Gây quỹ tranh cử 2024: Biden ‘giàu’ gấp 3 lần Trump

Gây quỹ tranh cử 2024: Biden ‘giàu’ gấp 3 lần Trump
TT Biden hiện nắm trong tay số tiền mặt tranh cử $130 triệu, trong khi cựu TT Trump hiện có $33 triệu hướng đến cuộc bầu cử 2024

Nhận hối lộ tại trụ sở, phó chánh án ở Vĩnh Long bị 4 năm tù

VĨNH LONG, Việt Nam (NV) – Tòa Án Tỉnh Vĩnh Long xử sơ thẩm và tuyên bị cáo Nguyễn Thị Tuyết Sương, phó chánh án Tòa Án Thị Xã Bình Minh, bốn năm tù về tội “nhận hối lộ.”

Báo VNExpress hôm 19 Tháng Hai cho hay bà Sương, 53 tuổi, quê huyện Tam Bình, tỉnh Vĩnh Long, cao học luật, thẩm phán sơ cấp của Tòa Án Thị Xã Bình Minh. Trước khi làm phó chánh án, bà Sương là thư ký của Tòa Án Huyện Tam Bình.

Bị cáo Nguyễn Thị Tuyết Sương tại phiên tòa hôm 19 Tháng Hai. (Hình: An Bình/VNExpress)

Theo Hội Đồng Xét Xử, hành vi của bị cáo Sương là “rất nghiêm trọng, vì động cơ vụ lợi cá nhân, lợi dụng chức vụ, quyền hạn được giao, đã trực tiếp xâm phạm, gây ảnh hưởng uy tín của cơ quan nhà nước, nhất là ngành tòa án… cần xử lý nghiêm khắc.” Tuy nhiên, bị cáo “có nhiều tình tiết giảm nhẹ” nên tuyên phạt mức án như trên.

Báo VNExpress dẫn cáo trạng cho biết do là thẩm phán, bị cáo Sương được phân công giải quyết vụ án dân sự tranh chấp hợp đồng thuê đất, thụ lý từ Tháng Bảy, 2022.

Theo yêu cầu của nguyên đơn là ông TH, hôm 30 Tháng Năm, 2023, Thẩm Phán Sương đã có văn bản đề nghị Trung Tâm Kỹ Thuật Tài Nguyên và Môi Trường Tỉnh Vĩnh Long khảo sát, đo đạc khu đất tranh chấp và ra quyết định thành lập Hội Đồng Định Giá Tài Sản.

Ông H. đã nộp cho bà Sương 10 triệu đồng ($407) để tạm ứng chi phí đo đạc, định giá.

Đến giữa Tháng Bảy, 2023, nhận được kết quả đo đạt thể hiện khu đất tranh chấp thuộc quyền sử dụng của ông H., bà Sương xác định đủ căn cứ để đưa vụ án ra xét xử nhưng nảy sinh ý định “kéo dài thời gian giải quyết để nguyên đơn phải đưa tiền bồi dưỡng.”

Bà Sương sau đó gặp ông H. gợi ý “đưa tiền để vụ án được giải quyết nhanh,” nhưng ông này nói “không có tiền.”

Hai tháng sau, bà Sương có kế hoạch đưa vụ án ra xét xử và đã thông báo với ông H., do trước đây bà từng gợi ý đưa tiền và ông H. cũng đặt vấn đề nhờ xét xử xong sẽ “cám ơn.”

Hôm 11 Tháng Chín, 2023, bà Sương gọi điện thoại yêu cầu ông H. đưa 50 triệu đồng ($2,037) thì sẽ giúp. Ông H. xin giảm xuống 40 triệu đồng ($1,630) và bà thẩm phán đồng ý với điều kiện “phải đưa một lần trước khi xét xử.”

Những ngày tiếp theo, bà Sương liên tục thúc giục ông H. đưa tiền để mở phiên tòa trước ngày 30 Tháng Chín, 2023, nhưng ông H. chưa có, nói “khi nào vay được sẽ đưa.”

Đến hôm 2 Tháng Mười, 2023, ông H. vay của người thân được 40 triệu đồng, gọi điện thoại báo cho bà Sương và được hẹn gặp vào sáng hôm sau.

Thẩm Phán Nguyễn Thị Tuyết Sương, phó chánh án Tòa Án Thị Xã Bình Minh, tỉnh Vĩnh Long, bị bắt quả tang đang nhận hối lộ. (Hình: Tuổi Trẻ)

Khoảng 7 giờ sáng 3 Tháng Mười, 2023, ông H. mang tiền đến phòng làm việc của bà Sương tại Tòa Án Thị Xã Bình Minh.

Nhận tiền, bà Sương cất vào ngăn bàn làm việc, nói “tuần sau sẽ xử,” thì bị Cơ Quan Điều Tra Viện Kiểm Sát Nhân Dân Tối Cao ập vào bắt quả tang.

Trong lúc thụ lý vụ án, bà Sương thừa nhận đã bốn lần nhận 11 triệu đồng ($448) tiền bồi dưỡng từ ông H.

Đối với ông TH, cơ quan điều tra không truy tố tội “đưa hối lộ,” do bị bà Sương đòi hỏi, ép buộc và đã chủ động tố cáo toàn bộ hành vi của Sương và tích cực phối hợp cơ quan điều tra giải quyết vụ án. (Tr.N) [qd]

Trung Quốc: Khi nhà giàu ‘banh xác’

Thái Ngọc/SGN

Với nhiều nhà giàu Trung Quốc, họ – bằng cách này hay cách khác – bị đẩy vào những “bãi mìn” mà không hề nhận thức rõ. Chỉ đến khi “quả mìn” phát nổ, họ mới nhận ra sự nguy hiểm và lúc đó đã quá muộn.

Những vụ “nổ mìn” dây chuyền

Dân Trung Quốc gọi một khoản đầu tư thất bại là “vụ nổ mìn.” Trong trường hợp của nạn nhân Xue Li, vụ nổ đến từ một sản phẩm quản lý tài sản hứa hẹn mang lại lợi nhuận hàng năm khoảng 8%. Vụ đầu tư được một người bạn giới thiệu và được bán bởi Hywin (海银财富- Hải Ngân Tài Phú), một công ty lớn có trụ sở tại Thượng Hải nhưng được niêm yết ở Hong Kong lẫn New York. Xue Li đã đầu tư 300,000 nhân dân tệ ($42,000) vào Tháng Hai 2023 và thêm 500,000 nhân dân tệ vài tháng sau đó. Tuy nhiên, vào Tháng Mười Hai 2023, Hywin bắt đầu gặp khó khăn trong việc trả tiền cho những người đầu tư như Xue Li.

Khắp Trung Quốc, chỉ vài tháng gần đây, hàng trăm nghìn người khá giả đã bị “tàn phế” do “bom mìn” – The Economist ngày 8 Tháng Hai 2024 cho biết. Zhongzhi (中融鼎新- Trung Dung Đỉnh Tân), một công ty đầu tư, đã phá sản vào Tháng Mười Hai khi nợ 150,000 khách hàng số tiền khổng lồ $36 tỷ.

Hàng loạt vụ “nổ mìn” không chỉ giới hạn ở các công ty quản lý tài sản. Đầu tư phổ biến nhất Trung Quốc là bất động sản trong khi giá trị bất động sản đã giảm trong gần ba năm qua. Thị trường chứng khoán cũng đang trượt dốc: Shanghai Composite, một trong những chỉ số phổ biến nhất, đã giảm hơn 20% kể từ mức đỉnh vào năm 2021 – The Economist cho biết. Trước đây Bắc Kinh thường giúp các nhà đầu tư bị ảnh hưởng khi giá tài sản lao dốc, lần này nhà nước Trung Quốc mặc kệ. Những nạn nhân bị “trúng mìn” phải phải tự cầm máu và băng bó vết thương.

Sự suy sụp của thị trường cùng với và sự lảng tránh can thiệp của chính phủ đang dần định hình lại sở thích và xu hướng đầu tư. Vấn đề là hiện tượng này sẽ cản trở kế hoạch phát triển hệ thống tài chính và do đó làm chậm sự tăng trưởng trong tương lai. Dân tiền của rủng rỉnh “chơi” bất động sản như Xue Li bị thiệt hại nặng nhất và nền kinh tế Trung Quốc cũng bị tổn hại nặng nề bởi các vụ “nổ mìn” dây chuyền.

Trung Quốc hầu như không công bố dữ liệu chính thức về sự phân bổ của cải. Họ không muốn tự vạch áo cho người xem lưng để người dân biết được sự bất bình đẳng trong xã hội.  Dữ liệu nghiên cứu độc lập của giới phân tích phương Tây cho thấy khoảng 50% tài sản Trung Quốc nằm trong tay chừng 113 triệu người có tài sản ròng từ 1 triệu đến 10 triệu nhân dân tệ. Nhóm này – dù chỉ 8% dân số – nhưng có ảnh hưởng rất đáng kể lên thị trường tài chính. Họ sở hữu 64% tổng số cổ phiếu giao dịch trên thị trường chứng khoán và 61% quỹ đầu tư.

Thành phần này là những người hưởng lợi  trong hơn 40 năm tăng trưởng bùng nổ của Trung Quốc. Sinh vào những năm 1960, 1970 và đầu những năm 1980, họ là những người đầu tiên quay trở lại trường đại học sau khi hệ thống học đường bị đóng cửa thời Cách mạng Văn hóa. Họ là nhóm đầu tiên khởi nghiệp với những mô hình kinh doanh tư nhân nhỏ. Khi sàn giao dịch chứng khoán Thượng Hải mở cửa vào năm 1990, họ là một trong những nhà đầu tư đầu tiên tham gia. Họ cũng thúc đẩy thị trường bất động sản kể từ khi chính sách trả góp bắt đầu được ngân hàng nhà nước thực hiện vào năm 1986.

Nhiều người kiếm được khối tiền từ việc tư nhân hóa nhà ở vào những năm 1990, khi họ mua căn hộ với số tiền ít ỏi nhưng sau đó giá trị bất động sản tăng vọt bằng cả một gia tài. Họ là nhân chứng trải qua sự thay đổi kỳ diệu về mức sống, từ việc chen nhau trong bếp ăn tập thể đến bỗng chốc giàu có với tiền của dư giả để thoải mái đi nghỉ mát ở các khu resort sang trọng. Chính sách “ưu tiên làm giàu” của Đặng Tiểu Bình vào cuối những năm 1970 đã kích thích họ lao vào kinh doanh và đầu tư.

__________

Nghẹt thở bởi thòng lọng của Tập Cận Bình, giới tỉ phú Trung Quốc tháo chạy

Tập Cận Bình bẻ gãy cây đũa kinh tế thần kỳ của Trung Quốc như thế nào?

Trung Quốc che giấu thất bại kinh tế

__________

Giàu trước, chết trước

Bây giờ, từ “làm giàu trước tiên”, họ trở thành những người “trước tiên” bị “đạp mìn”. Nhiều người dành đến 20% tiền tiết kiệm để đầu tư thị trường chứng khoán. Vậy mà tất cả những khoản đầu tư, từ chứng khoán đến bất động sản, đang mất giá trị. Nhìn đâu cũng thấy “mìn”. Việc kiểm soát vốn chặt chẽ của chính phủ Trung Quốc khiến việc chuyển tiền ra nước ngoài trở nên khó khăn và tốn kém. Với nhiều cự phú Trung Quốc, tình trạng hỗn loạn thị trường như đang thấy hiện nay là chưa từng có.

Sự hỗn loạn khiến họ mất phương hướng. Những người một thời kiếm tiền nhanh nhất là những người đang “nghèo” đi nhanh nhất. Trong nhiệm kỳ lãnh đạo đầu tiên của Tập Cận Bình (2013-2018), mức tăng trưởng thu nhập cá nhân hàng năm từ việc đầu tư là 10.8%. Tỷ lệ này đã giảm trong nhiệm kỳ thứ hai của Tập, xuống còn 7%. Hai năm qua, nó tụt xuống dưới 5%.

Đó là kết quả từ quyết tâm của Tập Cận Bình trong việc ngăn chặn nổ bong bóng bất động sản. Bắc Kinh tin rằng việc kiểm soát chặt sẽ giúp hệ thống tài chính ổn định hơn. Để đạt được mục tiêu đó, Tập Cận Bình nói rằng nhà nước sẽ không giải cứu bất kỳ công ty tài chính nào gặp khó khăn. Cùng lúc, vào năm 2018, Tập Cận Bình phát động chiến dịch đàn áp các nền tảng cho vay trực tuyến, xóa sổ một ngành có dư nợ một nghìn tỷ nhân dân tệ.

Năm nay, 2024, chính quyền trung ương sẽ sáp nhập hơn 2,000 ngân hàng nông thôn với tổng tài sản trị giá hơn sáu nghìn tỷ đôla, mà trên nguyên tắc là nhằm củng cố các cơ chế phục vụ người nghèo. Tuy nhiên, với dân nhà giàu, lại là một câu chuyện khác. Khi một số ngân hàng nhỏ sụp đổ vào năm 2022, số tiền gửi vượt quá 500,000 nhân dân tệ đã không được nhà nước hoàn trả. Tương tự, khi các nhà kinh doanh bất động sản sập tiệm, nhà nước cũng trì hoãn hoặc không hề cứu những nạn nhân lao vào cơn say đầu tư bất động sản khi đã trả tiền cọc một phần (hoặc thậm chí toàn phần) cho những dự án căn hộ chỉ nằm trên giấy hoặc chưa bao giờ có thể hoàn thành.

Trên mạng xã hội, thiên hạ đang nhốn nháo bàn về những “bãi mìn” đầu tư khác, từ quỹ tín thác đến các sản phẩm quản lý tài sản. Thông thường, đó là nguồn tiền từ những người giàu “chảy” đến những người đi vay sẵn sàng trả lãi suất cao. Chỉ riêng ngành tín thác đã huy động được US$2.9 nghìn tỷ từ 1.3 triệu cá nhân và công ty. Khoảng 30% khoản vay của nó được sử dụng để mua trái phiếu, cổ phiếu, bỏ vào các quỹ đầu tư hoặc cho các doanh nghiệp vay. Hơn 7% chạy đến tay các nhà phát triển bất động sản.

