California’s schools sagging under the stress of budget cuts.


 


By LOUIS FREEDBERG and SUE FREY


 


The cascading effects of California’s deepening budget crisis and sickly economy are forcing public schools to cope with multiple stresses that could threaten how well students do in school.


 


Until now, most attention has focused on student test scores as a way to gauge the health of a school. Even as federal and state governments relentlessly ask for schools — and children — to achieve at ever-higher levels, the number and intensity of a range of “school stress indicators” are on the rise.


 


Except for the elimination of $248 million in funding for school transportation, school districts mostly escaped the mid-year “trigger” cuts that many feared would require additional cutbacks, including further reducing the school year. Yet school districts are still struggling to cope with the accumulated effect of budget cuts over the past three years.


 


An EdSource survey of the state’s 30 largest districts identified a number of stress indicators such as larger class sizes, a shorter school year, continuing teacher layoffs, fewer counselors and declining student enrollments. More children living in poverty, higher enrollments in the school lunch program, and rising unemployment rates compound these stress factors.


 


David Gordon, Sacramento County superintendent of schools, says that he is “amazed at the resilience of school personnel in the face of all this uncertainty to soldier on and get the job done.” At the same time, he adds, “You reach a point where people get worn out and there is nothing to elevate their mood. That will grind you down.”


 


The districts surveyed serve about one-third of the state’s 6.2 million public school students.


 


The survey’s preliminary findings include a growing class size in kindergarten through third grade, a shrinking teacher workforce and a reduction in instructional days below the traditional 180.


 


Eighteen of the 30 districts surveyed are experiencing declining student enrollments, some as high as 5 percent, compared with the 2007-08 school year. That means that they receive less money from the state — between about $5,000 and $6,000 per student based on attendance — forcing schools to cut back on a range of programs.


 


The most dramatic indicator to emerge in the survey is the reversal of the 1996 “Class Size Reduction,” which aimed to reduce K-3 class sizes to 20 students.


 


Until just two years ago, the program was in place in virtually every school district in California. In the 2009-10 school year, the districts began bumping up their class sizes, though most were able to keep classes under 24 students.


 


Now most districts would relish the chance to keep K-3 classes at 24 or fewer students. Only four of the K-12 districts surveyed – Elk Grove near Sacramento, Los Angeles, San Diego, and San Francisco — have all of their K–3 classes at that level.


 


Louis Freedberg and Sue Frey are based at EdSource, a non-profit, non-partisan organization in Mountain View whose goal is to engage Californians on key education challenges facing the state. For more information, go to http://www.edsource.org. Article reprinted courtesy of New America Media.



　


　


　


　

Nam Hàn, Mỹ tăng cường phòng thủ chống Bắc Hàn


SEOUL (AFP) – Nam Hàn và Mỹ trong thời gian sắp tới đây sẽ ký kết một thỏa thuận về việc đánh trả các cuộc tấn công của Bắc Hàn, theo chính phủ Seoul hôm Thứ Tư, trong khi có sự lo ngại của quốc tế về sự thay đổi lãnh đạo bất ngờ ở Bình Nhưỡng (Pyongyang).










Thủy Quân Lục Chiến Nam Hàn tập trận tại công viên Pyeonghwa trên đảo Yeonpyeong. Nam Hàn và Mỹ sẽ ký thỏa thuận ngăn chặn tấn công của Bắc Hàn. (Hình: Kim Jae-myung/AFP/Getty Images)


“Chúng tôi tin rằng có khả năng xảy ra các hành động khiêu khích của Bắc Hàn trong thời gian chuyển tiếp quyền lực sang Kim Chính Vân (Kim Jong-un),” theo lời Thứ Trưởng Quốc Phòng Nam Hàn Lim Kwan-Bin cho báo chí hay.


Bộ Quốc Phòng Nam Hàn cho hay quân đội quốc gia này, để đáp trả các cuộc tấn công, sẽ có hành động để đảm bảo rằng “mối đe dọa của địch quân, nguồn gốc của sự khiêu khích và các lực lượng hỗ trợ sẽ hoàn toàn bị tiêu diệt”.


Hy vọng tình trạng căng thẳng giữa Bắc và Nam Hàn sẽ giảm đi sau cái chết của Kim Chính Nhật đã không thành như trông đợi khi phía Bình Nhưỡng đưa ra các lời lẽ mạnh mẽ đả kích tổng thống Nam Hàn và đe dọa sẽ có biện pháp quân sự mạnh mẽ nếu cần.


Bộ Quốc Phòng Nam Hàn, trong tài liệu về chính sách cho năm 2012, nói rằng hai quốc gia đồng minh sẽ ký thỏa thuận chống tấn công khiêu khích tháng này, như đã đồng ý hồi Tháng Mười năm ngoái.


Mỹ và Nam Hàn vẫn thường mở các cuộc tập trận hàng năm nhằm đối phó với mọi tình thế. (V.Giang)

Bảo hiểm hàng đầu với người láng giềng tốt bụng!


State Farm – Phillip Ngô, CPCU, Agent


 


Dan Huynh/Người Việt


 


Một trong những mối quan tâm quan trọng nhất trong đời sống cộng đồng đó chính là vấn đề bảo hiểm.










Mặt tiền văn phòng State Farm của Phillip Ngô trên đường Brookhurst, thành phố Fountain Valley.


 Nó đi theo suốt gần như cả cuộc đời cho nên sự chọn lựa một công ty bảo hiểm uy tín, hiệu quả và chân tình như người láng giềng tốt bụng cho bạn và cả gia đình thật vô cùng thiết yếu.


Tên tuổi State Farm đã danh tiếng từ rất lâu trên đất Mỹ và đối với cộng đồng Việt Nam cũng không xa lạ, nhưng trước đây ít có người Việt Nam trong cộng đồng đến với State Farm vì cứ nghĩ là công ty của người Mỹ, không có người hướng dẫn tiếng Việt, khó khăn trong tiếp xúc bởi ngôn ngữ và không thấu hiểu luật pháp Mỹ, v.v… Hàng trăm chuyện lo lắng, ưu tư đó cho đến nay đã không còn hiện hữu nữa, bởi State Farm đã có không ít những Agent người Việt Nam phục vụ cho cộng đồng.



Một trong những Agent trẻ trung, kinh nghiệm và tận tâm được rất nhiều sự ủng hộ của các khách hàng trong những năm qua chính là văn phòng State Farm – Phillip Ngô, CPCU, Agent, tọa lạc trên đường Brookhurst, thuộc thành phố Fountain Valley. Chuyên nhận các loại bảo hiểm: Nhà cửa, xe cộ, nhân thọ, sức khỏe, doanh nghiệp thương mại, v.v…


Anh Phillip Ngô giới thiệu về công ty của mình: “Phillip bắt đầu làm cho State Farm với kinh nghiệm đã được 5 năm, trước đây Phillip làm việc bên bộ phận xem xét bồi thường bảo hiểm của State Farm, vì thấy nhiều người Việt Nam trong cộng đồng mua các loại bảo hiểm rẻ tiền nhưng khi xảy ra tai nạn có rất nhiều khó khăn phức tạp và không được bảo vệ quyền lợi, nên Phillip mới mở ra văn phòng này. Với kiến thức và kinh nghiệm của mình, nói được hai thứ tiếng và hiểu rõ luật pháp để bảo vệ quyền lợi thân chủ của mình, Phillip đã hướng dẫn chu đáo cho khách hàng những quyền lợi về bảo hiểm của mình. Dù chỉ mới được 2 tháng nhưng văn phòng đã giúp đỡ được nhiều người trong cộng đồng. Phillip quan niệm chỉ mong lấy được sự tin tưởng của khách hàng chứ không mong lấy tiền cho mình… Giúp được nhiều người trong hoàn cảnh khó khăn là niềm an ủi hạnh phúc cho chính mình… Bất cứ ai muốn tìm hiểu tường tận về bảo hiểm, Phillip sẵn sàng hướng dẫn miễn phí, ngoài ra Phillip còn donate giúp cho cho các đoàn thể, chương trình từ thiện, v.v…”










Anh Phillip Ngô và những cộng sự trẻ trung đắc lực.


Nhân dịp may mắn, tôi gặp được hai thân chủ của Phillip Ngô, cô Hương Nguyễn, cư dân ở Irvine: “Tôi là khách hàng rất mới của State Farm, mặc dù từ xưa tôi vẫn muốn là khách hàng của State Farm. Sẵn dịp xem quảng cáo nhiều của State Farm tôi đã đến lấy quote của Phillip Ngô, tôi cảm thấy rất hài lòng và tin tưởng, Phillip Ngô rất tận tình và chuyên nghiệp và sau đó tôi và gia đình đã tiết kiệm được đến 50%. Khi đến đây mới thấy được Phillip Ngô và những nhân viên của anh là những người trẻ tuổi tài cao..”










Văn phòng bên trong rộng rãi khang trang và mang dáng vẻ chuyên nghiệp.


Chị Founie Minh, cư dân Westminster: “Chỉ là khách hàng mới nhưng tôi rất thích cách service của Phillip, rất tận tâm và có đầy đủ kiến thức, tường tận, rõ ràng cắt nghĩa từng chi tiết một, giá cả rất tốt nhẹ nhàng, khi tôi và gia đình chuyển bảo hiểm qua đây đã tiết kiệm được hàng trăm đô la. Chuyển qua State Farm của Phillip Ngô tôi hoàn toàn hài lòng, tôi luôn luôn ủng hộ người Việt Nam làm việc cho cộng đồng hiệu quả như Phillip Ngô. Tôi đã giới thiệu rất nhiều bạn bè người thân đến đây để ủng hộ và đều được mọi người ngợi khen…”










Chị Founie Minh và chị Hương Nguyễn, hai khách hàng tuy mới mẻ nhưng rất tin tưởng của Phillip Ngô.


Văn phòng State Farm Phillip Ngô, CPCU, Agent với parking rộng lớn, phòng ốc khang trang, đội ngũ nhân viên trẻ trung, ân cần, tận tâm và kinh nghiệm. Một yếu tố quan trọng của những người trẻ tuổi là đam mê nghề nghiệp bởi chỉ một thời gian ngắn họ đã tạo được niềm tin yêu, tin tưởng của rất nhiều khách hàng. Và chính điều đó càng khẳng định hơn nữa tài năng khi họ xứng đáng là người láng giềng tốt bụng đứng đầu trong lĩnh vực bảo hiểm.










Phillip Ngô với chương trình khuyến mãi (Promotion) cho khách hàng của mình.


Mọi chi tiết xin liên lạc: State Farm – Phillip Ngô, CPCU, Agent số điện thoại: (714) 962-3888 (Bus); (877) 835-9419 (Fax); (714) 797-4661(Cell). Ðịa chỉ: 18382 Brookhurst Street, Fountain Valley, CA 92708.


 


State Farm – Phillip Ngô, CPCU, Agent


18382 Brookhurst Street


Fountain Valley, CA 92708


Bus: (714) 962-3888; Fax: (877) 835-9419


Cell: (714) 797-4661


Email: [email protected]


[email protected]


Website: www.philgoodinsured.com


 

Thành phần đối lập Syria khó đoàn kết


CAIRO (AFP) – Thành phần đối lập ở Syria tiếp tục trong tình trạng chia rẽ hôm Thứ Tư, không đưa ra được một mặt trận chung khi phải đối đầu với cuộc đàn áp đẫm máu của chế độ Assad, với số thương vong tiếp tục lên cao dù có sự hiện diện của các quan sát viên thuộc Liên Ðoàn Ả Rập.










Một người biểu tình ném bom chai vào lực lượng an ninh Syria tại thành phố Homs, Syria. Thành phần đối lập tại quốc gia này gặp khó khăn trong việc kết hợp để lật đổ chế độ Assad. (Hình: AFP/Getty Images)


Các cường quốc Tây phương trong thời gian qua liên tiếp kêu gọi các thành phần đối lập ở Syria hãy gác lại các khác biệt để hợp sức với nhau trong nỗ lực lật đổ chế độ Tổng Thống Bashar al-Assad sau hơn chín tháng có tình trạng bạo động đẫm máu.


Gia tăng can dự vào Syria, chính phủ Mỹ gửi ông Jeffrey Feltman, phụ tá ngoại trưởng đặc trách cận đông, đến Cairo để tham khảo với Liên Ðoàn Ả Rập về tình hình Syria.


Các nhà tranh đấu đòi dân chủ đã lên án tổ chức của thế giới Ả Rập với 22 thành viên này về điều gọi là “không chuyên nghiệp” khi gửi một toán quan sát viên đến Syria, nhưng lại bất lực trong việc ngăn chặn tình trạng đổ máu.


Trong khi đó, có các chỉ dấu cho thấy thỏa thuận đạt được tuần qua giữa hai nhóm đối lập chính là Hội Ðồng Quốc Gia Syria (SNC) và Cơ Chế Ðiều Hành Quốc Gia Cho Thay Ðổi Dân Chủ ở Syria (NCB) nay có vẻ đã thất bại.


Thỏa thuận chính trị ký kết hôm Thứ Sáu ở Cairo đưa ra “thời gian chuyển đổi” trong trường hợp chế độ Assad sụp đổ. Nhưng trên trang Facebook vào chiều ngày Thứ Ba, SNC lại nói rằng “văn kiện này trái ngược với đường lối chính trị của SNC cũng như với đòi hỏi của cách mạng Syria”.


Sự chia rẽ công khai này diễn ra trong khi quân đội Syria tiếp tục hạ sát thường dân ở thành phố Homs, với ba người bị giết hôm Thứ Ba, dù rằng có sự hiện diện của các quan sát viên thuộc Liên Ðoàn Ả Rập tại nơi này. (V.Giang)

Trung Quốc: Nhiều vi phạm trong các món nợ của địa phương


BẮC KINH (AFP) – Chính quyền Trung Quốc hôm Thứ Tư nói rằng đã khám phá ra khoảng 530.9 tỉ đồng yuan (khoảng $84 tỉ) trong các vụ chi tiêu trái phép khi thanh tra các món nợ của chính quyền địa phương.










