HẢI PHÒNG, Việt Nam (NV) – Trong vòng một tuần, Việt Nam liên tiếp có thêm bốn hoa hậu và chín á hậu, sau các đêm chung kết cuộc thi sắc đẹp được tổ chức ở Nha Trang, Huế, Hải Phòng và Quảng Ninh.
Hai tân hoa hậu gần đây nhất là Ngô Thị Trâm Anh đăng quang “Hoa Hậu Trái Đất Việt Nam” (Miss Earth Vietnam) 2025 và Nguyễn Hoài Phương Anh, “Hoa Hậu Biển Việt Nam Toàn Cầu 2025.
Bốn hoa hậu vừa đăng quang trong tuần qua. (Hình: Thanh Niên)
Trước đó là hai hoa hậu cùng tên Linh: Nguyễn Hoàng Phương Linh (Hoa Hậu Hoàn Vũ Việt Nam, Miss Cosmo Vietnam) và Hà Trúc Linh (Hoa Hậu Việt Nam 2025).
Theo báo Thanh Niên hôm 29 Tháng Sáu, việc có đến bốn hoa hậu xuất hiện trong vòng vài ngày khiến công chúng cảm thấy “bội thực” vì không thể nhớ được tên các tân hoa hậu, huống chi là chín cô á hậu đi kèm.
Bản tin dẫn một số ý kiến trên mạng xã hội nói: “Nếu tính sơ kết sáu tháng đầu năm thì có nhiều hoa hậu lắm, mình không nhớ nổi tên cuộc thi và tên hoa hậu nữa,” “Cứ đà này thì đến 2030 sẽ đạt chỉ tiêu mỗi gia đình có một hoa hậu”…
Đáng nói, sau khi đạt ngôi vị hoa hậu, bốn cô gái nêu trên chủ yếu chạy show diễn thời trang hoặc dự sự kiện với cát xê cao hơn những người mẫu không có danh hiệu, trong lúc không có nhiều cơ hội thi nhan sắc quốc tế.
Bởi lẽ Miss Cosmo Vietnam là do công ty Hoàn Vũ Sài Gòn (Unicorp) thành lập sau khi họ mất bản quyền cử đại diện Việt Nam đi thi “Miss Universe” vào tay doanh nghiệp khác, còn ban tổ chức “Hoa Hậu Việt Nam” đã không còn quyền cử người đi thi “Miss World” như trước đây.
Trong khi đó, ban tổ chức “Miss Earth Vietnam” gây tranh cãi khi tuyên bố tân hoa hậu chưa hẳn là người đại diện đi thi “Miss Earth.” Thay vào đó, sau đêm chung kết, ban tổ chức và ban giám khảo sẽ “chọn người phù hợp” trong “top 4.”
Cô Ngô Thị Trâm Anh đăng quang “Hoa Hậu Trái Đất Việt Nam” (Miss Earth Vietnam) 2025. (Hình: VOV)
Các cuộc thi sắc đẹp diễn ra liên tiếp trong bối cảnh hồi trung tuần Tháng Năm, hoa hậu được coi là nổi tiếng nhất Việt Nam – cô Nguyễn Thúy Thùy Tiên, “Miss Grand International 2021,” bị bắt, khởi tố với cáo buộc “lừa dối khách hàng” trong vụ bê bối kẹo Kera.
Vụ cô Thùy Tiên dính vòng lao lý xảy ra gần như cùng lúc với việc cuộc thi “Miss Grand International” do Thái Lan sáng lập, mất giá vì hoa hậu và các á hậu cuộc thi năm ngoái liên tiếp lên tiếng từ bỏ danh hiệu.
Nguyên do là các người đẹp bị ông chủ cuộc thi ép buộc xuất hiện trong các buổi “livestream” bán khô gà và các món đồ ăn vặt khác, cũng như không đảm bảo quyền lợi cho họ sau khi nhận danh hiệu. (N.H.K) [kn]
HÀ TĨNH, Việt Nam (NV) – Hãng xe điện VinFast của tỷ phú Phạm Nhật Vượng khánh thành nhà máy thứ nhì tại khu kinh tế Vũng Áng, tỉnh Hà Tĩnh, nhưng vẫn tiếp tục báo lỗ ròng hàng trăm triệu đô la sau mỗi quý.
Theo Reuters hôm 29 Tháng Sáu, sau nhà máy đầu tiên đặt tại thành phố Hải Phòng, nhà máy VinFast Hà Tĩnh đặt mục tiêu tăng sản lượng các mẫu xe điện mini với giá phải chăng trong bối cảnh kế hoạch mở rộng toàn cầu của hãng đang bị chậm trễ.
Nhà máy VinFast thứ nhì đặt tại khu kinh tế Vũng Áng, thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh. (Hình: Hùng Lê/VNExpress)
Nhà máy VinFast Hà Tĩnh được cho là có công suất 200,000 xe mỗi năm, tọa lạc trên khu đất rộng 36 hécta.
VinFast đặt mục tiêu đầy tham vọng là thiết lập lập các nhà máy tại các thị trường quốc tế, bao gồm Hoa Kỳ, Ấn Độ và Indonesia.
Tuy nhiên, hãng xe của tỷ phú Vượng đã phải đối mặt với hàng loạt thách thức, bao gồm nhu cầu yếu hơn và cạnh tranh gay gắt.
Hồi năm ngoái, VinFast thông báo việc xây dựng nhà máy ở Hoa Kỳ sẽ bị trì hoãn đến năm 2028.
Hãng xe điện này báo cáo khoản lỗ ròng $712.4 triệu trong quý đầu tiên của năm nay, được ghi nhận ít hơn khoản lỗ $1.3 tỷ trong quý tư năm ngoái nhưng nhiều hơn 20% so với cùng kỳ năm trước.
Trong lúc Reuters đưa tin nhà máy VinFast Ấn Độ “dự kiến vận hành từ tháng sau,” truyền thông Ấn Độ mới đây loan báo hãng xe của tỷ phú Vượng đang trì hoãn việc gia nhập thị trường này.
Nhà máy VinFast Ấn Độ hoạt động dưới sự điều hành của ông Phạm Sanh Châu, cựu đại sứ Việt Nam tại Ấn Độ, người từng bị khiển trách vì dính vụ “chuyến bay giải cứu.”
Theo bản tin của The Economic Times hôm 19 Tháng Sáu, VinFast đột ngột hoãn việc gia nhập thị trường Ấn Độ chỉ nửa tháng trước thời điểm dự kiến bắt đầu sản xuất tại nhà máy đóng ở thành phố Thoothukudi, tiểu bang Tamil Nadu.
Nguyên do được hiểu là hãng xe điện của ông Vượng đang phải vật lộn để xây dựng mạng lưới đại lý tại Ấn Độ.
Một báo cáo cho biết, thoạt đầu hãng xe đã chỉ định đại lý tại 40 địa điểm ở nước này, nhưng đa phần trong số họ đã rút lui, thu hồi thỏa thuận hợp tác.
Nhiều đại lý cho biết họ “hết hứng thú” với VinFast do cách tiếp cận không nhất quán về kế hoạch phân phối, giá cả và định vị khách hàng. Chỉ còn khoảng 8-10 đối tác bán lẻ vẫn tham gia với hãng xe.
Một trong những đại lý rút lui cho biết VinFast dường như không có kế hoạch rõ ràng về lượng showroom, giá cả hoặc kỳ vọng về doanh số.
Xưởng hàn thân vỏ tại nhà máy VinFast Hà Tĩnh. (Hình: Hùng Lê/VNExpress)
Một đối tác bán lẻ khác tiết lộ họ bỏ cuộc vì VinFast không thực hiện đầy đủ hoạt động tiếp thị và thiếu bộ phận nhận diện thương hiệu với người Ấn.
Trong lúc nhà máy tại Ấn Độ chưa hoạt động, ông Ashish Jain, trưởng bộ phận Phát Triển Đại Lý của VinFast Ấn Độ, được ghi nhận nghỉ việc.
Thoạt đầu, các báo ở Việt Nam đưa tin nhà máy VinFast Ấn Độ bắt đầu lắp ráp xe điện với 100% linh kiện nhập cảng từ ngoại quốc (CKD) vào ngày 30 Tháng Sáu, nhưng nay nhà máy thông báo hoãn “quy trình vận hành tiêu chuẩn” (SOP) đến ngày 30 Tháng Bảy do “gặp khó khăn trong việc thiết lập mạng lưới đại lý.”
Cũng theo kế hoạch ban đầu, VinFast loan báo cung cấp xe SUV VF 7 và VF 6 tại Ấn Độ và bắt đầu nhận đơn đặt hàng vào giữa Tháng Bảy và dự kiến bắt đầu giao hàng giữa Tháng Tám. (N.H.K) [kn]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Bị cáo Lê Viết Chữ, cựu bí thư Tỉnh Ủy Quảng Ngãi, người bị cáo buộc ăn hối lộ gần $230,000 trong vụ án Phúc Sơn, được ghi nhận đọc thơ tại tòa để xin Hội Đồng Xét Xử “rủ lòng thương.”
Theo tờ Tuổi Trẻ hôm 29 Tháng Sáu, khi được cho nói lời sau cùng trước khi tòa công bố phán quyết, bị cáo Chữ cho biết mẹ mình đã 91 tuổi, là thương binh, vợ liệt sĩ, “hết lòng hết sức nuôi dạy tôi lúc bé.”
Bị cáo Lê Viết Chữ (đứng), cựu bí thư Tỉnh Ủy Quảng Ngãi, tại phiên xử vụ án Phúc Sơn. (Hình: Giang Long/Tuổi Trẻ)
“Mẹ tôi hiện giờ đang rất yếu, mong muốn tôi trở về để nằm trong vòng tay mẹ. Tôi mong được sự khoan hồng để có cơ hội chăm sóc mẹ già, sớm trở về với gia đình.”
Tiếp đó, bị cáo Chữ đọc hai câu thơ “Mẹ tôi như nhánh mạ gầy/Hóa thân thành bát cơm đầy nuôi tôi.” (Bài thơ “Mẹ Tôi” của tác giả Xuân Đam)
Trong vụ án này, bị cáo Lê Viết Chữ bị cáo buộc ăn hối lộ 6 tỷ đồng ($229,929) của bị cáo Nguyễn Văn Hậu, tự Hậu “Pháo,” chủ tịch tập đoàn Phúc Sơn, nên bị Viện Kiểm Sát đề nghị mức án từ bảy, tám năm tù.
Như vậy, Lê Viết Chữ là bị cáo quan chức mới nhất đọc hoặc ngâm thơ, lẩy Kiều trước vành móng ngựa.
Hồi cuối Tháng Bảy, 2023, bị cáo Trần Văn Tân, cựu phó chủ tịch tỉnh Quảng Nam, bị công luận chê cười vì lẩy Kiều trong phiên xử vụ “chuyến bay giải cứu.”
Bị cáo Nguyễn Văn Hậu, chủ tịch tập đoàn Phúc Sơn, là người đưa năm cựu bí thư tỉnh ủy ra tòa cùng với mình. (Hình: Thanh Niên)
Theo tờ Pháp Luật TP.HCM vào thời điểm đó, khi tự bào chữa, bị cáo Tân thừa nhận mình “hoàn toàn sai” khi ăn hối lộ 5 tỷ đồng ($191,607) trước khi cất cao giọng đọc hai câu thơ trong “Truyện Kiều” của thi hào Nguyễn Du: ”Trót vì tay đã nhúng chàm/Dại rồi còn biết khôn làm sao đây.”
Không chỉ lẩy Kiều, bị cáo Tân còn tranh thủ đọc thơ về gia cảnh: “Vườn nhà giậu vắng người chăm sóc/Lý trắng đào hồng tự nở hoa.”
Bị cáo Tân diễn giải nguyện vọng được sớm trở về với vợ con bằng hai câu thơ: ”Một nhà sum họp trúc mai/ Càng sâu nghĩa bể, càng dài tình sông.”
Theo phán quyết của tòa, bị cáo Trần Văn Tân lãnh sáu năm tù trong vụ này. (N.H.K) [kn]
SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Ông Tô Lâm, tổng bí thư CSVN, được ghi nhận đến gặp giới chức phường Xuân Hòa (thuộc Quận 3 cũ) ở Sài Gòn, hai ngày trước thời điểm bộ máy chính quyền theo kiểu mới vận hành chính thức hôm 1 Tháng Bảy.