Với một số người được xem là “khôn ngoan”, họ không đầu tư vào bất động sản mà mua một sản phẩm ủy thác (a trust product). Họ nghiên cứu các sản phẩm quản lý tài sản và thường nghe theo lời ong mật của các cố vấn tại những công ty quản lý tài sản.

Trong một vụ cụ thể, năm 2023, một người tên Wang (như được thuật từ The Economist) mua một sản phẩm ủy thác trị giá 3 triệu nhân dân tệ do một doanh nghiệp nhà nước phát hành. Sau đó, bà Wang phát hiện rằng tiền của mình bị “tái đầu tư” khi doanh nghiệp nhà nước trên dùng nó để cho vay một nhà phát triển bất động sản. Tuy nhiên, công ty bất động sản sập tiệm và nợ chồng chất. Doanh nghiệp nhà nước cho biết vấn đề sẽ được giải quyết trong 60 ngày, từ đầu Tháng Giêng 2024. Tuy nhiên đến nay sự việc chẳng hề được xử lý. Bà Wang như muốn chết đứng.

Hàng chục ngàn người giàu đã bị “mìn đầu tư” nổ banh xác tương tự. Làn sóng vỡ nợ đang tăng ở mức đáng báo động. Sản phẩm mà bà Wang mua được phát hành bởi một công ty có tài sản trị giá khoảng 740 tỷ nhân dân tệ (US$100 tỷ). Hàng loạt công ty tín thác khác dự kiến bị “bể độ” trong những tháng tới. Cho đến nay chính phủ Bắc Kinh vẫn từ chối bảo lãnh cho họ. Hầu hết khách hàng không có cách nào để thu lại tiền. Gõ cửa luật sư, họ được khuyên rằng, thôi quên đi, kiện tụng vô ích.

Kinh tế quốc gia bị ảnh hưởng như thế nào?

Bất động sản là một bãi mìn khổng lồ. Trong nhiều năm, truyền thông Trung Quốc ra rả rằng thị trường bất động sản phát triển cực tốt và kêu gọi mọi người nên bỏ tiền vào đầu tư, dư tiền nhiều để làm gì. Thế là những người có tiền có của mở hầu bao. Mua một căn chưa đủ, nhiều người mua 2-3 căn, chờ giá lên thì “đẩy”. Trong nhiều trường hợp, đúng là giá trị bất động sản đầu tư đã tăng, thậm chí gấp đôi. Tuy nhiên, năm 2023, khi tình hình suy thoái ngày càng trầm trọng, họ bắt đầu hoảng hốt bán tống bán tháo, hy vọng kiếm được chút lãi trước khi giá giảm sâu hơn. Tuy nhiên, nhiều người không thể bán. Thị trường đã chết thật sự.

Không có dữ liệu toàn quốc về giá nhà trong khi số liệu chính thức của từng thành phố dường như cố tình che giấu thực tế giá nhà đang giảm. Những con số của chính phủ cho thấy giá hầu như không tăng ở Thượng Hải. Trong khi đó, giới kinh tế gia địa phương cho biết, giá bất động sản giảm 20-30% ở một số quận trung tâm và có thể giảm hơn nữa trong năm 2024 này.

Tại nhiều thành phố nhỏ, người ta đang rao những căn hộ mới “giảm giá” 30-40%. Dân Trung Quốc chi khoảng 16.3 nghìn tỷ nhân dân tệ để mua nhà vào năm 2021. Giới phân tích tin rằng thời điểm đó, khoảng 30% tài sản nhà ở được mua như một khoản đầu tư chứ không phải để ở. Điều đó có nghĩa, những kẻ đánh cược vào bất động sản đã bơm khoảng 5 nghìn tỷ nhân dân tệ vào thị trường đầu tư bất động sản và cuối cùng ngậm đắng nuốt cay.

Tất cả cho thấy bức tranh kinh tế Trung Quốc đang ảm đạm. Nhiều người than thở lương liên tục bị giảm. Theo Zhilian Zhaopin (智联招聘 – Trí Liên Kiều Sính), một công ty tìm kiếm việc làm, khoảng 1/3 lực lượng lao động trí thức cho biết lương đã bị cắt vào năm 2023, tỷ lệ cao nhất trong nhiều năm. Lương của nhiều lãnh đạo ngân hàng cấp cao cũng bị cắt 30%. Cơ quan Thống kê Quốc gia báo cáo rằng tăng trưởng tiền lương trong khu vực tư nhân chậm lại, chỉ còn 3.7% vào năm 2022, giảm từ mức hai con số chỉ vài năm trước.

Cuối năm 2023, trong một bài báo địa phương có tựa “Giấc mơ trung lưu của tôi đã chết vì đầu tư vào quản lý tài sản”, một phụ nữ 40 tuổi tên Zhou Ning than rằng bà mất hàng triệu nhân dân tệ vì “bom mìn”, rằng mình từng tung tăng du hí nghỉ mát ở châu Âu và châu Mỹ nhưng giờ đây phải ngửa tay xin tiền người thân. Bà phải bán những chiếc túi xách sang trọng và phải tìm đủ việc để sống, kể cả những việc bán thời gian. Bà không còn khả năng trả tiền điều trị ung thư cho mẹ chồng. Bà cũng chuyển con từ một trường mẫu giáo quốc tế xuống một trường công nơi có sĩ số học sinh gần gấp ba…

Bao Công ở đâu?

Dân Trung Quốc bắt đầu không dám xài tiền. Khi thu nhập giảm và tài sản teo tóp, họ thận trọng hơn trong chi tiêu. “Hiệu ứng của nả tiêu cực” (“negative wealth effect”) đang gây tổn hại cho nền kinh tế. Oxford Economics, một công ty nghiên cứu, ước tính rằng tiền tiết kiệm của hộ gia đình đã tăng lên 32.4% thu nhập khả dụng trong quý cuối cùng của năm 2023. Tiền gửi có kỳ hạn tại ngân hàng, một trong những khoản đầu tư an toàn nhất hiện tại, đã tăng nhanh hơn bất kỳ thời điểm nào trong năm 2023 kể từ khi mô hình này được giới thiệu vào năm 2015. Tương tự, những nguồn quỹ (hiếm hoi) được phép đầu tư ra nước ngoài đã tăng gấp bốn.

Tất cả điều này sẽ tác động xấu đến hệ thống tài chính và nền kinh tế. Về lâu dài, tình trạng này sẽ làm giảm dòng vốn vào kinh doanh. Ít ai mạo hiểm đầu tư nữa. Một cuộc khảo sát về niềm tin kinh doanh được thực hiện bởi CKGSB (Cheung Kong Graduate School of Business, 长江商学院, Trường Giang Thương học viện) cho thấy kỳ vọng về lợi nhuận giảm trong bảy tháng liên tiếp, lần đầu tiên trong lịch sử 12 năm của cuộc khảo sát, ngoại trừ thời gian xảy ra đại dịch COVID-19.

Một số người uất ức đã đến gõ cửa công quyền. Cầu may thôi. Bao Công chỉ có trong huyền thoại lịch sử. Mìn vẫn nổ tung tóe. Một số người, khi đến chính quyền hoặc cảnh sát nhờ giúp, chỉ nhận được lời khuyên rằng không được “kích động” người khác khiếu nại. Những kẻ từng được khuyến khích làm giàu bây giờ đang được “đảng và nhà nước” bỏ lơ, thậm chí bị coi là kẻ thù, khi họ bị xem là những kẻ gây hỗn loạn nền kinh tế quốc gia!

__________

Nghẹt thở bởi thòng lọng của Tập Cận Bình, giới tỉ phú Trung Quốc tháo chạy

Tập Cận Bình bẻ gãy cây đũa kinh tế thần kỳ của Trung Quốc như thế nào?

Trung Quốc che giấu thất bại kinh tế

Cao tốc Cam Lộ-La Sơn như đường làng, liên tục xảy ra tai nạn chết người

THỪA THIÊN HUẾ, Việt Nam (NV) – Hầu hết các vụ tai nạn xảy ra trên cao tốc Cam Lộ-La Sơn nối tỉnh Quảng Trị với tỉnh Thừa Thiên Huế trong thời gian qua đều do đối đầu giữa hai xe chạy ngược chiều vì mặt đường quá hẹp, không có dải phân cách…

“Đường cao tốc Cam Lộ-La Sơn như hiện nay không thể gọi là cao tốc được. Nguyên nhân, những tuyến cao tốc khác trên cả nước đã và đang đầu tư đều bốn làn đường, trong khi cao tốc Cam Lộ-La Sơn lại thắt nút cổ chai, hệ thống hạ tầng thiếu đồng bộ nên rất dễ gây ra tai nạn,” báo Sài Gòn Giải Phóng hôm 20 Tháng Hai dẫn lời ông Hà Sỹ Đồng, phó chủ tịch tỉnh Quảng Trị, nhận định trên diễn đàn Quốc Hội và những lần làm việc với lãnh đạo Trung Ương và Bộ Giao Thông Vận Tải.

Hiện trường vụ tông xe liên tiếp trên cao tốc Cam Lộ-La Sơn làm ba mẹ con tử nạn. (Hình: Võ Thạnh/VNExpress)

Theo ông Đồng, ngoài việc đầu tư thêm hai làn đường, tuyến cao tốc này cần tăng cường các biển báo; nâng cấp, gia cố hệ thống đường gom; bổ sung các kết cấu hộ lan, hốc cứu hộ, cứu nạn; lắp đặt thêm camera giám sát và xử lý nghiêm các tài xế vượt ẩu, chạy quá tốc độ…

Trong khi đó, báo VNExpress dẫn tin từ Cục Cảnh Sát Giao Thông cho hay từng cảnh báo các điểm nối từ bốn sang hai làn xe trên cao tốc Cam Lộ-La Sơn “tiềm ẩn nguy cơ tai nạn, cần điều chỉnh.”

Ông Dương Xuân Đạt, phó đội trưởng Tuần Tra Kiểm Soát Giao Thông Đường Bộ Cao Tốc Số 4, thuộc Cục Cảnh Sát Giao Thông, cho biết thêm hồi đầu năm 2023, sau khi khảo sát cao tốc này đã đề nghị điều chỉnh một số điểm nối làn trên tuyến.

Tuy nhiên, Ban Quản Lý Dự Án Đường Hồ Chí Minh, chủ đầu tư dự án cao tốc này, cho rằng không thực hiện với lý do “các điểm nối từ hai lên bốn làn và ngược lại đã được các nhà thầu thi công hoàn chỉnh, thi công theo thiết kế đã được duyệt.”

Nói về nguyên nhân vụ tai nạn trên cao tốc này ở đoạn qua huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế, làm ba mẹ con quê Thanh Hóa thiệt mạng đang gây dư luận, đại diện Ban Quản Lý Dự Án Đường Hồ Chí Minh cho rằng thời điểm trước và sau Tết Nguyên Đán, do tuyến cao tốc này chưa thu phí nên thu hút lưu lượng xe cộ đi lại trên cao tốc gia tăng, nên tình trạng xe vi phạm tốc độ, khoảng cách khá phổ biến.

“Do thiết kế đường hai làn xe nên tốc độ tối đa cho phép 60 km/giờ có thể gây ức chế cho một số lái xe muốn đi nhanh, dễ phóng nhanh vượt ẩu,” vị này nói.

Trước đó, sáng 18 Tháng Hai, tại vị trí chuyển tiếp giữa bốn làn và hai làn xe ở xã Phong Mỹ, huyện Phong Điền, chiếc xe Ford Everest bảy chỗ vượt phải sai quy định, va vào đầu xe container, sau đó gây tai nạn liên tiếp cho một xe vận tải và hai xe container khác. Hậu quả bà Lê Thị Hạnh, 41 tuổi, cùng hai đứa con 9 và 15 tuổi trên xe tử nạn.

Trước đó, cao tốc này cũng từng xảy ra nhiều vụ tai nạn chết người.

Hồi Tháng Mười, 2023, trong phúc trình gửi Bộ Giao Thông Vận Tải liên quan 11 dự án thành phần cao tốc Bắc-Nam giai đoạn 2017-2021 và các tuyến cao tốc khác, Bộ Công An đã cảnh báo có bảy đoạn, tuyến cao tốc ở Việt Nam liên tục xảy ra nhiều va chạm, tai nạn đặc biệt nghiêm trọng, nhất là một số tuyến mới đưa vào khai thác. Trong đó, tuyến cao tốc Cam Lộ-La Sơn dài 98.3 cây số, tổng mức đầu tư 7,669 tỷ đồng ($312.5 triệu) chỉ có hai làn xe, “chưa đạt chuẩn cao tốc.”

Đường hẹp, xe cộ vượt nhau trên cao tốc Cam Lộ-La Sơn dễ gây tai nạn. (Hình: Võ Thạnh/VNExpress)

Hơn 300 km cao tốc nối qua năm tỉnh, thành miền Trung được thiết kế mỗi đoạn một kiểu. Đường hẹp, thiếu làn dừng khẩn cấp và camera giám sát khiến nhiều tài xế gặp khó khăn.

“Đi cao tốc mình cứ nghĩ sẽ khác đường bình thường, tiêu chuẩn cao hơn, an toàn hơn để chạy tốc độ cao. Tuy nhiên, thực chất cao tốc chỉ khác đường quốc lộ là không có xe gắn máy. Trong khi đó lại nguy hiểm hơn vì không có dải phân cách ở giữa, có thể đối đầu với xe vượt ẩu hướng đối diện ngay lập tức,” anh Nguyễn Ngọc Dương, ở Sài Gòn, chạy xe từ Nam ra Bắc, nói. (Tr.N) [qd]

California mưa bão lớn, đe dọa gây lũ lụt, sạt lở đất đá

LOS ANGELES, California (NV) – Gần như toàn bộ cư dân California có lệnh báo động lũ lụt hôm Thứ Ba, 20 Tháng Hai, giữa lúc thêm một đợt mưa lớn trút xuống tiểu bang này, khiến đường sá bị chặn, chính quyền cảnh báo di tản và vài người được cứu ra khỏi xe bị ngập nước, theo CNN.