Một công trình xây dựng tại Thượng Hải. Nhiều chính quyền địa phương bị cấm vay tiền trực tiếp từ ngân hàng, nên họ lập công ty trung gian để mượn tiền tài trợ các dự án xây dựng. (Hình: Philippe Lopez/AFP/Getty Images)


Các chính quyền địa phương ở Trung Quốc, do bị cấm vay tiền trực tiếp từ ngân hàng, đã thành lập các công ty trung gian để mượn tiền tài trợ cho các dự án xây dựng hạ tầng cơ sở cũng như các dự án thương mại khác. Tuy nhiên, tình trạng nợ nần ngày càng trầm trọng khiến giới hữu trách lo ngại sẽ có sự bùng nổ của các món nợ xấu.


Cuộc thanh tra, vốn chỉ xem các món nợ năm 2010, tìm thấy rất nhiều vi phạm, kể cả các món tiền được chuyển trái phép vào đầu tư trong các thị trường địa ốc cũng như các vụ “đầu tư giả,” theo cơ quan thanh tra quốc gia.


Các công ty này cũng cho vay lại số tiền có được dựa trên các thế chấp sai trái mà không dùng tiền cho vay vào đúng mục đích, theo bản báo cáo.


Khoảng gần một nửa số tiền sử dụng sai trái, khoảng 259.2 tỉ đồng yuan, đã được giải quyết, nhưng bản báo cáo không nói rõ là bằng cách nào. (V.Giang)

Nhà văn Xuân Vũ (1930-2004) đi tập kết, về giải kết


Viên Linh


 


LTS: Bài dưới đây, cũng như các bài khác của Viên Linh, chỉ đăng trên nhật báo Người Việt. Các diễn đàn khác muốn đăng lại, cần có sự đồng ý của tòa soạn Người Việt.


 


Còn nhớ đó là vào khoảng 1968, chính sách Chiêu Hồi của chính quyền Quốc Gia đang phát động mạnh, một hôm nhà văn Xuân Vũ được dẫn vào tòa soạn Nhật báo Tiền Tuyến, đặt tại số 2 đường Hồng Thập Tự.










Nhà văn Xuân Vũ (1930-2004).


Chủ bút tờ báo “bàn giao” công việc cho tôi, nói rằng đây là một nhà văn mới hồi chánh, và dặn anh Xuân Vũ rằng từ nay anh làm việc với thư ký tòa soạn của tờ báo. Bài anh sẽ đăng trên trang ba của Tiền Tuyến, mà tôi là người hàng ngày chịu trách nhiệm làm các trang 2-7, 3-6. Xuân Vũ đưa ra một xấp bài, nhan đề là Ðường Ði Không Ðến.


Xuân Vũ người thấp, mặt vuông, vai u, lè phè, nhưng cử chỉ nhanh nhẹn, vầng trán cao, chịu lắng nghe và nói ít. Dung mạo một người như anh, tôi nghĩ, nhìn qua cái gì là biết hết, nhưng làm hay không là chuyện khác. Lông mày rậm và ánh mắt tinh anh là điều dễ thấy nhất ở anh. Ðiều nữa sau này tôi thấy là hình như không bao giờ anh đi giầy. Anh thường đi dép. Tôi không chỉ làm việc biên tập với Xuân Vũ suốt thời gian anh viết Ðường Ði Không Ðến trên tờ nhật báo, ngày lại ngày qua cả năm, mà sau này còn làm việc với anh cùng một phòng, tám giờ một ngày, tại Ðài Mẹ Việt Nam, trụ sở ở số 7 đường Hồng Thập Tự. Chủ bút tờ báo dặn dò gì anh hồi chánh viên Xuân Vũ là chuyện trước đó, phần tôi thì bổn phận rõ ràng: Tôi chịu trách nhiệm trước khi phổ biến bài của anh. Anh có thể là người chân thành tìm tự do, một Victor Kravchenko khoảng hai mươi hai năm trước (so với 1968) rời bỏ Liên Bang Xô Viết rồi viết I Chose Freedom – cuốn sách mà bất cứ tay chiến tranh chính trị nào cũng muốn biết qua – hay tôi có thể bị vào tròng, tuyên truyền cho Việt cộng ngay trên tờ báo chính thức của quân đội, là chuyện tôi phải “ngửa cổ ra mà lãnh,” nếu chuyện đó xảy ra. Tầm mức ấy khiến tôi là người đã đọc Ðường Ði Không Ðến từng dòng, từng chữ, từ khi nó ở dạng bản thảo, viết chữ nghiêng, mà chữ nghiêng thường khó đọc hơn chữ đứng. Tôi đã hỏi anh nhiều lần sau một câu, một kỳ, tôi còn đề nghị với anh nhiều câu nhiều kỳ khác. Tôi hoàn toàn tin anh và chúng tôi đối với nhau như hai đồng nghiệp từ đó.


Giao tình giữa Xuân Vũ và tôi thường trực hơn, thân hơn, từ 1974. Nhờ làm việc chung một cơ quan tám tiếng một ngày với nhau, tôi biết thêm một điều về anh: Anh cần ngủ trưa. Chỉ có đâu ba mươi phút để ăn trưa, mà anh phải ngủ khoảng ba mươi lăm phút là ít. Cho nên anh thường ngủ quá giờ ăn của mình. Ban biên tập thường trực của đài, lãnh lương tháng, có tám người, mà ba là hồi chánh viên, ngoài tác giả Ðường Ði Không Ðến còn có một đạo diễn từng đi học ở Mạc Tư Khoa về, và Thượng Tá Tám Hà, trung đoàn phó gì đó mà địa bàn hoạt động là quanh vùng Nha Trang, Khánh Hòa. Xuân Vũ đi làm bằng xe đạp, có lẽ nhà ở quanh đó, vùng Thị Nghè, cách sở vài cây số. Trong các biên tập viên tôi biết chỉ một mình anh đi xe đạp, không phải anh nghèo. Anh không có cung cách một nhân viên sở Mỹ, dù Ðài Mẹ Việt Nam thực tế là trực thuộc Tòa Ðại Sứ Hoa Kỳ tại Sài Gòn. Ngoài ban biên tập còn các biên tập viên cộng tác, là những người được mời viết trên căn bản bài, viết bài gửi vào (không ngồi trong đài, lãnh nhuận bút từng bài) mỗi bài tùy theo hạng, nhưng tối thiểu là ba ngàn, tối đa là năm ngàn một bài để đọc trong năm phút.


Những ngày gần Tháng Tư không khí Ðài Mẹ Việt Nam trầm lặng trong bí ẩn. Khoảng tháng ba chúng tôi đã được hỏi một câu giản dị thôi, nhưng không giản dị về phía người hỏi: “Theo bạn, tình hình sẽ ra sao nếu miền Nam có một giải pháp liên hiệp?” Thượng Tá Tám Hà, Xuân Vũ và tôi nhìn nhau. Chúng tôi lắc đầu, hay có thể diễn tả như thế. Riêng tôi, câu trả lời được nói ra rõ ràng: “Theo thôi thì liên hiệp chỉ có nghĩa là cộng sản sáu tháng sau.” Ðây là buổi họp của giữa các nhân viên Việt Nam và các cố vấn Mỹ từ tòa đại sứ qua. Trong một buổi họp khác, một tờ giấy được đưa cho mọi người, trong có một câu hỏi đáng nhớ: “Nếu chiến sự lan tới Sài Gòn, đài phải di chuyển ra một hải đảo, bạn có sẵn sàng đi theo đài không?”


Người được hỏi phải viết vào tờ giấy câu trả lời và ký tên. Nghe thì giản dị, nhưng đó là một câu hỏi sinh tử nếu anh đang là quân nhân tại ngũ, hay công chức đương nhiệm. Nếu anh ký nhận đồng ý theo đài, ‘di chuyển ra một hải đảo,’ là anh hứa sẽ đào ngũ, và đào nhiệm với chính phủ và quân đội nước anh. Với tôi thì giản dị vì đã giải ngũ từ cuối năm 72. Cố vấn về tổ chức quân sự của Việt cộng là nguyên Thượng Tá Tám Hà, ngồi sau cái bàn bên tay mặt; bạn hồi chánh viên của tôi là Xuân Vũ, ngồi ở một góc tối, chỉ nhìn. Như nhìn vào khoảng không. Tôi nhớ hai tháng sau đó ở Guam, chỉ qua một đêm, sáng hôm sau mái tóc Bác Tám trắng phơ. Hơn 20 năm sau chúng tôi không liên lạc với nhau, cho tới khi Xuân Vũ đọc được bài tôi viết về học giả Ðào Duy Anh. Anh viết thư cho tôi:


1. “Gửi Viên Linh thân mến. Già mẹ nó rồi mà cứ tưởng còn như hồi ở Xè Goòng 1973 uống cái chai Cointreau của bạn ở số 7 Hồng Thập Tự. Người xưa đâu tá cả rồi? Thấy có Hồi ký Ðào Duy Anh thì muốn đọc. Ông già đó với Nguyễn Tuân là tôi đọc liền. Ðó là trí thức, văn sĩ. Ổng nói câu này: ‘Lập trường không thay được khoa học.’ Còn Tố Hữu thì bảo: ‘Cần gì khoa học ta có chính trị…’’ Hai câu đó tôi nhớ, ghi lại không dám thêm một chữ ông à. Như nước với lửa vậy. Nay tôi thấy hình ông nhận không ra hồi mình ra Phú Quốc. Cái đêm bị ăn cắp sạch láng mà vẫn xách […]qua Mỹ Khởi Hành nay đã 28 năm. (1) Mình đang viết ÐÐKÐ (Ðường Ði Không Ðến) tiếp. Mô tả cặp chân Ba lê của cô Thu, nay đã trên 70 rồi, không biết có còn đẹp không. (2)


Ông đã đi vào ngõ ngách của báo chí chứ không phải đại bang, đại lộ, nhưng cái ngõ ngách rất lạ rất đông khách đến nhậu. Phải dân ‘nhậu’ văn chương thì mới đọc Khởi Hành. Ðến số này tôi mới cất để đọc đây. Cảm ơn, Bẫy Ngầm. (3)


Ðường đi không đến. Xuân Vũ.” 22.5.03


[Chú thích lá thư trên: 1. Ðêm 29.4 cả toán nhân viên Ðài Mẹ Việt Nam bị ăn cướp có súng chặn lại, cứ 10 va-li thì họ lấy 9, cho lại 1.


2. Có lẽ Thu Hà, xướng ngôn viên Ðài Mẹ Việt Nam. “70 rồi…” là tác giả tự nói mình, chứ không phải nói Thu Hà.


3. Bẫy Ngầm là quán cà phê tại đường Cao Thắng Sài Gòn, VL, Xuân Vũ hay gặp nhau ở đấy.]


2. Ông Ðào Duy Anh nói một câu mà nếu Mác nghe chắc sẽ ngồi dậy cãi nhau với cụ. Ở đâu mà bạn có được tài liệu quí thế? Cố gắng ra Khởi Hành. Nó sẽ lớn và trở thành tư liệu Văn Hóa VN nhờ tay VL đó. Cần gì tôi viết được thì gọi 210 67092…”


3. “Thấy nói là không còn ai sống từ thời NVGP (Nhân Văn Giai Phẩm). Ở Hà Nội thì tôi không rõ nhưng Hải ngoại này còn tôi. Tôi sống suốt thời đó, từ nó ra đời tới nó chết. Và tôi có gặp nhiều người, cả trăm. Tôi dự các cuộc đại hội ở Hà Nội. Ðại khái là ở Hà Nội, ở Thái Hà Ấp, mỗi cuộc gồm có cả ngàn văn nghệ sĩ mới cũ, Nam Bắc, VB (?)lẫn Hà Nội. Không giới nào tôi không quen. Ông có cần thì tôi viết cho toàn bộ diễn biến Nhân Văn Giai Phẩm mà tôi thấy và dự nhưng không bảo đảm có đầy đủ hay không và theo nhận định của tôi. “Chủ tọa đấu tố là Hoàng Văn Hoan không phải Hoài Thanh và Tố Hữu đâu. Chủ tọa mời Tô Hoài lên phát biểu Tô Hoài nhất định không lên. Tôi còn nhớ Tố Hữu mạt sát Bảy Trấn lúc đó là GÐ Ðại Học Nhân Dân (nơi tập trung đấu tố) rất thô lỗ ông ạ. Lạ thật.


(Tôi đã yêu cầu Xuân Vũ viết bất cứ gì anh biết về NVGP, từ người đến việc, viết như quay phim như chụp ảnh, liên tục cũng được mà từng pha cũng được. Cứ dương máy lên mà chụp, rồi thảy cho tôi. Ði chợ cứ mua loạn lên, về thảy cho tôi, tôi làm đầu bếp, xào nấu kho chua kho mặn món khô món ướt là chuyện của tôi. Xuân Vũ đã gửi cho tôi những tài liệu quí về NVGP. Những dòng chữ cuối cùng của đời anh rồi sẽ được gửi tới bạn đọc. Những trang viết chữ nhỏ, viết tháu và liền liền, viết dọc và viết ngang gửi tới tôi hình như trong tháng 8. 2003.)


 


Nhà văn Xuân Vũ từ trần


 


SAN ANTONIO, Texas – Hội Ái Hữu Bến Tre – Khánh Hòa thông báo là nhà văn lão thành Xuân Vũ, tên thật là Bùi Quang Triết, đã qua đời vào lúc 2 giờ 30 chiều ngày 1 tháng 1, 2004 tại San Antonio, Texas, thọ 74 tuổi.


Nhà văn Xuân Vũ, sinh quán tại Mỏ Cày, Bến Tre, ngày 19 tháng 3 năm 1930, từng học tại trường College Mỹ Tho, đi kháng chiến chống Pháp và tập kết ra Bắc vào năm 1955. Sau khi hiểu thế nào là Cộng sản, ông đã tìm cách trở lại miền Nam, bỏ Cộng sản. Năm 1963 ông được trở về miền Nam và đã ra Hồi chánh Chính quyền Việt Nam Cộng Hòa vào năm 1968.


Xuân Vũ được trao Giải Thưởng Văn Chương Toàn Quốc năm 1972 với tác phẩm Ðường Ði Không Ðến. Lễ hỏa táng được cử hành vào ngày Thứ Hai 5 tháng 1, 2004 tại nhà quàn Oakhills, San Antonio, Texas.” (Báo Người Việt)

Tổng thống Myanmar khẳng định vai trò quân đội


NAYPYIDAW (AFP) – Tổng thống Myanmar hôm Thứ Tư khẳng định vai trò quan trọng của quân đội trong quốc gia này, nói rằng chính quân đội và Hội Ðồng Tướng Lãnh lãnh đạo trước đó có công trong việc đưa ra các biện pháp cải cách chính trị.










