Kennedy cấm phẩm màu dùng trong thực phẩm

WASHINGTON, DC (NV) – Hôm Thứ Ba, 22 Tháng Tư, Bộ Trưởng Y Tế và Dịch Vụ Nhân Sinh HHS Robert F. Kennedy Jr tuyên bố cấm tám loại phẩm màu thường được dùng để giúp người Mỹ “biết được những thành phần có trong thức ăn.”

Giới chức y tế sẽ loại bỏ hai loại phẩm màu tổng hợp có nguồn gốc từ dầu hỏa trong những tuần tới và loại bỏ dần dần những loại khác từ nay tới cuối năm 2026.

Các chuyên gia cho rằng các loại phẩm màu xuất hiện trong hàng chục loại thực phẩm, gồm có ngũ cốc, kẹo, thức ăn nhâm nhi và thức uống là nguyên nhân dẫn tới các vấn đề thần kinh ở một số trẻ em.

Kẹo bánh thường dùng nhiều loại phẩm màu nhân tạo. (Hình: Foodie Factor/Pexels)

Cơ Quan Quản Lý Thực Phẩm và Dược Phẩm đang từng bước chuẩn thuận bốn loại phẩm màu thiên nhiên mới trong những tuần tới nhằm giúp các công ty mau chóng tìm ra các chất thay thế, FDA cho biết.

“Dân Mỹ không hề biết mình đang ăn những gì,” Kennedy nói một buổi họp báo.

Trong chiến dịch tranh cử cùng Tổng Thống Donald Trump vào năm ngoái, Kennedy từng tuyên bố giải quyết phẩm màu nhân tạo cũng như thực ăn chế biến quá mức sau khi được công nhận là nhà lãnh đạo cơ quan y tế hàng đầu Hoa Kỳ.

Hôm Thứ Ba, Kennedy cam kết ban hành các chính sách liên quan tới các chất phụ gia khác có trong thực phẩm, gồm có “tất cả thành phần, chất phụ gia trong thực phẩm sử dụng trong trường học có thể được giải quyết hợp pháp.”

Phần lớn các loại thực phẩm nhuộm phẩm màu đều được làm bằng hóa chất tổng hợp có nguồn gốc từ dầu hỏa, theo Trung Tâm Khoa Học Vì Lợi Ích Cộng Đồng CSPI, một tổ chức bất vụ lợi chuyên nghiên cứu dinh dưỡng.

Phẩm màu có mặt trong hàng chục loại thực phẩm phổ biến gồm có M&M’s, Gatorade, Kool-Aid và Skittles.

“Năm mươi năm qua trẻ em Mỹ ngày ngày sống với các hóa chất tổng hợp độc hại,” ủy viên FDA Marty Makary cho biết.

FDA dự định thu hồi giấy phép của Phẩm Màu Đỏ Số 2 và Phẩm Màu Cam B “trong những tháng tới,” theo HHS.

Sáu loại phẩm màu tổng hợp còn lại gồm có Phẩm Màu Xanh Lá Số 3 FD&C; Phẩm Màu Đỏ Số 40 FD&C; Phẩm Màu Vàng Số 5 FD&C; Phẩm Màu Vàng Số 6 FD&C; Phẩm Màu Xanh Dương Số 1 FD&C; và Phẩm Màu Xanh Dương Số 2 FD&C đều sẽ bị loại ra khỏi các loại thực phẩm vào cuối năm sau, HHS cho biết.

Các công ty Anh Quốc và New Zealand cũng từng tìm cách loại bỏ nhiều loại phẩm màu, Marion Nestle, từng là giáo sư dinh dưỡng tại đại học New York University cho biết.

Kellogg dùng dùng nước ép cà rốt và dưa hấu để nhuộm màu cho ngũ cốc Froot Loops tại Canada nhưng lại dùng phẩm màu nhân tạo ở Hoa Kỳ.

Nestle cho biết mức độ gây hại của phẩm màu vẫn còn gây tranh cãi.

Năm 2008, bộ trưởng y tế Anh Quốc đồng ý loại bỏ sáu loại phẩm màu nhân tạo vào năm 2009, khối Liên Hiệp Âu Châu cũng cấm một số loại phẩm màu và yêu cầu dán nhãn cảnh cáo trên các loại khác.