Hơn 35 triệu cư dân có lệnh báo động lũ lụt do mưa tiếp tục trút xuống phần lớn California hôm Thứ Ba, nặng nhất là Los Angeles và duyên hải Nam California. Lệnh đề phòng lũ lụt tại một số nơi ở Bắc California hết hiệu lực sáng Thứ Ba, nhưng vẫn còn hiệu lực ở hầu hết nơi khác khắp tiểu bang tới Thứ Tư.

Xe chạy qua đường ngập nước ở Willows, California, hôm Thứ Hai, 19 Tháng Hai. (Hình: Josh Edelson/AFP via Getty Images)

Sau khi mưa lớn bất thường làm ngập lụt Los Angeles hồi đầu Tháng Hai, trung tâm thành phố này chỉ cần mưa thêm khoảng 2 inch là sẽ có Tháng Hai mưa nhiều kỷ lục. Khắp Los Angeles County sẽ mưa thêm 1.5 tới 3 inch tới sáng Thứ Tư, có thể gây “lũ lụt nặng nề,” Cơ Quan Khí Tượng Quốc Gia (NWS) dự báo. Còn ở Santa Barbara, đây là Tháng Hai mưa nhiều thứ nhì từ trước tới nay.

Phi Trường Santa Barbara thông báo phải đóng cửa tới sáng Thứ Ba do phi đạo bị ngập nước. Tuy nhiên, “không có thiệt hại lớn nào” và phi trường này hoạt động trở lại.

Nhiều tuyến đường khắp California cũng bị chặn do lũ lụt và những tình huống khác liên hệ với thời tiết xấu, theo Cơ Quan Giao Thông Vận Tải California (Caltrans).

Chính quyền địa phương ban bố lệnh cảnh báo di tản cho nhiều khu vực ở Santa Barbara County, quận hạt có một số nơi mưa tới 9 inch trong 24 giờ. Giới chức địa phương cảnh báo nhà cửa có thể bị cô lập nếu đường sá bị tắc nghẽn do lũ lụt hoặc đất đá, đồng thời khuyến cáo cư dân di tản nếu lo sợ khu vực của họ không còn an toàn.

Ở Los Angeles County, giới chức cũng cảnh báo di tản một phần khu vực Tây Nam vì lo ngại rủi ro trượt bùn và sạt lở đất đá, Sở Cảnh Sát Los Angeles County cho biết.

Công nhân dọn dẹp con đường nơi cành cây lớn bị gãy, làm cúp điện và làm hư hại xe cộ ở Los Angeles, California, hôm Thứ Hai, 19 Tháng Hai. (Hình: Mario Tama/Getty Images)

Trong khi đó, vùng núi Sierra Nevada có lệnh báo động thời tiết mùa Đông khắc nghiệt giữa lúc tuyết phủ trắng xóa vùng này. Tới tối Thứ Tư, một số khu vực có thể tuyết rơi tới 5 foot, mặc dù phần lớn vùng này dự trù tuyết rơi chỉ 1 tới 2 foot.

Sáng Thứ Hai, ở San Luis Obispo County, hai người được cứu thoát khỏi chiếc xe hơi bị ngập nước tới nắp máy, theo giới chức cứu hỏa. Còn ở Sacramento County, hai người được giải cứu từ trên mui chiếc xe bị ngập nước, giới chức cứu hỏa cho hay.

Ở Ventura County, nơi có lệnh cảnh báo lũ quét hôm Thứ Hai, lính cứu hỏa phải khó nhọc chuyển hướng dòng nước lũ để tránh gây thiệt hại cho nhà cửa.

Vùng Bay Area cũng có lệnh đề phòng lũ lụt tới sáng Thứ Tư, NWS thông báo. Tại San Francisco, giới chức địa phương phát cho vài gia đình và cơ sở thương mại 10 bao cát.

“Nước đang dâng cao ở nhiều con suối. …Đừng bao giờ lái xe vô nơi bị nước lũ,” NWS ở Bay Area khuyên.

Đợt mưa lớn này dự trù sẽ tạnh vào cuối ngày Thứ Tư khi bão di chuyển sang hướng Đông tới vùng núi Rocky. (Th.Long) [qd]

Lại thêm một cô gái mất tích dịp Tết Giáp Thìn ở Hà Nội

HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Hôm 20 Tháng Hai, Công An Thành Phố Hà Nội lại phát thông báo tìm kiếm cô Bàn Thị Thương, 19 tuổi, ở xã Nghiêm Xuyên, huyện Thường Tín, được cho là mất tích từ trưa 12 Tháng Hai, tức Mùng Ba Tết.

Báo Tuổi Trẻ dẫn tin từ Công An Xã Nghiêm Xuyên cho hay theo gia đình cô Thương, trước khi mất tích, cô Thương cùng chồng đi chùa về, đến trưa Mùng Ba Tết thì nói đi ra ngoài rồi “bặt vô âm tín.” Dù đã liên lạc hai bên nội, ngoại tìm kiếm nhưng đến nay vẫn chưa có kết quả.

Cô Bàn Thị Thương trước khi mất tích. (Hình: Tuổi Trẻ)

Đây là cô gái thứ hai bị mất tích ở Hà Nội và là người thứ ba ở Việt Nam trong dịp Tết Giáp Thìn 2024.

Trước đó hôm 19 Tháng Hai, Công An Thành Phố Hà Nội cho biết đã bắt giữ nghi can Hoàng Minh Hào, 20 tuổi, quê ở tỉnh Bắc Giang, hung thủ sát hại cô Lê Thị Thùy Linh, 21 tuổi, quê Thanh Hóa, tạm trú ở phường Mỹ Đình 1, quận Nam Từ Liêm, Hà Nội, bị mất tích từ hôm 16 Tháng Hai, tức Mùng Bảy Tết.

Công An Thành Phố Hà Nội cho biết đã khởi tố bị can Hoàng Minh Hào về các tội “giết người,” “cướp tài sản” và đang điều tra thêm tội “hiếp dâm.”

Điều bất ngờ là bị can Hoàng Minh Hào bị bắt do phạm tội “trộm cắp tài sản,” từ một vụ án trộm xe gắn máy khác, sau đó qua lời khai mới “lòi” ra vụ sát hại cô Linh.

Nhà chức trách xác định, hôm 22 Tháng Giêng, bị can Hào trộm một xe gắn máy ở phường Thượng Đình, quận Thanh Xuân, đem cầm cố lấy 10 triệu đồng ($408). Sau đó anh ta thuê nhà nghỉ ở Mỹ Đình, đợi ba ngày sau bắt xe đò đi ra tỉnh Hà Tĩnh chơi Tết.

Chiều 16 Tháng Hai, trên đường ra Hà Nội, bị can Hào hẹn gặp cô Linh, đang làm quản lý một số khu chung cư mini để xem phòng trọ.

Tối cùng ngày, anh ta hẹn cô Linh dẫn lên xem phòng trọ ở tầng ba khu chung cư mini ở phố Cầu Giấy, quận Thanh Xuân, nhưng khi thấy cô gái 21 tuổi đi một mình nên nảy sinh ý định cướp tài sản. Thế là anh ta chờ lúc thuận tiện dùng tay siết cổ nạn nhân đến chết.

Gây án xong, hung thủ giấu xác nạn nhân vào tủ bếp, lấy một xe gắn máy, hai điện thoại rời khỏi hiện trường.

Những ngày sau đó, bị can Hào dùng xe gắn máy của nạn nhân để đi lại, thuê nhà ở phố Nguyễn Đình Hoàn, quận Cầu Giấy ở.

Đến trưa 19 Tháng Hai, bị can Hoàng Minh Hào bị bắt tại phường Minh Khai, quận Bắc Từ Liêm.

Trước vụ cô Linh, hôm 8 Tháng Hai (nhằm 29 Tháng Chạp), Công An Thành Phố Thủ Đức, Sài Gòn, nhận được tin báo cô Vi Thị Thống, 25 tuổi, công nhân công ty Coats Phong Phú, quê ở huyện Cẩm Mỹ, tỉnh Đồng Nai, bị mất tích bí ẩn ngay tại phòng trọ ở phường Tăng Nhơn Phú B, trước khi về quê ăn Tết.

Theo báo VNExpress, sau năm ngày tìm kiếm, sáng 13 Tháng Hai, người dân sống gần đoạn đường vắng trong Khu Công Nghệ Cao, phường Tăng Nhơn Phú B, thành phố Thủ Đức, phát hiện túi nylon ven đường bốc mùi tử khí.

Công an đến hiện trường và xác định bên trong túi là nhiều bộ phận thi thể đã bị phân hủy nhiều ngày. Qua quan sát và giảo nghiệm tử thi, nạn nhân là cô Vi Thị Thống.

Cùng ngày, Cơ Quan Cảnh Sát Điều Tra đã khởi tố bị can Nguyễn Đăng Khoa, 25 tuổi, quê Tiền Giang, về các tội “giết người,” “cướp tài sản” và “hiếp dâm.”

Bị can Hoàng Minh Hào, hung thủ sát hại cô Lê Thị Thùy Linh, quê Thanh Hóa. (Hình: VietNamNet)

Tại cơ quan điều tra, bị can Khoa khai, thấy cô Thống ở phòng trọ một mình, chuẩn bị về quê ăn Tết, nên nảy sinh ý đồ xấu, bèn gọi cô Thống “nhờ qua khiêng phụ đồ đạc.”

Khi cô Thống vừa sang, anh ta khóa cửa phòng trọ, dùng dao uy hiếp. Bị chống cự, bị can Khoa đâm chết cô hàng xóm rồi hiếp dâm thi thể. Sau khi gây án, hung thủ tháo lấy lắc tay, ba nhẫn vàng 24k, dây chuyền, bông tai và 3 triệu đồng ($122) của nạn nhân.

Để che giấu tội ác, bị can Khoa đã chặt thi thể nạn nhân bỏ vào các túi nylon đen đem đi phi tang. Sau đó bỏ về quê vợ ở xã Cát Khánh, huyện Phù Cát, tỉnh Bình Định, lẩn trốn cho đến khi bị bắt. (Tr.N) [qd]

Nghi can bắn người cạnh 99 Cents Only ở Santa Ana bị bắt

SANTA ANA, California (NV) – Nghi can bắn người cạnh cửa hàng 99 Cents Only ở Santa Ana bị bắt ở Buena Park hôm Thứ Hai, 19 Tháng Hai, cảnh sát cho hay, theo nhật báo The Orange County Register.

Khoảng 9 giờ 45 phút tối Chủ Nhật, cảnh sát tới bệnh viện St. Joseph ở Orange sau khi nhận được tin báo có người bị bắn trúng tay đi cấp cứu ở đó, bà Natalie Garcia, phát ngôn viên Sở Cảnh Sát Santa Ana (SAPD), loan báo.

Xe cảnh sát Santa Ana. (Hình minh họa: Santa Ana Police Department)

Nạn nhân khai với cảnh sát ông đang ngồi trên xe của bạn cạnh cửa hàng 99 Cents Only trên đường North Main thì nghe tiếng súng nổ rồi thấy ông bị trúng đạn, bà Garcia cho biết.

Nhân chứng cho cảnh sát hay nghi can tẩu thoát bằng xe Ford Explorer. Không rõ nghi can cố bắn nạn nhân hay người khác.

Hôm Thứ Hai, cảnh sát Buena Park nhìn thấy xe nghi can, và cảnh sát Santa Ana chặn lại khi chiếc xe đang rời khỏi khu vực đó. Nghi can Johnell Marquise Jackson, 38 tuổi, bị bắt vì tội mưu sát và một số tội khác liên hệ với súng, theo bà Garcia. (Th.Long) [qd]

Đêm Nguyên Tiêu – Thơ Ben Oh

Ben Oh

Đêm Nguyên Tiêu 

Tết Nguyên Tiêu thả đèn sông nước. (Hình: ThanhNien)

Tết về vẫn còn chút hương xuân
Đêm Nguyên Tiêu với ánh trăng rằm
Lung linh nỗi nhớ cùng bóng nguyệt
Lưu luyến nơi đây những tháng năm

Nước vẫn trong xanh quê mình lắm
Nhìn thiên nhiên tựa cảnh trong tranh
Người người háo hức cùng thưởng lãm
Từ phương xa dành dụm bao năm

Lên chùa lễ Phật vía ngày rằm
Chút ít sương mờ lẫn mưa xuân
Cây trái ra hoa và bưng nụ
Giữa lòng cô gái với đêm trăng

Gió ru lòng mẹ nay đã già
Trăng Nguyên Tiêu hoan hỉ lời ca
Tết Nguyên Tiêu thả đèn sông nước
Cầu bình an cho mỗi chúng ta.

 


LTS: Nhằm mục đích tạo thêm tình thân ái giữa bạn đọc và tòa soạn, nhật báo Người Việt trân trọng kính mời quý bạn đọc, thân hữu tham gia “Vườn Thơ Người Việ.” Bài vở xin gửi về địa chỉ email: [email protected], hoặc “Vườn Thơ Người Việt” 14771 Moran Street, Westminster, CA 92683
(Vì trang báo có giới hạn, toà soạn được quyền quyết định đăng bài cho phù hợp)


 

Nợ nần pháp lý chồng chất khiến Trump “for sale”?

Nợ nần pháp lý chồng chất khiến Trump “for sale”?
 
Michael Cohen, cựu luật sư riêng của cựu TT Trump, đưa ra lời cảnh báo hôm 18-2 về nguy cơ tiềm ẩn đối với nước Mỹ nếu đưa ông Trump trở lại Tòa Bạch Ốc trong bối cảnh các khoản tiền pháp lý và nợ tài chánh ngày càng gia tăng của ông. Theo Cohen, tính cách của Trump và nợ nần chồng chất khiến “Trump is for sale”, ông ta có thể dễ dàng bán rẻ lương tâm.
 
Tin sáng thứ ba ngày 20 tháng 2, 2024. Chính quyền Biden tài trợ thêm $1.5 tỷ để mở rộng sản xuất chip tại Mỹ. HK thúc đẩy nghị quyết tại LHQ về ngưng bắn cho Gaza, chống Israel tấn công Rafah. TT Biden nói đảng Cộng Hòa mắc sai lầm lớn nếu không thông qua viện trợ cho Ukraine. Nợ nần pháp lý chồng chất khiến ông Trump “for sale”? VN xem xét miễn visa cho công dân Mỹ, Úc, Canada. Cặp vợ chồng Bạc Liêu thiệt mạng vì nhậu liên tục dịp Tết. Ông Ấn Độ treo bảng đề thông tin cá nhân trên xe để tìm vợ.