Tờ Thanh Niên hôm 29 Tháng Sáu dẫn phát biểu của ông Tô Lâm: “Tâm trạng chung của nhân dân rất hào hứng, mong chờ thời khắc chính quyền địa phương hai cấp [bỏ cấp huyện] vận hành từ ngày 1 Tháng Bảy.”
Ông Tô Lâm, tổng bí thư CSVN, tại cuộc họp với giới chức phường Xuân Hòa (thuộc Quận 3 cũ) ở Sài Gòn. (Hình: Nguyễn Anh/Thanh Niên)
Ông này nói thêm rằng việc sáp nhập tỉnh, thành “có mục tiêu lớn nhất là vì sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước, thành phố và chăm lo tốt hơn đời sống nhân dân.”
Không rõ vì sao người đứng đầu đảng CSVN phải nói thay tâm trạng “hào hứng” của người dân để tuyên truyền về chủ trương sáp nhập tỉnh, thành.
Trong khi đó, từ nhiều tuần qua, các báo ở Việt Nam chỉ đưa tin tích cực về sự việc được cho là xáo trộn đến cuộc sống của người dân, cũng như hàng chục ngàn công chức tại các tỉnh, thành.
Báo VNExpress hôm 27 Tháng Sáu dẫn trường hợp của vợ chồng ông Quốc Bảo, công chức tỉnh Kon Tum (bị mất tên sau khi sáp nhập với Quảng Ngãi) phải lao đao đi thuê nhà.
Theo quy định, chỉ công chức từ cấp phó giám đốc sở trở lên ở Kon Tum mới được sắp xếp cho ở nhà công vụ tại thành phố Quảng Ngãi.
Trường hợp ông Bảo cùng với 1,100 công chức khác của tỉnh Kon Tum phải tự xoay xở thuê nhà với mức hỗ trợ 2 triệu đồng ($76.6) mỗi tháng trong hai năm đầu.
Do hai tỉnh Kon Tum và Quảng Ngãi nằm cách nhau 200 cây số, đường đèo dốc quanh co, ông Bảo không thể tính đến chuyện sáng đi chiều về trong ngày.
Tình huống tương tự diễn ra ở nhiều địa phương khác.
Khoảng 1,300 công chức tỉnh Quảng Trị phải chuyển ra làm việc tại trung tâm hành chính ở thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình, sau khi hai tỉnh này sáp nhập với nhau. Trung tâm hành chính của hai tỉnh này cách nhau khoảng 100 cây số.
Để phục vụ công chức, từ ngày 1 Tháng Bảy, ngành đường sắt cho chạy tuyến xe lửa giữa ga Đồng Hới (Quảng Bình) và ga Đông Hà (Quảng Trị), giảm giá cho khách mua vé khứ hồi đi về trong này.
Trụ sở quận 1 cũ ở Sài Gòn được gắn bảng tên phường Sài Gòn. (Hình: Thanh Niên)
Tuy vậy, công chức có nhà ở Quảng Trị muốn đi Đồng Hới thì phải chuyển tiếp ba chặng. Đầu tiên đi xe gắn máy hoặc xe buýt tới ga Đông Hà, sau đó lên xe lửa đi hai tiếng tới ga Đồng Hới và phải đi tiếp gần 4 cây số mới tới nơi làm việc.
Ước lượng tổng số giờ di chuyển là bốn giờ rưỡi mỗi ngày, bằng nửa thời gian làm việc hành chính, với chi phí đi lại mất ít nhất 4 triệu đồng ($153) mỗi tháng.
“Lương tôi 10 triệu đồng ($383) mỗi tháng, chi phí đi xe lửa chiếm một nửa, nếu đi tự túc bằng xe gắn máy thì vừa nguy hiểm, vừa tốn kém nếu đi về trong ngày. Vì thế tôi quyết định sáng Thứ Hai ra Đồng Hới làm, ở nhà công vụ và chiều Thứ Sáu về nhà, chấp nhận xa vợ con,” một công chức ẩn danh của Sở Nội Vụ Quảng Trị cho biết. (N.H.K) [kn]
Trong nhiều năm qua, chế độ Cộng Sản Việt Nam vẫn thường xuyên tuyên truyền rằng cộng đồng người Việt ở nước ngoài là “một bộ phận không thể tách rời của dân tộc,” là “khúc ruột nghìn dặm,” kêu gọi họ quay về cội nguồn, đóng góp xây dựng đất nước.
Ông Michael Nguyễn, người Mỹ gốc Việt bị kết án 12 năm tù ở Sài Gòn ngày 24 Tháng Sáu, 2019 vì bị vu cho tội “âm mưu lật đổ” chế độ độc tài đảng trị tại Việt Nam.(Hình: VNA/AFP/Getty Images)
Thế nhưng, khi nhìn vào hệ thống luật pháp và chính sách hiện hành, đặc biệt là qua hai đạo luật vừa sửa đổi gần đây – Luật Đất Đai năm 2024 và Luật Quốc Tịch mới đây – Tháng Sáu, 2025, có thể thấy rõ sự phân biệt đối xử một cách hiển nhiên giữa người Việt trong nước và người Việt định cư ở nước ngoài.
Sự phân biệt này không chỉ giới hạn về mặt pháp lý, mà còn phản ánh một định kiến chính trị sâu sắc và nguy hiểm rằng: Chỉ người Việt “ngoan ngoãn,” “thuần phục,” “có lợi cho đảng Cộng Sản” mới được xem là “đồng bào.”
Luật Đất Đai: Quyền sở hữu, sử dụng nhà đất bị định kiến chính trị kiểm soát
Trong Luật Đất Đai sửa đổi vào Tháng Giêng, 2024, quy định về quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất của người Việt Nam định cư ở nước ngoài đã được điều chỉnh theo hướng ràng buộc với điều kiện nhập cảnh vào Việt Nam. Cụ thể, để được sở hữu nhà đất, người Việt ở nước ngoài phải có giấy tờ chứng minh là người gốc Việt và phải được phép nhập cảnh vào Việt Nam.
Thoạt nhìn, điều kiện này có vẻ hợp lý. Tuy nhiên, khi đặt trong bối cảnh chính trị cụ thể, nó trở thành một cơ chế loại trừ mang tính chọn lọc chính trị rõ ràng. Bởi lẽ, việc nhập cảnh vào Việt Nam không phải là một quyền tự nhiên của công dân gốc Việt, mà phụ thuộc hoàn toàn vào sự chấp thuận của các cơ quan an ninh, Bộ Ngoại giao, hay thậm chí là ý chí chính trị từ thượng tầng.
Theo đó, mặc nhiên những người bất đồng chính kiến, từng lên tiếng phản biện chính quyền, những nhà hoạt động dân chủ, các cựu tù nhân chính trị đã định cư ở nước ngoài – dù họ chưa từng bị tước quốc tịch Việt Nam, gần như không có khả năng được nhập cảnh trở lại. Kéo theo đó, họ cũng mất luôn quyền sở hữu hợp pháp tài sản trên quê hương mình.
Việc gắn điều kiện nhập cảnh với quyền sở hữu tài sản cho thấy một điều nguy hiểm: Quyền dân sự cơ bản đang bị chế độ Cộng Sản biến thành công cụ trừng phạt chính trị. Điều đó không còn là luật pháp phục vụ công dân, mà là công cụ để kiểm soát lòng trung thành chính trị với chế độ.
Luật Quốc Tịch: Quyền tham gia chính trị bị độc quyền hóa
Luật Quốc Tịch sửa đổi vào Tháng Sáu, 2025, đặc biệt là Điều 5, tiếp tục thể hiện sự phân biệt nghiêm trọng giữa người Việt trong nước và người Việt định cư ở nước ngoài, thông qua các điều kiện mang tính loại trừ chính trị đối với những ai muốn tham gia vào bộ máy công quyền.
Theo quy định mới, các vị trí lãnh đạo trong cơ quan đảng, nhà nước, tổ chức chính trị-xã hội, cũng như trong lực lượng vũ trang và tổ chức cơ yếu (các khái niệm ghi trong luật quốc tịch sửa đổi), chỉ được dành cho những người có duy nhất quốc tịch Việt Nam và thường trú tại Việt Nam. Ngay cả công chức và viên chức cũng phải đáp ứng điều kiện này, trừ khi có lợi cho Nhà nước và không phương hại đến lợi ích quốc gia – một điều kiện mơ hồ và mang tính cảm tính cao.
Điều này có nghĩa gì nếu không phải là sự loại trừ toàn bộ người Việt có quốc tịch thứ hai – bao gồm tuyệt đại đa số kiều bào tại Hoa Kỳ, Úc, Canada, Châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan… Họ, dù có tài năng, kinh nghiệm, quan hệ quốc tế, tâm huyết với quê hương đến đâu, cũng không đủ tiêu chuẩn “chính trị” để tham gia vào hệ thống chính trị lẫn hệ thống công quyền của quốc gia mà mình được sinh thành, là công dân?!
Không dừng lại ở đó, điều kiện “thường trú tại Việt Nam” gần như khép lại cánh cửa quay về đóng góp của người Việt hải ngoại, vốn có cuộc sống định cư ổn định ở nước ngoài. Việc lựa chọn giữa “trở về sống hẳn” hoặc “không được tham gia gì cả” là một tối hậu thư phi lý đối với kiều bào, đặt họ vào lựa chọn duy nhất là thế đứng bên lề.
Tham chiếu chính sách của các quốc gia văn minh
Để thấy rõ tính phân biệt đối xử này, hãy nhìn sang các quốc gia khác – nơi mà chính phủ hiểu rõ vai trò của kiều bào như một lực lượng quan trọng cho sự phát triển đất nước.
• Hoa Kỳ: Người Mỹ gốc Việt, gốc Hoa, gốc Ấn… vẫn có thể giữ quốc tịch gốc mà không bị cấm cản trong việc tham gia chính trị, thậm chí được bầu làm dân biểu, thị trưởng, nghị sĩ.
• Pháp, Anh: Không có bất kỳ điều kiện chính trị nào ngăn cản công dân gốc nước ngoài tham gia các cơ quan công quyền khi họ đủ tiêu chuẩn chuyên môn và đạo đức.
• Nhật Bản, Hàn Quốc: Luôn có chính sách thu hút nhân tài người Nhật, người Hàn ở nước ngoài quay về phục vụ chính phủ, với nhiều ưu đãi về cư trú, thuế, và cơ hội thăng tiến.
• Đài Loan, Singapore: Tích cực tạo điều kiện để người gốc Hoa hải ngoại về đầu tư, nắm giữ vai trò lãnh đạo trong doanh nghiệp nhà nước và chính quyền địa phương.
Trong tất cả các quốc gia này, quốc tịch không phải là cái cớ để cản trở người dân tham gia xây dựng đất nước, mà là công cụ để mở rộng sức mạnh mềm, thu hút chất xám và tài nguyên toàn cầu. Họ không bắt kiều bào phải chứng minh lòng trung thành chính trị một cách hình thức, mà tạo điều kiện để lòng trung thành đó được chuyển hóa thành hành động cụ thể, hữu ích cho quốc gia.
Chính sách của chế độ Cộng Sản Việt Nam – Sự loại trừ có chủ đích
Trái lại, chính sách của chế độ Cộng Sản Việt Nam, thông qua hai đạo luật kể trên đã thể hiện ý đồ không gì rõ hơn được nữa, là thủ đoạn chọn lọc người Việt với tiêu chuẩn có thể kiểm soát được để “cho” hưởng quyền lợi. Ai nằm ngoài tiêu chuẩn đó – cho dù chỉ vì mang hai quốc tịch, hay vì không được “ưu ái nhập cảnh”, thì đều bị gạt ra ngoài lề chính trị.
Thậm chí, những người có năng lực, tâm huyết, từng đóng góp nhiều tiền bạc và uy tín cho hình ảnh quốc gia, nếu rơi vào danh sách “bất đồng chính kiến,” thì sẽ không chỉ không được khuyến khích đóng góp, mà còn bị coi là mối đe dọa tiềm ẩn, họ không chỉ bị khước từ quyền trở về quê hương, mà còn bị tước đoạt cả quyền sở hữu tài sản và quyền tham gia vào tiến trình chính trị trong nước.