Trong những tháng gần đây, lệnh cấm phẩm màu do Kennedy ban hành được một số cơ quan lập pháp tiểu bang ủng hộ. West Virginia cấm phẩm màu và chất bảo quản trong thực phẩm vào tháng trước, các tiểu bang khác cũng đưa ra các dự luật tương tự. (TTHN)

Giám đốc Xổ Số Texas từ chức giữa lúc điều tra các giải độc đắc

AUSTIN, Texas (NV) – Giám đốc điều hành Ủy Ban Xổ Số Texas TLC đệ đơn từ chức, trường hợp xáo trộn mới nhất về nhân sự tại công ty kinh doanh cờ bạc hợp pháp tại tiểu bang giữa lúc điều tra liên quan tới các giải độc đắc trong năm 2023 và đầu 2025 có giá trị lên tới gần $200 triệu. Một số nhà lập pháp cũng kêu gọi giải thể TLC, theo ABC.

TLC loan tin về quyết định từ chức của Ryan Mindell hôm Thứ Hai, 21 Tháng Tư, nhưng không đưa ra bình luận chi tiết. Mindell từng giữ chức vụ phó giám đốc và giám đốc vận hành tại TLC, ông chỉ vừa đảm nhận chức vụ cao cấp nhất khoảng một năm sau khi nhà lãnh đạo tiền nhiệm đột ngột từ chức.

Mindell từ chức trong thời điểm TLC dính líu tới ít nhất hai chiến dịch do Thống Đốc Texas Greg Abbott và Tổng Chưởng Lý Texas Ken Paxton dẫn đầu, trong đó điều tra xem các giải xổ số tại tiểu bang có minh bạch hay không cũng như việc Texas giao cho các công ty vận chuyển mua vé số giùm rồi gửi cho khách hàng qua mạng.

Trang nhà Xổ Số Texas trên màn hình chụp hôm 23 Tháng Tư, 2025. (Hình: Texas Lottery)

Các công ty vận chuyển và các viên chức xổ số đều chối bỏ sai phạm. Tuy nhiên, các nhà lập pháp Texas đang tính tới việc ban hành hàng loạt chính sách cải tổ, từ việc cấm mua bán vé số thông qua các công ty vận chuyển cho tới đóng cửa TLC bằng cách cắt toàn bộ ngân sách.

TLC thành lập năm 1991 và trích một phần doanh thu hàng năm để hỗ trợ giáo dục công lập. Riêng 2024, TLC quyên góp khoảng $2 tỷ cho quỹ giáo dục công lập tại tiểu bang.

Tuy nhiên, hai giải độc đắc TLC lớn nhất lịch sử làm dấy lên nhiều nghi vấn và chỉ trích từ truyền thông, các nhà lập pháp và viên chức tiểu bang, rằng liệu hai giải độc đắc đó phải chăng là minh bạch, cũng như giao cho các công ty vận chuyển mua bán vé số trung gian có phù hợp hay không.

Năm 2023, có người trúng giải độc đắc đầu tiên trị giá $95 triệu sau khi mua gần như tất cả con số, hơn 25 triệu số. Tới Tháng Hai năm nay, có người trúng một tấm vé $83 triệu sau khi mua tại một cửa tiệm của công ty vận chuyển, vốn có mặt tại sáu tiểu bang.

Houston Chronicle là tờ báo đầu tiên điều tra kỹ lưỡng hành vi mua vé trong giải thưởng năm 2023, nhưng chính giải thưởng thứ hai mới thực sự làm các nhà lập pháp cao cấp để ý, gồm có thống đốc và tổng chưởng lý tiểu bang. TLC thường ít bị để ý ngoài việc phát hành giải độc đắc và vé cào, nay đột nhiên bị chỉ trích gay gắt.

Abbott yêu cầu lực lượng Texas Rangers khởi sự điều tra, Tổng Chưởng Lý Paxton cũng công bố một cuộc điều tra riêng. Cả hai hồ sơ điều tra vẫn tiếp diễn.

Một phát ngôn viên TLC từ chối bình luận thêm về quyết định từ chức của Mindell. Văn phòng thống đốc cũng chưa lập tức trả lời yêu cầu bình luận qua điện thư.

Cơ Quan Lập Pháp Texas cũng tổ chức các phiên điều trần công khai để chỉ trích các viên chức TLC vì để cho các công ty vận chuyển giao vé, đây được xem là hành vi lách luật tiểu bang yêu cầu mua vé số trực tiếp. Mindell nói với các nhà lập pháp hồi Tháng Hai rằng TLC từng xác định họ không có thẩm quyền quản lý các công ty giao vé số, nhưng nay quyết định cấm hình thức này.

Thượng Viện tiểu bang đã thông qua lệnh cấm bán vé số qua công ty trung gian, nhưng vẫn chưa được Hạ Viện đưa ra bỏ phiếu. Trong khi đó, Hạ Viện và Thượng Viện tiểu bang sắp bước vào giai đoạn thảo luận quyết nghị cuối cùng cho ngân sách hai năm, có thể không phân bổ tài trợ cho TLC, tức là cơ quan này sẽ ngừng hoạt động.