Capital One đạt thỏa thuận mua lại Discover Financial giá $35 tỷ

NEW YORK (NV) – Capital One Financial sẽ mua lại Discover Financial Services với giá $35 tỷ, trong một thỏa thuận sẽ kết hợp hai công ty thẻ tín dụng Hoa Kỳ cũng như có khả năng khuấy đảo lãnh vực thanh toán, vốn phần lớn do Visa và Mastercard thống trị, hãng tin AP ghi nhận.

Theo các điều khoản của giao dịch trong đó có tất cả cổ phiếu, các cổ đông của Discover Financial sẽ nhận được số cổ phiếu Capital One trị giá gần $140. Đó là một mức chênh lệch đáng kể so với mức giá $110.49 mà cổ phiếu Discover đóng cửa vào Thứ Sáu, 16 Tháng Hai.

Thương vụ này tác hợp cho hai trong số các công ty thẻ tín dụng lớn nhất không phải là nhà băng, như JPMorgan Chase và Citigroup, ngoại trừ American Express. Nó cũng tập hợp hai công ty có tầng lớp khách hàng phần lớn là giống nhau: thường là dân Mỹ đang muốn có nguồn tiền hoàn lại hoặc phần thưởng ít ỏi tích lũy được khi đi du lịch, so với các thẻ tín dụng cao cấp do AmEx, Citi và Chase thống trị.

Khách hàng giao dịch tại máy ATM của Capital One ngày 19 Tháng Hai, 2024, ở Miami, Florida (Hình: Joe Raedle/Getty Images)

“Thị trường bị thống trị bởi những công ty đầu sỏ này giờ đây sẽ bị thu hẹp lại chút đỉnh,” Matt Schulz, nhà phân tích cấp cao về thẻ tín dụng tại công ty cho mượn tiền trực tuyến LendingTree cho biết.

Thương vụ cũng sẽ đem lại cho mạng lưới thanh toán của Discover một đối tác thẻ tín dụng lớn theo cách có thể làm cho mạng lưới thanh toán cạnh tranh gắt gao với nhau thêm một lần nữa. Lãnh vực thẻ tín dụng của Hoa Kỳ bị thống trị bởi sự độc quyền của Visa-Mastercard với AmEx ở vị trí thứ ba và Discover ở vị trí thứ tư với khoảng cách khá xa. Chưa rõ liệu Capitol One sẽ áp dụng hệ thống thanh toán Discover hay thiết lập mạng lưới thanh toán cho phép sử dụng song song với Discover và mạng lưới thanh toán thứ hai như Visa.

“Việc chúng tôi mua lại Discover là cơ hội duy nhất để cố kết hai công ty rất thành công với các khả năng và nhượng quyền bù đắp cho Capital One, đồng thời xây dựng mạng lưới thanh toán có năng lực cạnh tranh với các mạng lưới thanh toán và công ty thanh toán lớn nhất,” Richard Fairbank, chủ tịch kiêm Tổng Giám Đốc Capital One, cho biết trong một tuyên bố.

Với việc mua Discover, Capital One đang đặt cược rằng người Mỹ sẽ tiếp tục sử dụng thẻ tín dụng của họ nhiều hơn và người ta sẽ giữ phần nợ trên các trương mục đó để nhà băng lấy lãi. Trong ba tháng cuối năm năm 2023, dân Hoa Kỳ nợ $1.13 ngàn tỷ trên thẻ tín dụng và tổng số nợ gia đình tăng $212 tỷ, tức là tăng 1.2%, theo số liệu mới nhất từ Cơ Quan Dự Trữ Liên Bang New York.

Một khi chi tiêu từ thẻ tín dụng của họ tăng lên, người tiêu thụ cũng phải trả lãi suất nhiều hơn. Lãi suất trung bình trên thẻ tín dụng nhà băng là khoảng 21.5%, mức cao nhất kể từ khi Cơ Quan Dự Trữ Liên Bang bắt đầu theo dõi số liệu vào năm 1994.

Capital One từ lâu thực hiện mô hình kinh doanh tìm kiếm những khách hàng muốn giữ số nợ trên thẻ của mình, nhắm tới những khách hàng có điểm tín dụng thấp hơn American Express hay thậm chí Discover.

Khoản tiền dự trữ bổ túc cũng ảnh hưởng tới lợi nhuận của cả hai nhà băng. Năm ngoái, lợi nhuận ròng dành cho cổ đông phổ thông của Capital One giảm 35% so với năm 2022, do khoản dự phòng cho rủi ro từ cho vay tăng 78% lên $10.4 tỷ. Lợi nhuận cả năm của Discover giảm 33.6% so với kết quả năm 2022 do dự phòng rủi ro tín dụng tăng hơn gấp đôi lên $6.02 tỷ.

Khách hàng của Discover đang nợ $102 tỷ trong thẻ tín dụng, tăng 13% so với một năm trước. Trong khi đó, tỷ lệ tính lãi và tỷ lệ quá hạn 30 ngày cũng tăng lên.

Ngoài việc tăng cường tiền gửi nhà băng và trương mục cho vay, việc mua lại Discover sẽ đem lại cho Capital One quyền can thiệp vào mạng lưới thanh toán Discover. Mặc dù nhỏ hơn so với những công ty tầm cỡ lớn trong lãnh vực thẻ tín dụng là Visa và Mastercard, mạng lưới của Discover sẽ cho phép Capital One có được doanh thu từ các khoản phí được tính cho mọi giao dịch của người tiêu thụ sử dụng thẻ trên mạng lưới.

Discover vận hành dưới sự giám sát chặt chẽ từ các cơ quan quản lý. Mùa Hè năm ngoái, công ty tiết lộ rằng bắt đầu từ khoảng giữa năm 2007, họ phân loại sai một vài trương mục thẻ nhất định để đưa vào mức giá bán cao nhất của mình. Công ty cũng nhận được lệnh đồng ý không can thiệp từ công ty Bảo HIểm Tiền Gửi Liên Bang Corp về việc quản lý sự tuân thủ từ khách hàng.

Vẫn chưa rõ liệu thỏa thuận này có vượt qua được sự giám sát của cơ quan quản lý hay không. Gần như tất cả các nhà băng đều phát hành thẻ tín dụng cho khách hàng nhưng rất ít công ty ưu tiên đưa lãnh vực kinh doanh thẻ tín dụng lên hàng đầu, và nhà băng đứng sau. Cả Discover – trước đây từng là Sears Card – và Capital One đều khởi đầu là các công ty thẻ tín dụng mở rộng qua các dịch vụ tài chánh khác như trương mục ngân phiếu và tiền tiết kiệm. (TTHN)

Thời chùa Ba Vàng vắng lặng

Tuấn Khanh/SGN

Bức ảnh lan truyền từ trang facebook của nhà văn Phạm Lưu Vũ ở Hà Nội, cho thấy sân Chùa Ba Vàng vắng lặng khác thường trong những ngày đầu năm mới Giáp Thìn. Điều chưa thấy bao giờ trước đây, cho đến khi ngọn cỏ Pili ngọ nguậy và được bái lạy.

Hệ thống công nghiệp cúng dường với những nhà lãnh đạo quốc doanh Phật được đắp tô, có lẽ ắt đã vấp phải sự tức giận và từ chối của người dân, đặc biệt là các tín đồ phía Bắc, vốn hồn nhiên và dễ tin đã quy tụ về đây suốt một thời gian dài. Sự trống trải, lạnh tanh khác thường lệ như loạt hình cho thấy, là một lời đáp trả im lặng nhưng có sức mạnh gấp ngàn lần những bài hoằng pháp ồn ào giả tạo, hối thúc con tin tín ngưỡng dâng nộp tiền.

Một người bạn ở miền Bắc kể rằng trước đây, bà của cô ta thức dậy là chỉ muốn lên chùa ngay, rồi có bao nhiêu tiền gom góp được là cũng để dành đem cúng dường.

Cô nói cả nhà rất khổ tâm nhưng không thể nào cản được, vì bà cứ khư khư nói thầy dạy rằng cúng dường là có phúc cho cả nhà.

Sau sự kiện chuyện lừa siêu cấp quốc dân về ngọn cỏ Pili – mặc dù có đánh tiếng là sẽ điều tra đến tận gốc, và Giáo hội Quốc Doanh Phật cũng nói lu loa mơ hồ để giúp chạy chữa trong văn bản kỷ luật ông Thích Trúc Thái Minh – người bà của cô đã không còn đến chùa Ba Vàng như thường lệ, mà bắt đầu tìm đến những ngôi chùa nhỏ, như một cách để chữa vết thương của lòng tin bị xúc phạm.

Trên các trang mạng cũng có những bài hùng hồn, như seeding quảng cáo phim Việt Nam, đăng lại hình ảnh huy hoàng của chùa Ba Vàng vào năm 2023 với sân chùa ngập kín người, mập mờ mô tả sự nô nức của tín hữu với chùa Ba Vàng năm 2024 luôn vẫn như ngày nào.

Những hình ảnh vắng lặng của chùa Ba Vàng xuất hiện trên các trang mạng năm nay, kể cả lối đi dài dằng dặc vào chùa không có bóng người, được nói là hình ảnh từ trước mùng 8 Tết, nhưng đây cũng là một điều cũng chưa có tiền lệ, theo nhận định trên trang facebook của nhà văn Phạm Lưu Vũ “hỏi chuyện các hàng quán, thì họ cho biết sự thật hoàn toàn ngược lại. Không có chuyện “biển người”, không có việc “chen chúc”…

Nhưng riêng câu chuyện mùng 8 Tết Giáp Thìn, mà báo Tuổi Trẻ chạy bài “biển người” phải sử dụng ảnh cũ năm 2023, là câu hỏi được nhiều người đặt ra.

Có khó gì cho một bức ảnh đông đúc người dự hội ngày mùng 8, như chùa Ba Vàng cho phát livestream, mà báo phải làm ảnh giả? Phân tích về điều này, cũng dễ nhận ra: đây chính là bài ca ngợi được đặt hàng viết trước, để quảng bá cho Ba Vàng trước giờ G. Nhưng có thể vì đỏ mắt không kiếm được hình ảnh “biển người” nào khả dĩ để minh hoạ, nên đành phải dùng ảnh cũ.

Trên trang facebook có tên Nghiêm Sỹ Cường, anh ghé qua chùa Ba Vàng vào ngày mùng 10 Tết, mọi thứ im ỉm. Anh hỏi những người bán hàng ven đường vào chùa “thế hôm mùng 8 Tết, mọi người đến có đông không các bác?,” những quán hàng quanh chùa đều trả lời “hôm đó thứ Bảy, chỉ hơn thế này chút thôi. Mấy năm trước, vào những ngày này còn tắc cả đường, năm nay giảm 80, 90 %.”

Lễ hội mùng 8 ở chùa Ba Vàng với quy mô tín đồ được hẹn trước để livestream, là chuyện cứu nguy danh dự vào phút 89 cho tờ báo, nhưng cũng để lộ rằng những khoảng trống trong sân Ba Vàng trước đó, là điều có thật cần phải được che đi, nhường chỗ cho phông màn đỏ rực về sau.

Sự vĩ đại không có thật nó sẽ sớm trở thành trò hề. Giá trị giả chỉ bán thêm được đôi ba lá sớ, dăm bảy lời cầu siêu. Nhưng hãy cùng nghĩ xem, nếu không có “chỉ đạo” nào đó để cứu khổ cứu nạn truyền thông cho chùa Ba Vàng, ắt đã không có những bài báo giả tạo về sự rầm rộ lễ hội ở chùa Ba Vàng năm nay.

Hoang tin cứu chùa Ba Vàng như các trang báo điện tử lúc này, không hề để cứu ông Bụt hay nhà sư nào ở đó, mà rõ là cưỡng tín để cứu dòng tiền của ngành công nghiệp cúng dường đang vào ngày tắc mạch.

Tù nhân Las Vegas phạm tội giết người mất tích cả năm mà nhà giam không hay

LAS VEGAS, Nevada (NV) – Các viên chức nhà tù Nevada không hay biết có một kẻ sát nhân bị kết án đã mất tích cho tới khi họ phát giác tù nhân không còn bị giam giữ trước phiên điều trần tạm tha theo lịch trình, nhóm điều tra 8 News Now Investigators lần đầu tiên đưa tin hôm Thứ Hai, 19 Tháng Hai.

Năm 1999, bồi thẩm đoàn Quận Clark kết án Jeremy Kelly, 43 tuổi, với tội danh giết người cấp độ một bằng cách dùng võ khí làm chết người, cướp có sử dụng võ khí gây chết người, trộm cắp trong lúc sở hữu súng hoặc võ khí gây chết người, âm mưu phạm tội giết người và âm mưu phạm tội cướp tài sản, hồ sơ tòa án cho biết.

Tháng Sáu năm 1996, cảnh sát Las Vegas Metro bắt giữ Kelly, lúc đó 15 tuổi, trong vụ bắn chết Terry Dixon. Vào thời điểm bị bắt, Kelly và con trai của nạn nhân đang lái chiếc xe tải mà nạn nhân bị cướp, hồ sơ tòa án cho biết.

Tù nhân Jeremy Kelly (Hình: NDOC)

Các công tố viên cáo buộc Kelly, con trai Dixon và ba người đàn ông khác âm mưu hòng cướp đoạt tài sản của Dixon, nhưng thay vào đó lại bắn chết ông ta. Một thẩm phán sau đó kết án Kelly hai án chung thân liên tiếp với khả năng được ân xá.

Các tài liệu cho biết Kelly đang bị giam giữ tại Nhà Tù High Desert Station bên ngoài Las Vegas khi Ủy Ban Ân Xá Nevada tạm tha ông ta vào năm 2016. Chưa đầy hai năm sau, Kelly vi phạm lệnh tạm tha và bị Sở Cải Huấn Nevada NDOC giam giữ.

Tháng Mười Hai năm 2017, cảnh sát Las Vegas Metro bắt giữ Kelly sau khi họ phát giác ông lái xe có súng, ma túy và gần $8,000 tiền mặt, các tài liệu cho biết. Một sĩ quan bắt Kelly dừng xe vì lái xe mà không bật đèn.