Điều này khiến tuyên bố “người Việt ở nước ngoài là một phần máu thịt của dân tộc” trở nên trống rỗng, nếu không muốn nói là đạo đức giả. Họ không phải là “khúc ruột” được giữ gìn, mà là “khúc dồi” – chỉ có giá trị khi cần vắt chất xám, tiền bạc, kiều hối, và bị loại bỏ không thương tiếc nếu có dấu hiệu “không phục tùng.”
Ngày 24 Tháng Sáu, 2025, Quốc Hội CSVN biểu quyết thông qua luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quốc Tịch Việt Nam. (Hình: chinhphu.vn)
Gần đây nhất, vào thời điểm kỷ niệm ngày chấm dứt cuộc chiến cách nay 50 năm, ông Tô Lâm, tổng bí thư đảng Cộng Sản đưa ra bài viết với tựa đề “Nước Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam là một.” Rốt cuộc, đây chỉ là lời lẽ mị dân đầy xảo trá. Vì lẽ, luật pháp mà ông ấy chủ trương đang thể hiện đến hai Việt Nam. Một Việt Nam trong nước và một Việt Nam khác ở hải ngoại.
Một tương lai chia rẽ hay hòa hợp?
Việt Nam đang ở vào thời kỳ đầy thách thức: Cần nguồn lực để phát triển kinh tế, hội nhập quốc tế, chống chọi với các khủng hoảng địa chính trị. Trong bối cảnh đó, nguồn lực người Việt ở nước ngoài là tài sản vô giá. Nhưng nếu tiếp tục giữ quan điểm loại trừ, nghi ngờ, kiểm soát chính trị hóa như hiện nay, thì nhà nước không chỉ đánh mất lòng tin của hàng triệu người con xa xứ, mà còn tự mình làm nghèo đi chính quốc gia.
“Khúc ruột nghìn dặm” chỉ có giá trị khi thực tâm xem đồng bào ở hải ngoại là một phần thân thể không thể tách rời, phải được chăm sóc, đối xử bình đẳng và trân trọng. Còn nếu chỉ xem như là “khúc dồi nghìn dặm” để nhâm nhi cùng rượu Mao Đài trong những bữa tiệc phân chia chức vụ, lợi ích trên đầu nhân dân thì hãy thôi hô khẩu hiệu. Vì nhân dân đã quá hiểu bản chất chế độ này.
Dân tộc không thể thăng tiến bằng sự phân biệt đối xử và đất nước không thể phát triển bằng sự loại trừ.
NGHỆ AN, Việt Nam (NV) – Bị can Phan Đình Thịnh và vợ, Lê Thị Trà, quê huyện Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An, bị bắt, khởi tố với cáo buộc quản lý đường dây lừa đảo trực tuyến với 100 đồng phạm, hoạt động tại Miến Điện, Philippines và ngay tại Việt Nam.
Báo VNExpress hôm 29 Tháng Sáu dẫn hồ sơ của Công An Nghệ An, cho hay, vợ chồng bị can Thịnh hướng dẫn nhân viên dùng chiêu “người Việt lừa người Việt,” lập danh khoản mạng xã hội để làm quen và dụ dỗ những người nhẹ dạ ở Việt Nam tham gia “đầu tư” hoặc “làm nhiệm vụ” trên các sàn thương mại điện tử giả Shopee và Lazada.
Bị can Phan Đình Thịnh và vợ, Lê Thị Trà, lúc bị bắt. (Hình: Hòa Vang/VNExpress)
Đường dây này nhắm vào giới phụ nữ đơn thân hoặc đàn ông trung niên. Khi sập bẫy, các nạn nhân thoạt đầu được cho nhận cả vốn lẫn lãi hàng chục triệu đồng (hàng ngàn đô la).
Từ lần thứ tư, các nghi can yêu cầu nạn nhân nạp thêm tiền với lời hứa hẹn “sinh lời cao hơn,” rồi tạo “lỗi hệ thống,” buộc họ nộp thêm tiền. Đến khi nạn nhân cạn tiền thì lập tức bị các nghi can chặn liên lạc.
Khi bị bắt, vợ chồng bị can Thịnh khai, ngoài lương hằng tháng, tùy vào vị trí mà quản lý, nhân viên được hưởng thêm một khoản “hoa hồng” từ số tiền lừa đảo.
Hàng chục nghi can bị bắt lúc vừa nhập cảnh Việt Nam. (Hình: Hòa Vang/VNExpress)
Theo thỏa thuận, nếu một tổ lừa được 1 tỷ đồng ($38,321) thì tổ trưởng nhận 7% “hoa hồng,” còn nhân viên từ 3-7%, phần còn lại được dành làm “chi phí hoạt động.”
Vợ chồng bị can Thịnh bị bắt khi cả hai vừa về quê Nghệ An được vài tuần. Một số người thân của họ bất ngờ vì lâu nay tưởng con mình khấm khá vì đi làm “việc nhẹ lương cao” ở ngoại quốc.
Một nhánh khác của đường dây lừa đảo nêu trên là những người trở về từ Miến Điện và Philippines. Các nghi can dựng lại mô hình cũ, tập hợp thành nhóm năm, bảy người, mua hoặc thuê nhà ở các vùng hẻo lánh làm nơi hoạt động.
Biệt thự xây bằng tiền lừa đảo của một nghi can quê Bắc Ninh. (Hình: Hòa Vang/VNExpress)
Các nghi can sống khép kín, khóa trái cửa cả ngày để gọi điện lừa đảo. Phạm vi hoạt động của nhóm nghi can ở khắp các tỉnh, thành, mỗi ngày thực hiện trót lọt hàng chục phi vụ lừa đảo.
Công An Nghệ An cáo buộc, các nghi can trong đường dây làm giàu nhanh chóng. Một nghi can trong số này quê Bắc Ninh, về Việt Nam chưa đầy nửa năm đã xây được căn biệt thự hai tầng trên mảnh đất rộng hàng ngàn mét vuông, sắm sửa nội thất đắt đỏ và xe hơi hàng tỷ đồng (hàng chục ngàn đô la).
Kết quả điều tra sơ bộ cũng cho hay, hai trường hợp nạn nhân bị nhóm nghi can lừa nhiều tiền nhất là hai người đàn ông trung niên ở Nghệ An và Sài Gòn, bị chiếm đoạt lần lượt 15 và 42 tỷ đồng ($459,858 và $1.6 triệu) chỉ trong hai ngày. (N.H.K) [kn]
QUẬN CAM, California (NV) – Cuộc chạy đua về bình điện thể rắn cho EV đang thu hút sự chú ý của những người yêu thích xe điện. Ngày càng có thêm những công ty sắp sửa cho ra đời bình điện thế hệ mới với phạm vi di chuyển sau một lần sạc ngày càng cao, tạo thêm lợi thế cho việc ứng dụng rộng rãi xe điện.
Theo trang mạng xe điện electrek.co, nhà khổng lồ công nghệ Trung Quốc Huawei vừa nộp đơn xin cấp bản quyền cho một bằng sáng chế mới, là một loại bình thể rắn dựa trên sulfide. Loại bình mới này được cho là sẽ giúp cho EV có phạm vi di chuyển lên tới 1,800 dặm, và có khả năng sạc rất nhanh chỉ trong năm phút.
Cuộc chạy đua bình điện thể rắn đang thu hút sự chú ý của người yêu thích xe điện. (Hình minh họa của nhà sản xuất Stellantis)
Nhưng liệu điều này có thực sự khả thi không? Để so sánh, chiếc xe điện có phạm vi hoạt động xa nhất hiện tại là 2025 Lucid Air Grand Touring, được đánh giá có phạm vi di chuyển WLTP (Worldwide Harmonized Light Vehicles Test Procedure) lên tới 521 dặm.Theo thang đánh giá của EPA, xe điện Lucid có phạm vi lái xe lên tới 512 dặm; tính năng sạc nhanh thêm 200 dặm trong 12 phút. Điều đó có nghĩa là bình điện mới của Huawei nếu có thật sẽ cho phạm vi di chuyển gấp ba lần, với thời gian sạc ngắn hơn một nửa.
Theo các chuyên gia Hàn Quốc, những tuyên bố này có vẻ quá tốt để trở thành sự thật. Yang Min-ho, giáo sư kỹ thuật năng lượng tại Đại học Dankook, cho rằng ngay cả những loại bình lithium-ion tiên tiến nhất, thường có dung lượng cao hơn so với các bình điện thể rắn nguyên mẫu, cũng không đạt được phạm vi đó. Hiệu suất như vậy có thể khả thi trong điều kiện phòng thí nghiệm. Nhưng các yếu tố thực tế như mất năng lượng và quản lý nhiệt khiến việc sản xuất hàng loạt trở nên rất khó khăn.
Bằng sáng chế này mô tả một phương pháp mới, pha chất điện phân sulfide với nitrogen để cải thiện độ ổn định. Theo một nhà nghiên cứu của một nhà sản xuất bình lớn của Hàn Quốc, phương pháp pha trộn nitrogen là một kỹ thuật tiêu chuẩn với khả năng mở rộng hạn chế. Mặc dù có thể giúp tăng độ ổn định, nhưng phương pháp này thường được thực hiện trong điều kiện chân không và với độ chính xác cao, nếu mở rộng quy mô sản xuất thương mại sẽ phải chịu chi phí lớn và cần nhiều thời gian . Họ mô tả phương pháp này giống như cố gắng rắc hạt tiêu lên bánh sandwich bằng một cái nhíp!
Mặc dù nghe có vẻ hứa hẹn, nhưng bằng sáng chế của Huawei cần có thêm xác thực của bên thứ ba, hoặc dữ liệu để cho thấy nó đã sẵn sàng cho qui mô sản xuất. Đó là bản chất của bằng sáng chế.
Các công ty sản xuất bình điện lớn của Hàn Quốc như LG Energy, Samsung SDI, SK On không quá lo lắng về tin “động trời” này. Họ cho biết vẫn theo dõi chặt chẽ các diễn biến ở Trung Quốc, nhưng có vẻ như phát minh này vẫn còn xa thực tế.
Samsung SDI hiện đã gửi mẫu bình thể rắn cho khách hàng, và đặt mục tiêu bắt đầu sản xuất hàng loạt vào năm 2027. Trong khi đó, LG Energy và SK On đều có kế hoạch giới thiệu công nghệ bình thể rắn vào năm 2030.
Như vậy liệu bình thể rắn có khả năng cung cấp phạm vi lái xe như hứa hẹn không? Có thể, nhưng sẽ mất vài năm nữa mới có thể tung ra thị trường. Như ông Yang đã nói, “Khoa học về bình điện không tiến triển theo kiểu nhảy vọt. Nó tiến triển theo từng bước, và những bước tiến đó mất nhiều năm để mở rộng quy mô”. (HD)
Musk gọi dự luật “to, đẹp” của Trump là “tự sát chính trị”. Đã vượt cửa ải đầu tại Thượng Viện.
Tỷ phú Elon Musk hôm 28/6 đã lên tiếng chỉ trích dữ dội phiên bản mới nhất của dự luật thuế “Big Beautiful Bill” là “hoàn toàn điên rồ, mang tính phá hoại, tự sát chính trị”, trước thềm cuộc bỏ phiếu tại Thượng Viện. Sau đó, vào tối cùng ngày, dự luật đã vượt qua cửa ải đầu tiên tại Thượng Viện một cách sít sao 51–49 để mở ra phiên tranh luận và bỏ phiếu tại Thượng Viện vào hôm 29/6.
QUẬN CAM, California (NV) – Nhiều người Mỹ từng đến đại lý để mua một chiếc xe mới than phiền rằng thời gian mua bán một chiếc xe là quá lâu. Người mua thường đổ lỗi cho nhân viên bán hàng được huấn luyện để bán xe sao cho lời nhiều nhất.
Trên trang mạng xe hơi motortrend.com có đăng ý kiến của một cựu nhân viên bán hàng của xe Volkswagen, giải thích lý do qui trình bán xe tương đối lâu, cùng những khó khăn của một người bán hàng. Ông kể lại kinh nghiệm một lần bán xe cho một cặp vợ chồng đến đại lý để mua một chiếc Passat mới. Ban đầu họ chọn một chiếc màu xanh đậm và lái thử. Sau đó, người vợ thấy thích một chiếc màu xám và cũng muốn lái chiếc đó. Rồi hai bên vào văn phòng đàm phán giá cả. Sau khoảng nửa giờ, hai bên đồng ý về giá cả, và người chồng chuẩn bị ký vào thỏa thuận.