Theo luật định Texas, người trúng số được phép ẩn danh. Giải độc đắc Tháng Tư năm 2023 được trao hai tháng sau đó bằng cách thanh toán cho công ty có tên Rook TX $57.8 triệu chỉ trong một lần.

Tuy nhiên, tiền trúng giải độc đắc Tháng Hai đang bị giữ lại chờ kết quả điều tra. Luật sư đại diện cho một người phụ nữ tuyên bố nắm giữ tấm vé trúng giải cho biết thân chủ là một trong 10 người mua vé số hợp pháp từ công ty giao vé số Jacketpocket. (TTHN)

Thuế địa ốc tại Texas có thể được giảm trong tương lai

HOUSTON, Texas (NV) – Các văn phòng thẩm định giá của các quận hạt ở Texas đang trong quá trình gửi thư thông báo thuế địa ốc. Cùng lúc đó, các nhà lập pháp tiểu bang đang tiến hành cung cấp một số hỗ trợ đó là có thể giảm thuế địa ốc ở tiểu bang này.

Texas có thể là một nơi tuyệt vời để sinh sống, nhưng cái gì cũng có giá của nó. Người dân Texas đang phải trả một trong những mức thuế địa ốc cao nhất ở Mỹ.

Texas là tiểu bang có thuế địa ốc thuộc hàng cao nhất nước Mỹ. (Hình minh họa: Pixabay/Pexels.com)

“Chúng ta không có các đòn bẩy thuế hay cấu trúc để đánh thuế các thực thể khác, dù là doanh nghiệp hay tương tự ở cấp tiểu bang. Vì vậy, thuế địa ốc là thứ mà tiểu bang tập trung vào,” Matthew Houston thuộc UNT Dallas School of Business cho biết.

Các nhà lập pháp đã và đang cố gắng thay đổi điều đó.

Thượng Viện Texas đã thông qua dự luật Số 4 và nghị quyết chung Thượng Viện số 2 từ Tháng Hai, trong đó sẽ tăng mức miễn giảm thuế địa ốc từ $100,000 lên $140,000 hoặc $150,000 cho người cao niên.

Cử tri phải bỏ phiếu về điều này thông qua một kiến nghị sẽ có trên lá phiếu vào Tháng Mười Một tới.

Tuần trước, Hạ viện Texas cũng đã thông qua một ngân sách bao gồm $51 tỷ trong việc cắt giảm thuế địa ốc.

Phần lớn số tiền đó dành để duy trì các khoản cắt giảm đã có từ những năm trước, với $6.5 tỷ là khoản phân bổ mới.

Ý kiến từ các nhà lập pháp

Một số nhà lập pháp cho rằng các khoản cắt giảm đó vẫn chưa đủ.

“Tôi gặp rất nhiều người vật lộn mỗi năm để trả khoản thuế hằng năm đó,” Dân biểu Mike Olcott, đảng Cộng Hòa Fort Worth, nói. “Tôi không thể quay lại gặp cử tri của mình với lương tâm thanh thản và nói với họ rằng trong số $24 tỷ tiền thặng dư tôi có thể ủng hộ thông qua một ngân sách hoàn trả lại chỉ $6.5 tỷ.”

Phân tích sâu hơn

Phần lớn việc giảm thuế địa ốc phụ thuộc vào việc thặng dư ngân sách của Texas.

Theo ông Matthew Houston, đây là một bước đi rủi ro vì bạn không thể đảm bảo rằng số tiền [thặng dư] đó sẽ luôn có sẵn trong tương lai.

“Thặng dư, theo định nghĩa, là sự dư dả. Và thường thì sự dư dả đó là kết quả của việc ra quyết định có trách nhiệm, đặc biệt là trong kinh doanh hoặc các phiên họp lập pháp. Và điều mà chúng ta không muốn là dựa vào những quà tặng hay điều may mắn để cung cấp những nhu cầu thiết yếu trong tương lai,” ông nói.

Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo

Nếu việc tăng mức miễn giảm thuế địa ốc mới nhất được cử tri thông qua vào mùa Thu này, các chủ nhà được kỳ vọng sẽ tiết kiệm được khoảng $363 trung bình mỗi năm trong hóa đơn thuế của họ. (Ng.Tr) [kn]

Thẩm phán Quận Cam bắn chết vợ bị tuyên tội sát nhân

ANAHEIM, California (NV) – Một thẩm phán kỳ cựu tại Tòa Thượng Thẩm Quận Cam kiêm cựu công tố viên từng bắn chết vợ trong một cuộc cãi vã nảy lửa năm 2023 tại tư gia ở Anaheim Hills bị kết tội sát nhân hôm Thứ Ba, 22 Tháng Tư, nhật báo Orange County Register đưa tin.