Trong một phúc trình vi phạm quản chế, các viên chức lưu ý rằng Kelly không trình báo cho sĩ quan quản chế vào Tháng Chín 2017 và bị áp đặt lệnh giới nghiêm. Kelly sau đó bị buộc tội tại tòa án liên bang và được chuyển tới cơ sở giam giữ của liên bang.

Kelly sau đó nhận tội sở hữu súng và tàng trữ ma túy, các tài liệu cho biết. Một thẩm phán liên bang sau đó kết án Kelly 42 tháng tù giam cùng với 18 tháng giam lỏng cho thời gian Kelly bị giam giữ để chờ xét xử.

Theo các công tố viên quận, sau khi bản án liên bang của Kelly mãn hạn vào Tháng Sáu 2022, Kelly “được thả ra khỏi nơi giam giữ liên bang do sai sót và nhầm lẫn” và không bị đưa trở lại nhà tù tiểu bang vì vi phạm lệnh quản chế, các tài liệu cho biết.

Hồ sơ từ Sở Cải Huấn Nevada NDOC của Kelly cho thấy ông đang “bị giam giữ ngoài tiểu bang,” mặc dù ông được thả vào năm 2022. Phiên điều trần ân xá của ông được lên lịch trình vào ngày 30 Tháng Giêng.

Mãi cho tới Tháng Mười Hai năm ngoái, sở cải huấn mới nhận ra Kelly không bị họ giam giữ. Họ nhận ra điều này vì Kelly sẽ có đủ điều kiện để được ân xá vào Tháng Giêng 2024.

“[Cơ Quan Nhà Tù BOP] trước đây từng liên lạc với [Trung Tâm Giam Giữ Quận Clark CCDC] về việc chỉ định ân xá cho Kelly, nhưng CCDC nói họ không cần tiếp tục giam giữ Kelly,” một công tố viên viết trong tài liệu tòa án mà nhóm điều tra 8 News Now Investigators có được. BOP không liên lạc với [Sở Cải Huấn Nevada NDOC] và NDOC cũng không ngăn chặn BOP hành động đối với Kelly.”

Thẩm Phán Jacqueline Bluth ban hành lệnh bắt giữ Kelly vào ngày 25 Tháng Giêng, hồ sơ cho biết.

“Sở Cải Huấn Nevada đang tìm kiếm xem bị cáo đang ở đâu để tổ chức phiên điều trần tạm tha cho ông ta, tại thời điểm đó họ nhận ra rằng bị cáo không được trả lại nơi giam giữ,” biên bản của phiên điều trần cho biết.

Cảnh sát Las Vegas Metro tiến hành bắt giữ Kelly vào ngày 16 Tháng Hai, mặc dù tình tiết cụ thể về vụ bắt giữ Kelly vẫn chưa được công bố vào Thứ Hai. Kelly bị đưa vào nhà tù Quận Clark, mặc dù phiên điều trần về việc bắt giữ ông vẫn chưa được sắp xếp vào Thứ Hai.

Cả Cơ Quan Nhà Tù BOP và Sở Cải Huấn Nevada NDOC đều không hồi âm yêu cầu đưa ra thêm thông tin từ 8 News Now Investigators vào Thứ Hai, có thể là do ngày Lễ Tổng Thống. Hôm Thứ Hai vẫn chưa rõ luồng thông tin sẽ được truyền tải như thế nào và cơ quan nào sẽ đưa ra thông báo, nếu không phải là cả hai, chịu trách nhiệm đưa ra cảnh cáo cho cơ quan còn lại.

Phát ngôn viên Thống Đốc Đảng Cộng Hòa Joe Lombardo không lập tức trả lời ngay yêu cầu bình luận.

Năm 2022, kẻ sát nhân bị kết án Porfirio Duarte-Herrera đào tẩu khỏi Trung Tâm Cải Huấn Sa Mạc Miền Nam bằng cách đập bể cửa sổ, leo qua đó rồi tiếp tục leo qua hàng rào dây thép gai.

Duarte-Herrera tẩu thoát vào một buổi tối Thứ Sáu và nhân viên nhà tù không trình báo việc tù nhân bỏ trốn cho tới sáng Thứ Ba tuần sau. Duarte-Herrera có một cái điện thoại di động bất hợp pháp trong nhà tù và cũng gọi nhiều cuộc điện thoại trước khi trốn thoát, hồ sơ cho biết. Nhiều cơ quan truy tìm Duarte-Herrera trong hai ngày.

Duarte-Herrera và Omar Rueda-Denvers bị kết án năm 2009 vì sát hại Dorantes Antonio, chết vì một trái bom giấu trong ly cà phê phát nổ. Sự việc xảy ra ở một bãi đậu xe ở khách sạn Luxor năm 2007.

Duarte-Herrera phải thụ án chung thân mà không có khả năng được tha tội. (TTHN)

Mạng xã hội X mở trương mục của vợ Navalny sau thời gian tắt không lý do

SAN FRANCISCO, California (NV) – Mạng xã hội X, hôm Thứ Ba, 20 Tháng Hai mở lại trương mục của Yulia Navalnaya, người góa phụ của thủ lãnh phe đối lập Nga Alexei Navalny, sau một thời gian ngắn bị ngừng sử dụng, theo Đài CNBC.

X, trước đây là Twitter, cho biết chức năng bảo vệ chống thao túng và spam của mạng xã hội này “cảnh cáo nhầm” trương mục của Navalnaya là vi phạm các quy tắc của X.

“Chúng tôi dỡ bỏ tình trạng tạm dừng sử dụng trương mục của Navalnaya ngay khi thấy có lỗi sai, và sẽ cập nhật lại chức năng bảo vệ cho X,” X Safety nói trong một bài viết hôm Thứ Ba.

Ngoại Trưởng Bỉ Quốc Hadja Lahbib và góa phụ Navalny, bà Yulia Navalnaya (phải) gặp gỡ sau buổi hội đàm các ngoại trưởng khối Liên Âu EU ở Brussels, ngày 19 Tháng Hai, 2024 (Hình: DIRK WAEM/BELGA MAG/AFP/Getty Images)

Trước đó, Tổ Chức Chống Tham Nhũng của Navalny gắn tên Elon Musk trong một bài viết để hỏi “chính xác là Navalnaya đã vi phạm những quy tắc gì.” Trương mục của các nhân vật thân tín của Navalny, thí dụ như phát ngôn viên Kira Yarmysh, dường như không gặp trục trặc.

Navalny, 47 tuổi, là nhà phê bình có danh tiếng và có tiếng nói trước Tổng Thống Nga Vladimir Putin. Ông tạ thế hôm Thứ Sáu trong một trại giam ở Bắc Cực, nơi ông đang phải thụ án 19 năm tù.

Tin tức về cái chết của Navalny làm dấy lên làn sóng phản đối kịch liệt trên toàn thế giới, trong đó nhiều nhà lãnh đạo chính trị cho rằng Putin phải chịu trách nhiệm về cái chết của nhà vận động chống tham nhũng. Navalnaya hôm Thứ Hai nói rằng bà tin chồng mình bị Putin mưu toan giết hại và thề sẽ tiếp tục công việc của ông để đấu tranh cho một nước Nga tự do.

Trước khi trương mục của bà tạm thời bị ngưng không cho sử dụng, Navalnaya đăng tải một tin nhắn dưới dạng đoạn phim cáo buộc Putin phải chịu trách nhiệm về cái chết của Navalny và kêu gọi công dân Nga hãy cùng bà chiến đấu để bảo vệ nền tự do của quốc gia.

Điện Kremlin bác bỏ những cáo buộc này, trong khi Bộ Ngoại Giao Nga gọi phản ứng từ các nhà lãnh đạo chính trị là “làm quá,” vì chưa có cuộc giảo nghiệm pháp y nào được thực hiện.

Nga hôm Thứ Hai cho biết cuộc điều tra về cái chết của Navalny đang diễn ra và khẳng định “tất cả hành động thỏa đáng đang được thực thi.” (TTHN)

Góa phụ tổng thống Haiti cùng đồng bọn bị kết tội ám sát chồng

PORT-AU-PRINCE, Haiti (NV) – Hồ sơ tòa án được đưa ra hôm Thứ Hai, 19 Tháng Hai, cho biết vị thẩm phán được cử ra để điều tra vụ ám sát Tổng Thống Haiti Jovenel Moise hồi Tháng Bảy năm 2021 đã kết tội bà góa phụ của nạn nhân, là Martine Moise, cựu Thủ Tướng Claude Joseph, và cựu chỉ huy trưởng Cảnh Sát Quốc Gia, là Leon Charles, thông tấn xã AP loan tin.

Vụ kết tội này sẽ làm cho Haiti thêm phân hóa khi đất nước này đang phải vất vả chống đỡ nạn băng đảng lộng hành và đang cố hồi phục sau những cuộc biểu tình phản đối đầy bạo động để đòi hỏi Thủ Tướng đương nhiệm Ariel Henry phải từ chức.

Hồ sơ vụ án dài 122 trang này được Thẩm Phán Walter Wesser Voltaire công bố. Ông là vị thẩm phán thứ năm được giao nhiệm vụ điều tra sau khi các giới chức tiền nhiệm đều từ chức vì nhiều lý do, trong đó chính yếu là vì sợ bị trả thù và sát hại.

Người biểu tình đốt vỏ xe đòi Thủ Tướng Ariel Henry từ chức ở Port-au-Prince, Haiti, ngày 6 Tháng Hai, 2024 (Hình: RICHARD PIERRIN/AFP/Getty Images)

Ông Charles, vị chỉ huy trưởng cảnh sát vào thời điểm Tổng Thống Moise bị giết và nay đang là đại diện thường trực của Haiti tại Tổ Chức Liên Mỹ Châu, phải đối diện với các cáo trạng nặng nề nhất: sát nhân, mưu toan sát nhân, sở hữu và mang theo bất hợp pháp võ khí, âm mưu chống lại nền an ninh của đất nước, và dính líu tới kế hoạch gây tội ác. Đồng thời, Joseph và Martine  Moise, những kẻ bị thương trong cuộc tấn công vị cố tổng thống, thì bị cáo buộc tội đồng lõa và dính líu tới kế hoạch gây tội ác.

Trong khi đó, cựu Thủ Tướng Joseph, đưa ra lời tuyên bố với thông tấn xã AP, cáo buộc đương kim Thủ Tướng Henry tội “lũng đoạn” cuộc điều tra và hưởng lợi trong cái chết của vị tổng thống bị giết.

“Henry… đang võ trang cho hệ thống luật pháp Haiti, tố khổ các đối thủ chính trị giống như tôi đây. Đây là một cú đảo chánh kiểu cổ điển,” vị cựu thủ tướng nói. “Họ đã không giết được tôi và bà Martin Moise vào ngày 7 Tháng Bảy năm 2021 thì nay họ lại lợi dụng nền tư pháp Haiti để xúc tiến nghị trình chính trị xảo quyệt của họ.”

Trong bản phúc trình của mình, Thẩm Phán Voltaire cho biết vị cựu tổng thư ký cơ quan Cảnh Sát Quốc Gia, là Lyonel Valbrun, từng phàn nàn rằng ông bị “áp lực nặng nề” của Đệ Nhất Phu Nhân Martine Moise đòi phải chuyển quyền hành của phủ tổng thống vào tay của Thủ Tướng Joseph, bởi vì ông này cần phải có thẩm quyền “tổ chức lại hội đồng bộ trưởng” trong nội các Haiti.

Cũng theo bản phúc trình của Thẩm Phán Voltaire, ông Valbrun cho biết, hai ngày trước khi chồng mình bị giết,  bà Moise đã đến cơ quan cảnh sát Quốc Gia và lưu lại đó để bàn chuyện suốt năm tiếng đồng hồ, từ 10 giờ tối hôm đó cho tới 2 giờ sáng hôm sau, để “xóa bỏ đi nhiều thứ.” (TTHN)

Tổng thống El Salvador thắng lớn trong Quốc Hội sau quá trình kiểm phiếu nhọc nhằn

SAN SALVADOR, El Salvador (NV) – Tổng Thống El Salvador Nayib Bukele và Đảng New Ideas của ông đã giành được đại đa số phiếu bầu mà nhà lãnh đạo cần có trong Quốc Hội để điều hành quốc gia theo ý muốn của ông, các viên chức bầu cử công bố hôm Thứ Hai, 19 Tháng Hai, theo hãng tin AP.

Thông báo này được đưa ra sau một quá trình kiểm phiếu nhọc nhằn, vốn làm dấy lên sự lo lắng của các cơ quan giám sát bầu cử và phe đối lập yếu kém của El Salvador, những người viện dẫn cuộc bầu cử không tuân thủ quy tắc.

Tổng Thống Nayib Bukele cùng phu nhân Gabriela Rodriguez chào các ủng hộ viên sau cuộc bầu cử Quốc Hội El Salvador ở San Salvador hôm 4 Tháng Hai, 2024 (Hình: Yuri Cortez/AFP/Getty Images)

Tổng Thống Bukele dễ dàng giành chiến thắng trong lần tái tranh cử vào ngày 4 Tháng Hai với 84.7% phiếu bầu. Điều còn chưa rõ ràng là liệu Đảng New Ideas của Bukele có thành công tương tự trong các cuộc bầu cử lập pháp hay không. Hôm Thứ Hai, các viên chức loan báo rằng New Ideas giành được 54 ghế trong tổng số 60 ghế của quốc hội. Các đảng đồng minh giành được thêm ba ghế.

Dù chưa có kết quả cuối cùng nhưng nhà lãnh đạo tuyên bố giành chiến thắng bầu cử tổng thống và quốc hội trong đêm bầu cử, đồng thời nói rằng “El Salvador phá vỡ mọi kỷ lục của tất cả các thể chế dân chủ trong lịch sử thế giới.”

Giờ đây – với cuộc bỏ phiếu thực sự được công nhận – khối đại đa số thực sự đem lại cho nhà lãnh đạo tự coi mình là “nhà độc tài kiệt xuất nhất thế giới” quyền kiểm soát chặt chẽ hơn với cả ba nhánh của chính phủ.