Mua xe tại đại lý cần có một khoảng thời gian hợp lý (Hình minh họa: HD/Người Việt)
Bỗng dưng, người vợ thấy một chiếc xe màu đỏ sẫm ngoài bãi xe, và hỏi: “Anh có phiền nếu tôi lái thử chiếc đó không?” Lúc đó, người bán dù không muốn nhưng biết rằng nếu người vợ không hài lòng sẽ không có thỏa thuận, nên đã đồng ý. Lái thử xong, hai bên đàm phán lại với chiếc xe đỏ. Đúng lúc người chồng sắp ký, người vợ lại đổi ý! Cuối cùng, cặp vợ chồng đồng ý mua chiếc xe màu xanh ban đầu. Ngay sau khi ký giấy tờ, người chồng nhìn đồng hồ và hỏi qui trình giao xe còn bao lâu nữa, vì họ thực sự cần phải quay lại nhà.
Người mua ít khi nào nhận ra là minh cũng góp phần kéo dài thời gian mua xe, mà chỉ nghĩ rằng nhân viên bán hàng đang làm mất thời gian của họ. Trên thực tế, trung bình phải mất khoảng ba đến năm giờ để mua một chiếc xe tại đại lý, có khi là nửa ngày. Có một số lý do như sau:
⦁ Nhân viên bán hàng:
Nhân viên bán hàng là người dẫn dắt toàn bộ qui trình mua xe. Họ được huấn luyện về đặc điểm của xe, hướng dẫn khách hàng chọn xe, thương lượng giá cả, hoàn thành thủ tục giấy tờ và giao xe. Họ muốn thực hiện công việc mà khách hàng không cảm thấy bị áp lực, diễn ra trong khoảng thời gian hợp lý.
Nhưng nhân viên bán hàng cũng là con người, đôi khi mắc lỗi. Thí dụ, khách hàng nói rằng có ngân sách là $400/tháng, nhưng người bán lại cho họ xem một chiếc xe trị giá $40,000, tương đương $800/tháng. Hoàn toàn lãng phí thời gian.
Việc thu thập thông tin chính xác cũng quan trọng. Ví dụ như nếu nhập sai mã bưu chính của khách hàng, thuế được tính không chính xác, khoản thanh toán có thể tăng thêm vài đô la mỗi tháng. Tệ hơn nữa, nếu nhân viên bán hàng nhập sai VIN, điều này có thể dẫn đến việc phải làm lại tất cả các thủ tục giấy tờ, khiến khách hàng tức giận!
Thêm một điểm có thể làm chậm tiến trình bán hàng: giám đốc bán hàng. Khi một đại lý bận rộn, các giám đốc bán hàng có thể bị quá tải với khối lượng công việc khổng lồ.
⦁ Phòng Tài chính:
Ngay sau khi thỏa thuận được giá, nhân viên bán hàng phải thu thập rất nhiều giấy tờ: giấy phép lái xe, bằng chứng bảo hiểm, giấy tờ sở hữu xe… Khách hàng cần điền vào đơn xin tín dụng, sau đó chờ đợi để được chấp nhận vay. Phòng tài chính là nơi chuẩn bị và ký kết tất cả các giấy tờ cuối cùng: thoả thuận khoản nợ vay, đăng ký xe ở đúng quận, thanh toán thuế bán hàng, cấp biển số xe… Họ cũng cố gắng bán thêm một số dịch vụ như điều kiện bảo hành mở rộng…
Những công việc của phòng tài chính là khổng lồ và tất cả phải hoàn hảo, vì vậy tốn thời gian. Trái ngược với những tin đồn, các đại lý không bắt người mua chờ đợi như một “chiến thuật” cố ý làm mệt mỏi. Bởi vì họ cũng muốn bán càng nhanh càng tốt, để có thể bán được nhiều xe hơn. Khách hàng chờ đợi càng lâu càng dễ đổi ý, người bán không muốn điều này.
⦁ Giao hàng:
Ngày nay, mọi nhà sản xuất đều có quy trình giao hàng dài được thiết kế mà đại lý phải tuân thủ.Thí dụ một đại lý có thể phải thực hiện một danh sách kiểm tra gồm chín module, mỗi module bao gồm 15 tính năng khác nhau của xe. Sau đó, người bán còn phải đăng ký dịch vụ vệ tinh, công cụ đặt hàng phụ kiện online, đặt lịch hẹn dịch vụ bảo trì đầu tiên…
Nói tóm lại, nếu người mua không thích qui trình bán hàng kéo dài, thì nhân viên bán hàng cũng vậy. Mua xe tại đại lý cần có một khoảng thời gian hợp lý. Việc rút ngắn cần nỗ lực từ cả người bán và người mua. (HD)
ORANGE COUNTY, California (NV) – Ai ai trong chúng ta đều muốn những điều tốt nhất cho những chậu cây yêu quý trong nhà. Và nếu việc đặt vài viên đá ở đáy chậu có thể giúp cây phát triển mạnh hơn, bất kỳ người trồng cây nào cũng sẽ sẵn sàng làm điều đó, phải không?
Tuy nhiên, theo tạp chí The Spruce, trái ngược với niềm tin phổ biến, việc để đá ở đáy chậu thực ra lại làm rễ cây dễ bị thối hơn là giúp phòng tránh bị thối rữa. Dưới đây, ba chuyên gia làm vườn sẽ giải thích vì sao lại như vậy và thay vào đó nên làm gì.
Cách tốt nhất để phòng tránh thối rễ là sử dụng chậu có lỗ thoát nước. (Hình minh họa: Gary Barnes/Pexels.com)
Có nên đặt đá ở đáy chậu cây không?
Việc bỏ đá vào đáy chậu là một chủ đề gây tranh cãi trong giới yêu cây cảnh. Lý thuyết đằng sau “huyền thoại” này cho rằng việc thêm đá ở đáy chậu sẽ giúp tránh tình trạng thối rễ và làm giảm tác động tiêu cực từ việc tưới nước quá nhiều.
Tuy nhiên, Laura Janney, chuyên gia làm vườn và là người sáng lập The Inspired Garden, giải thích rằng đá ở đáy chậu thực chất gây hại nhiều hơn là có lợi cho rễ cây.
“Điều cuối cùng muốn làm đó là đặt bất kỳ loại đá hoặc sỏi nào dưới đáy chậu,” cô nói. “Thay vì giúp thoát nước, một lớp đá — hay bất kỳ vật liệu nào không thấm nước — sẽ tạo ra một vùng bão hòa và khu vực này sẽ từ từ lan lên phía trên của chậu cây.”
Nói cách khác, mỗi lần bạn tưới nước, lớp đá ở dưới cùng làm cho mực nước trong chậu dâng lên, khiến cho rễ cây bị ngâm trong đất luôn ẩm ướt — và từ đó gây thối rễ.
Ruth Carll, lãnh đạo chương trình làm vườn tại nhà của Rutgers University, bổ sung:
“Dù có đá hay không, nếu nước đọng lại ở đáy chậu thì cây vẫn gặp nguy cơ thối rễ.”
“Vấn đề không nằm ở giá thể, đất hay đá – mà chính là do nước đọng lại.”
Bà cũng lưu ý rằng muối khoáng có thể tích tụ trong nước đọng, tạo môi trường độc hại cho rễ cây. Đây cũng là lý do hãy nên đổ bỏ phần nước đọng lại trong đĩa lót chậu cây sau mỗi lần tưới.
Khi nào bạn nên dùng đá?
Trường hợp duy nhất để đặt đá ở đáy chậu là dùng một viên đá để che lỗ thoát nước, giúp đất không trôi ra ngoài khi tưới. Chỉ nên dùng một viên đá cho mỗi lỗ thoát nước.
Hãy chọn chậu có lỗ thoát nước
Cách tốt nhất để phòng tránh thối rễ là sử dụng chậu có lỗ thoát nước. Lỗ này cho phép lượng nước dư thừa thoát ra ngoài, giúp rễ cây không bị úng.
Tuy nhiên, chúng tôi hiểu rằng đôi khi bạn tìm được một chậu rất đẹp nhưng lại không có lỗ thoát nước, và bạn vẫn muốn trồng cây vào đó. Trong trường hợp này, bạn có thể áp dụng các giải pháp sau:
Giải pháp thay thế việc dùng đá
Khoan lỗ thoát nước
Thay vì bỏ đá vào chậu không có lỗ, bạn có thể tự khoan lỗ. Việc này khá dễ nếu chậu làm bằng nhựa hoặc gỗ, vì bạn chỉ cần mũi khoan thông thường.
Nếu chậu là kim loại, bạn cần dùng mũi khoan cobalt.
Đối với chậu gốm hoặc sứ, khoan lỗ sẽ phức tạp hơn. Chúng tôi khuyên bạn nên khoan một lỗ lớn ở giữa thay vì nhiều lỗ nhỏ để tránh làm nứt chậu.
Dùng hai chậu
Một cách phổ biến để sử dụng chậu trang trí không có lỗ thoát nước là phương pháp hai chậu:
Trồng cây vào một chậu nhỏ hơn có lỗ thoát nước.
Sau đó, đặt cả chậu nhỏ vào bên trong chậu trang trí.
Lưu ý: Mỗi lần tưới nước, bạn cần lấy chậu nhỏ ra ngoài, để nước chảy hết rồi mới đặt lại vào chậu lớn.
Tóm lại, bạn không nên đặt đá ở đáy chậu cây. Nếu chậu không có lỗ thoát nước, bạn có thể khoan một lỗ, hay dùng phương pháp hai chậu, hoặc cho thêm một lớp than hoạt tính ở đáy chậu để hỗ trợ khử độc và hút ẩm. (Ng.Tr) [kn]
Long lanh ngày hạ sáng hồng
Trời xanh, nắng ngọt mây bồng bềnh trôi
Nắng phô sắc biếc mây trời
Cho ta mắc cạn lưng trời… tương tư
Nhà em lạc giữa ưu tư
Ngày xanh dẫn dụ thực hư cõi thiền
Dịu dàng một đóa Hồng Liên
Giữa xanh trong, thấy an yên cõi lòng!
Cuộc đời như một dòng sông
Đục trong, ghềnh thác, sâu nông mặc lòng
Cuộc đời sắc sắc không không
“Chơn không diệu hữu” nhẹ lòng thảnh thơi!
LTS: Nhằm mục đích tạo thêm tình thân ái giữa bạn đọc và tòa soạn, nhật báo Người Việt trân trọng kính mời quý bạn đọc, thân hữu tham gia “Vườn Thơ Người Việt” Bài vở xin gửi về địa chỉ email: [email protected], hoặc “Vườn Thơ Người Việt” 14771 Moran Street, Westminster, CA 92683 (Vì trang báo có giới hạn, toà soạn được quyền quyết định đăng bài cho phù hợp)
ORANGE COUNTY, California (NV) – Những đề nghị cắt giảm Medicaid (Medi-Cal ở California) cùng với sự thay đổi nhanh chóng về dân số sẽ khiến cuộc sống của hàng chục ngàn người cao tuổi và gia đình họ tại địa phương trở nên khó khăn hơn, dẫn đến khủng hoảng chăm sóc người cao niên ở Nam California, theo nhật báo The Orange County Register hôm 20 Tháng Sáu.
Dự báo dân số mới nhất của Bộ Tài Chính California cho tiểu bang và các quận hạt trong 10 năm khiến nhiều chuyên gia làm việc với người cao tuổi hoặc vận động cho họ tại Nam California phải lo lắng.
Dịch vụ chăm sóc người cao niên sẽ bị ảnh hưởng nặng nề nếu bị cắt Medi-Cal. (Hình minh họa: Anthony Wallace/AFP via Getty Images)
Trong thập niên tới, số người từ 85 tuổi trở lên (siêu cao niên) sinh sống tại các quận hạt như Los Angeles, Orange, Riverside, và San Bernardino sẽ tăng hơn 72%. Trung bình mỗi năm, số người thuộc nhóm 85 tuổi trở lên tại bốn quận hạt này sẽ tăng gần 24,000 người.
Đến năm 2035, nhóm dân số này ở bốn quận hạt dự đoán sẽ lên tới 565,493 người, một con số cao hơn tổng dân số hiện tại (mọi lứa tuổi) của thành phố Long Beach và thành phố West Covina cộng lại.
