận động đất lớn liên tiếp, ít nhất 188 người chết

CARACAS, Venezuela (NV) – Hai trận động đất lớn, trên 7 độ Richter, xảy ra cách nhau chưa tới một phút ở Venezuela chiều Thứ Tư, 24 Tháng Sáu, làm nhà cửa ở thủ đô Caracas bị sụp đổ và làm ít nhất 188 người thiệt mạng, theo NBC News.

Ít nhất 1,520 người khác bị thương, ông Jorge Rodriguez, chủ tịch Quốc Hội Venezuela, loan báo hôm Thứ Năm. Ít nhất 157 người còn mất tích và khoảng 3,000 gia đình bị ảnh hưởng do động đất, ông thêm.

Cư dân tìm kiếm nạn nhân tại tòa nhà bị sụp sau trận động đất ở Catia La Mar, tiểu bang La Guaira, Venezuela, hôm Thứ Năm,25 Tháng Sáu. (Hình: Juan Barreto/AFP via Getty Images)

Con số thương vong đó chưa bao gồm những người có thể chết hoặc bị thương ở tiểu bang La Guaira, phía Bắc Caracas, nơi bà Rodriguez mô tả là “bi kịch thực sự” và “khu vực thảm họa.”

Trận động đất đầu tiên mạnh 7.2 độ Richter xảy ra sau 6 giờ chiều không lâu, tâm chấn gần thị trấn San Felipe, cách Caracas khoảng 100 dặm về phía Tây, còn trận thứ nhì mạnh 7.5 độ Richter, xảy ra chỉ 39 giây sau đó, gần thị trấn Yumare, Cơ Quan Khảo Sát Địa Chất Mỹ (USGS) loan báo.

“Có thể con số thương vong sẽ tăng và thiệt hại nặng nề, và thảm họa này có thể ảnh hưởng nhiều nơi,” USGS cho hay.

Hai trận động đất này thuộc loại lớn nhất ở Venezuela hơn một thế kỷ qua.

Mỹ hứa sẽ hỗ trợ, cũng như các tổ chức từ thiện và một số quốc gia khác, như Trung Quốc, Argentina, Brazil và Mexico.

Cuối hôm Thứ Tư, trên mạng xã hội Truth Social, Tổng Thống Donald Trump của Mỹ cho hay ông “ra lệnh tất cả cơ quan trong chính phủ chúng tôi sẵn sàng nhanh chóng lên đường. Chúng tôi sẽ tới đó giúp đỡ bạn bè mới và tốt của chúng tôi. Tin tức ban đầu không hay!!!”

Ngoại Trưởng Marco Rubio của Mỹ cũng tuyên bố Mỹ sẽ “lập tức gửi đội tìm kiếm-cứu hộ, nhân lực và phương tiện y tế, và hỗ trợ nhân đạo.

Bà Delcy Rodriguez, quyền tổng thống Venezuela, cảm ơn ông Trump và chính phủ Mỹ. Bà cho hay chính phủ Mỹ lâu nay “liên lạc thường xuyên” với chính phủ Venezuela. Sau đó, trên mạng xã hội X, bà cho biết đã nói chuyện với ông Rubio qua điện thoại nhưng không kể chi tiết cuộc nói chuyện.

Bà cũng cảm ơn nhà lãnh đạo nhiều quốc gia khác đã gửi lời động viên.

Bà Rodriguez ban bố tình trạng khẩn cấp và thông báo trên đài thuyền hình nhà nước rằng phi trường Caracas phải đóng cửa vì bị hư hại nặng nề. Trường lớp và những hoạt động không thiết yếu tạm thời ngưng, bà cho hay.

Bà Rodriguez chia buồn với gia đình người thiệt mạng, và lưu ý ít nhất 20 cơn dư chấn xảy ra tính tới sáng Thứ Năm. Bà cho biết cộng đồng quốc tế đang trên đường tới giúp đỡ.

Ở Caracas, mọi người chạy ra khỏi những tòa nhà bị lắc lư rồi đứng ngoài đường, nhiều người rõ ràng sửng sốt thấy tường bị sụp hoàn toàn. Bụi đất bay khắp nơi.

“Cảnh tượng giống như phim kinh dị,” một phụ nữ ở Caracas kể với hãng tin Reuters sau khi mở được cửa để ra khỏi nhà. “Chúng tôi phải leo qua đống đổ nát và đủ thứ.”

Hai trận động đất xảy ra giữa lúc Venezuela đang gặp khó khăn kinh tế. Tính tới Tháng Năm năm nay, trong 28 triệu dân Venezuela, khoảng 8 triệu người cần cứu trợ, theo Liên Hiệp Quốc.

Hồi Tháng Giêng, Tổng Thống Trump ra lệnh quân đội Mỹ xâm nhập Venezuela bắt tổng thống lúc đó, ông Nicolas Maduro, đưa về Mỹ truy tố tội buôn lậu ma túy. (Th.Long) [kn]

Tin mới cập nhật