Nhà lãnh đạo 42 tuổi được đông đảo người dân El Salvador mến mộ nhờ cuộc chiến chống các băng đảng của El Salvador, giúp bạo lực giảm mạnh. Nhưng Bukele cũng bị cáo buộc có những hành động phi dân chủ, gồm có cả việc thực hiện một cuộc cải cách bầu cử mà các nhà phê bình cho rằng điều đó làm cho cuộc bỏ phiếu thiên vị Đảng New Ideas của ông, đặc biệt là trong các cuộc bầu cử lập pháp và địa phương.

Năm ngoái, quốc hội thông qua cải cách bầu cử nhằm giảm số ghế trong viện đơn viện từ 84 xuống 60, một bước đi được cho là hành động thao túng chính trường về phía Đảng New Ideas.

Tổng Thống Bukele cần quốc hội tiếp tục các biện pháp khẩn cấp được phê duyệt hàng tháng nhằm trấn áp băng đảng trong nước. Trước đó, nhà lãnh đạo chiến đấu với các đảng đối lập do quốc hội ngăn cản các sáng kiến của ông, thậm chí còn hiên ngang trước quốc hội cùng với các sĩ quan quân đội có võ trang.

“Giờ đây, Bukele không cần bất kỳ đảng phái nào khác,” Eduardo Escobar, luật sư của tổ chức phi chính phủ Citizen Action, giải thích trước cuộc bầu cử rằng Bukele ít nhất sẽ phải thu hút sự ủng hộ từ các đảng phái đồng minh.

Sự kiểm soát của Quốc Hội cũng có thể cho phép ông thay đổi hiến pháp – vốn cấm các nhà lãnh đạo nắm giữ các nhiệm kỳ liên tiếp – để tiếp tục nắm quyền.

Trong khi các luật sư hiến pháp cho rằng việc thực hiện những thay đổi như vừa nêu là bất hợp pháp thì Bukele gây tranh cãi khi tiếp tục tái tranh cử. Đảng của ông chiếm đa số trong quốc hội cùng với một tòa án thân thiện mà họ sắp đặt cho phép ông né tránh lệnh cấm của hiến pháp.

Trong một cuộc phỏng vấn với hãng tin AP hồi đầu tháng này, phó tổng thống của Bukele để ngỏ khả năng tìm kiếm nhiệm kỳ thứ ba nếu hiến pháp El Salvador sửa đổi.

Việc Đảng New Ideas thâu tóm được quốc hội cũng có thể cho phép nhà lãnh đạo giải quyết tình trạng nền kinh tế đang đình trệ của quốc gia và tỷ lệ nghèo đói gia tăng. Việc nắm được quốc hội cũng sẽ cho phép Đảng New Ideas tống khứ đi những tiếng nói chỉ trích từ tòa án và một số cơ quan chính phủ khác.

Việc kiểm phiếu trở thành đề tài được theo dõi nghiêm ngặt sau khi có một số bất thường và trục trặc xảy ra cho hệ thống truyền kết quả. Vì tình trạng hỗn loạn, cơ quan bầu cử El Salvador kêu gọi kiểm phiếu thủ công các lá phiếu bầu cho cơ quan lập pháp và một phần phiếu bầu tổng thống.

Các thành viên phe đối lập nhấn mạnh những cáo buộc bất thường, chẳng hạn như lá phiếu được đánh dấu bằng viết bi thay vì viết chì màu được chỉ định hoặc không được xếp lại. Một số đảng trong số các đảng đối lập, vốn không được người dân Salvador ưa chuộng, kêu gọi tổ chức một vòng bỏ phiếu khác.

Các nhà quan sát bầu cử từ Tổ Chức Các Nhà Nước Châu Mỹ tiếp tục gióng lên hồi chuông báo động về sự chậm trễ và “sự kiểm soát lơ là” của Tòa Án Bầu Cử Tối Cao trong việc kiểm phiếu làm cho các quyết định “bị rơi vào tay những người đại diện cho các đảng phái chính trị.”

Tuy nhiên, Escobar, luật sư của Tổ Chức Công Dân Hành Động, cho biết ông vẫn chưa thấy bằng chứng về những bất thường “có đường dây” hoặc xảy ra nhan nhản mà có tác động lớn tới khả năng nắm giữ quyền lực kiên cố của Bukele. (TTHN)

Người mua nhà ở Mỹ ‘đổi hướng’ sang mua nhà xây mới

ORANGE COUNTY, California (NV) – Theo công ty môi giới địa ốc Redfin, với tình trạng nhà rao bán ít ỏi tiếp tục kéo chân thị trường địa ốc, những người mua nhà thất vọng đang chuyển trọng tâm sang tìm mua những căn nhà xây mới.

Tạp chí Forbes cho hay, trong tổng doanh số bán nhà biệt lập trên toàn nước Mỹ của quý tư năm 2023, nhà xây mới chiếm 31.8%, theo công ty môi giới địa ốc Redfin. Tỷ lệ ghi nhận trong quý thứ tư cao nhất được ghi nhận là 31.9% vào năm 2022.

Năm 2024 cho thấy xu hướng người mua nhà sẽ tiếp tục nghiêng về những căn nhà mới xây. (Hình minh họa: Justin Sullivan/Getty Images)

Với gần 90% chủ nhà đang có lãi suất thế chấp dưới 6%, nhiều người bán tiềm năng đang cố gắng để giữ lãi suất thấp, làm tăng thêm hạn chế cho thị trường nhà ở.

Triển vọng xây dựng mới vào năm 2024 cho thấy xu hướng người mua nhà sẽ tiếp tục nghiêng về những căn nhà mới xây.

Thứ nhất, triển vọng của ngành xây dựng nhà đang phục hồi, với chỉ số mới nhất của thị trường nhà ở của Hiệp Hội Nhà Xây Dựng Nhà Ở Quốc Gia (NAHB) và chỉ số thị trường nhà ở Wells Fargo (HMI) tăng từ 37 lên 44. Chỉ số này theo dõi tâm lý của các nhà xây dựng, chỉ số 50 hoặc hơn cho thấy những điều kiện thuận lợi cho việc xây dựng mới.

Trong khoảng thời gian từ Tháng Năm đến Tháng Tám, năm 2023, chỉ số này cao hơn 50 trước khi giảm mạnh bởi vì lãi suất thế chấp tăng lên gần 8%. Tuy nhiên, trong Tháng Mười Hai, niềm tin của giới xây dựng đã tăng nhẹ khi lãi suất suy giảm.

Hơn nữa, giấy phép xây dựng nhà biệt lập đã tăng tháng thứ 11 liên tiếp trong Tháng Mười Hai, theo dữ liệu mới nhất từ Cục Thống Kê Dân Số và Bộ Gia Cư và Phát Triển Đô Thị Hoa Kỳ (HUD).

Một số nhà xây dựng cũng tiếp tục đưa ra các ưu đãi để bán được nhà, chẳng hạn như nâng cấp miễn phí hoặc giảm giá, hỗ trợ phí đóng cửa hoặc hỗ trợ tài chính thông qua việc giảm lãi suất thế chấp.

Kinh tế gia trưởng Robert Dietz của NAHB dự báo số lượng nhà biệt lập xây mới sẽ tăng 4% vào năm 2024 trong bối cảnh tăng trưởng kinh tế chậm lại, lạm phát thấp hơn và lãi suất thế chấp giảm.

Nhà xây sẵn hay theo đơn đặt hàng, loại nhà mới nào tốt hơn?  Có một yếu tố cần thiết cần xem xét là nên chọn nhà xây sẵn hay bắt tay xây dựng ngay từ đầu.

Ưu điểm chính của nhà xây sẵn là chúng thường ít rắc rối hơn vì không cần phải phối hợp với kiến trúc sư và nhà xây dựng. Hơn nữa, các nhà xây dựng thường có kinh nghiệm xây dựng những căn nhà xây sẵn với bố cục đã được thiết lập sẵn, đặc biệt là những căn nhà trong cộng đồng đã được quy hoạch, vì vậy hiếm khi bị bội chi ngân sách. Tuy nhiên, những căn nhà xây sẵn nhìn na ná giống nhau và có thể không đáp ứng được sở thích cá nhân nếu muốn tìm kiếm một phong cách độc đáo, kích thước cụ thể hoặc những tiện ích nhất định.

Một căn nhà xây theo ý khách mua sẽ yêu cầu phải có một khoản vay xây dựng. Các khoản vay xây dựng là các khoản vay có lãi suất thay đổi với thời hạn ngắn hơn và lãi suất cao hơn các khoản vay truyền thống.

Ngoài ra, công ty cho vay xây dựng yêu cầu người đi vay phải đưa vào kế hoạch xây dựng chi tiết và ngân sách xây dựng như một phần của đơn đăng ký vay. Nhiều công ty yêu cầu điều kiện phải có điểm tín dụng cao.

Liệu có nên mua nhà xây mới vào năm 2024?

Một trong những ưu điểm của việc mua một căn nhà xây mới so với một căn nhà sẵn có là bạn sẽ là người đầu tiên cư trú trong đó. Mặc dù vậy, điều cần thiết là phải ghi nhớ những ưu và nhược điểm khi quyết định xem việc xây dựng mới có phải là tốt nhất hay không. (Ng.Tr) [kn]

6 mỹ nhân nổi bật thướt tha tại thảm đỏ BAFTA Awards 2024

LONDON, Anh (NV) – Lễ trao giải British Academy Film Awards lần thứ 77, gọi tắt là BAFTA Awards, diễn ra hôm Chủ Nhật, 18 Tháng Hai, tại Royal Festival Hall ở London, Anh, với sự tham gia đông đảo của giới nghệ sĩ.

Đây được xem là sự kiện điện ảnh lớn nhất ở Anh nhằm tôn vinh những tác phẩm xuất sắc nhất trong cả lĩnh vực điện ảnh lẫn truyền hình, và đồng thời đối với những ai đam mê thời trang, đây chính là dịp để chứng kiến những bộ trang phục đẹp của những người nổi tiếng.

Dua Lipa chuyển mình sang phong cách dịu dàng và nữ tính trong chiếc đầm đỏ của Valentino. (Hình: John Phillips/Getty Images)

Cùng điểm lại sáu bộ cánh nổi bật nhất tại sự kiện vừa qua, theo trang mạng Independent.

Dua Lipa

Nữ ca sĩ Dua Lipa gây bất ngờ khi xuất hiện tại thảm đỏ của BAFTA Awards với dung mạo mềm mại nữ tính và nhu mì trong chiếc đầm đỏ của thương hiệu nước Ý Valentino, trái với phong cách cá tính thường thấy.

Với thiết kế cổ yếm, kết hợp với trang sức của thương hiệu Tiffany & Co, cộng với mái tóc được nhuộm màu đỏ rượu được uốn gợn nhẹ nhàng, Dua Lipa dễ dàng gây “thương nhớ” đối phương.

Emily Blunt gợi cảm và quyến rũ trong chiếc đầm đính cườm bạc của Elie Saab. (Hình: John Phillips/Getty Images)

Emily Blunt

Minh tinh Emily Blunt tựa như nữ thần xuất hiện khi diện trang phục của nhà mốt Elie Saab đầy gợi cảm và thanh lịch tại thảm đỏ BAFTA Awards.

Chiếc đầm cô diện được đính cườm bạc trên chiếc liệu vải hoàn toàn trong suốt với những đường cắt táo bạo nhưng không hề gây phản cảm, ngược lại còn làm tăng lên độ quyến rũ cho người đẹp sinh năm 1983.

Emma Stone rạng rỡ trong chiếc đầm màu cam đào của Louis Vuitton. (Hình: John Phillips/Getty Images)

Emma Stone

Emma Stone không chỉ là chủ nhân của giải thưởng “Nữ Diễn Viên Chính Xuất Sắc Nhất” tại BAFTA Awards năm nay mà còn là một những mỹ nhân nổi bật tại thảm đỏ sự kiện.

Chiếc đầm màu cam đào đến từ nhà mốt Louis Vuitton với thiết kế “off-shoulder” bồng một bên giúp Emma Stone khoe sắc rạng rỡ. Đây là chiếc đầm được may riêng cho minh tinh và phải mất hơn 450 giờ đồng hồ mới hoàn thành.

Florence Pugh cân bằng giữa sự quyến rũ và cá tính trong một thiết kế của Harris Reed. (Hình: John Phillips/Getty Images)

Florence Pugh

Nữ diễn viên Florence Pugh khoe dáng người mạnh mẽ, khỏe khoắn trong chiếc đầm của nhà mốt Harris Reed.

Chiếc áo nịt ngực màu ánh bạc lấp lánh nằm trong bộ sưu tập Xuân-Hè mới nhất cho Harris Reed giúp làm thon eo và tạo nên cá tính cho Florence Pugh. Đặc biệt, nữ diễn viên 28 tuổi còn kết hợp với chiếc cổ kim cương của thương hiệu Boucheron.

Margot Robbie tiếp tục lấy hình tượng Barbie xuất hiện tại BAFTA Awards 2024. (Hình: John Phillips/Getty Images)

Margot Robbie

Minh tinh Margot Robbie sải bước trên thảm đỏ BAFTA 2024 trong bộ trang phục tuyệt đẹp của thương hiệu Giorgio Armani Privé, với hai màu hồng và đen phối lại với nhau.

Chất liệu da bóng rất khó mặc vì dễ dàng để lộ khuyết điểm của người mặc nhưng nó lại không hề làm khó Margot Robbie, ngược lại còn giúp cho mỹ nhân người Úc khoe thân hình cân đối không chút mỡ thừa của mình.

Cô phối cùng với đôi găng tay màu đen tuyền kéo dài lên đến vai cùng với kiểu tóc búi thấp không cầu kỳ nhưng vẫn rất thu hút, đi kèm với son môi hồng nhạt tinh tế.

BAFTA Awards là sự kiện có sự góp mặt hiếm hoi của Lily Collins. (Hình: John Phillips/Getty Images)

Lily Collins

Lily Collins trở thành tâm điểm trên thảm đỏ của BAFTA 2024 năm nay diện chiếc đầm nhung đen trễ vai đẹp mắt của thương hiệu Tamara Ralph.