Bồi thẩm đoàn thảo luận trong khoảng tám giờ đồng hồ trước khi tuyên Jeffrey Ferguson tội sát nhân cấp độ hai sau khi bắn chết vợ, Sheryl, 65 tuổi, bằng khẩu súng lục Glock cỡ đạn 0.40 millimeter vào ngày 3 Tháng Tám 2023. Ông thường giắt khẩu súng này ở mắt cá chân.

Ngay khi bồi thẩm đoàn đưa ra phán quyết, Ferguson ôm người con trai đã trưởng thành, Phillip, trước khi bị còng tay và tống giam. Biện Lý Quận Todd Spitzer lúc đó ngồi gần hai cha con bị cáo, thuật lại lời Ferguson nói với Phillip: “Mạnh mẽ lên, con trai.”

Bị can Jeffrey Ferguson, cựu chánh án Tòa Thượng Thẩm Quận Cam. (Hình: Anaheim Police Department)

Ferguson phải đối diện bản án từ 40 năm tới chung thân trong phiên tòa tuyên án được ấn định ​​vào ngày 13 Tháng Sáu.

Bản án này như một cánh cửa khép lại sự nghiệp của Ferguson, 74 tuổi, vốn là viên chức thực thi công lực làm việc tại Quận Cam trên cương vị công tố viên và thẩm phán suốt nhiều thập niên.

Ngay sau vụ án mạng hồi Tháng Tám 2023, Ferguson nhắn tin cho nhân viên phòng xử án dưới quyền ông tại tòa án Fullerton, “Tôi vừa mất tự chủ. Tôi bắn vợ. Ngày mai tôi sẽ không tới tòa án. Tôi sẽ đi tù. Thành thật xin lỗi.”

Vài giờ sau, khi đang ngồi trong Đồn Cảnh Sát Anaheim, Ferguson tự nhủ đôi lời và được ghi âm, “Tôi đã bắn chết bà ấy. Kính thưa quý ông bà bồi thẩm đoàn, xin hãy kết án tôi. Chính tôi là kẻ đã ra tay.”

Phía công tố cáo buộc Ferguson say rượu và cố tình bắn Sheryl sau khi bà nói vài lời móc mỉa ông trong lúc cả gia đình đang xem tựa phim truyền hình “Breaking Bad.”

Ferguson khai rằng lúc đó ông để khẩu súng lên bàn dùng cà phê thì bị trật vai và làm rớt khẩu súng và vô tình bóp cò bắn phát súng chí mạng.

“Tôi không đan tâm sát hại vợ mình, tôi không cố ý bắn bà ấy, tôi không rắp tâm làm điều đó,” Ferguson đưa ra lời khai vào tuần trước.

Luật sư bào chữa đại diện cho Ferguson lập luận rằng “vô tình nổ súng” tức là Ferguson không phạm tội.

Bồi thẩm đoàn chịu trách nhiệm quyết định liệu Ferguson có phạm tội sát nhân cấp độ hai, tội trạng nhẹ hơn là ngộ sát ngoài ý muốn hay không hoặc liệu có nên tuyên ông ấy trắng án hay không.

Trong một phiên tòa vào tháng trước có một bồi thẩm đoàn bế tắc với tỷ lệ 11-1 ủng hộ bản án sát nhân cấp độ hai, sau đó tòa án tuyên bố xét xử lại, dẫn tới phiên tòa hôm Thứ Ba.

Sáng Thứ Ba vừa qua, Thẩm Phán Tòa Thượng Thẩm Los Angeles Eleanor J. Hunter, người chủ trì cả hai phiên tòa, chỉ trích Ferguson gay gắt vì vi phạm mệnh lệnh tòa án sau khi cố gắng tác động tới bồi thẩm đoàn trong thời gian thảo luận.

Trước khi phiên tòa khởi sự hôm Thứ Ba, Ferguson ngồi với con trai trên một cái ghế dài bên ngoài cửa phòng xử án, gần bồi thẩm đoàn, làm Thẩm Phán Hunter không hài lòng. Trước đó, Hunter ra lệnh cho Ferguson ngồi ở hành lang tòa án trong lúc phiên tòa nghỉ giải lao và tránh xa bồi thẩm đoàn.

Hunter là một thẩm phán làm việc tại Quận Los Angeles, đảm trách vụ án này để tránh xung đột lợi ích với các đồng nghiệp tư pháp của Ferguson ở Quận Cam.

Hunter không khỏi bực dọc với Ferguson, cả trước lẫn trong quá trình xét xử và tái thẩm.