Quân đội Myanmar được coi đóng vai trò quan trọng và vẫn nắm phần quyết định đằng sau hậu trường chính trị. (Hình: AFP/AFP/Getty Images)


Trong ngày lễ Ðộc Lập của Myanmar, cựu Tướng Thein Sein cũng nhấn mạnh vai trò quan trọng của quân đội Myanmar (Tatmadaw), vốn từ bỏ việc trực tiếp điều hành quốc gia này hồi năm ngoái, nhưng vẫn nắm phần quyết định đằng sau hậu trường chính trị.


“Chính Tatmadaw đã hướng dẫn quốc gia trên con đường hòa bình, tiến bộ và xây dựng dân chủ,” ông Thein Sein nói trong thông điệp được Phó Tổng Thống Sai Mauk Kham tuyên đọc để đánh dấu ngày được Anh trao trả độc lập.


“Quân đội từng bước tiến hành việc soạn thảo bản hiến pháp để có thời gian thực tập nền dân chủ đa nguyên,” Tổng Thống Thein Sein cho biết thêm.


Lễ kỷ niệm độc lập của Myanmar từ năm 1948 vẫn thường được thành phần tướng lãnh dùng để cảnh cáo mối đe dọa từ các quốc gia khác và cũng để đả phá “chủ nghĩa thuộc địa quỷ quyệt”.


Trong lời phát biểu tương tự như của nhân vật lãnh đạo Hội Ðồng Tướng Lãnh, Tướng Than Shwe, những năm trước đây, ông Thein Sein cũng ca ngợi quân đội là tạo được tinh thần đoàn kết quốc gia, vốn trong tình trạng nội chiến từ nhiều thập niên qua giữa quân đội và các nhóm sắc tộc thiểu số võ trang.


Tổng Thống Thein Sein nhấn mạnh rằng quân đội sẽ tiếp tục là trụ cột quốc gia.


Trong một chỉ dấu khác về sự thay đổi trong đường hướng lãnh đạo Myanmar, nhật báo “Ánh Sáng Mới Myanmar,” được coi là cái loa của chính phủ, hôm Thứ Ba đã đăng tải một bài viết gọi Hội Ðồng Tướng Lãnh là “độc tài,” đăng lại toàn bài viết hôm Thứ Tư. Bên cạnh đó, tờ báo cũng đăng một bài bình luận, nói rằng các nhà lãnh đạo mới “sẽ không bao giờ quay lưng lại với cải cách” và sẽ không “đi ra ngoài con đường chuyển tiếp dân chủ”. (V.Giang)

Dân quân võ trang Libya có thể gây nội chiến


TRIPOLI (Reuters) – Libya có nguy cơ rơi vào tình trạng nội chiến nếu không kiểm soát được các nhóm dân quân võ trang đang tranh giành ảnh hưởng trong đất nước có khoảng trống quyền lực sau khi chế độ Moammar Gadhafi sụp đổ, theo người đứng đầu chính phủ lâm thời Libya hiện nay.










Các tay súng Libya trên đường phố Tripoli sau khi xảy ra vụ giao tranh làm bốn người thiệt mạng. (Hình: Mahmud Turkia/AFP/Getty Images)


Ông Mustafa Abdel Jalil, chủ tịch Hội Ðồng Chuyển Tiếp Quốc Gia (NTC), đưa ra lời cảnh cáo nghiêm khắc này sau khi xảy ra vụ nổ súng giữa các nhóm dân quân trên đường phố thủ đô Tripoli khiến bốn người thiệt mạng.


Hơn hai tháng sau khi các thành phần dân quân chống Gadhafi bắt được rồi sau đó hạ sát nhà độc tài này, giới lãnh đạo mới ở Libya vẫn chưa chứng tỏ được khả năng điều hành đất nước của họ vì thành phần lãnh đạo các nhóm dân quân không chịu chuyển giao việc kiểm soát nhân sự và giao nạp võ khí.


“Chúng ta đang đứng giữa hai chọn lựa gay go,” ông Abdel Jalil tuyên bố tại thành phố Benghazi, nằm về phía Ðông Libya, vào chiều tối ngày Thứ Ba.


“Chúng ta phải thẳng tay đối phó với tình trạng bạo động giữa các nhóm dân quân và cuộc đối đầu quân sự, vốn là điều chúng ta không chấp nhận; hay là chúng ta tách rời thành nhiều mảnh và sẽ xảy ra nội chiến.”


“Nếu không có an ninh, sẽ không có luật pháp, không phát triển và không có bầu cử,” ông nói.


Các nhóm dân quân, từ nhiều thành phố, cũng như các khuynh hướng khác nhau, cùng tham dự cuộc chiến kéo dài chín tháng chống Gadhafi với sự hỗ trợ của NATO. Nay các nhóm này không muốn giải tán và giao nạp võ khí cho lực lượng an ninh chính phủ.


Họ đang tranh giành ảnh hưởng trong quốc gia Libya mới này và tin rằng phải có sự hiện diện quân sự ở thủ đô Tripoli để có quyền lợi chính trị. (V.Giang)

Thông điệp nào trong “Thần Tháp Rùa” của Vũ Khắc Khoan?


Du Tử Lê


(Tiếp theo kỳ trước)


 


Không chỉ là người trân trọng với chữ nghĩa, ông “Thần Tháp Rùa” còn là nhà văn đem đến cho văn chương, những vòng nguyệt quế làm thành bởi những tư duy, những thao thức ở tầm cỡ quốc gia, dân tộc nữa.










Vũ Khắc Khoan. (Hình: Trần Cao Lĩnh)


Như trước giờ phải chia tay mà chưa biết khi nào được gặp lại, thay vì nói những lời yêu thương, nhân vật Ðỗ của họ Vũ lại dùng những giây phút phù du, để hỏi Rùa Thần về thiên mệnh của dân tộc:


“…Ở đây rồi sẽ ra sao?


Nàng cười mà không trả lời.


Gặng hỏi thì nàng đáp:


Biết làm sao được?”


Dù bị Rùa Thần từ chối, Ðỗ vẫn một mực khăng khăng xin được nghe… Trước tấm lòng quá đỗi ưu tư, thiết tha muốn biết về tương lai đất nước của Ðỗ, cuối cùng, Rùa Thần đành phải mở lời:


“Trước kia em cũng lầm tưởng như chàng nên mới hủy bỏ công tu luyện mà ra công giúp đỡ Thục Vương. Ấy thế mà rồi cũng hỏng cả… Nỏ thần dù mầu nhiệm, nếp xoáy Loa Thành có hiểm trở nhưng người đứng đầu không vững tay sử dụng thì đại sự vẫn không thành… Nhân sự thật là phức tạp…”


Mượn lời Rùa Thần, tác giả nhắc nhớ thực tế của dân tộc, với hiệp định Genève chia cắt đất nước thành hai miền đối nghịch. Ðó là thời kỳ dù cho tư bản hay cộng sản, tự do hay độc tài, đều nhận được sự giúp đỡ (chống lưng) của nhiều thế lực khác nhau… Vấn đề vẫn là “người đứng đầu”. Nhưng:


“…Nhân sự thật là phức tạp… Thiên đình dù biết trước thời cơ cũng không lý nổi nhân sự” (!)


Qua ẩn dụ là những giãi bày mang ý nghĩa tạ tình, trả nghĩa của Rùa Thần, người đọc có thể hiểu họ Vũ muốn nhấn mạnh “kiếm thần,” “Loa Thành” hay “nỏ thần”… là những trợ giúp ngoại lực, rốt ráo cũng chỉ là phương tiện. Cốt lõi của vấn đề, vẫn là:


“…Chỉ sợ không vận dụng nổi…”


Tới lúc này, kịch tính của truyện, được tác giả đẩy tới mức cao nhất: Bầu trời đen tối, đang vần vũ gió mưa, bỗng chói lòa ánh chớp. Ðó là lúc nhân vật Ðỗ muốn Rùa Thần trao cho chàng kiếm thần để:


“Nhận trách nhiệm. Mưu đại sự.”


Diễn tiến truyện “Thần Tháp Rùa” ở khúc quanh này, khá cảm động. Khi tác giả cho thấy, tới lúc vai trò của Thần Kim Quy chấm dứt. Nàng phải ra đi. Bởi Ðỗ vẫn chưa gột bỏ được thói quen (hay căn bệnh) đặt lý tưởng cứu nước, mưu đại sự vào sự giúp đỡ của ngoại lực mà, “kiếm thần” là ẩn dụ. Vì thế, đó cũng là lúc dù cảm thông, tin yêu, Rùa Thần cũng phải nói lời ly biệt!


“Dứt lời, gió đột nhiên tự bốn phương ào ào đưa lại. Vòm trời đen kịt nhằng nhịt ánh chớp. Căn gác rung lên cùng tiếng sấm vang dậy.


Thần Kim Quy tái mặt vùng dậy:


Trời ơi!


Ðỗ cũng hoảng hốt xô lại định giơ tay đỡ, nhưng nàng đã rú lên:


Ðừng, đừng chạm vào em! Em không còn là em nữa đâu!


Trước mắt Ðỗ, Thần Kim Quy… lần lần lộ nguyên hình.


Ðỗ thổn thức nói:


Ðừng quên nhau…


“Ánh chớp sáng loáng mai rùa, long lanh ngấn lệ. Thần Kim Quy gật đầu rồi từ từ bò khuất vào giữa cơn bão gió đen kịt đêm tàn xuân. Ðỗ gục đầu vào thành giường mà khóc cho đến sáng…”


Một lần nữa, biệt tài trộn lẫn hư / thực lại được họ Vũ hiển lộng một cách ý nghĩa khi ông mô tả, hôm sau, bão dứt. Nắng lên. Thị dân Kẻ Chợ xôn xao không biết điềm trời cát / hung ra sao mà:


“…Cá hồ Hoàn Kiếm chết nổi lềnh bềnh như bèo Nhật Bản…”


Cũng từ đấy, trọn một năm, bốn mùa, Ðỗ chớ hề bước chân ra phố. Chàng tự giam nhốt mình trong “gác học” của chàng. Như con sâu vùi thân, tâm trong chiếc kén mù lòa thương nhớ. Tới một đêm kia, Ðỗ bỗng:


“…Cảm thấy bồn chồn, tâm linh xao động, dường như có gì đang thúc bách…”


Ðó là lúc:


“…Ðỗ bắt đầu thấy ngấy chữ nghĩa cổ nhân… Ðỗ nhìn xuống bàn tay. Bàn tay vốn xanh xao bỗng trở nên gân guốc. Như muốn đập phá. Như muốn cấu xé. Thế rồi giữ lại cũng không kịp, hai bàn tay, mười ngón chồm lên. Khi định thần, đống sách đã nằm gọn trong lò sưởi góc phòng…”


Cuộc “phần thư” hay “đốt sách” tượng trưng cho sự phá kén thoát ra, để từ sâu hóa bướm. Hình ảnh này, cũng tượng trưng cho chọn lựa quyết liệt khai tử thói quen trông cậy vào những phương tiện ngoại thân của một số trí thức nặng lòng với đất nước…


Sự lột xác vừa kể, của Ðỗ, đã bất ngờ cho Ðỗ gặp lại Thần Kim Quy, biểu tượng xác tín của một chọn lựa tuy khó khăn, đau đớn. Giống như kẻ tự cắt bỏ cục bướu thụ động, ngoại khổ, bo bo giữ gìn, bảo vệ cá nhân mình. Ðó là một chọn lựa lột da. Một chọn lựa bật máu. Chọn lựa rời bỏ tháp ngà (lý thuyết) để bước vào hành động. Chọn lựa ấy, của nhân vật Ðỗ, trong truyện “Thần Tháp Rùa” của họ Vũ, cũng có thể ví như khởi đầu của một cuộc cách mạng bản thân, qua phân giải của Thần Kim Quy:


“Chàng khổ tâm vì trong cái thế tranh hùng Hán Sở, không biết đâu là nơi dụng võ. Một đằng là búa đập xuống đe, một đằng là đe nẩy lửa. Một đằng là kẻ có tiền, một đằng là hoàn toàn tay trắng. Nhập vào đâu cũng chỉ là nhất thời. Ðứng ở đâu cũng là mượn tạm đất đứng (…)


Lý ưng ra, chàng phải nhập vào bọn áo vải vì thật tình sản nghiệp của chàng không một tấc đất cắm dùi. Nhưng cái khổ của chàng là những uẩn khúc tâm tư, nhằng nhịt, dọc ngang như thế bàn cờ…”


Và cuộc đối thoại hay cật vấn chính mình của nhân vật Ðỗ, như một tra hỏi cuối chót:


“Vậy đốt sách đi…”


“Ðốt được nhà… nhưng sao đốt được sách? Chàng còn nhớ cuộc phần thư thủa bắt đầu xây dãy Trường Thành? Càng đốt sách, nghĩa của chữ lại càng trong treo, dễ vút lên cao, dễ lan ra rộng… Họ Tần đốt sách Khổng Khưu vậy mà cái lý Tam Cương của người nước Lỗ đâu có bị hỏa thiêu cùng sách?”


“Thế ra đốt sách…”


“Là một chuyện cần vì đối với chàng, đó là một hành vi quyết định…”


Và, với một trí thức, một kẻ sĩ thời tao loạn, khi chọn lựa đã quyết thì:


“…Năm Thìn, đêm trừ tịch, cầu Thê Húc tự nhiên sụp đổ. Người Kẻ Chợ đi xin lộc đền Ngọc Sơn ngã xuống hồ không biết bao nhiêu mà kể. Thiên hạ xôn xao. Có người cho là Thần Rùa báo oán việc xưa. Có kẻ nghi là điềm gở, tính việc bán nhà mà bỏ vào Nam.