Kiểu dáng tay phồng trễ vai đặc trưng của thập niên 1980 cộng với chi tiết hoa quanh đường viền kẻ áo độc đáo giúp cô khéo léo thân hình mảnh khảnh của mình nhưng vẫn giữ được sự quyến rũ và sang trọng qua son môi màu hồng cherry đậm chất gothic. (YY) [qd]

2024 Toyota Corolla vẫn là mẫu xe ‘ăn chắc mặc bền’

QUẬN CAM, California (NV) – Khi chọn mua cho mình một chiếc xe mới, nhiều người Việt vẫn giữ thói quen mua sắm với tiêu chí “ăn chắc mặc bền.” Đó cũng là lý do tại sao cái tên Toyota Corolla thường xuyên là sự lựa chọn hàng đầu.

Trang mạng tin tức cars.usnews.com vừa có bài đánh giá về mẫu xe 2024 Toyota Corolla. Theo các chuyên gia US News, Corolla là một mẫu xe tốt, linh hoạt, được thiết kế để đi từ nơi này đến nơi khác mà cách an toàn. Nó không rộng rãi, cũng không thú vị khi lái, nhưng cho cảm giác lái êm ái. Nó có mức tiết kiệm nhiên liệu thuộc hàng đầu trong phân khúc, và một danh sách dài các tính năng kỹ thuật tiêu chuẩn.

2024 Toyota Corolla XSE. (Hình của nhà sản xuất Toyota)

Nhìn chung, những ưu điểm chính của 2024 Corolla là chất lượng bền bỉ, có nhiều tính năng tiêu chuẩn, hệ thống thông tin giải trí đơn giản dễ sử dụng, tiết kiệm nhiên liệu. Ngược lại, nó có một số nhược điểm như động cơ không mạnh mẽ, hàng ghế sau hơi chật chội, khoang chứa hành lý dưới trung bình.

Trong bảng xếp hạng của các chuyên gia US News đối với loại xe sedan cỡ nhỏ, 2024 Toyota Corolla xếp thứ sáu. Nó đứng sau các đối thủ Honda Civic, Mazda 3, Hyundai Elantra, Subaru Impreza.

Sau đây là một số đánh giá của chuyên gia US News:

  • Cảm giác lái xe & hiệu suất 5.9/10. Corolla không mang lại cảm giác lái đặc biệt thú vị. Nhưng kích thước nhỏ và tay lái nhẹ giúp nó dễ dàng di chuyển trong các bãi đậu xe đông đúc, các khu phố chật hẹp. Dàn khung gầm của Corolla mang lại sự thoải mái, cảm giác lái êm ái, làm hài lòng hành khách trên những chuyến đi xa.
    Mẫu sedan và hatchback Corolla tiêu chuẩn có động cơ 4 máy 2.0 lít công suất 169 mã lực và mô-men xoắn 151 pound-feet; hệ dẫn động cầu trước (FWD) và hộp số tự động biến thiên liên tục (CVT). Động cơ này vừa đủ để lái xe trong thành phố, đi trên xa lộ với tốc độ bình thường. Nhưng nó chậm chạp khi gia tốc, từ 0-60 mph mất đến 9 giây. Những tài xế trẻ muốn có cảm giác mạnh mẽ hơn nên chọn phiên bản GR Corolla (không nằm trong đánh giá này.)
  • Tiết kiệm nhiên liệu: 9.7/10. Đây là điểm mạnh truyền thống của 2024 Corolla 2024. Tùy thuộc vào cấu hình, Corolla đạt mức tiết kiệm nhiệu (theo EPA ước tính) là 30-32 mpg trong thành phố và 38-41 mpg trên xa lộ.
  • Nội thất: 6.7/10. Thiết kế nội thất của 2024 Corolla tập trung vào chức năng hơn hình thức. Cabin có thiết kế tốt, tiện dụng, nhưng kém nhiều đối thủ cạnh tranh về cảm giác hiện đại và cao cấp. Vật liệu chế tạo có chất lượng tốt, nhưng có nhiều bộ phận sử dụng loại nhựa cứng, khiến cho Corolla có vẻ rất thực dụng. Ghế phía trước ngồi thoải mái. Nhưng hàng ghế sau chật chội, những người cao lớn có thể sẽ cảm thấy bị bó buộc.
    Corolla có khoang chở hành lý dưới mức trung bình đối với phân khúc xe nhỏ. Với không gian cốp xe rộng 13.1 feet khối, Corolla loại sedan chỉ chứa được một vài hành lý xách tay hoặc một số lượng hàng tạp hóa. Mẫu xe hatchback có nhiều không gian hơn một chút, rộng 17.8 feet khối; hàng ghế sau có thể gập lại, cùng cửa sau rộng rãi giúp việc chất hành lý khá dễ dàng.
  • Giá trị: 9.4/10. Đây cũng là một thế mạnh khác của Corolla. Xe có tổng chi phí sở hữu thấp, giá trị bán lại cao.
  • An toàn: 9.3/10. Cơ Quan Quản Lý An Toàn Giao Thông Xa Lộ Quốc Gia xếp hạng tổng thể cho 2024 Corolla là 5/5 sao. Xe có nhiều tính năng hỗ trợ an toàn là tiêu chuẩn, bao gồm cảnh báo va chạm phía trước, nhận dạng biển báo giao thông, hỗ trợ giữ làn đường…
  • Đánh giá của các nhà phê bình: 7.1/10. 2024 Toyota Corolla nhận được đánh giá của giới phê bình là dưới mức trung bình trong phân khúc xe cỡ nhỏ. Điều này có thể là do bên cạnh vấn đề tiết kiệm, an toàn, các chuyên gia còn xem trọng các tiêu chí về cảm giác lái, sự tiện nghi.

2024 Toyota Corolla có giá khởi điểm khoảng $21,900 cho mẫu sedan LE cơ sở, với nhiều tính năng tiêu chuẩn. Phiên bản SE sedan có giá khoảng $24,340. XSE sedan có giá khoảng $27,000, có thêm một số tính năng bổ sung như ghế bọc da tổng hợp và cửa sổ trời.

Các chuyên gia US News khuyên nên mua 2024 Toyota Corolla phiên bản SE cơ sở, là lựa chọn “đáng đồng tiền bát gạo” nhất. Phiên bản này đi kèm với một danh sách dài các tính năng tiêu chuẩn, bao gồm màn hình cảm ứng 8 inch, Apple CarPlay và Android Auto không dây. Hỗ trợ an toàn có cảnh báo chệch làn đường, kiểm soát hành trình thích ứng, thắng khẩn cấp tự động tránh va chạm phía trước.

Corolla SE có khởi động bằng nút bấm, tay lái bọc da. Nó có khả năng tiết kiệm nhiên liệu tốt nhất trong dòng sản phẩm không hybrid. Chuyên gia cũng khuyên nên chọn kiểu dáng thân xe hatchback, vì nó mang lại sự linh hoạt và thiết thực hơn. (HD)

Lễ Hội Áo Dài sẽ diễn ra vào Tết Nguyên Tiêu tại Little Saigon

Đoan Trang/Người Việt

LITTLE SAIGON, California (NV) – “Mỗi lần đi xem đại nhạc hội hay bất cứ sự kiện nào, nhìn mọi người diện áo dài, mình lại thấy cảm động, tự hào, vui sướng, nên ấp ủ ngày nào đó sẽ tổ chức được một lễ hội áo dài, và ngày đó sắp đến,” chị Thảo Ly Võ, CEO Thao Ly Media Entertainment, nơi sẽ tổ chức Lễ Hội Áo Dài tại Little Saigon, nói với nhật báo Người Việt.

Các cô gái diện áo dài vui Xuân ở chùa Điều Ngự. (Hình: Văn Lan/Người Việt)

“Ngày đó” chính xác là Thứ Bảy, 24 Tháng Hai, 2024, đúng Rằm Tháng Giêng năm Giáp Thìn, hay còn gọi là Tết Nguyên Tiêu, tại chùa Điều Ngự, thuộc thành phố Westminster.

“Chúng tôi chọn tổ chức Lễ Hội Áo Dài vào Rằm Tháng Giêng, vì đó cũng là ngày lễ hội truyền thống của dân tộc Việt Nam,” chị Thảo Ly nói thêm.

“Tết Nguyên Tiêu là dịp mọi người lên chùa lễ Phật, cúng sao giải hạn, ước nguyện điều lành. Còn chúng tôi muốn nhân dịp này, vinh danh chiếc áo dài truyền thống của dân tộc Việt. Đây cũng là lần đầu tiên chúng tôi tổ chức tại Little Saigon, nơi có đông đảo bà con đồng hương sinh sống.”

Theo chị Thảo Ly, điểm đặc biệt khác lạ của Lễ Hội Áo Dài lần này là không hề có bất cứ màn trình diễn nào, cũng không có ban giám khảo, mà tất cả mọi người, từ già, trẻ, lớn, bé, trai gái,… đều là “thí sinh.” Chấm giải sẽ là những người trong ban tổ chức lễ hội, âm thầm chọn và cuối buổi thì mời người được chọn lên nhận giải.

Chiếc áo dài đã trở thành quen thuộc với người Việt ở hải ngoại tại hội Tết Sinh Viên. (Hình: Đoan Trang/Người Việt)

Các giải thưởng sẽ được trao cho đôi mặc áo dài đẹp nhất; doanh nhân mặc áo dài đẹp nhất; người mặc áo dài có gương mặt khả ái nhất; em bé mặc áo dài dễ thương nhất…

Nhưng không chỉ có bấy nhiêu giải, vì theo chị Thảo Ly, nếu có thêm nguồn tài trợ, ban tổ chức sẽ tăng thêm giải, do “làm ở chùa, chúng tôi không giữ gì hết, nhận được tài trợ bao nhiêu, chúng tôi trao hết bấy nhiêu.”

Chương trình lễ hội còn có đố vui, mà câu đố rất dễ, để ai cũng có cơ hội trúng thưởng.

Khi được hỏi, với chiếc áo dài Việt Nam tha thướt, nhẹ nhàng, mỏng manh như thế, mà khí trời ở Nam California còn khá lạnh, việc tổ chức ngoài sân chùa có hợp lý? Chị trả lời ngay, sân chùa Điều Ngự rộng rãi, trang trí rất đẹp để đón Tết Giáp Thìn, nên có nhiều cảnh đẹp chụp hình, nhưng chùa Điều Ngự cũng có hội trường để nếu có mưa, gió, lạnh lẽo gì, mọi người đều có thể vào bên trong cho ấm cúng.

Chị Thảo Ly Võ (thứ năm, từ trái) và những người trong Tổng Hội Phát Triển Võ Thuật Thế Giới mặc áo dài Việt. (Hình: Thảo Ly Võ cung cấp)

Chị cho biết, quyết định tổ chức Lễ Hội Áo Dài lần này mới đưa ra vào cuối năm 2023, nghĩa là ban tổ chức chỉ có hơn một tháng để chuẩn bị. Nhưng vì được bạn bè, các cơ sở thương mại trong cộng đồng, đồng tình ủng hộ nên chị rất phấn khởi, nôn nao, dù sự đóng góp chủ yếu về tinh thần, còn vật chất thì, như lời chị tâm sự: “Có đi vận động kinh phí tổ chức, mới thấy ‘thiệt là đau lòng,’ không phải ai cũng có sẵn, nên làm tới đâu, tôi đành… móc hầu bao tới đó.”

Tuy phải tự bỏ ra một số tiền không nhỏ để chuẩn bị mọi thứ, nhưng chị Thảo Ly vẫn vui. Chị kể, có một bác gọi điện thoại cho chị, ấp úng hỏi: “Bác năm nay 80 tuổi rồi, mà mê mặc áo dài quá, muốn tham dự lễ hội, có được không con?” Chị cũng chứng kiến trong thương xá Phước Lộc Thọ, một bé trai được ba dẫn đi mua áo dài, chọn cho chiếc áo màu xanh, bé đề nghị: “Đi lễ hội là mặc màu đỏ mới nổi, ba mua áo màu đỏ cho con đi.”

Chị Thảo Ly chia sẻ quan niệm của chị, là áo dài không chỉ của riêng ai, mà của gia đình, của ông bà, cha mẹ, con cháu, ai cũng được mặc để tôn vinh vẻ đẹp truyền thống dân tộc.

Chị Thảo Ly Võ trong chiếc áo dài Việt Nam. (Hình: Thảo Ly Võ cung cấp)

“Tôi trả lời bác 80 tuổi, rằng bác cứ diện chiếc áo thật đẹp, nhờ con cháu đưa tới tham dự lễ hội. Bất cứ ai, từ khắp nơi trên toàn Hoa Kỳ, có điều kiện bay qua California để tham dự, chúng tôi thật sự vui mừng tiếp đón,” chị nói.

“Tuy là lần đầu tiên tổ chức, nhưng mình dự đoán sẽ có hàng trăm người tham dự, và điều này giúp mình có thêm sức mạnh tinh thần để làm được điều gì đó có ý nghĩa, góp phần lưu giữ, phát huy, bảo tồn nét đẹp văn hóa trong bộ quốc phục này, như vậy là mình vui rồi. Và nếu lần này thành công, chúng tôi sẽ tổ chức lễ hội áo dài thường niên, thậm chí mỗi năm hai lần.”

Chị Thảo Ly Võ cho biết bản thân chị có kinh nghiệm 30 năm tổ chức sự kiện khi còn ở trong nước, có đến hàng ngàn người tham dự. Qua nhật báo Người Việt, chị Thảo Ly nhờ nhắn gửi đến mọi người thông điệp: “Mọi người yêu áo dài, hãy diện chiếc áo thật đẹp, đến tham dự Lễ Hội Áo Dài.”

Lễ Hội Áo Dài sẽ diễn ra từ 9 giờ 30 sáng đến 12 giờ trưa, 24 Tháng Hai. Người đến tham dự được thưởng thức các món ăn chay miễn phí hoặc mua “to-go” tại gian hàng bán thức ăn chay ở chùa Điều Ngự, 14472 Chestnut St., Westminster, CA 92683. [kn]

Quận 4 và giang hồ Sài Gòn trước 1975 (2)

Bài 2: “108 anh hùng Lương Sơn Bạc”

Nguyễn Đông A/SGN

Thời Pháp thuộc, giang hồ miền Nam phần lớn là những tá điền không biết chữ, một chữ bẻ đôi cũng không biết, vì chịu không nổi ách áp bức, bóc lột của cường hào ác bá bèn bỏ xứ đi làm trộm cướp.