Năm ngoái, sau khi Hunter xác định Ferguson uống rượu trong lúc chờ xét xử nhưng lại che giấu, bà tăng gấp đôi số tiền bảo lãnh dành cho Ferguson lên $2 triệu, buộc ông phải ngồi tù ở Quận Los Angeles.

Ferguson tuyên bố rằng việc ông thoa kem cortisone và nước rửa tay là những nguyên nhân làm máy theo dõi gắn trên mắt cá chân cho ra kết quả dương tính với nồng độ rượu nhưng thực chất không đúng. Hunter cho biết đó là một lý do “lố bịch.”

“Lúc nào bị cáo cũng nói lời xin lỗi nhưng dường như bị cáo không tôn trọng yêu cầu của quan tòa,” Hunter nói trong lúc Ferguson đưa ra lời khai vào tuần trước.

“Không phải bị cáo muốn tự tung tự tác thế nào cũng, bị cáo hiểu chứ?” thẩm phán nói thêm.

“Vâng, thưa quý tòa,” Ferguson trả lời.

Trong cuối phiên tòa đầu tiên, một trong những người anh em của Sheryl cho biết ông tin rằng vụ nổ súng là vô tình và kêu gọi các công tố viên hủy bỏ tội trạng sát nhân.

Spitzer cho biết văn phòng biện lý sẽ tiếp tục giúp đỡ Phillip, con trai của Ferguson, và thân nhân trong gia đình Sheryl kể cả lập trường của họ có ra sao đi chăng nữa. Spitzer tỏ ra thông cảm với Phillip sau khi tận mắt chứng kiến mẹ mình bị bắn chết.

Luật sư đại diện cho Ferguson, Cameron Talley, cho biết ông có kế hoạch kháng cáo. (TTHN)

Hoãn các hoạt động thể thao lớn tưởng niệm Đức Giáo Hoàng Francis

VATICAN (NV) – Ngay sau thông báo chính thức từ Tòa Thánh Vatican về Đức Giáo Hoàng Francis qua đời, nhiều tổ chức đã đồng loạt hoãn các giải đấu và hoạt động thể thao để tưởng niệm Đức Giáo Hoàng, theo ESPN ngày 22 Tháng Tư.

Tại Ý, Ủy Ban Olympic Quốc Gia (CONI) kêu gọi hoãn toàn bộ sự kiện thể thao trong ngày và dành 1 phút tưởng niệm Đức Giáo Hoàng Francis trong cả tuần.

Đức Giáo Hoàng Francis trong lần gặp gỡ hai đội tuyển Argentina và Ý. (Hình: Claudio Villa/Getty Images)

Riêng lĩnh vực bóng đá tại Ý, ban tổ chức các giải chuyên nghiệp thông báo tạm dừng bảy trận đấu trong thời điểm ngày 21 và 22 Tháng Tư gồm bốn trận Serie A vòng 33, cụ thể là các trận Torino –  Udinese, Cagliari – Fiorentina, Genoa – Lazio, Parma – Juventus và ba trận của giải Primavera 1. Ông Ezio Maria Simonelli, chủ tịch Serie A, nhấn mạnh đây là hành động thể hiện “tôn trọng sâu sắc đối với một trong những nhà lãnh đạo tinh thần có tầm ảnh hưởng toàn cầu.”

Các câu lạc bộ bóng đá tại Ý như AS Roma, Lazio cũng ra thông cáo chia buồn đề cập Đức Giáo Hoàng Francis không chỉ là “lãnh tụ tinh thần” mà còn là “người hâm mộ cuồng nhiệt của bóng đá.”

Tại Argentina, Liên Đoàn Bóng Đá (AFA) hủy toàn bộ các trận đấu chuyên nghiệp trong ngày 21 Tháng Tư đồng thời thông báo đến các sân tổ chức phút mặc niệm trước mỗi trận vào tuần tới.

Đức Giáo Hoàng Francis (trái) nhận chiếc áo đấu kỷ niệm của siêu sao Maradona. (Hình: Pier Marco Tacca/Getty Images)

AFA còn trích dẫn trên trang chủ về tình cảm đặc biệt của Đức Giáo Hoàng Francis với câu lạc bộ bóng đá San Lorenzo, đội bóng có trụ sở tại Buenos Aires và cả đội tuyển Argentina đồng thời nhấn mạnh Đức Giáo Hoàng Francis từng là một người hâm mộ bóng đá tại quê hương của Đức Giáo Hoàng ở Buenos Aires và luôn coi bóng đá là cầu nối giữa các cộng đồng.