Từ trái qua Mai Thảo, Vũ Khắc Khoan, Nguyễn Sỹ Tế, Phạm Ðình Chương, Tạ Tỵ. (Hình: Tác giả cung cấp)


“Lúc sửa lại cầu, viên đốc công thấy chân cầu tuy gẫy mà gỗ vẫn tốt nguyên. Duy chỗ gẫy như có vật sắc phạt ngang, ngày đêm rỉ nhựa đỏ lòm như máu. Nói lại, ai cũng cho là lạ. Kẻ bàn, người tán, không biết ra sao.


Có người biết Ðỗ, tìm đến tận nơi định hỏi. Nhưng cũng giữa đêm trừ tịch, Ðỗ đã bỏ kinh thành biệt vô âm tín.” (Vũ Khắc Khoan, 1954).


Tính hư / thực trộn lẫn trong truyện “Thần Tháp Rùa” của Vũ Khắc Khoan, không chỉ như ngôi nhà mở rộng. Mỗi lần đọc lại, đều cho người đọc một cảm nghiệm khác, tùy trình độ…


Với tôi, “Thần Tháp Rùa” là một “tuyên ngôn”, một “thông điệp” minh bạch, quyết liệt nhất của họ Vũ đối với thế sự, đất nước. Khi ông chủ trương, vai trò của giới trí thức tiểu tư sản (chiếc cầu nối giữa hai cực vô sản và tư bản) là:


-Phải chọn lựa. Chọn lựa, để đi tới hành động.


Nếu có thể nhìn quan điểm này, như một triết lý thì, đó chính là triết lý sống của Ông-Thần-Tháp-Rùa vậy.


Du Tử Lê


(Thứ Năm, 12 tháng 1-2012, kỳ chót: “Thoại kịch, một đóng góp tài năng, trí tuệ khác của Vũ Khắc Khoan”.)

Iran ‘thử lửa’ các nước Tây phương

 


Hà Tường Cát/Người Việt (tổng hợp)


 


Hôm Thứ Hai, 2 Tháng Giêng, Iran phóng thử nghiệm một hỏa tiễn Qader, loại hỏa tiễn bình phi tấn công các mục tiêu trên đất hay trên biển.


  







Hình do thông tấn xã ISNA nhà nước Iran phổ biến hôm 2 Tháng Giêng cho thấy một hỏa tiễn địa-hải Qader, phóng đi từ bờ biển vịnh Oman trong cuộc tập trận hải quân. (Hình: AP/ISNA, Amir Kholousi)


Trong khuôn khổ cuộc diễn tập hải quân kéo dài 10 ngày từ cuối năm 2011, Iran đã phóng nhiều hỏa tiễn kể cả loại hỏa tiễn phá sóng radar nhưng không có hỏa tiễn đạn đạo tầm xa.


Các nước Tây phương vẫn tiếp tục đương đầu với Iran về chương trình phát triển nguyên tử và tìm cách gia tăng những biện pháp cấm vận. Ngược lại Iran đưa ra lời đe dọa phong tỏa eo biển Hormuz, con đường huyết mạch đưa dầu thô xuất cảng từ Saudi Arabia và các quốc gia vùng Vịnh. Trong tình hình căng thẳng này, việc phóng hỏa tiễn và tập trận hải quân của Iran được coi là một thử thách quyết tâm của các nước Tây phương, còn riêng về mặt quân sự là một sự biểu dương lực lượng trực tiếp đối đầu với Hoa Kỳ và Israel.


Phóng sự trên truyền hình nhà nước Iran cho thấy hỏa tiễn Qader, mà họ gọi là đường dài, bắn trúng mục tiêu giả định ngoài biển trong cuộc thử nghiệm hôm Thứ Hai. Tuy nhiên theo giới chuyên gia quân sự Tây phương, Qader với tầm xa khoảng 200 km chỉ được coi là loại hỏa tiễn bình phi (cruise missile) tầm trung.


Khác với các hỏa tiễn đạn đạo, hỏa tiễn bình phi là một loại bom bay có hệ thống điều khiển tự động, đi đến mục tiêu bay bằng sức đẩy của một động cơ phản lực giống như máy bay. Với vận tốc trung bình chỉ trên dưới tốc độ âm thanh, loại hỏa tiễn này khó có thể tấn công hiệu quả vào một hải đội hàng không mẫu hạm có nhiều chiến hạm hộ tống trang bị hỏa tiễn phòng không. Như thế các hỏa tiễn của Iran chưa phải là khó khăn lớn cho hạm đội 5 Hoa Kỳ, đặt căn cứ tại Bahrain trong Vịnh Ba Tư, và Hoa Kỳ đã cảnh cáo Iran về việc đe dọa đóng cửa eo biển Hormuz.


Một số nhà lập pháp Iran công khai tuyên bố cuộc thao diễn hải quân 10 ngày bắt đầu hôm 24 Tháng Mười Hai, 2011, sự diễn tập cho việc đóng eo biển Hormuz, hải lộ có khoảng 1/3 dầu thô xuất cảng trên thế giới đi ngang. Eo biển Hormuz nằm giữa Iran và Oman, chỗ hẹp nhất chỉ có bốn dặm bề ngang, tàu dầu từ các nước sản xuất vùng Vịnh phải qua đây ra Ấn Ðộ Dương, mỗi ngày trung bình có khoảng 12 đến 15 tàu dầu hạng lớn chở trên 100,000 tấn hầu hết đi đến Trung Quốc, Ấn Ðộ, Nhật.


Các giới chức quân sự Iran phủ nhận là eo biển sắp bị phong tỏa.


Tuy nhiên Ðô Ðốc Habibollah Sayyari, tư lệnh Hải Quân Iran, nói rằng cuộc thao diễn “đã đưa một tín hiệu không thể lầm lẫn cho các nước phương Tây về điều gì sẽ xảy ra nếu Iran bị trói tay”. Theo lời ông: “Chúng tôi tổ chức cuộc diễn tập nhằm duy trì an ninh ổn định ở khu vực, đồng thời để tất cả mọi người nhận thức được khả năng cũng như sức mạnh răn đe của nước Cộng Hòa Hồi Giáo Iran trong sự bảo vệ lãnh hải trên biển và eo Hormuz”. Ông nói thêm là quân lực và Vệ Binh Cách Mạng Iran “sẽ không để cho các kẻ thù xâm phạm đến quyền lợi của đất nước,” mặc dầu không nêu tên nhưng mọi người đều hiểu các nước bị Iran coi như thù địch là Hoa Kỳ, các quốc gia Âu Châu và Israel.


Iran có quân số 545,000 hiện dịch, đứng hàng thứ tám trên thế giới, và 650,000 trừ bị. Ngoài ra lực lượng Vệ Binh Cách Mạng Hồi Giáo có khoảng 120,000 quân gồm bốn binh chủng hải quân, không quân, lục quân và lực lượng đặc biệt Quds. Lực lượng này còn phụ trách 12.6 triệu dân binh nam nữ tình nguyện chia thành 2,500 tiểu đoàn trong đó 3 triệu người có khả năng chiến đấu (theo số liệu của chính quyền Iran).


Trước cuộc Cách Mạng Hồi Giáo năm 1979, chính quyền của quốc vương Mohammad Reza Pahlavi được sự trợ giúp quân sự của Hoa Kỳ và mua nhiều loại vũ khí hiện đại bao gồm máy bay chiến đấu F-5 Freedom Fighter, F-4 Phantom và F-14 Tomcat. Trong cuộc chiến tranh vùng Vịnh năm 1991, Iran nhận được thêm một số máy bay từ Iraq đào thoát.


Kỹ nghệ quốc phòng Iran phát triển từ thập niên 1970 thời Shah Pahlavi, hiện nay đã có thể sản xuất nhiều loại vũ khí và xuất cảng. Theo tài liệu chính thức của Iran, năm 2003, quốc gia này xuất cảng $100 triệu vũ khí và trang bị quân sự, tới 2006 đã bán cho 57 nước trên thế giới. Từ 2007, thế giới nghi ngờ Iran có chương trình chế tạo vũ khí nguyên tử.


Iran tự chế tạo được máy bay chiến đấu, trực thăng hoặc theo kiểu mẫu của Hoa Kỳ, Nga và cải tiến những máy bay cũ đã có. Hải quân Iran có tiềm thủy đĩnh và nhiều loại chiến hạm nổi từ khu trục hạm, hộ tống hạm đến các khinh tốc đỉnh phóng hỏa tiễn. Trong những năm gần đây, Iran phát triển được nhiều loại hỏa tiễn gồm cả các hỏa tiễn Shahab tầm trung bắn xa từ 1,000 đến 3,000 km và có thể mang đầu đạn nhắm tới nhiều mục tiêu, được coi như mối đe dọa cho Israel và Âu Châu.


Liên Hiệp Quốc từ trước đến nay đã bốn lần đưa ra biện pháp cấm vận Iran, nhưng điều mà quốc gia Hồi Giáo này lo sợ nhất là sự trừng phạt đối với ngân hàng trung ương của họ và biện pháp cấm vận xuất cảng dầu khí, nguồn tài nguyên quan trọng nhất cho nền kinh tế.


Hồi cuối năm ngoái, trong thời gian còn đang nghỉ lễ ở Hawaii, Tổng Thống Barack Obama đã ký đạo luật cho phép cấm vận các ngân hàng Iran, một bước gây khó khăn cho nước đứng hàng thứ tư trên thế giới về xuất cảng dầu khí. Biện pháp này trước đây đã là một đề tài tranh cãi tại Quốc Hội Hoa Kỳ, nhiều thượng nghị sĩ và dân biểu ủng hộ, nhưng cũng rất nhiều người lo ngại là hậu quả sẽ làm giá dầu trên thế giới lên cao, phương hại đến nền kinh tế toàn cầu, và sự đối đầu tới đó có thể đưa đến chiến tranh.


Cũng vào những ngày cuối năm, Iran loan báo đã thành công trong việc chế tạo và thử nghiệm thanh nhiên liệu nguyên tử đầu tiên, đồng thời đưa tín hiệu sẵn sàng thảo luận với quốc tế về chương trình nguyên tử của họ.


Nhiều quan sát viên tin rằng Iran biểu dương lực lượng quân sự cũng như dùng khả năng phát triển nguyên tử nhằm răn đe Liên Âu đừng gia tăng cấm vận dầu lửa và thương vụ với ngân hàng trung ương Iran.


Thị trường tiền tệ Iran đã dao động sau khi có tin Tổng Thống Obama ban hành biện pháp cấm các cơ quan tài chính Hoa Kỳ giao dịch với hầu hết trong số 28 ngân hàng Iran. Ðồng real của Iran mất giá khoảng 11% so với đồng đô la hôm Thứ Hai, sau khi đã mất giá 37% qua suốt năm ngoái.


Anoush Ehsteshami, giáo sư khoa học chính trị Durham University ở Anh, nhận định: “Những hành động khiêu khích của Iran nhằm trắc nghiệm quyết tâm gia tăng trừng phạt kinh tế của Tây phương.” Gần 40% dầu xuất cảng của Iran đi đến thị trường Âu Châu và do đó, theo lời giáo sư Ehsteshami, “không dễ tìm nguồn sản xuất và cung cấp khác”.


Musaib Al Nuami, chủ bút tờ Al Wefaq ở Iran, giải thích với tờ Gulf News ở Dubai rằng: “Iran sẽ không hành động trước mà chỉ muốn chứng tỏ là sẵn sàng đối phó nếu bị tấn công.”


Và như là để gia tăng đe dọa, hôm Thứ Ba, Tướng Atollah Salehi, tư lệnh quân đội Iran, nói rằng Hoa Kỳ đã cho một hàng không mẫu hạm rời khỏi Vịnh Ba Tư vì Iran tập trận hải quân, nếu mẫu hạm này quay trở lại, Iran sẽ có thái độ. Ông nói: “Tôi khuyến cáo, đề nghị và cảnh cáo sự trở lại của mẫu hạm này và chúng tôi không quen cảnh cáo nhiều hơn một lần.”


Hàng không mẫu hạm nguyên tử USS Stennis đang được biệt phái cho Hạm Ðội 5 Hải Quân Hoa Kỳ đặt căn cứ ở Bahrain, đối diện với Iran qua Vịnh Ba Tư. Trung Tá Bill Speaks, phát ngôn viên Hải Quân Mỹ, tuyên bố: “Sự triển khai lực lượng quân sự Hoa Kỳ trong vùng Vịnh sẽ tiếp tục như từ nhiều thập kỷ qua.”


Ông nói thêm: “Hải Quân Hoa Kỳ hoạt động theo công ước quốc tế về hải dương và duy trì cảnh giác cao để bảo đảm sự liên tục, an toàn giao thông hàng hải trên những thủy lộ thiết yếu của thương mại toàn cầu.”


Với những sự kiện như vừa nêu, thật ra chúng ta chưa thể dự đoán vụ khủng hoảng Iran sẽ đi tới đâu. Có thể là Iran rút kinh nghiệm từ Bắc Hàn trong chính sách ngang ngạnh khiêu khích, nhưng chưa có hành động gây hấn quá giới hạn, vẫn đạt được hiệu quả. Thêm nữa, Iran có lợi thế hơn hẳn Bắc Hàn vì có tài nguyên dầu khí, và Iran từ trước đến bây giờ vẫn là một đối tượng khó khăn nhất trong sự đối phó của thế giới, cả về ngoại giao, chính trị cũng như kinh tế.


Gần đây Iran đã tìm cách chuyển những quan hệ kinh tế về phía các nước Á Châu bao gồm Trung Quốc, Nhật, Nam Hàn. Trong năm 2010, Trung Quốc là đối tác mậu dịch lớn nhất của Iran và 11% dầu lửa tiêu thụ tại Trung Quốc nhập cảng từ Iran. Ðồng thời hai nước cũng ký kết nhiều hợp đồng về ngân hàng, đầu tư và xây dựng. Trừng phạt kinh tế Iran tác động đến Âu Châu, các nước Á Châu và kinh tế toàn cầu. Bình thường ở vào năm bầu cử, Washington rất khó có thể có những biện pháp đối ngoại quyết liệt và ảnh hưởng đến tình trạng quốc nội Hoa Kỳ. Biện pháp quân sự cũng khó có hiệu quả và đưa tới nhiều phản ứng bất lợi, nhất là sau kinh nghiệm Afghanistan và Iraq. Chỉ có Israel là sẵn sàng, và mong muốn tham chiến, nhưng trong hoàn cảnh hiện nay, Israel không dám và không thể có hành động đơn phương khi Hoa Kỳ cùng các nước Âu Châu chưa bật đèn xanh.