Theo các nhà vận động cho người cao niên, cách chúng ta ứng phó với những thách thức gia tăng dân số này có thể đẩy Nam California vào một cuộc khủng hoảng chăm sóc người cao niên toàn diện.
Khoảng 1/3 người trong nhóm “siêu cao niên” sẽ mắc bệnh Alzheimer hoặc một dạng sa sút trí tuệ khác. Hiện nay, không có đủ trung tâm chăm sóc trí nhớ hay chuyên gia y tế để hỗ trợ người bị Alzheimer, và không ai kỳ vọng các dịch vụ liên quan đến sa sút trí tuệ sẽ kịp bắt nhịp với nhu cầu tăng mạnh sắp tới.
Khoảng một nửa số người trên 85 tuổi sẽ cần trợ giúp hàng ngày để duy trì sức khỏe và phẩm giá, từ viện dưỡng lão, trung tâm hỗ trợ sinh hoạt, hoặc chăm sóc tại nhà từ nhân viên chuyên nghiệp hay người thân trong gia đình.
Hiện nay, một số trung tâm dưỡng lão và hỗ trợ sinh hoạt có giá phải chăng có danh sách chờ. Nhưng các yếu tố kinh tế mới như nhu cầu tăng cao và nguồn ngân sách chính phủ hạn chế cho thấy các danh sách chờ này sẽ ngày càng dài thêm.
Và điều đáng lo ngại là khoảng 1/3 nhóm “siêu cao niên” này sẽ không có đủ thu nhập hoặc bảo hiểm tư để chi trả cho phần lớn hoặc toàn bộ chi phí chăm sóc dài hạn.
Dù tỉ lệ nghèo của người già tại bốn quận hạt Nam California chỉ cao hơn một chút so với mức chung của mọi lứa tuổi, nhưng một chỉ số khác đo lường tình trạng khó khăn tài chính, cụ thể là liệu thu nhập gia đình có đủ đáp ứng các “nhu cầu cơ bản” như thực phẩm, y tế, và nhà ở tại từng cộng đồng, cho thấy nhiều người cao niên tại địa phương đang sống trong cảnh túng thiếu.
Một báo cáo năm 2023 của tổ chức vận động Justice in Aging cho biết tỉ lệ nghèo “theo nhu cầu cơ bản” của người già tại các quận hạt Los Angeles, Orange, Riverside, và San Bernardino dao động từ 28% đến 37%.
Tất cả điều này cho thấy hệ thống chăm sóc người cao tuổi, vốn đã là một vấn đề với hàng chục ngàn gia đình địa phương, sắp trở nên khó khăn hơn.
“Chúng ta hoàn toàn chưa sẵn sàng,” ông Jim McAleer, giám đốc của Alzheimer’s Orange County, một tổ chức bất vụ lợi hỗ trợ bệnh nhân Alzheimer và gia đình họ, cho biết.
“Không chỉ là số người già tăng lên, mà người trẻ lại đang bỏ đi,” ông nói thêm qua email. “Chúng ta đã thiếu bác sĩ chuyên khoa thần kinh và lão khoa nghiêm trọng. Và, tình hình sẽ còn tệ hơn.”
Tuổi tác rồi đến chính trị
Tuy nhiên, việc số người trên 85 tuổi gia tăng chỉ là một phần lý do khiến ông McAleer và các nhà vận động địa phương lo sợ rằng một cuộc sống về già có phẩm giá sẽ trở nên khó đạt được.
Họ cho rằng xu hướng chính trị hiện tại có thể làm căng thẳng thêm hệ thống chăm sóc người cao tuổi, vốn phụ thuộc nhiều vào lực lượng lao động nhập cư tại khu vực. Căng thẳng này có thể tạo nên một thế giới “kẻ có – người không” trong những năm cuối đời, trong đó, người già giàu có vẫn được chăm sóc tốt còn người khác thì chật vật xoay xở.
Một số mục truyền thống của việc chăm sóc người già đang bị đe dọa.
Giường tại viện dưỡng lão và trung tâm hỗ trợ sinh hoạt – vốn đã đắt đỏ – có thể sẽ nằm ngoài khả năng chi trả của rất nhiều người nếu Medicaid bị cắt giảm theo dự luật chi tiêu “to và đẹp” gần đây được Hạ Viện Hoa Kỳ thông qua và đang được Thượng Viện xem xét.
Chăm sóc sức khỏe tại nhà, một lựa chọn phổ biến hơn tại Nam California so với các nơi khác, cũng có thể trở nên quá đắt nếu ngân sách liên bang cạn kiệt.
Ngay cả lực lượng chăm sóc tại nhà có tay nghề thấp, đội ngũ nhập cư (hợp pháp và không hợp pháp) cung cấp dịch vụ với giá rẻ, cũng có thể trở nên đắt đỏ hoặc khó tìm khi việc thực thi luật nhập cư siết chặt hơn.
Ít nhất một số người già, bao gồm những người trước đây chưa bao giờ nằm trong diện nghèo, sẽ trở nên vô gia cư trong những năm tới, một xu hướng đang dần hiện rõ. Những người khác có thể sẽ phải phụ thuộc vào con cháu chăm sóc, điều này có thể khiến hàng ngàn người trung niên phải bỏ việc và khó dành dụm cho tuổi già của chính mình.
Ít nhất, các khoản cắt giảm đề nghị đang đe dọa đến sự tồn tại của các viện dưỡng lão có giá cả phải chăng, loại hình chăm sóc phụ thuộc nặng nề vào nguồn ngân sách liên bang.
“Việc loại bỏ các nguồn tài trợ chính từ Medi-Cal sẽ dẫn đến tình trạng thiếu nhân sự, giảm số lượng nhận bệnh và đóng cửa cơ sở,” ông Corey Engel, phát ngôn viên của Hiệp Hội Cơ Sở Y Tế California, cho biết.
“Vì Medi-Cal là nguồn chi trả chính cho dịch vụ chăm sóc dài hạn, đặc biệt là với người cao tuổi có thu nhập thấp, nên các khoản cắt giảm như vậy sẽ tạo gánh nặng tài chính cho một số cơ sở,” ông Engel cho biết.
Nhưng vượt lên cả những điều cực đoan và khía cạnh tài chính, các chuyên gia và nhà vận động cho rằng cuộc khủng hoảng chăm sóc người già có thể đẩy hàng chục ngàn người cao tuổi và gia đình họ, đến khủng hoảng tài chính và cảm xúc.
“Các nhóm vận động đã kêu gào suốt nhiều năm về chuyện này, nhưng hầu hết đều bị phớt lờ,” ông McAleer nói. “Chuyện này sẽ cướp đi sinh mạng và tiền bạc. Những người không có bảo hiểm sẽ bị buộc phải sử dụng hình thức chăm sóc y tế công tốn kém nhất.”
“Hoặc họ sẽ chết,” ông McAleer cảnh báo.
Xu hướng chính trị hiện tại có thể làm căng thẳng thêm hệ thống chăm sóc người cao tuổi vốn phụ thuộc nhiều vào lực lượng lao động nhập cư tại khu vực. (Hình minh họa: Trà Nhiên/Người Việt)
Kinh tế của chăm sóc người già
Không phải mọi đề nghị trong dự luật chi tiêu đều xấu với người cao tuổi hay góp phần vào cuộc khủng hoảng chăm sóc người già.
Thực tế, một số người ủng hộ cho rằng một đề nghị đang được xem xét, giảm hoặc loại bỏ thuế trên trợ cấp An Sinh Xã Hội, có thể giúp tăng thu nhập hằng tháng cho khoảng một nửa số người đang nhận khoản này. Với những người có thu nhập bổ sung, khoản giảm thuế có thể lên tới vài trăm đô mỗi tháng.
Tuy nhiên, các nhà phê bình cho rằng đây là chính sách kinh tế tồi tệ.
Trước hết, việc xóa bỏ thuế trên An Sinh Xã Hội sẽ khiến quỹ này cạn kiệt sớm hơn một năm, từ 2033 xuống 2032.
Thứ hai, những người thực sự cần hỗ trợ tài chính, những người sống chỉ dựa vào An Sinh Xã Hội, sẽ không được lợi gì vì họ vốn đã không phải đóng thuế liên bang.
Nhưng những vấn đề kinh tế khác liên quan đến dự luật chi tiêu như cắt giảm ngân sách y tế liên bang có thể sẽ ảnh hưởng lớn hơn.
Medi-Cal là một phần thiết yếu trong những ngành kinh tế lớn nhất Nam California: Y tế. Ước tính có khoảng 1.25 triệu cư dân tại bốn quận hạt làm việc trong lĩnh vực y tế, và hơn 110,000 người làm việc tại viện dưỡng lão hoặc trung tâm hỗ trợ sinh hoạt, theo báo cáo vào Tháng Tư của Trung Tâm Lao Động UC Berkeley.
Một báo cáo khác của Trung Tâm Lao Động dự báo rằng việc cắt giảm Medicaid trong bản dự luật của Hạ Viện có thể khiến California mất đến 217,000 việc làm ngay trong năm tới. Họ cũng dự đoán tổng sản lượng kinh tế của tiểu bang có thể giảm tới $37 tỷ và nguồn thu thuế có thể giảm $1.7 tỷ.
“Medi-Cal rất quan trọng đối với các bệnh viện, phòng khám, viện dưỡng lão và các nhà cung cấp dịch vụ y tế khác, cũng như nơi cung ứng của họ,” kinh tế gia Laurel Lucia của Trung Tâm Lao Động viết.
Trong khi các nhà kinh tế theo dõi con số thì bà Elizabeth Ramirez, một người nội trợ 58 tuổi ở Ontario đang chăm sóc mẹ chồng 90 tuổi, chỉ quan tâm đến một con số là $14.
Đó là mức lương theo giờ bà nhận được với tư cách là người chăm sóc tại nhà của chương trình In-Home Supportive Services (IHSS) do Medi-Cal chi trả.
Bà là một trong số 40,626 người ở San Bernardino County được trả tiền để chăm sóc ai đó tại nhà, và là một trong gần 450,000 người ở bốn quận hạt làm việc liên quan đến dịch vụ chăm sóc sức khỏe tại nhà.
Hiện chưa rõ sẽ có bao nhiêu tiền Medi-Cal, hoặc bao nhiêu công việc, bị cắt giảm vì các điều khoản cuối cùng của dự luật chi tiêu vẫn chưa được thống nhất.
Dù vậy, bà Ramirez, người mô tả bản thân là “bảo thủ về chính trị và trung lập về xã hội,” đang theo dõi sát sao.
“Nếu Medi-Cal ngừng chi trả, hoặc cắt giảm, tôi vẫn sẽ làm việc này. Ý tôi là, chúng tôi không có lựa chọn nào khác,” bà nói. “Chỉ là… chúng tôi sẽ nghèo hơn một chút.”
Bà Ramirez nói thêm rằng bà không coi mình là người “làm nghề chăm sóc,” và khoản tiền này chỉ là một phần thưởng, chưa bằng một nửa so với mức lương cũ khi bà còn làm thủ thư tại trường học ở Utah.
Bà Ramirez thích công việc vì điều đó có ý nghĩa với gia đình bà. Các con đang học đại học không cần phải đi làm để phụ giúp gia đình. Và chồng bà, làm việc ở siêu thị, không cần làm thêm giờ quá nhiều.
Bà nói mình có thể tập trung vào những việc hằng ngày như đưa mẹ chồng đi khám bệnh, lấy thuốc, nấu ăn, dọn dẹp, và giúp mẹ tắm.
Các nhà kinh tế cho rằng dịch vụ chăm sóc tại nhà là một khoản tiết kiệm hiệu quả cho người đóng thuế vì giúp người già tránh được viện dưỡng lão công, nơi chi phí ở Nam California có thể vượt $130,000 mỗi năm cho một bệnh nhân. (T.Nhiên) [đ.d.]
LOS ANGELES, California (NV) – Đặc vụ liên bang bắt giữ hai người tại căn nhà ở Los Angeles mà họ mô tả là ổ buôn người có thể gây nguy hiểm cho an ninh quốc gia Mỹ, Cơ Quan Quan Thuế và Biên Phòng (CBP) loan báo hôm Thứ Sáu, 27 Tháng Sáu.
“Nơi này liên tục được dùng để chứa chấp người nhập cảnh bất hợp pháp có liên hệ với khủng bố,” CBP viết trên mạng xã hội X.