Tại Mỹ, dù đang cùng câu lạc bộ Inter Miami thi đấu nhưng siêu sao Lionel Messi cũng chia sẻ trên mạng xã hội khi đăng tải lời tưởng nhớ: “Đức Giáo Hoàng Francis, Ngài là niềm tự hào Argentina, và tình yêu của Ngài dành cho bóng đá đã gắn kết chúng ta.”

Không chỉ với bóng đá, nhiều sự kiện thể thao lớn khác như giải đua xe đạp Tour of the Alps và các giải quần vợt, điền kinh cũng ra thông báo hoãn thi đấu dời sang thời điểm thích hợp và được khuyến nghị tổ chức lễ tưởng niệm Đức Giáo Hoàng Francis khi giải đấu tìm được thời gian thi đấu thích hợp. (Yến Nhi) [qd]

20 năm và 50 năm vẫn nguyên vẹn giá trị Việt Nam Cộng Hòa

Trần Doãn Nho/Người Việt

KENNEDALE, Texas (NV) – Như nhiều người cùng thế hệ, tôi đã sống trọn 20 năm trong lòng chế độ Việt Nam Cộng Hòa (1955-1975) và cảm thấy tự hào là người Việt Nam. Nhìn trở lại, với tôi, đó là một quá khứ thân thuộc, êm đềm, sinh động.

Đường phố Sài Gòn trong chế độ Việt Nam Cộng Hòa vào Tháng Mười Một, 1968. (Hình: Terry Fincher/Daily Express/Hulton Archive/Getty Images)

Hai mươi năm ấy và 50 năm sau, biết bao nước chảy qua ghềnh, qua thác, qua suối, qua cầu, qua sông, qua biển… Trong khoảng thời gian vừa ngắn lại vừa dài dằng dặc đó, tôi trải qua ít nhất là bốn cuộc đời: như một công dân Việt Nam Cộng Hòa (VNCH), như một tù nhân trong trại tù Cộng Sản, như một công dân Việt Nam hạng chót (nếu tôi nhớ không lầm, thì là hạng thứ 14 quy cho những ai bị đi tù “cải tạo”) và sau cùng, như một người lưu vong.

Hai mươi năm đầu: giữa chiến tranh và hòa bình, giữa hận thù, nhiễu nhương và hoa mộng, tươi vui, giữa tuyệt vọng và hy vọng.

Năm mươi năm sau: cuộc đời lộn ngược. Nhiều lần. Đối với tôi mà cũng là đối với vô số người. Xem như cộng nghiệp!

Giá trị VNCH

Trong một lần gặp gỡ bà con, một người cháu thuộc thế hệ của những người trưởng thành trong nước sau năm 1975, giáo viên về hưu, thành thật hỏi tôi: “Tại sao đã gần nửa thế kỷ trôi qua rồi mà các chú các bác ở ngoài đó [hải ngoại] vẫn còn giữ mãi thái độ không thân thiện với nhà nước hiện nay vậy?”

Tôi cười, trả lời: ở nước ngoài, chuyện “không thân thiện” hay nói cho rõ ra, chống đối nhà cầm quyền, là chuyện “thường ngày ở huyện,” một sinh hoạt vô cùng bình thường như mọi sinh hoạt khác trong xã hội. Trong chế độ dân chủ, cứ phải tâng bốc, ca tụng nhà cầm quyền hay im lặng trước những sai trái của họ mới là điều lạ. Các ông tổng thống, thủ tướng hay các dân biểu nghị sĩ hay bất cứ quan chức nào đương nhiệm vẫn bị dư luận và báo chí phê phán, chỉ trích, thậm chí rủa sả hàng ngày về đủ thứ chuyện (thực cũng như bịa), nhưng chẳng ai bị lên án là phản động, là bán nước hay phá hoại. Người cầm quyền chỉ có một quyền duy nhất: phản bác lại, cũng qua báo chí, hay kiện ra tòa, chứ tuyệt đối không quy chụp và bắt bớ dựa trên các lời phát biểu.

Người cháu gật gù, tỏ ra hiểu. Tôi đoán: hiểu nhưng chưa chắc đã thông. Không sao. Người cháu sống thời của cháu: chịu đựng và làm quen với chịu đựng trở thành một nếp sống, một quán tính sinh tồn. Đụng chạm đến nhà nước, dù đúng hay sai, đều là “taboo,” điều cấm kỵ.

Còn tôi, tôi sống thời của tôi. Vâng, thời của tôi! Hai mươi năm và 50 năm với những quãng đời đứt đoạn, chập chờn nổi trôi giữa cuộc thăng trầm.

Trong chế độ VNCH, tôi được học hành vui chơi, được mơ ước, được phục vụ, được hưởng thụ và không những thế, tham gia tranh đấu chống lệ thuộc ngoại bang, chống bất công, chống đàn áp, đòi hỏi bầu cử tự do, dân chủ. Và đã từng ăn cơm nhà tù vài lần. Có bênh có chống.