Tuy vậy, nếu như Iran tiếp tục leo thang gây hấn, chẳng hạn ngăn cản đường biển qua eo Hormuz, lúc đó, Hoa Kỳ có thể lâm vào hoàn cảnh bắt buộc phải hành động, và một cuộc xung đột có giới hạn về thời gian cũng như tầm mức kiểu oanh kích bằng không quân và hải quân nhắm vào một số mục tiêu ở Iran có thể xảy ra. Tình hình căng thẳng cho đến nay vẫn còn ở mức lời lẽ đe dọa qua lại, còn kéo dài hay đột ngột chuyển biến, là tùy thuộc ở Iran hơn là do Tây phương. (H.C.)

Hãng xe Honda bị kiện vì quảng cáo sai


TORRANCE, CA (AP) – Một phụ nữ ở Los Angeles mua chiếc xe Honda Civic loại hybrid (máy xăng-điện) với hy vọng tiết kiệm xăng, đã nạp đơn kiện hãng Honda đòi bồi thường vì không đúng quảng cáo chạy 50 dặm chỉ tốn 1 gallon.










Từ trái, Neil Schmidt, chuyên viên kỹ thuật đại diện Honda; Arnel Maala, quản đốc cửa hàng bán xe Honda ở Hollywood, nhân chứng do nguyên đơn Heather Peters đưa đến trước tòa án Torrance. (Hình: AP/Reed Saxon)


Bà Heather Peters cho biết đã tiếp xúc với hàng trăm người mua xe cũng muốn kiện với cùng lý do. Nhưng bà không đứng vào đơn kiện tập thể hàng ngàn người mà chỉ kiện với tư cách cá nhân dưới hình thức small claims. Các chuyên viên tòa án cho rằng bà có nhiều triển vọng thắng vì loại tòa án này thường theo những định chuẩn dễ dãi hơn và do đó có thể được bồi thường nhiều hơn là vài trăm dollars ở những án tập thể.


Các vụ ‘small claims’ không tốn tiền luật sư và được giải quyết nhanh chóng. Bà Peters, công chức tiểu bang và cựu luật sư, khai trước một thẩm phán tòa Torrance hôm Thứ Ba là “hãng Honda biết xe không thể chạy 50 mpg nhưng vẫn quảng cáo như vậy”. Ðến bây giờ bình điện chiếc Honda Civic hybrid đời 2006 thoái hóa và 1 gallon xăng chỉ chạy được 30 miles.


Nếu Peters được bồi thường $10,000, hãng Honda đã bán ra 200,000 xe kiểu này có thể phải đối phó với rất nhiều đơn kiện cá nhân khác và có thể phải bồi thường đến $2 tỷ.


Neil Schmidt, chuyên viên kỹ thuật của Honda, nói rằng đòi hỏi $10,000 của Peters là quá đáng. Ông giải thích là theo luật liên bang, Honda nêu lên thành tích cao nhất mà xe có thể đạt được. Thành tích này có thể thay đổi rất nhiều với điều kiện lái xe, chẳng hạn luôn luôn kẹt đường và ngừng ở đèn đỏ rồi chạy trở lại.


Luật California ấn định bồi thường tối đa trong những vụ “small claims” là $10,000. Peters giải thích là chọn kiểu kiện này sau khi đã nghiên cứu nhiều vụ kiện tập thể và thấy kết quả dàn xếp là mỗi nguyên đơn chỉ được $200 thêm $500 hay $1,000 được bớt khi mua xe mới. Phần các luật sư có thể lãnh công tới $8.5 triệu. Những đơn kiện tập thể cũng rất lâu mới có kết quả, có khi tới nhiều năm.


Thẩm Phán Douglas Carnahan chưa đưa ra phán quyết về vụ của Peters ngay trong phiên tòa hôm Thứ Ba nhưng các nhân viên tòa án nói rằng ông có thể ban hành trong tuần này. (H.C.)

TT Obama kết thúc 10 ngày nghỉ lễ ở Hawaii


WASHINGTON (AP) – Tổng Thống Obama và gia đình rời khỏi đảo Oahu tối Thứ Hai và máy bay Air Force One đáp xuống phi trường gần thủ đô Washington sáng sớm Thứ Ba kết thúc 10 ngày nghỉ lễ ở Hawaii.










Tổng Thống Obama và gia đình về tới Tòa Bạch Ốc, sau khi nghỉ lễ ở Hawaii. (Hình: Mark Wilson/Getty Images)


Ông trở về đúng vào ngày các ứng cử viên tổng thống đảng Cộng Hòa đọ sức tại Iowa qua cuộc bầu cử đầu tiên của mùa bầu cử sơ bộ. Sau hơn một tuần lễ vắng mặt trong những tin tức hàng đầu, Tổng Thống Obama dự tính sẽ nhanh chóng trở lại với cuộc vận động tranh cử. Ông nói chuyện trực tiếp trên mạng với các ủng hộ viên ở Iowa tối Thứ Ba, ngày hôm sau đi Cleveland tham dự một sinh hoạt liên quan đến kinh tế và qua Ohio, tiểu bang có tầm quan trọng đặc biệt cho cuộc bầu cử tháng 11.


Các giới chức Tòa Bạch Ốc nói rằng việc kéo dài thời gian giảm thuế sổ lương là một trong những việc phải làm trong lịch trình của tổng thống năm nay. Gần sát lễ Giáng Sinh, ngày 23 tháng 12, tổng thống mới rời khỏi Washington sau khi Quốc Hội đã thông qua dự luật kéo dài thời hạn giảm thuế sổ lương thêm 2 tháng.


Ông và Ðệ Nhất Phu Nhân Michelle, hai con gái Malia, Sasha, nghỉ tại một biệt thự sang trọng thuê ở bờ biển Kailua Beach gần Honolulu cùng với người em gái Maya Soetoro-Ng sống tại Oahu và nhiều bạn thời nhỏ của tổng thống.


Các giới chức Tòa Bạch Ốc nói rằng việc kéo dài giảm thuế sổ lương suốt năm nay là một điều luật phải làm được đối với Tổng Thống Obama. Chiến lược của ông năm thứ tư trong nhiệm kỳ sẽ chú trọng đến những việc mà Hành pháp có thể thực hiện không cần phải thông qua Quốc Hội. Họ cũng cho biết trong thời gian nghỉ lễ, tổng thống có suy nghĩ phác họa sơ lược những gì cần trình bày ở bản thông điệp liên bang sẽ đọc trước hai viện Quốc Hội ngày 24 tháng 1 và đề ra lịch trình công tác sẽ là căn bản cho nội dung tranh cử. (H.C.)

Taliban muốn mở văn phòng ở Qatar để hòa đàm với Mỹ


DOHA, Qatar (Bloomberg) – Hôm Thứ Hai, lực lượng Taliban ở Afghanistan cho biết đã thỏa thuận với Qatar đặt một văn phòng liên lạc tại đây để có thể đi tới hòa đàm với Hoa Kỳ.










Chiến binh Taliban nộp vũ khí sau khi hồi chánh với chính quyền Afghanistan. (Hình: Aref Karimi/AFP/Getty Images)


Cho đến nay mới chỉ có những cuộc tiếp xúc bí mật giữa một vài đại diện chính phủ Hoa Kỳ và Taliban về khả năng thương thuyết. Loan báo của Taliban mở văn phòng ở Qatar là một bước tiến quan trọng vì lần đầu tiên họ công khai nhìn nhận muốn hòa đàm.


Vali Nasr, cựu cố vấn cho đặc sứ Hoa Kỳ ở Afghanistan và Pakistan, hiện nay là giáo sư chính trị quốc tế đại học Tufts ở Medford, Massachusetts, nói rằng: “Nếu văn phòng liên lạc thành hiện thực thì chưa có nghĩa mọi chuyện đã được giải quyết, nhưng có nghĩa là họ đã ra khỏi bóng tối và đi từ nói chuyện về thương lượng đến thương lượng”.


Ông cảnh giác là đừng nên coi là có thể đi tới ngừng bắn hay như Taliban đã hết thời, “họ có thể theo lối vừa đánh vừa đàm như Việt Cộng để đẩy nhanh tiến trình triệt thoái quân đội Hoa Kỳ khỏi Afghanistan”. Tuy vậy theo ông, Hoa Kỳ phải chấp nhận hòa đàm dù kết quả hãy còn mờ nhạt.


Nữ Phát Ngôn Viên Bộ Ngoại Giao Victoria Nuland từ chối bình luận về đề nghị của Taliban xin thả tù binh của họ ở Guantanamo, tuyên bố: “Hoa Kỳ chuẩn bị ủng hộ tiến trình hòa giải của Afghanistan chừng nào Taliban từ bỏ bạo lực, cắt đứt liên hệ với al-Qaeda, tuân hành Hiến pháp Afghanitan, tôn trọng nhân quyền và nữ quyền”. Theo lời Nuland, việc chấp thuận thương thuyết không làm thay đổi tư thế quân sự Hoa Kỳ, quân đội Mỹ tiếp tục chiến đấu “chống kẻ thù của chính phủ Afghanistan”.


Tổng Thống Hamid Karzai nói rằng ông đồng ý nếu Hoa Kỳ chấp thuận Taliban đặt văn phòng ở Qatar, mặc dầu ông muốn văn phòng này đặt ở Saudi Arabia hay Thổ Nhĩ Kỳ. Ông nói: “Chính phủ Afghanistan nghiêm chỉnh theo đuổi tiến trình hòa bình và mong muốn Taliban cũng cởi mở”. (H.C.)

Foraging


Chef Viet Pham is evolving toward simplicity in the culinary world.


 


By JANE LE SKAIFE


 


It’s hard to believe that one of the nation’s most prominent emerging chefs nearly dropped out of culinary school.


 


The waters off the bay in San Francisco tempted Viet Pham, and surfing and bass fishing were greater attractions than his classes at the California Culinary Academy in San Francisco.


 


But when Chef Laurent Gras, a Michelin-starred chef then at the Fifth Floor restaurant, came calling and offered a highly coveted internship, Pham realized his passion and career were in the kitchen and not on the water.


 



 


Now, the 32-year-old Pham co-owns a successful restaurant in Salt Lake City and his name is bubbling to the top of the food world. He will be one of the featured chefs at the Food Network’s South Beach Wine and Food Festival in Miami next month. Food & Wine magazine recently named him and his restaurant partner, Bowman Brown, two of 2011’s Best New Chefs. And the prestigious James Beard Foundation named the two semifinalists in the Best New Chefs category in 2011.


 


At their restaurant, called Forage, Pham and Bowman carry out their complementary surf and turf style. Pham focuses on seafood while Brown focuses on land food, and Salt Lake City diners have taken notice.


 


“I sometimes wonder to myself if we would have opened up a Forage somewhere else … if we would have been so lucky,” he said.


 


Among the unusual Salt Lake City restaurants, Forage is unique in its own right. Not only does it serve some dishes in bite-sized portions, but it lives up to its name by relying on actual foraging for many of its culinary delights.


 



 


Pham and Bowman’s daily harvest involves gathering fresh ingredients from their own garden on site, but they also forage for anything from wild carrots in the local mountains to urban herbs on the streets of Salt Lake City. For them, the wild and urban search for food has become an essential part of their cooking.


 


“People have always foraged. It’s inherent in us,” Pham said. “We forage. We cook on a fire. It’s very primal. A lot of people over the years and over the generations, however, have lost sight of that due to things being readily available. Because things can be flown here and things can be grown commercially, we have lost sight of that,” Pham lamented.


 


“Knowing where your food comes from is very important to us. I think it should be very important to a lot of people because I think people nowadays have become lost in the sense that they don’t know where their food is coming from. You just go to the grocery store and pick it up. However, the more you know, the more likely people are respectful by reducing waste and their carbon footprint.”


 


Foraging has definitely helped Pham and Bowman to waste less and become more “green,” but it has also given them a notable advantage in creating the most flavorful dishes for their patrons. Pham has discovered that a carrot found in the wild is so much more intense in flavor than any carrot bought in a grocery store.


 



Chef Viet Pham’s life is a whirlwind. When he’s not preparing his specialties at his restaurant, Forage, he travels to culinary events, meeting others in the food business, including chef and television personality Mario Batali (above), and Claudine Pepin (below), who hosted a television cooking show with her father, French master chef Jacques Pepin. Photos courtesy of Viet Pham

 


 


In most cases, a “bought carrot” has been given the most ideal conditions for growth while a “foraged carrot” often has fought to stay alive in rough conditions. Pham said he believes that it is the struggle to survive in the wild that provides the source of its intense flavor – survival of the fittest, in other words.


 


Once he has harvested the food, Pham skillfully enhances those naturally intense flavors in his cooking.


 


“For me, you get a turnip and look at it. OK, what can I do to bring out the most intense flavor of this turnip? Maybe, I will take this turnip and cook it in some embers, really roast it, really develop its flavors, and concentrate its flavors.”


 


It’s this return to simplicity in terms of ingredients and the preparation of them that marks what Pham considers to be his significant growth as a chef.


 


“As a cook, when you evolve, you start focusing on simplicity. You focus more on the main ingredients,” he explained.


 


Those main ingredients, however, often aren’t Vietnamese despite growing up eating great Vietnamese food daily prepared by his parents, particularly his mother’s banh xeo and bun bo hue. Despite his parents’ culinary skills, Pham never received professional or even at-home training in Vietnamese cuisine.


 


“When I talk to people, I’ll say, ‘Yeah, I own a restaurant.’ They immediately think, ‘OK, there’s this Asian guy. He probably has an Asian restaurant.’ What’s really unfortunate is that I don’t know how to cook a single Asian thing or a single Vietnamese thing.”


 


Other prominent chefs, however, have learned to successfully incorporate Vietnamese ingredients into their cooking despite not growing up Vietnamese themselves. Pham talked about how Jordan Kahn, chef and partner at Red Medicine in Los Angeles, is a self-professed lover of Vietnamese cuisine.


 


“He uses nothing but Vietnamese herbs. He loves Vietnamese flavors,” Pham said.