Những người này trôi dạt lên Sài Gòn-Chợ Lớn sống lang thang ven kênh rạch, bến xe thổ mộ, nhà ga, ban ngày làm cu li, tối đến thì “bôi mặt lọ nồi”, lận mã tấu trong cạp quần làm “đạo tặc”. Lãnh địa giới giang hồ hùng cứ vào những năm 1920-1930 là Chợ Lớn, Lăng Ông – Bà Chiểu, xóm Thuốc – Gò Vấp, bến phà Thủ Thiêm, cầu Sắt, Đa Kao và bến xe Lục tỉnh.

Giang hồ xưa nghèo chữ nghĩa nhưng nghe nói giàu chữ “tín”, cư xử “nghĩa khí”. Thời kỳ này, giang hồ Sài Gòn ít nhiều chịu ảnh hưởng từ nhân vật trong truyện “Tàu”, kiểu “quân tử Tàu”. Nhìn chung, khắp Nam kỳ lục tỉnh thời kỳ này, giang hồ ít khi quậy phá làng xóm hoặc trộm chó, bắt gà. Giang hồ thời Tây “mã thượng”, “trọng nghĩa, khinh tài”, “kiến nghĩa bất vi”. Thực tế cho thấy, không ít tay du đãng sừng sỏ từng lấy biệt danh là Võ Tòng, Đơn Hùng Tín, Triệu Tử Long, Đông Phương Sóc… Khi phải nói chuyện với nhau bằng dao búa, họ không “đánh hội đồng” như bây giờ mà “bặc co” tay đôi “một chọi một”.

Nói vậy chứ nhưng có thể nguồn gốc giang hồ xưa ở Sài Gòn phần nào cũng có chút yếu tố lịch sử, chịu ảnh hưởng của kiểu bang hội Trung Hoa như “Hội Tam hoàng” du nhập vào miền Nam Việt Nam vào cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20, mà Tín Mã Nàm ở Chợ Lớn dính tới bang hội là một kiểu như thế.

Thiên Địa hội theo chân những người Hoa “phản Thanh phục Minh” đến Việt Nam, trong những năm Chiến tranh thế giới I (1914-1918). Người ta nói, lúc ấy ở Nam phần có tới 70, 80 hội kín. Mục đích chủ yếu của hội là chống Pháp, quan lại tham ô, khôi phục Việt Nam. Họ dùng tôn giáo và phương thuật với các hình thức như bùa chú, cắt máu ăn thề, dùng tiếng lóng, dấu hiệu riêng để liên lạc. Hoạt động rộng tại Sài Gòn, Gia Định, Chợ Lớn, Biên Hoà, Thủ Dầu Một, Bến Tre, Châu Đốc.

Cầu Khánh Hội nối quận 1 và quận 4 (file photo)

Năm 1913 – Quý Sửu, Phan Xích Long, tự nhận là “đông cung” con của vua Hàm Nghi và tự tôn làm hoàng đế. Họ chế tạo lựu đạn, trái phá, dán truyền đơn khắp chợ Sài Gòn, Chợ Lớn, chợ Bình Tây kêu gọi dân chúng nổi dậy. Phan Xích Long bị bắt tại Phan Thiết, bị kết án tử hình, bị giam tại nhà lao Chí Hòa chờ ngày hành quyết. Rạng sáng ngày 3 Tháng Hai 1916, một số người trong “Thiên Địa hội” mặc áo đen, quần trắng, mặc áo giáp da, trang bị bùa chú, tấn công trụ sở mộ lính ở Mỏ Cày.

Rạng sáng ngày 15 Tháng Hai họ xông vào đánh phá Khám Lớn Sài Gòn để cứu Phan Xích Long. Nhưng họ không chống nổi súng đạn, nhiều người bị bắn chết, còn lại đều bị bắt, tất cả 56 người. Vài ngày sau, tất cả cùng Phan Xích Long đều bị xử tử và chôn chung trong một mộ ở “Đất thánh Chà” ở khu Tân Định. Vụ án Phan Xích Long làm chấn động giới anh chị giang hồ thời đó.

Ngoài ra vào năm 1888, còn có hội “Vạn xe” lộng hành từ Bình Đông, Phú Lâm, Minh Phụng đến An Bình-Chợ Lớn. “Vạn” với hình thức “nghiệp đoàn” theo kiểu vạn lưới, vạn chài, vạn cấy. “Vạn” thâu nạp những người đánh xe ngựa, loại xe thông dụng ở Sài Gòn-Chợ lớn bấy giờ. Người trong “vạn” thề sống chết có nhau, một người bị hà hiếp là cả bọn kéo tới binh vực vô điều kiện, khi thấy lính cảnh sát, họ chạy trốn rất nhanh.

Chủ xe phải dùng những người do “vạn” đưa vào, không được dùng người ngoài. Ngoài những người sống bằng nghề đánh xe ngựa, “vạn” còn kết nạp bồi bếp, người làm công ở hiệu buôn, cứ đóng tiền thì sẽ được che chở không bị ai hiếp đáp. Họ thu tiền giới bạn hàng, giới chủ tiệm Sài Gòn, hoặc ở chợ Cầu Ông Lãnh, vùng Khánh Hội, thu tiền của cả những người sống trên ghe thuyền và của những chủ chứa gái điếm.

Bạn hàng ở chợ nếu gây gổ nhau thì phải nhờ họ phán xử. Ai nhờ cảnh sát hoặc cò bót thì bị họ đánh đập. Trụ sở của “vạn” đóng ở một ngôi miếu thuộc vùng Tân Hưng, gọi là Tân Hưng hội quán. Thấy quá ngang ngược bất chấp luật pháp, nên về sau Thực dân Pháp đã ra tay, bắt tất cả. Như vậy giang hồ Sài Gòn từ rất xưa cũng đã kiểu băng nhóm bảo kê.

Nét đặc biệt của giang hồ đầu thế kỷ 20 so với du đãng bây giờ chính là bản lĩnh. Tay anh chị nào cũng khá giỏi quyền cước. Có thể kể đến cuộc đụng độ của Bảy Viễn với Mười Trí, quyền sư Mai Thái Hòa so tài với gã giang hồ Tư Ngang tại “hãng phân” Khánh Hội, Quận 4; hoặc vụ “thầy ngãi” Nguyễn Nhiều bẻ lọi Phillip, tay trùm du đãng khu lò heo Gia Định ở cầu Sơn, Thị Nghè…

Nhưng có hai câu chuyện thường được giới giang hồ đồn đại, thổi phồng. Câu chuyện thứ nhất xảy ra vào năm 1936, khi trùm du đãng Bảy Viễn bị đày ra đảo Côn Lôn vì can tội cướp tiệm vàng. Tại đây, hắn bị biệt giam tại Phòng 5 và đã đụng độ tên cọp rằn ác ôn người Miên tên Khăm Chay, một tướng cướp trên núi Tà Lơn. Tên này võ nghệ cao cường, có luyện “gồng Trà Kha”, được chúa đảo Bouvier nâng đỡ, để dùng tù Miên trị tù Việt.

Trong cuộc so tài, Bảy Viễn đã tung một cú đá xỉa bằng năm đầu ngón chân “Kim Tiêu cước” nhanh và hiểm trúng vào nhân trung, yếu huyệt, khiến Khăm Chay bể sóng mũi, dập môi, gãy răng, máu tuôn xối xả, đổ gục xuống nền buồng giam. Gã giang hồ này, sau đó cũng đã không hề dựa hơi người Pháp hay dùng số đông bọn tù đàn em trả thù Bảy Viễn.

Câu chuyện thứ hai là khi thủ lĩnh Bình Xuyên Ba Dương đề nghị Sáu Cường ủy lạo gạo, tiền nuôi binh đánh Tây. Tay anh chị này đã dõng dạc tuyên bố: “Nếu Ba Dương chịu nổi một cước của Sáu Cường này thì muốn bao nhiêu gạo cũng được”. Ba Dương chấp nhận. Trận thư hùng diễn ra tại bến xe An Đông. Khi Ba Dương đến, thấy thủ lĩnh của lực lượng quân đội Bình Xuyên, nhỏ con, quá “mỏng cơm” nên nhiều người bên “bến xe” coi thường. Nhưng khi Sáu Cường xuất chiêu mới biết là mình đã lầm.

Để khắc chế cú đá nặng ngàn cân của đối phương, Ba Dương luồn lách uyển chuyển như con rắn, dùng “xà tấn” lòn thấp, dùng “hạc quyền” khẽ chạm vào hạ bộ của Sáu Cường. Dù Sáu Cường liên tục tung ra ba cú đá mạnh và nhanh như điện, đối thủ đều né tránh tài tình, lại dùng tuyệt kỹ võ hạc chỉ “mổ” nhẹ với dụng ý cảnh cáo.

Biết mình đã lỡ đụng phải cao thủ, trùm giang hồ bến xe An Đông lập tức dừng đòn, nghiêng người cúi đầu đưa hai tay cung kính bái phục, chịu bại trận và tất nhiên giao kèo trước đó đã được thực thi ngay. Không hề có chuyện Sáu Cường giở trò chơi xấu ỷ nhiều đánh ít, mặc dù Ba Dương đến bến xe An Đông chỉ đơn thân độc mã, không vũ khí.

Sau năm 1963, sau khi hai ông Diệm-Nhu bị đảo chính, giang hồ theo kiểu “108 anh hùng Lương Sơn Bạc” coi như xóa sổ. Trong các tiểu thuyết viết về thế giới du đãng của nhà văn Duyên Anh – Vũ Mộng Long xuất bản trước 1975, hầu hết nhân vật giang hồ trong truyện đều là hư cấu, chỉ có bốn người là có thật ngoài đời: Lê Văn Đại, tức Đại “Cathay”, Trần Thị Diễm Châu, Chương “còm” và Dũng “Đa Kao”.

Được biết sau cuộc chính biến lật đổ Tổng thống Ngô Đình Diệm đầu thập niên 1960, trật tự đô thị Sài Gòn trở nên hỗn độn, khó kiểm soát. Nhân cơ hội này, nhiều thành phần “cao bồi”, “vỗ ngực xưng tên” xuất hiện. Nổi trội trong giới giang hồ là những “đại ca” tên tuổi như Cà Na ở khu Tân Định, sau theo võ sư Huỳnh Tiền, đấu võ đài tám trận toàn thắng với biệt danh Huỳnh Sơn; rồi Bích “Pasteur”, Búp “Moderne”, Bình “thẹo”, Lộc “đen”, Hân “Faucauld”, Sáu “già”, Nhã “xóm chùa”.

Ở Quận 1 thì do “tứ đại thiên vương” Lê Đại, Huỳnh Tỳ, Ngô Văn Cái, Nguyễn Kế Thế chia nhau cai quản. Tay chân của họ đông đến hàng trăm như A “chó”, Hải “sún”, Lâm “khùng” tức Lâm “chín ngón” sau này, Lương “chột”, Hùng “đầu bò”, Việt “Parker”, Đực “đen”.

Quận 3 thì có Minh “nhảy dù”, Cẩm “Mambo”, Lâm “thợ điện”, Hùng “mặt mụn”. Quận 5 thì là lãnh địa của những trùm giang hồ người Hoa như Tín Mã Nàm, Sú Hùng, Hổi Phoòng Kiên, Trần Cửu Can, Ngô Tài.

Lại nói về tay giang hồ sừng sỏ Đại Cathay vào thập niên 1960 và đầu những năm 1970. Khi ấy người ta đã quá quen với hình ảnh Đại Cathay được mô tả trên báo, được tiểu thuyết hóa và dựng thành phim. Đại Cathay là nhân vật thật trong tiểu thuyết “Điệu ru nước mắt” của Duyên Anh. Sau được dựng thành phim do Lê Hoàng Hoa làm đạo diễn và do diễn viên nổi tiếng thời bấy giờ là Trần Quang đóng. Đại Cathay với hình ảnh là “một thanh niên điển trai, đeo kính đen, với mái tóc bồng bềnh, quần jeans, giày cao cổ, trên môi không rời điếu thuốc, tay luôn “múa” hộp quẹt Zippo.

Đại Cathay (giữa) – file photo

Tuy nhiên thời đó, ngay cả đám “giang hồ” cộm cán, đám đàn em tin cẩn cũng không ai biết Đại Cathay là con ai, tên thật là gì. Hơn chục lần bị bắt về bót cảnh ѕát, Đại tự khai với hơn chục lai lịch khác nhau. Đại sinh năm 1940, tuổi con rồng. Cha lúc thì tên Lê Văn Cự, lúc lại là Trần Văn Trự. Cha Đại vốn cũng là một tay giang hồ ở khu vực chợ Cầu Muối. Khi Đại còn rất nhỏ, ông Cự bỏ vào chiến khu rừng Sác đầu quân vào bộ đội Bình Xuyên của ông Ba Dương. Bị bắt vào cuối năm 1946, bị đày ra Côn Đảo, ít lâu sau thì chết.

Đại sống với mẹ ở đường Đỗ Thành Nhân, phường Khánh Hội, Quận 4. Mẹ lấy chồng khác, cha dượng là một tay máu me cờ bạc, nghiện nặng. Nhà nghèo, gia đình chỉ làm nghề chẻ củi thuê cho một vựa củi nằm bên kia Cầu Mống. Lúc nhỏ Đại hiền lành, ít nói, dù khuôn mặt cực kỳ lạnh lùng nhưng tính tình thì vô cùng phóng khoáng. Đại đi đánh giày, bán báo nuôi thân và thường chơi với đám trẻ con bụi đời. Chưa tới 10 tuổi đầu, Đại đã có thể luồn lách vào các chợ, sạp hàng ở chợ Vân Đồn, chợ Tôn Thất Thuyết để ăn trộm dưa, chuối về chia cho những đứa trẻ đồng cảnh ngộ. Đại từ nhỏ đã nổi tiếng rất hào hiệp và lì đòn, được đám trẻ ở khu vực Đại sống ngưỡng mộ.

Bài 1: Thế giới giang hồ Quận Tư

Bài 3: Ai giết Đại Cathay?

Tin mới cập nhật