Với tôi, VNCH không hoàn hảo, nhưng rộng mở, có chỗ cho thế hệ chúng tôi mở mang kiến thức đa dạng, có chỗ cho kẻ sĩ và người lương thiện, không cần phải nhịn nhục, bợ đỡ và hô khẩu hiệu để được sống yên thân.

Những ưu điểm đó làm nên cái mà tôi gọi là “giá trị VNCH.” Còn nhớ, sáng 30 Tháng Tư, 1975, đứng trên đường Trương Minh Giảng, Sài Gòn, nhìn những chiếc xe tăng bộ đội Cộng Sản chạy vào từ hướng phi trường Tân Sơn Nhất, tôi bàng hoàng nghe như cả bầu trời sụp xuống. Trời nắng mà tràn đầy bóng tối. Trong phút chốc, VNCH biến mất. Tưởng đã vĩnh viễn đi vào hư vô.

Nhưng không!

Khác với các triều đại ngắn ngủi trước đây, tuy chế độ thì không còn nữa, nhưng giá trị VNCH không biến mất, vẫn tiếp tục kéo dài đến ngày nay, 50 năm sau. Ở hải ngoại, đã đành, mà còn lan tỏa vào trong nước dưới nhiều khía cạnh khác nhau.

Khởi đầu, do những đợt ra đi liên tục làm chấn động lương tâm nhân loại sau năm 1975. Từ đó, dù vì chính trị hay kinh tế, bằng cách vượt biên hay có giấy tờ, dù định cư ở Hoa Kỳ, Úc, Pháp, Anh hay các nước khác ở Âu Châu, Phi Châu, Á Châu, những người rời bỏ đất nước mang theo tấm lòng của những người sống trong, sống với và yêu mến các giá trị đó. Nói như nhạc sĩ Ngô Thụy Miên trong “Em Còn Nhớ Mùa Xuân,” đó là những “hôm qua” và những “mai sau” trong tâm thức “hồi hương:”

“Những thành phố em sẽ đi qua
Đây Ba-Lê, đây Luân Đôn, đây Vienne
Nhưng có đâu bằng Sài Gòn hôm qua
Nhưng có đâu bằng Sài Gòn mai sau
Em có mơ ngày hát câu hồi hương”

“Ra đi” này kéo theo “ra đi” kia. “Ra đi,” cuối cùng, không còn có nghĩa là “bỏ đi” mà là để trốn thoát, để gìn giữ và để nối dài. Tôi thích nhóm chữ “VNCH nối dài” của sử gia Tạ Chí Đại Trường. Vâng, có một VNCH nối dài. Đó là sự “nối dài” đầy ý nghĩa của một mô thức xã hội, vừa có tính thừa kế những giá trị có sẵn, vừa được bổ sung thêm những giá trị mới từ văn minh Tây phương. Nó đánh dấu sự tồn tại những nét son của phe thua cuộc.

Người miền Nam ra đi kéo theo người miền Bắc (cũng tìm cách) ra đi. Những đợt ra đi “không có phép” được nối tiếp với những cuộc ra đi “có phép.” Cho đến nay, người ta vẫn tiếp tục ra đi, dưới dạng này hay dạng khác. Trong số đó, không thiếu những người đã từng hoạt động cho Cộng Sản và con cháu của họ, kể cả con cháu của nhân vật cao cấp trong chính quyền. Nối dài và nối dài và nối dài…

Những “nối dài” đó khiến cho cộng đồng Việt Nam, trong 50 năm qua, từ những nhóm người tị nạn tả tơi, rách nát trong quá khứ cho đến hiện nay, bành trướng ra, lớn mạnh hơn, có mặt hầu như trên khắp thế giới, hình thành nên một hiện thực chưa hề có trong lịch sử nước nhà: Cộng Đồng Người Việt Hải Ngoại.

Hai chữ “hải ngoại” vừa là một khái niệm địa lý lại vừa đồng nghĩa với một cái gì “khác hẳn” – và trong một số trường hợp, “đối lập” – với (nhà cầm quyền) trong nước. Hiểu cách nào thì hải ngoại cũng là một chỗ dựa, là chỗ bù đắp cho những gì thiếu vắng, thiếu thốn hay bị cấm đoán – cả tinh thần lẫn vật chất – ở trong nước. Hải ngoại động viên, dung chứa, lưu giữ và phổ biến, không những nền văn hóa dân tộc đa dạng, mà còn những tiếng nói phản biện mọi mặt từ trong nước ra toàn thế giới bằng cách thực hiện các cuộc phỏng vấn, phát hành ca khúc, xuất bản các tác phẩm văn chương, các sách biên khảo xã hội và chính trị của họ. Hải ngoại trở thành một đối trọng (contre-poids) cần thiết, góp phần thúc đẩy tiến bộ và cải cách đất nước.