 


Another Michelin-starred chef, Chef Curtis Duffy, has also tried to re-invent traditional Vietnamese dishes after having gone on a culinary tour of Asia. At a recent James Beard Foundation event in Kansas City, Mo., Pham met Duffy while he was making braised beef cheeks cooked in nuoc mau.


 


“Vietnamese ingredients have actually gotten really popular in the culinary world,” he said. Still, he predicts the use of Japanese ingredients is ready to soar in popularity among chefs. “You’ll notice more and more now. A lot of restaurants will use Japanese ingredients, a lot of Japanese techniques, and their simple plating designs.”


 


“In Japan,” he said, “there are more Michelin-starred restaurants than in France.”


 


Pham said he believes that Japan’s recent culinary success is due in large part to not only perfectionism, but also Japanese minimalism. “With Japanese cuisine, it’s very simple in the sense where they focus on the purity and intensity of the ingredients versus losing the ingredient through other ingredients.”


 


He aspires to learn more about Japanese cuisine and possibly visit there one day, but for his New Year’s resolution as a chef, he simply wants to be a better cook. He said Chef Laurent gave him this advice years ago, “He told me, ‘Try to do your best in everything that you do in the kitchen and you’ll become a better cook, and not only will you be a better cook, you’ll become a better person.’ “


 


That’s just one of the tips he’s picked up from chefs through the years. From Thomas Keller, chef at the French Laundry in California’s Napa Valley, he’s learned bigger isn’t always better.


 


“[Keller] works on something called ‘The Law of Diminishing Returns,’ which is why a lot of the courses are small. The reason why is if you sit down, and you are given a 16-ounce steak, you take your first bite, it’s wonderful. You take your second bite, it’s great, and the third bite is good. Your fourth bite, it’s OK.


 


“With Thomas Keller, he wants every bite to be excellent, which is why all his portions are small. You take one bite; it’s so good and you think, ‘I can’t wait to take my second bite.’ You take your second bite, it’s awesome. And then after your third bite, it’s gone. He takes the plate away and you’re wishing you had another bite. That’s what his goal is. So we try to follow that in a sense that we serve multiple courses.


 


“You can’t expect to get a huge plate every single course because you’ll be too full. So with all of our guests that come in, they get started off with a series of various canapés or “amuses” (bite-sized hors d’oeuvres). They get between three and four. Then you have your five courses and then your intermezzo – we sometimes will give you an in-between snack before your next course. And then you get your mignardises [bite-sized desserts] and a little giveaway before you leave. It is an experience.”


 



 


FIVE THINGS ABOUT CHEF VIET PHAM


1. His treasured tool in the kitchen is the egg topper, an innovative tool that allows him to seamlessly crack and remove the tops of eggshells.




2. His favorite foods involves two items that probably lie on the opposite ends of the culinary spectrum: uni (sea urchin) and fried chicken.


3. The best restaurant he has experienced is the Michelin-starred Manresa restaurant in Los Gatos, Calif.


4. He often doesn’t play music while cooking, but if he did, he would listen to either classical music or hip jazz-like tunes.


5. The first dish he “invented” involved transforming packaged ramen noodles into a noodle stir fry as a young child.


　


　　


　


　


　


　

Xã hội, chiến tranh, tình yêu, và tội ác


Ðọc tiểu thuyết “Xe Lên Xe Xuống”


 


 


Phạm Xuân Ðài


 


LTS: Diễn Ðàn Thế Kỷ vừa cho phát hành tiểu thuyết có tựa đề “Xe Lên Xe Xuống,” của tác giả Nguyễn Bình Phương, 46 tuổi, hiện đang sống tại Hà Nội. “Xe Lên Xe Xuống,” theo lời một số văn hữu trong nước, đã bị ba nhà xuất bản từ chối phát hành; và do đó, đây là lần đầu tiên tác phẩm được trình làng, và độc giả hải ngoại được cơ hội làm “người đọc đầu tiên”. Tác phẩm được đánh giá rất cao bởi hai người; một là nhà văn Bảo Ninh, tác giả “Nỗi Buồn Chiến Tranh,” và một là nhà phê bình văn học hiện sống tại Pháp, Thụy Khuê. Người Việt xin đăng bài viết sau đây, của nhà văn Phạm Xuân Ðài, điểm tác phẩm “Xe Lên Xe Xuống” của Nguyễn Bình Phương.


***


Cuốn tiểu thuyết kể chuyện về hai chuyến xe, một chuyến đi lên và một chuyến đi xuống. Lên là lên miền mạn ngược, vùng biên giới Việt Nam và Trung Hoa, và xuống là từ vùng ấy xuống đồng bằng.










Hình bìa tiểu thuyết “Xe Lên Xe Xuống” của tác giả Nguyễn Bình Phương, hiện đang sống tại Hà Nội. (Hình: Người Việt)


Mua sách ‘Xe Lên, Xe Xuống’ tại đây


Câu chuyện chỉ trong hai chuyến xe ấy thôi, mà bao trùm cả hai cảnh giới âm và dương, của quá khứ và hiện tại, của tình yêu và cay đắng, của man rợ và ác mộng, của chiến tranh và tội ác. Ðặc biệt đấy là những điều chưa từng được ai nói ra, nhất là trong ngôn ngữ của tiểu thuyết. Và cũng chính vì thế, bản thảo phải đi một quãng đường khá xa, từ Hà Nội sang tận Nam California, để được đến với người đọc.


Tác giả của cuốn tiểu thuyết này là Nguyễn Bình Phương, một cây bút không xa lạ đối với văn giới trong nước và cả hải ngoại. Tác giả sinh năm 1965, hiện cư trú và làm việc tại Hà Nội, đã có nhiều tác phẩm được xuất bản đều đặn trong nước từ đầu thập niên 1990 cho đến gần đây, và ông cũng cộng tác khá thường xuyên với tạp chí văn học Hợp Lưu tại Nam California, trang mạng Tiền Vệ tại Úc… Tuy không nổi tiếng vang dội – có thể do lối viết mà nhiều người cho là “khó đọc” – nhưng đây là một cây bút được giới văn học nhìn nhận là có giá trị cao. Từ năm 2000, nhà phê bình văn học Thụy Khuê tại Pháp đã sớm sủa nhận xét:


“…Tiểu thuyết Người Ði Vắng, tác phẩm thứ nhì của Nguyễn Bình Phương, in năm 1996, bốn năm sau cuốn Những Ðứa Trẻ Chết Già, đem lại cho người đọc một kỳ ngạc, kỳ ngộ pha lẫn kỳ vọng, bởi, sau Nguyễn Huy Thiệp, Phạm Thị Hoài, có lẽ đây là tác giả thứ ba trỗi dậy trong vòng 15 năm nay, như một giá trị khai phá đích thực.” (Thụy Khuê, Sóng Từ Trường II).


Tachiana Philimonova là tiến sĩ ngôn ngữ, giáo sư viện nghiên cứu các nước Á Phi thuộc trường đại học THQG Matxcơva, gắn bó đời mình với văn học Việt Nam từ những năm 70 thế kỷ trước, trong dịp đến Hà Nội gần đây và trò chuyện với nhà báo Thụy Anh, đã nói về Nguyễn Bình Phương:


– Thế những năm gần đây, khi đời sống văn học ở Việt Nam cũng trở nên sôi động hơn, Bà có được “phát hiện” nào mới không?


– Có chứ. Ðó là Nguyễn Bình Phương và Tạ Duy Anh. Mà đặc biệt là Nguyễn Bình Phương. Tôi đọc Nguyễn Bình Phương do dịch giả Ðoàn Tử Huyến giới thiệu. Và thật sự rất thích. Tôi cho rằng anh cũng là một hiện tượng văn học của Việt Nam! Chỉ có điều, khi tôi sang đây vào năm 2007, Nguyễn Bình Phương đã có tới gần chục đầu sách mà vẫn chưa phải là một tên tuổi nổi đình đám mà chủ yếu người trong giới biết là chính, còn bạn đọc có vẻ không chọn đọc anh.


– Bà có lý giải được điều này không?


– Có. Theo tôi, cũng như ở Nga, văn chương bây giờ bắt đầu đi vào chỗ khá bế tắc vì những áp lực từ cuộc sống chính trị, xã hội. Người dân vẫn đọc sách nhưng có xu hướng chọn những gì dễ dãi, đơn giản, không phải giải mã, không phải va chạm với những vấn đề làm họ phải ám ảnh bởi chính họ cũng đã mệt mỏi với cuộc đời thực. Họ chọn cách đọc như thế để tự vệ.


– Như vậy là Bà đánh giá cao Nguyễn Bình Phương?


– Vâng. Tôi đọc Những đứa trẻ chết già, Trí nhớ suy tàn… và lần đầu tiên được đọc kiểu câu cộc, vô chủ trong văn phong Việt Nam. Có thể bây giờ điều này đã là chuyện thường rồi nhưng khi ấy, tôi thấy khá “sốc”. (Cười) Tôi thấy trong tác phẩm của Nguyễn Bình Phương có một thế giới nghệ thuật rất riêng, những cảm xúc tinh tế – có thể coi là thuộc về chủ nghĩa ấn tượng. Anh chạm được đến những vấn đề chung của thế giới, có những tư tưởng, triết lý gần gũi với phương Tây. Nếu dịch Nguyễn Bình Phương, bạn đọc phương Tây dễ đồng cảm và dễ hòa nhập vào thế giới của anh hơn so với nhiều tác phẩm đã được dịch ra tiếng nước ngoài khác. Ngoài ra, cuốn Thoạt kỳ thủy tôi cũng coi là một tác phẩm kiệt xuất… nho nhỏ của nền văn học VN hiện đại. Nguyễn Bình Phương viết điêu luyện không kém gì Milorad Pavic hay Orhan Pamuk, hai nhà văn đều từng được đề cử giải Nobel văn học mà một người được nhận một người bị loại đều… ít nhiều vì lý do chính trị! Nói vậy để thấy tôi đánh giá cao Nguyễn Bình Phương thế nào và tôi nghĩ, nền văn học Việt Nam có nhiều lý do để hy vọng. (Hết trích)


Quay lại với Xe Lên Xe Xuống, cuốn sách mới nhất của Nguyễn Bình Phương vừa được Diễn Ðàn Thế Kỷ xuất bản vào tháng 12 năm 2011: Có thể coi đây là đỉnh cao nhất trong tất cả các tác phẩm đã xuất bản của ông. Vẫn trong một không khí huyền hoặc pha trộn hai cõi âm dương, ông đã khắc họa những nét cực kỳ sắc sảo thuộc về văn hóa và lịch sử Việt Nam mà từ trước đến nay chưa ai làm: Thế giới của thổ phỉ trên miền núi rừng biên giới Việt Trung; những cảnh rợn người nhất trong các trận chiến 1997 và 1984 giữa Việt và Tàu; chân dung trung thực nhất của giới băng đảng tội ác trong xã hội Việt Nam hiện tại.


Suốt truyện là lời kể của một nhân vật tên là Hiếu, xưng là mình, nhưng trong hai tư thế: Trong các đoạn in đứng là Hiếu còn hiện diện trong cuộc đời trong chuyến “xe lên”, trong các đoạn in nghiêng là hồn ma của Hiếu đi theo chuyến “xe xuống”. Hiếu đi với một người bạn gái tên Trang lên vùng biên giới để thăm một người cậu, đồng thời có lẽ cũng để thăm thú mảnh đất của chiến trường xưa mà anh mình từng tham dự và từng là tù binh của tụi Tàu. Chuyến xe xuống chỉ bắt đầu khi Trang, vốn là thủ lãnh của một băng đảng tội ác, bị một toán công an từ đồng bằng lên tận nơi truy tìm bắt được, và Hiếu, vì nhất quyết không để bị bắt, đã nhảy xuống chết mất xác dưới vực sâu, và hồn của Hiếu lập tức bám theo chuyến xe công an đi xuống với Trang. Câu chuyện kể cứ thế, khi là đời sống thực, khi thì theo cái nhìn của hồn ma, kéo dài cho đến hết.


Những ngày Hiếu và Trang ở nhà người cậu ruột (em mẹ) của Hiếu, người cậu đã kể rất nhiều chuyện về thổ phỉ. Người cậu người miền xuôi, nhưng lên định cư tại vùng biên giới này đã lâu.


“ – Ở thị trấn này, chỉ mình tao là biết buồn thôi. Ðểu nhỉ.


Giọng cậu kiêu bạc. Tuồng như bản tính miền xuôi đang trỗi dậy trong cậu.”


Ðó là cách giới thiệu ông cậu, mà cũng là cách nhập đề vào câu chuyện về Phỉ với tất cả “đặc tính miền núi” của họ có thể làm ta liên tưởng đến một cuốn phim về đảng cướp rất tàn nhẫn ngày xưa có tên tiếng Pháp là Sans peur sans pitié (không sợ hãi không thương xót). Một cách nhập đề rất hay về thế giới phỉ, họ là như thế.


“Ở đây, danh tiếng của phỉ lớn đến mức nghe thấy thì sợ, nghe lâu lại mê. Cái âm phỉ có sức cuốn hút ghê gớm. Ðâu có rừng núi, đấy có phỉ.”


Thử xem một xen đấu nhau với phỉ.


“Rồi mình cũng không nhớ bằng cách nào câu chuyện về phỉ của ông ta đã khơi lên, mà khơi lên một cách hăng hái, nồng nhiệt ngay từ đầu. Ông ta kể say sưa nhưng không mạch lạc. Mọi thứ rối rắm, khó nối kết. Ông ta là người được giao bằng mọi cách hạ thủ được Châu Quang Lồ, một trùm phỉ người Miêu nổi danh trên địa bàn giáp ranh giữa Tây bắc và Ðông bắc. Châu Quang Lồ giỏi võ, sử dụng súng cả hai tay, tính khí lại hung hãn, tàn ác. Nhắc đến gã người Miêu hoang dã đó, giới lục lâm thảo khấu đều ngại ngần.


– Ai lấy đầu Châu Quang Lồ ấy nhỉ?


Cậu hỏi khiêu khích, đầu gật gà, khoan khoái. Ông ta chạm nọc, vỗ ngực:


– Ai vào đây nữa.