Đặc vụ CBP áp giải nghi can ra xe. (Hình: CBP)
Hai nghi can bị bắt vào chiều Thứ Sáu trong lúc nhóm đặc nhiệm CBP khám xét căn nhà trên đường Napa trong khu North Hills thuộc vùng San Fernando Valley, Los Angeles.
CBP không nêu tên tuổi hai nghi can, và cũng không công bố địa chỉ chính xác của căn nhà đó.
Trước đó trong tuần này, cũng tại căn nhà đó, CBP bắt giữ bảy người Iran, gồm vài người nằm trong Danh Sách Theo Dõi Khủng Bố của FBI và “cộng tác với mạng lưới buôn người của Iran,” theo CBP.
“CBP đang cố gắng triệt phá những mạng lưới buôn người để loại bỏ mối đe dọa cho an ninh quốc gia khi họ chưa kịp làm hại,” CBP cho hay.
Vụ bắt giữ này xảy ra giữa lúc Mỹ tăng cường an ninh sau khi quân đội Mỹ tấn công ba cơ sở nguyên tử Iran cuối tuần trước.
Cư dân North Hills cho biết có người mới dọn vào nhà đó cách đây sáu tháng, theo CBS News.
“Có một nhóm người trẻ tuổi và họ cứ đi la cà suốt đêm, gọi điện thoại, ngồi trên vỉa hè,” ông Claudio Bonoli, cư dân ở đó, cho hay. “Nói chuyện với hàng xóm của tôi, họ cho biết họ hơi lo sợ mấy người đó.” (Th.Long) [qd]
ORANGE COUNTY, California (NV) – Giá nhà trung vị bán Tháng Tư năm nay chỉ tăng so với Tháng Tư năm ngoái ở một nửa “ZIP code” (mã bưu điện) của Orange County, theo dữ liệu công ty Attom, nhật báo The Orange County Register đưa tin hôm Thứ Sáu, 27 Tháng Sáu.
Trong số 82 ZIP code có nhà bán hồi Tháng Tư, giá chỉ tăng ở 41 ZIP code và giảm ở 41 ZIP code còn lại.
Nhà rao bán ở Mỹ. (Hình minh họa: Joe Raedle/Getty Images)
ZIP code đắt nhất là Newport Beach 92661, giá trung vị $5.7 triệu; còn rẻ nhất là Santa Ana 92701, giá trung vị $447,000.
Số lượng nhà bán Tháng Tư năm nay tăng so với Tháng Tư năm ngoái ở 39 ZIP code, giảm ở 37 ZIP code và giữ nguyên ở sáu ZIP code. ZIP code mua bán nhộn nhịp nhất là Laguna Niguel 92677: Tổng cộng 70 căn.
Tính chung khắp Orange County, giá nhà trung vị bán hồi Tháng Giêng tăng 0.4% trong một năm, lên $1.19 triệu. Doanh số nhà cũng tăng 0.4%, lên 2,216 căn.
Chia 82 ZIP code này thành ba nhóm theo giá bán:
-Đắt nhất: Trung bình $2.1 triệu, giảm 0.2% trong một năm; doanh số 714 căn, giảm 7%.
-Rẻ nhất: Trung bình $850,000, giảm 4%; doanh số 575 căn, giảm 3%.
-Ở giữa: Trung bình $1.2 triệu, tăng 5%; doanh số 927 căn, tăng 8%.
Sau đây là giá nhà trung vị bán hồi Tháng Tư, doanh số, và sự thay đổi trong một năm ở từng ZIP code cụ thể:
Giá nhà trung vị và doanh số nhà ở 82 ZIP code của Orange County hồi Tháng Tư, 2025. (Hình: Attom)
WASHINGTON, DC (NV) – Quân đội Mỹ không dùng bom phá boongke ở một trong ba cơ sở nguyên tử lớn nhất Iran mà họ tấn công cuối tuần trước vì nơi đó sâu tới mức loại bom này có thể không hữu hiệu, vị tướng hàng đầu của Mỹ cho hay trong buổi điều trần tại Thượng Viện, theo CNN hôm Thứ Bảy, 28 Tháng Sáu.
Đây là lần đầu tiên có người giải thích tại sao quân đội Mỹ không dùng bom MOP tấn công cơ sở nguyên tử Isfahan ở miền Trung Iran hôm Thứ Bảy tuần trước. Giới chức Mỹ tin rằng Isfahan chứa gần 60% lượng uranium đã làm giàu của Iran, loại vật liệu nước này phải cần nếu muốn chế tạo vũ khí nguyên tử.
Sơ đồ giải thích đặc điểm của bom MOP. (Hình: Ioana Plesea, Paz Pizarro, Valentina Breschi/AFP via Getty Images)
Trong chiến dịch tuần trước, phi cơ B2 của Mỹ thả hơn một chục trái bom MOP xuống hai cơ sở nguyên tử Fordo và Natanz. Nhưng đối với Isfahan, quân đội Mỹ chỉ bắn hỏa tiễn Tomahawk từ tàu ngầm.
Trong buổi điều trần tại Thượng Viện hôm Thứ Năm, Tướng Dan Caine, tổng tham mưu trưởng quân đội Mỹ, cho biết họ không thả bom MOP xuống Isfahan vì nơi đó quá sâu.
Buổi điều trần còn có ông Pete Hegseth, bộ trưởng Quốc Phòng; ông Marco Rubio, bộ trưởng Ngoại Giao; và ông John Ratcliffe, giám đốc Cơ Quan Tình Báo Trung Ương (CIA).
Ông Ratcliffe cho hay tình báo Mỹ đánh giá Iran cất giữ phần lớn uranium đã làm giàu ở Isfahan và Fordo, theo một giới chức dự buổi điều trần.
Tối Thứ Năm, sau khi dự buổi điều trần, Thượng Nghị Sĩ Chris Murphy (Dân Chủ-Connecticut) cho CNN hay một số vật liệu nguyên tử của Iran “nằm sâu dưới đất tới mức chúng ta không bao giờ chạm được. Do đó, họ đủ khả năng dời rất nhiều thứ mà họ cất giữ tới nơi không loại bom nào của Mỹ có thể vươn tới.”
Theo bản đánh giá sơ khởi của Cơ Quan Tình Báo Quốc Phòng ngay sau ngày Mỹ tấn công Iran, chiến dịch đó không phá hủy được hoàn toàn chương trình nguyên tử Iran mà có thể chỉ làm thụt lùi vài tháng. Cũng theo bản đánh giá đó, có thể Iran đã dời một số uranium đã làm giàu ra khỏi ba cơ sở nguyên tử nêu trên trước khi bị Mỹ dội bom.
Những giới chức điều trần tại Thượng Viện hôm Thứ Năm né tránh câu hỏi về nơi Iran cất giữ uranium đã làm giàu. Hôm Thứ Sáu, Tổng Thống Trump một lần nữa khẳng định Iran không dời thứ gì khỏi ba cơ sở nguyên tử đó trước chiến dịch của Mỹ. (Th.Long) [qd]
WESTMINSTER, California (NV) – Ông Lê Cảnh Sao nhập ngũ Tháng Năm, 1965 tại Tiểu Khu Gia Định Khóa 33 Hạ Sĩ Quan Trừ Bị. Ra trường cuối năm 1965, ông được về Bộ Chỉ Huy Sư Đoàn 10 Bộ Binh đóng tại Long Khánh.
Cựu Trung Úy Lê Cảnh Sao tại Little Saigon 2025. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Sư Đoàn 10 là tiền thân của Sư Đoàn 18 Bộ Binh. Sau đó, ông được phục vụ ngành Pháo Binh, thuộc Bộ Chỉ Huy Sư Đoàn 18 Bộ Binh. Ba năm sau, ông được nhập Khóa 1/69 Đặc Biệt Sĩ Quan Trừ Bị Thủ Đức. Ra trường vào cuối năm 1969, với cấp bậc chuẩn úy, ông được về phục vụ Tiểu Đoàn 3, Trung Đoàn 9, Sư Đoàn 5 Bộ Binh. Lúc đó, Đại Tá Mã Sanh Nhơn là trung đoàn trưởng, đóng tại Chơn Thành.
Tháng Chín, 1969, từ khi về nắm Sư Đoàn 5 Bộ Binh, Chuẩn Tướng Nguyễn Văn Hiếu đã mau chóng biến cải Sư Đoàn 5 Bộ Binh từ thế bị động qua thế chủ động, từ thế thủ qua thế công. Vì thế cộng quân không còn hoạt động được dễ dàng trong nội địa thuộc vùng hành quân của Sư Đoàn 5 Bộ Binh, và phải rút hẳn về bên kia biên giới Việt-Miên.
Từ Tháng Ba đến Tháng Sáu, 1970, Sư Đoàn 5 Bộ Binh cùng với Quân Đoàn III, Quân Đoàn IV và các Sư Đoàn Hoa Kỳ đánh đuổi địch quân qua Cambodia. Từ Tháng Năm đến Tháng Bảy, 1970, Sư Đoàn 5 Bộ Binh cùng Quân Đoàn III và Quân Đoàn IV đánh đuổi cộng quân qua vùng Lưỡi Câu phía Bắc Lộc Ninh trong cuộc Hành Quân Toàn Thắng 46.
Từ ngày 23 Tháng Mười đến ngày 10 Tháng Mười Một, 1970, Sư Đoàn 5 Bộ Binh, với ba Chiến Đoàn 1, 9 và 333 tăng phái tấn công vào vùng Snuol để lùng và diệt địch trong cuộc Hành Quân Toàn Thắng.
Tháng Tám, 1971, ông Lê Cảnh Sao được thăng cấp thiếu úy. Khi mới lên thiếu úy thì đơn vị vừa tham chiến trận Snuol tại Cambodia, nên lúc đó rất thiếu sĩ quan. Vì thế, Thiếu Úy Lê Cảnh Sao đã có dày kinh nghiệm chiến trường nên ông được nhậm chức đại đội trưởng Đại Đội 11, Tiểu Đoàn 3/9, Sư Đoàn 5 Bộ Binh. Đầu năm 1973, ông được thăng cấp trung úy, và vẫn còn nhậm chức đại đội trưởng.
Thời gian phục vụ cho Sư Đoàn 5 Bộ Binh, ông Lê Cảnh Sao đã tham dự nhiều trận chiến tại Lộc Ninh, Bình Dương, Phước Long, Bình Long và nhiều nơi khác.
Nhật báo Người Việt có dịp gặp cựu Trung Úy Lê Cảnh Sao tại nhà riêng của ông ở Westminster, một thành phố trung tâm của Little Saigon, nơi có cộng đồng người Việt lớn nhất hải ngoại, và nghe ông kể lại những trận đánh khốc liệt mà ông từng tham dự, kể từ chiến cuộc Mùa Hè Đỏ Lửa 1972 bùng nổ tại Lộc Ninh, An Lộc và Bình Long.
Tham chiến tại Lộc Ninh
Tháng Ba, 1972, Tiểu Đoàn 3, Trung Đoàn 9, Sư Đoàn 5 Bộ Binh đang đóng quân tại phi trường Quản Lợi, An Lộc được lệnh di chuyển đến phía Bắc thị trấn An Lộc để tiếp nhận căn cứ Hùng Tâm nằm ở hướng Bắc của cầu Cần Lê, cách Quốc Lộ 13 khoảng 13 cây số.
Đầu Tháng Tư, 1972, Tiểu Đoàn bàn giao căn cứ Hùng Tâm cho Trung Đoàn 52, Sư Đoàn 18 Bộ Binh. Sau đó, Tiểu Đoàn tiến về hướng Bắc đến quận Lộc Ninh.
Ông Lê Cảnh Sao kể: “Trong lúc này, Lộc Ninh đối với chúng tôi cũng không xa lạ gì, vì đó là vùng trách nhiệm của Trung Đoàn 9, Sư Đoàn 5 Bộ Binh. Đây là một quận lỵ nghèo nàn nằm ven Quốc Lộ 13. Các cư dân ở đây, số nhiều là công nhân của đồn điền cao su và dân chúng thì sống bằng nghề nông và buôn bán lâm sản. Lộc Ninh không có phố xá sầm uất mà chỉ lai rai những tiệm ăn, hàng quán tập trung về khu chợ nhỏ. Tuy nhỏ, nhưng cũng có một bến xe đò. Mỗi ngày có hai chuyến xe xuôi ngược chở khách từ Lộc Ninh đến Bình Long và Bình Dương.”
