ORANGE, California (NV) – Bản sao của bức tường tưởng niệm cựu chiến binh trong chiến tranh Việt Nam tại Washington DC ( The Vietnam Veterans Memorial, thường gọi là Bức Tường Đá Đen) sẽ có mặt ở Orange County vào đầu Tháng Mười để tưởng nhớ gần 60,000 binh sĩ đã hy sinh vì đất nước, theo báo mạng Voice of OC, hôm 26 Tháng Chín.
Bản sao của bức tường này, mang tên “The Wall That Heals,” sẽ được thành phố Orange trưng bày tại công viên Grijalva Park từ ngày 2 đến 5 Tháng Mười, kèm theo trung tâm giáo dục lưu động và viện bảo tàng trưng bày thư từ và di vật cá nhân của binh sĩ trong chiến tranh Việt Nam.
Bên trong bảo tàng lưu động còn có phần trình chiếu tưởng niệm cư dân Orange County hy sinh trong chiến tranh, trong đó có 23 người từ thành phố Orange.
Sự kiện diễn ra chỉ vài tháng sau lễ tưởng niệm 50 năm ngày Sài Gòn thất thủ vào tay Cộng Sản Bắc Việt vào 30 Tháng Tư, 1975, chấm dứt chiến tranh Việt Nam và khởi đầu một trong những cuộc khủng hoảng người tị nạn lớn nhất lịch sử.
Triển lãm sẽ mở cửa 24/24 để cựu binh và gia đình Gold Star có thể đến vào ban đêm tưởng niệm riêng tư. Bức tường sẽ được đoàn mô tô cựu chiến binh và cảnh sát hộ tống đến công viên vào Thứ Ba, 30 Tháng Chín, và dựng lên vào Thứ Tư.
Lễ khai mạc sẽ diễn ra Thứ Năm, 2 Tháng Mười, và tối 4 Tháng Mười sẽ có nghi thức thắp sáng bức tường thành màu cam để tưởng nhớ những nạn nhân chất độc da cam. Triển lãm sẽ đóng cửa lúc 2 giờ trưa ngày 5 Tháng Mười.
“Với những gia đình mất đi người thân trong chiến tranh Việt Nam – nhiều người không nói ra, đó là nỗi đau thầm lặng họ phải sống cùng,” bà Susan Wood, một cựu quân nhân và cư dân Orange, người đang giúp mang bức tường về Orange County, chia sẻ.
Ông Nick Berardino, một cựu Thủy Quân Lục Chiến và xạ thủ đại liên tại Việt Nam, cho rằng bức tường là lời nhắc nhở về sự hy sinh trong cuộc chiến – nơi mà cựu chiến binh phải sống trong bóng tối suốt 50 năm vì sự phản đối của dư luận.
“Tôi đau đớn vì thấy tên bạn bè trên tường và biết rằng họ không bao giờ có cơ hội sống trọn vẹn như chúng tôi,” Berardino nói. “Nhưng cũng tự hào vì sau nửa thế kỷ bị coi thường, chúng tôi nay có thể đứng thẳng, tự hào trước cả quốc gia về sự phục vụ và cống hiến của mình.”
Việc bức tường trở lại diễn ra sau khi Thống Đốc Gavin Newsom ký dự luật thiết lập khuôn khổ xây dựng Nghĩa Trang Cựu Chiến Binh Orange County tại Gypsum Canyon – điều mà các cựu binh như ông Berardino đấu tranh nhiều năm.
Bà Chris Locke, một cựu quân nhân đang hỗ trợ mang bức tường về Orange County, cho rằng cần vinh danh tất cả những người từng phục vụ tại Việt Nam – như cha của bà, ông Lewis, vừa qua đời hôm Lễ Lao Động đầu tháng này.
“Tôi lớn lên biết rằng các cựu chiến binh trở về từ cuộc chiến đó không được chào đón tử tế, và chúng ta nợ họ rất nhiều,” bà nói.
“Cha tôi chưa bao giờ có dịp đến bức tường ở Washington DC, và tôi biết có nhiều người cũng vậy. Việc đưa bức tường đến gần với quê hương mọi người là cách tuyệt vời để tôn vinh các cựu binh,” bà Locke cho hay.
Bà cũng nói bức tường giúp các cựu binh tưởng nhớ bạn bè đã mất và dạy cho thế hệ trẻ một bài học quan trọng.
“Chúng ta phải nhớ hơn 58,000 người đã hy sinh tại Việt Nam. Khi nghe tin quân nhân được khai triển ra nước ngoài hoặc biên giới, luôn có nguy cơ họ không trở lại. Họ chấp nhận điều đó – và điều đó cần rất nhiều can đảm,” bà Locke nói.
Bà Locke từng phục vụ trong Không Quân giai đoạn 1986-1988, sau đó tham gia lực lượng dự bị đến năm 1991, thời Chiến tranh Vùng Vịnh lần thứ nhất. Cha bà từng phục vụ hai lần tại Việt Nam, và hơn 20 năm trong Không Quân.
Triển lãm năm nay được nhóm cựu binh địa phương đưa về Orange County, trong đó có bà Wood và bà Locke, cùng các tình nguyện viên, thông qua tổ chức bất vụ lợi The Wall That Heals Orange – 2025.
Ông Doug Redding, chủ tịch tổ chức và ủy viên giao thông thành phố Orange, cho biết đây là nỗ lực cộng đồng, với Hội Elks Lodge đi đầu cùng sự hỗ trợ của American Legion và công ty MSI International – đơn vị từng làm đá hoa cương cho đài tưởng niệm gốc tại DC.
“Orange nổi tiếng là cộng đồng luôn cùng nhau góp công góp của để tổ chức sự kiện cho cựu binh,” ông nói. “Việc mang bức tường về đây hoàn toàn là để vinh danh chiến tranh Việt Nam và những người bị ảnh hưởng.”
Ông dự đoán sẽ có 3,000 đến 10,000 người tham dự, nhấn mạnh đây là dịp hiếm hoi vì bức tường lưu động đi hơn 40 thành phố mỗi năm.
“Trên bức tường là các tấm đá hoa cương khắc toàn bộ 58,281 tên người Mỹ đã mất trong chiến tranh Việt Nam,” ông nói.
Ông thêm: “Nơi đây cho các gia đình Gold Star, cựu binh và gia đình từng chịu ảnh hưởng cơ hội để tưởng niệm, hàn gắn, và đối diện nỗi đau.”
Ông Berardino hy vọng bức tường sẽ mang lại sự chữa lành cho cựu binh và gia đình Gold Star, và những người không phải cựu binh cũng sẽ nhìn các tên trên tường như biểu tượng hy sinh cho tự do.
Bà Wood chia sẻ rằng nhìn thấy tất cả các tên trên tường làm cho nỗi mất mát càng vang vọng. Bà hy vọng bức tường sẽ đem lại sự bình an cho những ai mất người thân, đặc biệt là những người chưa từng được chôn cất người thân của họ. (T.Nhiên) [kn]