Mình nhìn chằm chằm vào bàn tay nhăn nheo run run của ông ta, cố hình dung xem thời xưa nó mạnh mẽ đến thế nào mà cắt được đầu người. Mình nhớ tới bàn tay nhỏ, thon, hơi xanh xao của thằng Hiệp. Ông ta kể bám theo Châu Quang Lồ đến cả tháng trời. Phải đem gái để dụ mới tách được hắn ra khỏi đám hộ vệ. Ông ta và Châu Quang Lồ bắn nhau kịch liệt bên một hẻm núi cho đến khi cả hai đều hết đạn và rút dao xông vào nhau. Ông ta bị Châu Quang Lồ đâm móc một nhát qua mạng sườn, cái sẹo vẫn còn. Nhưng bù lại ông ta đã quật ngã được Lồ và túm tóc hắn. Ông ta lách dao vào đốt sống thứ hai tính từ đầu xuống và dằn mạnh. Cái đầu lìa ra gần như ngay lập tức. Ðó là vụ cắt đầu làm rung chuyển thế giới phỉ và trận chiến giữa các nhóm phỉ lắng xuống cả một thời gian dài hàng chục năm.


– Ai dà – Ông ta chép miệng khoan khoái – thân nó còn giãy kịch liệt à.


Cậu chêm vào:


– Nó còn chửi mới đểu chứ. Nhỉ.


– Ừ, nó chửi – Ông ta uống hết chén rượu một cách ngọt xớt. Mình hình dung có lẽ khi cắt đầu Châu Quang Lồ ông ta cũng làm nhanh như thế – tao cho vào túi rồi mà mồm nó vẫn ra rả chửi.”


Chưa có ai viết về phỉ một cách sắc, gọn mà đầy đủ như Nguyễn Bình Phương trong tác phẩm này. Phỉ chặt tay, phỉ cắt tai, phỉ chặt đầu, phỉ ăn gan người… Viết như mô tả một mảng “văn hóa” của dân tộc trên miền rừng xanh núi thẳm vùng cực bắc của Việt Nam. Nó mù mịt, bí ẩn, tồn tại như huyền thoại không mấy khi được đem ra ánh sáng. Quan sát và suy nghiệm nhiều hành động “chặt” của bọn cướp, tác giả nghĩ đến cả một cái “triết lý chặt” nằm trong tâm thức Việt Nam, liên hệ đến cả việc Lý Thường Kiệt khi hạ thành Ung Châu đã cho chặt đầu tất cả những kẻ trong thành, Nguyễn Ánh chặt hàng nghìn người thuộc phe Tây Sơn thất trận, vì trước đó đã chứng kiến cảnh bố mình bị anh em nhà Tây Sơn chặt đôi người.


“Mình nghĩ nếu thuần về mặt hành động thì phỉ là loại chạm tới cái cốt lõi nhất, tiêu biểu nhất của con người. Vì phỉ hay dùng hình thức chặt, thứ hình thức mang lại khoái cảm và uy quyền. Phỉ chặt đầu, chặt tay, chặt chân, chặt ngang người. Các loài khác không biết chặt, chỉ cắn, xé, móc. Giết một con gà mà không vang lên tiếng chặt nào thì chỉ là giết một con giun. Vào quán thịt chó mà không nghe tiếng chặt côm cốp thì dứt khoát chỉ có cảm giác ăn đậu phụ. Tiếng chặt tạo ra sự hưng phấn ghê gớm.”


Trong chuyến “xe lên” ấy còn vô số chuyện “đường rừng” lạ lùng, phong phú và rất thật được kể theo mỗi địa phương mà xe đi qua, chuyện thì xa xưa như cổ tích, chuyện lại mới toanh vừa xảy ra trong cuộc chiến Bảy chín hoặc Tám tư, nhưng dù mới hay cũ cũng đầy vẻ huyền hoặc như rừng núi trùng điệp bao quanh…


 

Tìm Phan Ðình Tịnh, cựu đốc sự hành chánh, chánh sở HCTC Tổng Nha Nông Nghiệp


Tìm Phan Ðình Tịnh, cựu đốc sự hành chánh, chánh sở HCTC Tổng Nha Nông Nghiệp, Bộ Canh Nông.


 Nhận tin xin liên lạc Nguyễn Văn Châu (714) 487-8327.



 

The incredible shrinking state dollars for California schools


 


Teachers are being asked to do more with less.


By VIVIAN PO


New America Media


State funding for California’s K-12 public schools has fallen by $7 billion since the onset of the recession. The state now spends $1,000 less per student than it did in 2007-08.


“There has been a very large reduction in revenues that determine Prop 98, California’s formula for calculating minimum school funding,” said Jonathan Kaplan, senior policy analyst with the California Budget Project, a nonpartisan group that monitors fiscal and policy issues.


Per student spending is now close to the 1989-90 level, after adjusting for inflation. “We are basically at a similar level of funding than we were at 20 years ago,” Kaplan said.


Prop 98, or the Classroom Instructional Improvement and Accountability Act, was passed by voters in 1988. It requires the state to spend a minimum percentage of its budget on K-12 and community college education. It is by far the largest source of dollars schools receive.


In good times, the Act provided ever-increasing funds that grew each year with the economy and number of students. But with the rapid drop in tax revenues following the onset of the recession, funding on K-12 schools plummeted from $50.3 billion in the 2007-2008 school year to $43 billion in 2008-2009, where it has remained static.


Local school districts have offset the deep cuts in state funding through a mix of strategies, from tapping one-time only federal stimulus dollars to deferring unpaid programs to the following year’s budget, a practice known as deferral.


The state began significantly relying on deferrals in 2008-09, when the state delayed $3 billion in payments to the next fiscal year to balance the budget. The state has continued to rely on payment deferrals to achieve budget savings by increasing deferrals in the last years. For the 2011-12, the state will be deferring $9.5 billion in K-12 payments.


“It doesn’t mean that programs necessarily went down by the same amount because districts are borrowing and using federal dollars to supplement them,” explains Jennifer Kuhn, director of K-12 education with the Legislative Analyst’s Office (LAO).


Thanks to the promised dollars from deferrals, as well as federal stimulus money, Quality Education Investment Act (QEIA) and other state funds, Kuhn found the actual drop per pupil funding was about $500.


“We have funding down 6 percent in 2011-2012 from the 2007-2008 level on a per-pupil, per-program basis,” Kuhn said. The results are visible in increased class sizes, shortened school year, and teacher furloughs.


All this, of course, is before mid-year trigger cuts. Gov. Jerry Brown announced that K-12 school districts will face another $79.6 million reduction in general funding, along with a $248 million elimination of school bus funding.


Though the mid-year cuts were not as dramatic as many predicted for this year, the budget future on education remains uncertain. The budget shortfall for 2012-13 could reach $13 billion unless voters pass one of numerous revenue proposals on the November 2012 ballot.


“If none of them is adopted, then presumably that 13 billion [dollars] will come largely from cuts,” Kuhn said. “Education will bear some portion of that reduction.”


 

Châu Long (Kỳ 33)


LGT: Lưu Bình – Dương Lễ là một truyện cổ tích quen thuộc của người Việt Nam, đã được dựng thành những vở chèo, tuồng, và kể lại qua 788 câu thơ lục bát. Nhà văn Mai Khanh đã tiểu thuyết hóa thành truyện Châu Long, mà Người Việt hân hạnh giới thiệu cùng quý vị độc giả trên trang báo và mạng Người Việt Online.


 


Kỳ 33


 


Nàng thầm cảm ơn sư cụ, tủm tỉm cười. Châu Long say rượu!! Ðôi mắt huyền lóng lánh. Má đỏ hồng hồng, nàng cảm thấy trong mình nóng quá!


 Chưa có bao giờ nàng bị như thế! Muốn nói mà líu lưỡi… nàng xin phép thầy và quan Ngự Sử đứng lên, mà vừa đặt chân xuống đất… ngã lăn kềnh ra!


Nhà sư và ông bạn, biết là nàng say rượu, cả hai cùng vực nàng vào trong phòng, đặt lên giường, kéo chăn đắp lên mình cho nàng ngủ.


Sâm sẩm tối nàng mới hồi tỉnh dậy, đầu nhức, mắt hoa… nàng cố nghĩ lại hồi buổi sáng, mà không làm sao nhớ lại một tý gì. Cố đứng lên… lại lảo đảo, muốn ngã, lại gục xuống giường, tự nhiên nàng khóc, khóc vì bực tức, vì nhức đầu… vì không biết bây giờ là mấy giờ? Mà làm sao nàng lại nằm trong giường? Khi khóc hết nước mắt, thấy trong mình nhẹ nhõm, mà cái nhức đầu cũng theo nước mắt mà biến đi mất.


Châu Long đứng dậy, sửa sang lại quần áo, chải lại đầu, quấn lại khăn, rồi ra vại nước lấy hai bàn tay múc nước vỗ lên mặt, nước lạnh làm cho nàng tỉnh hẳn, soi bóng mình trong vại nước, thấy đôi mắt còn rất đỏ, nàng lại lấy khăn mặt rấp vào nước lạnh đắp lên mặt…


Nhà sư đứng trên thềm vẫn nhìn nàng không bỏ sót một cử chỉ nào của nàng từ khi ở trong phòng bước ra.


Dịu dàng, người đến gần Châu Long nói:


– Lương! Con khóc làm gì? Con vẫn biết thế nào cũng có ngày con phải rời bỏ nơi cửa phật, phải xa thầy… xa bạn vậy con hãy nén nỗi buồn vui vẻ lên cho thầy an dạ.


Nàng biết là nhà sư hiểu nhầm, nàng đâu có khóc vì cảnh biệt ly, xong không sửa lại, lần đầu tiên, nàng nắm hai tay nhà sư. Quỳ xuống sân gạch hãy còn ướt vì nước mưa.


– Ơn thầy dạy dỗ, con xin ghi lòng tạc dạ, con cầu xin Thượng Ðế tối cao, và các chư Phật từ bi, cho con có một ngày về đây kính lạy tạ ơn thầy…


Tiếng gót giầy của Chu Mạnh Tử làm nàng phải đứng lên, nhà sư ngảnh lại nhìn bạn.


– Thế nào? Con đã khỏi say rượu chưa? Nước lã dã rượu đó, hành lý của con đâu? Ðể ta cho người ra bến thuyền, gọi gia đồng lên bưng đỡ con.


Nàng vội đỡ lời:


– Kính thưa thượng quan, hành lý của tiểu sinh có gì đâu… mà phải phiền đến người nhà, tiểu sinh xin phép Thượng quan cho đi ngắm lại cảnh chùa… từ biệt chú Tiểu Pháp Tâm và bà vãi, rồi tiểu sinh xin theo ngài xuống thuyền.


Chu Mạnh Tử gật đầu.


Châu Long đi ra vườn, ngắm nốt một lần cuối cùng phong cảnh thanh tịnh của nơi đất phật, mỗi cụm hoa, một hàng cỏ, tay nàng vun tưới, cây Ðào, cây Mận, cũng tay nàng xén lá, tỉa hoa, cảnh vật như u buồn níu nàng ở lại, nàng vuốt ve mấy đóa hoa hồng, con chó của nhà chùa cũng coi nàng như bạn cố tri, nó cứ quanh quẩn ở chân nàng, liếm tay nàng, nó dí sát vào người nàng như muốn nói gì.


Châu Long ngồi xuống đất, đầu con vật đặt lên đùi nàng… nó đợi… nàng xoa đầu nó, nói với nó như đứa trẻ con:


– Vện! Vện ở lại nhé, hôm nay ta rời cảnh chùa, xa lìa thầy ta, xa tất cả những người đã giúp đỡ ta trong khi ta phiêu bạt như chiếc lá rụng giữa rừng, cửa phật từ bi… đã mở rộng đón ta… ta đã sống trong một năm trời êm ấm, nay nhờ có dịp may, ta ra đi, xong ta nguyện có ngày trở lại, viếng cảnh cũ, người xưa, chắc Vện còn nhớ ta chăng?


Con Vện nhìn nàng, nó liếm tay nàng rên rỉ… như muốn nói là nó hiểu lòng nàng rồi, nàng cứ ra đi… nó sẽ giữ kín những câu tâm sự mà nàng đã nói với nó…


Khăn gói đã sẵn sàng từ lâu! Chỉ việc đeo lên lưng, tất cả gia sản, hành lý của nàng có thế thôi, quay lại nhìn chiếc giường tre, chiếc ghế gỗ, cái dĩa đèn dầu lạc, nàng nhớ tiếc… thở dài, rồi ra ngoài khép cửa lại.


Chú tiểu và bà vãi còn ở ngoài ruộng dâu chưa về.


Quan Ngự Sử đã mặc khăn áo chỉnh tề, đứng đợi nàng.


Nhà sư đứng bên cạnh bạn, hai tay chắp lại như khi niệm phật, nét mặt tuy điềm đạm, song nàng cảm thấy nhà sư không bình tĩnh như mọi ngày.


Nàng cúi lạy nhà sư.


– Bạch thầy… con xin tạm biệt thầy, khi con gặp bà cô ở trong kinh, con sẽ nhắn tin để thầy an dạ.


Trấn nỗi buồn, nhà sư nói:


– Nam mô a di đà phật… thầy cầu chúc cho con lên đường thượng lộ bình an… thôi… đi… đi con! Người quay mặt lại phía Chu Mạnh Tử:


– Bần tăng rất hân hạnh được người hạ cố tới cửa phật thăm bần tăng… nay bần tăng xin kính chúc quý quyến tăng phúc tăng thọ. Nam mô a di đà phật…


Quan Ngự Sử không nói gì… có lẽ vì cảm động, ông không muốn cho ai biết là ông cũng mủi lòng trước cái cảnh chia ly của hai thầy trò nhà sư.


Ông rảo bước đi trước, nàng theo sau, nhà sư tiễn hai người ra tận bụi tre ngoài cổng, nhìn theo dõi khi khuất bóng mới trở vào chùa.


Thỉnh thoảng Châu Long ngảnh cổ lại, nhìn… lối cũ… đường xưa, nàng muốn con đường đất này cứ dài mãi mãi, cũng con đường ấy… mỗi khi mưa rét, nàng rất ngại đi, ngày ấy thấy nó dài làm sao! Mà hôm nay nó thu rút lại.


Lặng lẽ, không ai nói với ai… phút chốc đã tới bến đò.