“Con đường giao thông này bị cắt đứt nếu đi xa hơn đến hướng Bắc, vì đây chỉ toàn là rừng già, rừng cây cao su, và xa hơn nữa là thị trấn Snuol thuộc Cambodia. Khi đến gần biên giới Việt-Cambodia có đường rẽ phải về hướng Đông ở ngã ba Lộc Tấn, khoảng chừng 7-8 cây số nữa thì đến quận Bồ Đức (Bù Đăng-Bù Đốp) thuộc tỉnh Phước Long,” ông Sao cho biết thêm.
Lộc Ninh vào đầu Tháng Tư có vẻ yên tĩnh. Các quân nhân đến chợ Lộc Ninh trông thấy những sinh hoạt ở đây cũng có vẻ bình thường. Nhưng đâu ngờ, cộng quân đã chuẩn bị kỹ càng trận địa trước đó để tấn công Lộc Ninh. Ngày 5 Tháng Tư, 1972, quân Bắc Việt bắt đầu khai hỏa tấn công mạnh nơi này, và đã làm cho Chiến Đoàn 9 với sự chỉ huy của Đại Tá Nguyễn Công Vĩnh bị cộng quân loại khỏi vòng chiến.
Cựu Trung Úy Lê Cảnh Sao (bìa trái), đại đội trưởng Đại Đội 11, Tiểu Đoàn 3/9, Sư Đoàn 5 Bộ Binh, trong cuộc duyệt binh thành lập Quân Đoàn III năm 1973 tại Biên Hòa. (Hình: Lê Cảnh Sao cung cấp)
Chiến Đoàn 9, Sư Đoàn 5 Bộ Binh
Ông Lê Cảnh Sao kể, trước đó, lực lượng phối trí của Chiến Đoàn 9 Bộ Binh như sau: Bộ Chỉ Huy Chiến Đoàn 9 đặt tại cuối sân bay Lộc Ninh trong khu vực của hậu cứ Tiểu Đoàn 74 Biệt Động Quân Biên Phòng. Còn Tiểu Đoàn Biệt Động Quân này thì đóng quân tại căn cứ A, nằm phía trên ngã ba Lộc Tấn để canh phòng biên giới Việt-Miên. Trong lúc đó Thiết Đoàn 1 Kỵ Binh (Thiết Giáp) thì được lệnh hành quân lưu động, và Chi Đoàn 2 thuộc Thiết Đoàn 1 Kỵ Binh hành quân tại Dầu Tiếng, Trị Tâm, tỉnh Bình Dương.
Các đơn vị bộ binh của Chiến Đoàn 9, gồm Tiểu Đoàn 1/9 của Thiếu Tá Võ Trung Thứ đang hoạt động tại quận Bồ Đức, tỉnh Phước Long; Tiểu Đoàn 2/9 của Đại Úy Nguyễn Quang Nghị tùng thiết với Thiết Đoàn 1 Kỵ Binh hoạt động theo Quốc Lộ 13 từ Lộc Ninh, Lộc Thiện, Lộc Tấn cho đến biên giới Việt-Miên. Đại Đội 9 Trinh Sát hành quân thám sát vùng Tây Bắc Lộc Tấn. Tiểu Đoàn 53 Pháo Binh yểm trợ trực tiếp cho Chiến Đoàn 9.
Lúc đó, Thiếu Tá Đặng Văn Sơn, tiểu đoàn trưởng Tiểu Đoàn 3, Trung Đoàn 9, Sư Đoàn 5 Bộ Binh, khi đến Lộc Ninh thì được lệnh bố trí như sau: Đại Đội 9 phòng thủ Bộ Chỉ Huy Chiến Đoàn 9; Đại Đội 12 giữ căn cứ Pháo Đội hỗn hợp tại vị trí sau lưng Chi Khu Lộc Ninh; còn Đại Đội 10 và Đại Đội 11 thì hành quân lưu động.
Khởi đầu cuộc chiến
Sáng ngày 4 Tháng Tư, 1972, Thiếu Tá Đặng Văn Sơn chỉ huy trực tiếp Đại Đội 10 và Đại Đội 11, và hành quân bằng trực thăng vận xuống gần vùng Lưỡi Câu. Cuộc đổ quân này được an toàn, do đích thân Chuẩn Tướng Lê Văn Hưng, tư lệnh Sư Đoàn 5 Bộ Binh, bay điều động cuộc đổ quân này. Gần đến trưa thì cuộc đổ bộ kết thúc như ý của tướng tư lệnh.
Cựu Trung Úy Lê Cảnh Sao, đại đội trưởng Đại Đội 11, nhớ lại: “Thiếu Tá Sơn cho tiến quân theo kế hoạch, không lâu sau thì Đại Đội 10 và Đại Đội 11 chạm súng với địch quân, và có một số chiến sĩ bị thương được trực thăng tản thương kịp thời. Sau khi diệt được một số cộng quân, chúng tôi lục soát mục tiêu và khám phá rất nhiều đường dây điện thoại được thiết kế từ hướng Tây sang Đông, thuộc biên giới Việt-Miên đến Lộc Ninh. Sau đó Thiếu Tá Sơn, lệnh cho chúng tôi phá hủy địa điểm của địch đóng quân, rồi tiếp tục hành quân lục soát.”
“Chiều đến, tiểu đoàn được lệnh dừng quân, và bố trí phòng thủ qua đêm. Đến khuya, tôi vừa thiêm thiếp ngủ được một chút thì chợt thức dậy, vì có tiếng cơ giới chạy rất gần hướng Bắc. Tôi liền gọi máy truyền tin PRC 25 báo cáo cho 83 (danh hiệu truyền tin của Thiếu Tá Sơn) để trình bày về hiện trường của quân ta đang đóng quân. Thiếu Tá Sơn được tin khẩn của chúng tôi, thì ông biết chắc là tiếng ầm ĩ của cơ giới đang di chuyển không phải là của Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa (VNCH) mà là của địch. Ông liền báo cáo với Bộ Chỉ Huy Chiến Đoàn. Sau khi nắm chắc là xe của địch đang di chuyển, Chiến Đoàn 9 ban lệnh báo động cho chúng tôi sẵn sàng ứng chiến. Trong lúc đó thì Pháo Binh liền tác xạ vào hướng địch quân đang di chuyển,” ông kể thêm.
Ông nhớ lại: “Tiền sát viên của Pháo Binh đã chấm đúng mục tiêu để diệt địch theo sự báo cáo của chúng tôi, và đã thực hiện trận pháo rất ngoạn mục, đã làm tổn thất nặng cho địch quân. Và đây cũng là trận pháo của Pháo Binh Quân Lực VNCH đã mở màn cho những trận chiến sau này của quân ta và Cộng Sản Bắc Việt suốt ba tháng trời ròng rã tại các chiến trường Lộc Ninh, An Lộc và Bình Dương, dọc theo Quốc Lộ 13, xuôi về hướng Nam từ Xa Cam, Xa Trạch đến Chơn Thành, với sự tham chiến trên 60,000 quân của cả hai bên.”
Cựu Trung Úy Lê Cảnh Sao (bìa phải, hàng đầu) trong ngày Đại Hội Sư Đoàn 5 Bộ Binh tổ chức ở Little Saigon năm 2023. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Bộ Chỉ Huy của Chiến Đoàn 9 bị địch tấn công đầu tiên
Sau trận pháo của Tiểu Đoàn 3/9 vào đoàn xe của địch, cộng quân đồng loạt vừa pháo kích, vừa tấn công vào Bộ Chỉ Huy Chiến Đoàn 9. Tại Chi Khu Lộc Ninh, Thiết Đoàn 1 Kỵ Binh cũng như các đơn vị đang đóng quân dọc theo Quốc Lộ 13, từ ngã ba Bồ Đức về đến Lộc Ninh, trong khu vực này, mới hừng sáng thì Bộ Binh của địch xuất hiện tại chợ Lộc Ninh, và các khu vực quanh vị trí đóng quân của Quân Lực VNCH, và quân Bắc Việt cũng đang khống chế được sân bay Lộc Ninh.
Vì lực lượng của tham chiến của VNCH phân tán quá mỏng, chỉ với hai đại đội của các chiến sĩ Sư Đoàn 5 Bộ Binh, gồm Đại Đội 9 và Đại Đội 12 của Tiểu Đoàn 3/9, mà phải chống giữ ba khu vực quan trọng, đó là Bộ Chỉ Huy Chiến Đoàn 9, căn cứ Pháo Đội Hỗn Hợp và phi trường Lộc Ninh.
Trong tình trạng nguy cập lúc đó, Trung Úy Nguyễn Tấn Đởm, đại đội trưởng Đại Đội Phòng Thủ Chiến Đoàn, đã hy sinh trong đợt pháo đầu tiên của địch. Rồi sau đó, trước áp lực nặng nề của quân Bắc Việt, Đại Tá Nguyễn Công Vĩnh, chiến đoàn trưởng Chiến Đoàn 9, ra lệnh rút các đơn vị thuộc quyền về Lộc Ninh để tăng viện cho lực lượng phòng thủ. Nhưng rồi cũng quá muộn! Vì như địch đã đoán trước sự điều quân của Quân Lực VNCH, nên quân Bắc Việt đã gài mìn, phục kích dọc theo Quốc Lộ 13.
Tờ mờ sáng 5 Tháng Tư, 1972, Chi Đoàn 3/1 Thiết Kỵ cùng Đại Đội 7 của Tiểu Đoàn 2/9 từ biên giới được lệnh rút về, ghé qua căn cứ Hoa Lư bốc luôn Tiểu Đoàn 74 Biệt Động Quân Biên Phòng cùng về thẳng Lộc Ninh. Nhưng đã bị cộng quân phục kích và đánh chặn ngay Làng 4, gần khúc quẹo Chùm Bao, cách Lộc Ninh khoảng 4 cây số về hướng Bắc, nên đoàn quân này phải dậm chân tại chỗ, không thể tiến quân về Lộc Ninh được.
Cũng trong ngày 5 Tháng Tư, 1972, tại ngã ba Bồ Đức, Thiết Đoàn 1 Kỵ Binh và Tiểu Đoàn 2/9 được lệnh phá hủy các khẩu Đại Bác, rồi chia thành hai cánh quân, Thiết Giáp đi theo Quốc Lộ 13, còn Bộ Binh thì theo đội hình song song tiến về Lộc Ninh đánh chiếm các cao độ tại khu vực của Chùm Bao, nhằm giải tỏa Quốc Lộ 13 tại những nơi có địch chiếm đóng. Trong trận này, cả hai cánh quân đều chạm địch nặng. (Lâm Hoài Thạch) [qd]
ORANGE COUNTY, California (NV) – Lan là một trong những loại cây trồng trong nhà phổ biến nhất vì chúng không cần chăm sóc nhiều và hoa nở có thể kéo dài trong nhiều tuần.
Tuy nhiên, theo tạp chí The Spruce, đến một lúc nào đó bạn sẽ cần thay chậu cho cây, và thời điểm là yếu tố then chốt. Hãy đọc kỹ để biết thời điểm tốt nhất để thay chậu giúp cây lan luôn khỏe mạnh và kích thích ra hoa mới.
Nếu bạn xác định rằng cây lan cần được thay chậu, thời điểm tốt nhất để thực hiện là sau khi hoa đã tàn. (Hình minh họa: John Nail/Pexel.com)
Thời điểm tốt nhất để thay chậu lan
Nếu bạn xác định rằng cây lan cần được thay chậu, thời điểm tốt nhất để thực hiện là sau khi hoa đã tàn. Vì phần lớn các loại lan nở vào mùa Đông và mùa Xuân, đầu mùa Hè – như Tháng Sáu – là thời điểm lý tưởng để thay chậu trước khi cây bắt đầu mọc đợt mới. Nếu bạn thay chậu khi cây vẫn đang ra hoa hoặc có cành hoa đang phát triển nụ, hãy chuẩn bị tâm lý rằng hoa có thể sẽ bị tàn sớm.
Đừng thay chậu ngay sau khi mua
Nếu bạn mới mua hoặc được tặng một chậu lan đang nở mà bạn không thích kiểu chậu hiện tại, đừng thay chậu vội; chỉ cần đặt nguyên chậu lan đó vào trong một chậu trang trí mà bạn ưa thích cho đến khi đến lúc cần thay. Nhớ tháo chậu lan ra khỏi chậu trang trí khi tưới nước để rễ không bị ngâm trong nước tù.