Chu Mạnh Tử ngừng bước lại gọi Châu Long:


– Mình tới bến rồi con? Mà bắt đầu từ đây ta không muốn con gọi ta là thượng quan… mà gọi ta là thầy nghe!


– Bẩm. Vâng!


Ông dơ tay vẫy, một chiếc thuyền tiến lại, bốn người thủy thủ. Một người đưa tay dắt ông vào trong khoang.


Người ấy nhìn nàng dò xét… Ông vẫy tay nói:


– Vào đây con!


Rồi ông nói với người thủy thủ:


– Ðây là người thư đồng mới của ta, tên là Lương.


Rồi ông nói với Lương:


– Mấy người lái đò này là lính lệ của ta, nếu con có cần gì thì con hỏi họ, họ sẽ giúp.


Châu Long cúi đầu chào mấy người đó.


Bước vào trong khoang thuyền, rộng rãi, sạch sẽ… trời đã tối, tên lính hầu thắp cái đèn treo, dọn mâm cơm đặt lên trên bàn, rồi mời Chu Mạnh Tử xơi.


Châu Long ngồi bên ngoài ăn cùng với mấy người lính, vì là sợ quan trên nghe thấy… họ chỉ mời nhau qua loa rồi không ai nói gì trong bữa ăn.


Nàng tự nhủ: đêm nay ta thân gái một mình, xung quanh bọn người đàn ông lạ… ta phải đề phòng, làm sao cho họ không nghi ngờ mình là con gái!


Cơm xong Chu Mạnh Tử gọi người hầu vào dẹp mâm cơm, rồi gọi nàng:


– Lương! Vào pha nước trà cho thầy, công việc của nàng trên thuyền chỉ có hầu trà, xếp dọn giường chiếu và sách vở của ông thôi, ngoài những bữa cơm, ông không muốn cho nàng chung đụng với mấy người lái đò, và lính hầu.


Châu Long lúi húi róm than vào trong cái hỏa lò, đặt cái siêu nước đun sôi, rửa ấm chén.


Chậm rãi pha ấm nước trà… bưng hầu quan… nàng đứng đợi xem thầy còn sai bảo gì nữa không.

Châu Long (Kỳ 32)


LGT: Lưu Bình – Dương Lễ là một truyện cổ tích quen thuộc của người Việt Nam, đã được dựng thành những vở chèo, tuồng, và kể lại qua 788 câu thơ lục bát. Nhà văn Mai Khanh đã tiểu thuyết hóa thành truyện Châu Long, mà Người Việt hân hạnh giới thiệu cùng quý vị độc giả trên trang báo và mạng Người Việt Online.


 


Kỳ 32


 


Bên ngoài, trời an gió lặng, sáng trăng vằng vặc, nàng cảm thấy như có một bàn tay dịu hiền đang lau nước mắt cho nàng, phải chăng là Quan Âm Thị Kính đã chấp thuận lời nàng?


Nhẹ nhõm, nàng trở về phòng, thấy chú Tiểu đã nằm co quắp ngủ tự bao giờ.


Trèo lên giường, nàng kéo chăn trùm kín đầu, mà không sao ngủ được, trong tai còn văng vẳng tiếng nói của ông Chu Mạnh Tử… (Nét ngang nét phẩy, như phượng múa trước long đình) ông già này tinh lắm! Mình phải coi chừng mới được!


Trời đã sáng tự bao giờ, nàng dụi mắt trông ra ngoài, vắng teo, không có bóng người, Pháp Tâm đã đi quét sân chùa đằng xa, mỗi khi hễ chú tiểu dậy trước, bao giờ cũng đánh thức nàng, hôm nay chú lại quên gọi nàng?


Sư cụ và Chu Mạnh Tử đã dậy chưa hay còn ngủ?


Châu Long búi tóc, đội khăn, rồi ra vại nước rửa mặt vội vàng… lấy dáng tự nhiên, lên thư phòng như mọi ngày.


Không có một tiếng động, nàng ghé mắt nhìn qua khe cửa… yên tâm, vì hai ông bạn hãy còn gởi mộng hồn theo cõi phật.


Nàng vào tam bảo, làm công việc hàng ngày… dọn dẹp, rũ cái chiếu mà sư cụ vẫn ngồi tụng kinh, lau cái kệ, cái chuông, cái mõ, sắp lại sách kinh, pha một ấm nước trà nóng, rửa mấy cái chén, úp xuống dĩa.


Xong công việc nàng tha thẩn ngoài vườn, nhặt lá rụng… cắt những cành cây khô. Bỏ vào trong cái thúng, mặt trời đã lên cao, nàng còn cặm cụi nhổ cỏ, mỏi lưng quá, nàng đứng lên vươn vai cho đỡ mệt.


Từ đằng xa, trước mặt nàng. Sư cụ và Chu Mạnh Tử đang vừa đi vừa nói chuyện.


Nhà sư chắp tay niệm phật, Chu Mạnh Tử đạo mạo đúng bực quan liêu…


Vừa trông thấy nàng, nhà sư gọi:


– Lương! Con lên đây chào ông bạn của thầy. Quan Ngự sử, Chu Mạnh Tử, người ở Bắc Giang. Ngài với thầy ngày xưa đã cùng nhau mười lăm năm đèn sách.


Châu Long cố giữ vẻ tự nhiên, cúi đầu lạy Chu Mạnh Tử ba lần.


Quan Ngự Sử cầm tay nàng ngắm nghía.


– Con tên là Châu Lương phải không? Ðêm qua Trần Thiếu Tâm… à sư cụ Thích Thiên Kính đã nói chuyện về con với ta, ta đang kiếm một người thư đồng để cùng ta tiến kinh. Nếu đi cùng một đàng, con có muốn theo ta không?


Ta có đứa con trai tên là Mạnh Ðức, chắc thế nào nó cũng sung sướng được con là bạn nó.


Thoáng trông sư cụ… nàng thấy trong mắt người có một vẻ buồn… nàng toan từ chối, mà vì cơ hội độc nhất, nếu nàng không nhận thì khó lòng mà tìm thấy Dương Lễ, vả lại ông quan này có quen nhiều người ở trong kinh thành, biết đâu ông ta có thể giúp nàng được.


Còn đang tiến thoái lưỡng nan… thì nhà sư đã trả lời hộ nàng:


– Thượng quan thương môn đồ của bần tăng… bần tăng hơi buồn nghĩ đến lúc phải xa lìa người học trò độc nhất, nhưng bần tăng rất sung sướng vì thượng quan sẽ săn sóc nó như đứa con vậy.


Nhà sư quay lại nàng nói:


– Con nên sắp xếp khăn gói… theo quan Ngự Sử về nhà… khi nào ngài vô kinh sẽ đem con đi theo, thấy chỉ dặn con là phải coi ngài như thầy thôi, thầy chắc ngày sau… thầy gặp lại con.


Nhà sư ngừng lại, không nói nữa, cố nén nỗi buồn đến tận đáy lòng… kéo cánh tay Chu Mạnh Tử ra vườn.


Ðứng một mình trên thềm, Châu Long không biết là vui hay buồn, đời của nàng đã trải bao lần sinh ly tử biệt, tuy vậy mà trong tim nàng đang rào rạt những mối tiếc thương!


Nàng thương nhà sư vì một năm nay đã coi nàng như đứa con, đã dạy nàng bao lời trung nghĩa, đã giảng cho nàng những phép nhiệm mầu của các đấng Từ bi….


Châu Long đã tôn kính nhà sư như người Sư phụ, mà vẫn dạy dỗ nàng từ thuở còn thơ… hơn nữa, nàng đã coi nhà sư như người cha già thân mến.


Nhắm mắt lại, nàng cảm thấy một nỗi buồn vô tả. Hình bóng Lễ lại hiện ra… Lễ mà hôm cùng nàng tuyên thệ dưới ánh trăng trong sân nhà của mẹ con nàng!


Nhất quyết ra đi, để rồi… ngày sau, thế nào nàng cũng còn trở lại ngôi chùa này.


Quỳ lạy xin nhà sư tha tội, vì nàng đã vì hoàn cảnh mà lừa dối người…


Nàng nguyện xin thờ phụng nhà sư như cha nàng vậy!!


Pháp Tâm lấy chổi sẽ quét vào chân nàng. Giật mình quay lại… nếu không sắp ra đi, thì nàng đã cáu với chú Tiểu, hôm nay nàng chỉ nhìn chú mỉm cười thôi.


Châu Long muốn biết vì tại làm sao mà chú Tiểu đã cắt tóc đi tu sớm quá vậy?


Tính nết còn như trẻ con, liệu về sau chú Tiểu này có tu hành cho thành chánh quả được không?


Nàng không muốn nghĩ nữa… vì nếu nghĩ quanh, nghĩ quẩn… nàng sẽ thương hết tất cả mọi người xung quanh… bỏ lỡ đời nàng.


Nàng chặt lưỡi. Nghĩ nhân thế… mềm gan lắm lúc, làm sao mà mình giải quyết được mọi sự trên đời… mục đích của nàng là đi tìm Lễ, nàng biết chắc là Lễ vẫn đợi nàng. Bước chân vào trong bếp, trông thấy bà vãi, móc túi lấy ra một tờ giấy, mà đêm qua nàng đã viết vội vàng bài kinh mà bà ta thích đọc, đưa tay cho bà… mắt bà vãi sáng lên… miệng cười toe toét, sung sướng cám ơn nàng, nét mặt trở nên thành tâm, lẩm nhẩm khấn thầm, nghe không rõ… Trịnh trọng bà gấp tờ giấy lại, rồi buộc vào dải yếm.


Châu Long về phòng, xếp gọn quần áo bỏ hết đồ đạc sơ sài của mình vào trong cái tay nải, mấy quyển sách được gói thật kỹ ghép vào bên cạnh quần áo.


Hành lý của nàng vẫn như hồi mới đến chùa… mà ngày nay nặng hơn vì thêm hình bóng của nhà sư, Pháp Tâm và bà vãi!


Quãng đời ngắn ngủi của nàng ở trong chùa… mà biết bao nhiêu là kỷ niệm như in vào tâm não nàng.


Trưa hôm ấy, sư cụ cho phép nàng hầu cơm với hai người. Ðâu có đói! Nàng chỉ nhấm nháp thôi.


Nàng được ngồi trước mặt quan Ngự Sử, thấy ông này râu hùm, hàm én, lông mày rậm, đôi mắt sáng như sao, va lành, mũi cao, miệng rộng, nhân trung sâu, cứ theo sách học về tướng, thì người này rất trung hậu.


Chu Mạnh Tử vừa ăn vừa nói, nhà sư cũng chẳng nhớ gì về Tam quy… Ngũ giới nữa.


Rượu ngon… bạn hiền… ngồi uống rượu ngâm thơ.


Bất giác, Chu Mạnh Tử nhìn vào chén rượu của Châu Long nói:


– Nam thực như hổ. Nữ thực như miêu, anh chàng Châu Lương ăn uống nhỏ nhẹ như con gái vậy!


Nghe tiếng (con gái) như sét đánh! Nàng tưởng mình đã sơ suất điều gì… mà quan Ngự Sử đã nhận ra chăng! Nhất định đi tới cùng… nâng chén rượu lên môi, uống một hơi cạn chén! Gắp miếng đậu nướng bỏ vào miệng nhai… nhồm nhoàm như con trai…


Nhà sư vỗ vai nàng nói:


– Châu Lương chắc hắn là dòng dõi con nhà nho giáo, nên ăn uống lễ phép như vậy, chứ nhi nữ nào theo kịp gót anh chàng! Phải không con?

Jobs program for older Americans struggles



By PAMELA A. MacLEAN




When it passed the 2012 U.S. budget, Congress failed to restore any of the deep cuts made last year to the largest federally funded program that employs older adults. Last year’s cuts have already taken a heavy toll.




At a time when workers between 55 and 74 with limited education and jobs skills are far more likely to lose a job and stay out of work longer, Congress held steady on the funding level for the Senior Community Service Employment Program (SCSEP) at last year’s amount – a cut of 45 percent from two years ago.




The impact on SCSEP’s ability to counsel and provide subsidized jobs for older adults has been “devastating,” according to Tony Sarmiento, executive director of Senior Service America, Inc. in Silver Spring, Md. The good news is Congress didn’t impose any additional cuts.




Sarmiento compared the third quarter of 2011 to the same period in 2010, prior to the budget cuts. Nationwide, jobless older workers joining the SCSEP program dropped from more than 13,000 in 2010, to 1,900 in the same period of 2011, an 85 percent loss, Sarmiento said.




In 15 states, he noted, the reduction in SCSEP participants was 95 percent. Five states had no new participants: Maine, Montana, New Hampshire, Oregon and Wyoming. California had 54, instead of the 889 from a year earlier, representing a 94 percent drop.




The news is especially not good for low-income older workers who are four times as likely to be unemployed as their higher-earning contemporaries, according to a labor economist at the recent Gerontological Society of America’s national conference in Boston.




SCSEP is the largest federally funded program for older adults and is the last vestige of the jobs programs that began during the depression-era New Deal under the Works Progress Administration. It is a community-service and work-training program for older adults. Participants work an average of 20 hours a week and are paid minimum wage. Subsidizing jobs at day-care centers, senior centers, schools and hospitals are intended to help older adults find unsubsidized jobs.




Participants must be over 55 and unemployed with an income of less than 125 percent of the federal poverty level.




Currently the Department of Labor, which oversees the program, reports 46,000 participants in fiscal year 2011, but that is down from the 100,000 participants a year earlier. Of the 46,000, roughly 89 percent were at or below the poverty level.




For these workers, the Great Recession has been particularly tough. During 2010, more than 8.3 million people from 55 to 74 lived in households with incomes of no more than $20,000 a year, according to Andrew Sum, director of the Center for Labor Market Studies and an economics professor at Boston’s Northeastern University.




The current 7 percent unemployment rate for workers over 55 seeking employment is below the national average, but it is at the highest rate since World War II for this group, Sum told the GSA conference.




Pamela MacLean wrote this as part of the MetLife Foundation Journalists in Aging Fellowship, a project of New America Media and the Gerontological Society of America.

1...10,53910,54010,541...10,544Page 10,540 of 10,544

Tin mới cập nhật