Dấu hiệu cho thấy cây lan cần thay chậu
Phần lớn người trồng sẽ thay chậu cho lan mới mua sau khi đưa cây về nhà để giúp cây thích nghi với môi trường mới. Dĩ nhiên, nếu cây đang ra hoa thì nên chờ đến khi hoa tàn. Sau lần thay chậu đầu tiên đó, có thể bạn chỉ cần thay chậu mỗi 1–2 năm một lần.
Dưới đây là những dấu hiệu cho thấy cây lan đã đến lúc thay chậu:
Môi trường trồng (giá thể) đã mục nát và không còn dẫn chất dinh dưỡng đến rễ lan.
Có mùi chua bốc lên từ trong chậu – dấu hiệu cho thấy rễ có thể đang thối do quá chật hoặc tưới nước quá nhiều.
Rễ bị bó chặt thành vòng quanh bên trong chậu hoặc mọc tràn ra lỗ thoát nước.
Cây bị nặng phần trên và thường xuyên nghiêng, đổ khỏi chậu.
Khi nào nên tách lan để nhân giống
Sau khi lấy cây lan ra khỏi chậu, hãy rửa sạch toàn bộ giá thể cũ. Bạn có thể thấy một hoặc nhiều thân rễ phụ đang mọc mạnh với lá, thân và các giả hành (pseudobulbs) mới đang phát triển. Nếu cây có từ 6 giả hành trở lên, bạn có thể tách cây để trồng thành hai chậu. Mỗi cây tách ra cần có ít nhất 3 giả hành để có thể phát triển mạnh mẽ tiếp.
Cách thay chậu lan
Việc thay chậu lan cần được làm đúng cách vì lan rất nhạy cảm khi bị di chuyển.
Bước 1: Chuẩn bị cây
Trước khi thay chậu, cắt bỏ cành hoa đã tàn và lá vàng bằng kéo cắt đã tiệt trùng. Tưới nước cho cây 1–2 ngày trước đó để dễ lấy cây ra khỏi chậu cũ.
Lấy cây ra khỏi chậu và cẩn thận loại bỏ càng nhiều giá thể cũ càng tốt. Có thể xả nhẹ rễ dưới vòi nước ấm để hỗ trợ.
Bước 2: Kiểm tra rễ
Nhẹ nhàng gỡ các rễ bị rối, tránh làm gãy hoặc bóp chặt. Quan sát kỹ và cắt bỏ các phần rễ bị teo, thối hoặc đen.
Bước 3: Chọn chậu mới
Chọn chậu có kích thước lớn hơn chậu cũ khoảng 1-2 inch. Chậu có thể bằng đất nung, nhựa, hoặc gốm tráng men – miễn là có lỗ thoát nước tốt. Lưu ý không dùng chậu kim loại. Kim loại sẽ bị ăn mòn theo thời gian và làm cây lan bị nhiễm độc.
Bước 4: Thêm giá thể mới
Cho một lớp mỏng giá thể dành riêng cho lan (vỏ cây, xơ dương xỉ, perlite, hoặc than hoạt tính trồng cây) vào đáy chậu mới. Đặt phần rễ cây vào chậu sao cho gốc lá nằm cách miệng chậu khoảng 1 inch. Thêm giá thể xung quanh rễ cho đến khi đầy, vỗ nhẹ vào thành chậu để giá thể lắng đều.
Bước 5: Tưới đẫm nước
Tưới đẫm nước cho cây lan và đảm bảo nước thoát hoàn toàn. Nếu giá thể lắng xuống quá nhiều, có thể thêm một ít lên trên. Rễ lan cần được phủ kín nhưng không bị nén chặt. (Ng.Tr) [kn]
SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Ông Nguyễn Văn Nên, bí thư Thành Ủy TP.HCM, được các báo dẫn phát ngôn “tin vào thế hệ nối tiếp,” được cho là ám chỉ việc ông này sắp sửa để lại ghế cho người phó Nguyễn Thanh Nghị – con trai ông Nguyễn Tấn Dũng, cựu thủ tướng.
Theo báo Tuổi Trẻ, tại cuộc họp cuối cùng của Hội Đồng Nhân Dân TP.HCM cũ hôm 28 Tháng Sáu, trước khi sáp nhập với hai tỉnh Bình Dương và Bà Rịa-Vũng Tàu, ông Nên cho biết: “Mỗi người cần chuẩn bị tâm lý, tầm nhìn, trang bị những hành trang cần và đủ cho hành trình mới, nỗ lực hết mình trên từng cương vị để vận hành bộ máy mới.”
Ông Nguyễn Văn Nên (trái), bí thư Thành Ủy TP.HCM, và người phó, ông Nguyễn Thanh Nghị. (Hình: Pháp Luật TP.HCM)
“Tôi có niềm tin vào thế hệ nối tiếp. TP.HCM mới không phải là phép cộng, không chỉ một cộng hai bằng ba mà lớn hơn…” ông này nói thêm.
Ông Nên đưa ra phát ngôn chỉ hai ngày trước hạn chót 30 Tháng Sáu, thời điểm Bộ Chính Trị dự kiến công bố chỉ định bí thư và chủ tịch 23 tỉnh, thành sau sáp nhập và bộ máy mới vận hành chính thức ngày hôm sau.
Từ nhiều tháng nay, kể từ khi ông Tô Lâm, tổng bí thư đảng CSVN, loan báo vụ sáp nhập các tỉnh, thành, nhiều nguồn tin khả tín trên mạng xã hội cho biết ông Nguyễn Thanh Nghị, cựu bộ trưởng Xây Dựng, nhờ “cái vía” của cha mình mà được cất nhắc vào ghế bí thư TP.HCM mới.
Hồi trung tuần Tháng Giêng, đúng như tin đồn, ông Nguyễn Thanh Nghị, 49 tuổi, được đảng phân công làm phó bí thư thường trực Thành Ủy TP.HCM, để chuẩn bị thay ghế ông Nguyễn Văn Nên.
Cũng thời điểm đó, ông Tô Lâm đã trao tặng “Huân Chương Sao Vàng” cho ông Nguyễn Tấn Dũng vì “đã có nhiều công lao to lớn, đặc biệt xuất sắc trong sự nghiệp cách mạng của đảng, dân tộc.”
“Huân Chương Sao Vàng” được CSVN nói “là huân chương cao quý nhất của nhà nước để tặng hoặc truy tặng cho cá nhân, tập thể có công lao to lớn, đặc biệt xuất sắc.”
Ông Nguyễn Văn Nên, bí thư Thành Ủy TP.HCM, tại cuộc họp hôm 28 Tháng Sáu. (Hình: Hữu Hạnh/Tuổi Trẻ)
Hồi giữa Tháng Mười Một năm ngoái, mạng xã hội rò rỉ hình ảnh cho thấy ông Tô Lâm đi tỉnh Cà Mau mừng sinh nhật ông Nguyễn Tấn Dũng, cựu thủ trưởng.
Việc hai ông Nguyễn Tấn Dũng và Tô Lâm liên tiếp xuất hiện cạnh nhau cho thấy giữa họ vẫn duy trì mối quan hệ nồng ấm nhiều năm sau khi ông Dũng “về làm người tử tế,” còn ông Tô Lâm quay sang làm cánh tay đắc lực kiêm “trợ tá đốt lò” cho ông Nguyễn Phú Trọng, cố tổng bí thư. (N.H.K) [qd]
CORONA, California (NV) – Cảnh sát đập bể cửa kính giải cứu em bé bị bỏ trên chiếc xe hơi nóng bức ở Corona, cảnh sát loan báo, theo OC Patch hôm Thứ Sáu, 27 Tháng Sáu.
Ngày 17 Tháng Sáu, cảnh sát nhận được tin báo có đứa bé bị bỏ một mình trên xe ở bưu điện trong khi máy xe tắt và cửa kính kéo lên, Sở Cảnh Sát Corona (CPD) cho hay trên Facebook.
Cảnh sát Corona giải cứu em bé bị bỏ trên xe hơi nóng bức. (Hình: Corona Police Department)
Khi tới bưu điện số 414 W. Grand Blvd. khoảng 5 giờ rưỡi chiều, cảnh sát thấy đứa bé “mệt lả” trên xe, CPD cho biết.
Video được CPD đăng trên Facebook cho thấy một cảnh sát viên dùng dùi cui đập bể cửa kính phía trước, và một cảnh sát viên khác mở cửa phía sau để giải cứu đứa bé trên ghế sau.
Sở Cứu Hỏa Corona dùng dụng cụ đo nhiệt độ trên xe rồi thông báo với cảnh sát nhiệt độ trên chiếc xe đó là 110 độ F.
Sau đó, cảnh sát tìm thấy cha đứa bé trong bưu điện và bắt giữ người này. (Th.Long) [qd]
KHÁNH HÒA, Việt Nam (NV) – Ủy Ban Nhân Dân Tỉnh Khánh Hòa đang xem xét dự án của một doanh nghiệp tính… lấp biển Nha Trang thành đảo để xây tượng Âu Cơ “cao nhất thế giới,” kết hợp cụm khách sạn, nhà hàng, trung tâm thương mại.
Theo báo Tuổi Trẻ hôm 28 Tháng Sáu, công ty HCM57 Technology đề nghị lấp biển Nha Trang thuộc vịnh Nha Trang thành một hòn đảo nhân tạo rộng 207,394 mét vuông với đường kính nửa cây số, nằm cách bờ 300 mét, kết nối với đất liền bằng một cây cầu.
Bản vẽ phối cảnh tượng Âu Cơ “cao nhất thế giới” dựng trên biển Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa. (Hình: Tuổi Trẻ)
Vị trí dự định lấp biển Nha Trang là tại phường Vĩnh Nguyên, gần khu vực cảng thuộc quyền quản lý của Học Viện Hải Quân.
Trên đảo sẽ dựng tượng Âu Cơ kèm cụm khách sạn nằm ngầm bên dưới.
Tượng Âu Cơ dự kiến cao 257 mét, đạt danh hiệu tượng Âu Cơ “cao nhất thế giới,” dù đây là nhân vật trong truyền thuyết Việt Nam và không có nước nào khác dựng tượng này.
Trong văn bản gửi lãnh đạo tỉnh Khánh Hòa, ông Nguyễn Thế Sơn, chủ tịch Hội Đồng Thành Viên công ty HCM57 Technology, diễn giải tượng Âu Cơ sẽ là “biểu tượng văn hóa, du lịch tiêu biểu lớn nhất Việt Nam và thế giới hiện nay.”
Dự án nêu trên được cho là có tổng mức đầu tư $1.53 tỷ, dự kiến khởi công vào năm 2026.
Đáng nói, văn bản của công ty HCM57 Technology không đả động gì đến tác động môi trường khi làm một dự án lấp biển để xây đảo nhân tạo.
Công ty HCM57 Technology đóng tại đường Tố Hữu, thành phố Nha Trang.
Trên trang web, doanh nghiệp này tự nhận mình là “đơn vị tiên phong trong lĩnh vực cung cấp giải pháp công nghệ toàn diện, giúp doanh nghiệp chuyển đổi số một cách hiệu quả và bền vững.”
Công ty HCM57 Technology cũng giới thiệu “slogan” của họ là “Làm cho nước Việt Nam vĩ đại.”
Bên dưới tượng Âu Cơ là cụm khách sạn, nhà hàng, trung tâm thương mại nằm dưới mặt nước. (Hình: Tuổi Trẻ)
Sau khi các báo trong nước đưa tin về dự án nêu trên, mạng xã hội dấy lên những ý kiến lo ngại về chuyện “băm nát biển Nha Trang” và “mượn yếu tố tâm linh, dân tộc để làm dự án đô thị.”
Đến nay, Khánh Hòa là một trong những tỉnh dẫn đầu về lượng quan chức lần lượt đi tù vì tham nhũng đất đai và gây thất thoát tài sản nhà nước.
Trong danh sách này có Nguyễn Chiến Thắng (cựu chủ tịch tỉnh, bị kết án 22.5 năm tù), Lê Đức Vinh (cựu chủ tịch tỉnh, chín năm rưỡi tù), Đào Công Thiên (cựu phó chủ tịch tỉnh, sáu năm rưỡi tù)… (N.H.K) [qd]