Thương xá Phước Lộc Thọ ở thành phố Westminster, California, ngay trung tâm Little Saigon – “thủ đô” của người Việt tị nạn. (Hình: Văn Lan/Người Việt)

Little Saigon – căn cước của một VNCH nối dài

Ở một mặt nào đó, có thể nói hải ngoại là một thực thể Việt Nam khác, phong phú, cởi mở và tự do hơn. Nhất là ở Hoa Kỳ. Với tổng dân số được ước tính hiện nay hơn 2.2 triệu người, cộng đồng người Việt ở Hoa Kỳ chiếm khoảng một nửa số người Việt trên toàn thế giới, với một cái tên mà cũng là một nơi chốn đã trở thành biểu tượng để hướng về: Little Saigon.

Little Saigon – “thủ đô” của người Việt tị nạn – bây giờ là ID (căn cước) của một VNCH nối dài. Tuy không phải là một chính quyền, một tổ chức, một cơ cấu, nhưng Little Saigon hoàn toàn mang không khí và hơi thở của những tháng năm VNCH ngày cũ, từ chợ búa, truyền thanh, truyền hình, báo chí cho đến văn chương, âm nhạc và, tất nhiên, lá cờ vàng, bây giờ được xem là “Lá Cờ Tự Do và Di Sản” (Vietnamese Freedom and Heritage Flag) của người Mỹ gốc Việt.

Little Saigon – Sài Gòn Nhỏ – tượng trưng cho sự tồn tại của một Sài Gòn Lớn, vốn là thủ đô của VNCH, đã bị đổi tên. Cứ nhìn những ứng cử viên người Việt ra ứng cử các chức vụ hành pháp và lập pháp (trung ương hay địa phương) trong các cuộc bầu cử Tháng Mười Một, 2024, tại Little Saigon là thấy rõ sự kiện đó: ứng cử viên, dù thuộc đảng nào, cũng đều nêu bật những giá trị VNCH để thu hút sự ủng hộ của cử tri.

Sự lớn mạnh và ảnh hưởng của nó về nhiều mặt khiến Little Saigon trở thành đề tài nghiên cứu cấp đại học. Chẳng hạn như tiểu luận “Creating a Sense of Place: The Vietnamese-Americans and Little Saigon” của Sanjoy Mazumdar, Shampa Mazumdar, Faye Docuyanan và Colette Marie McLaughlin. Theo các tác giả, ở Hoa Kỳ, hầu hết những nhóm người mới đến định cư đều có nhu cầu phải diễn tả căn cước cộng đồng của họ bằng cách tạo ra một không gian và nơi chốn riêng của họ. Chẳng hạn “Chinatown” (Khu Phố Tàu), “Polish enclave” (Cộng Đồng Ba Lan), “Lebanese enclave” (Cộng Đồng Li-Băng/Lebanon), Germantown (Khu Phố Đức), “Little Havana” (Tiểu Havana/cho người Cuba).

Tương tự, các tác giả cho biết: “Kinh nghiệm của người Việt Nam là câu chuyện về sự đau đớn và mất mát, mất nước, mất nhà, mất gia đình, mất văn hóa và căn cước.” Cho nên, Little Saigon xuất hiện như là “trung tâm của căn cước và sự gắn bó của cộng đồng.” Nó đã trở nên, “không chỉ là trung tâm thương mãi mà còn là trọng điểm xúc động của cộng đồng người Việt ở Hoa Kỳ.”

Vì thế, những người Việt nào không cư trú ngay tại Little Saigon, thì đến “Little Saigon giống như thực hiện một cuộc hành hương. Đối với họ, đó là một ngôi nhà thay thế, một ngôi nhà cách xa nhà (a home away from home), một nơi chốn họ có thể dễ dàng đến để có được một chuyến về thăm nhà. (…) Đối với một cộng đồng người tị nạn đã mất quê hương, trong đó có thủ đô Sài Gòn, việc thành lập Little Saigon tượng trưng cho niềm hy vọng từ ‘không nhà’ (homeless) trở thành ‘có nhà’ trở lại (a ‘home’ again). Cuối cùng, chính sự hiện diện của Little Saigon đã truyền tải một cách đầy biểu tượng đến xã hội sở tại khao khát của cộng đồng di dân Việt Nam muốn bám rễ thường trực trên vùng đất tạm dung mới (trong đất Mỹ) trong lúc vẫn duy trì được bản sắc dân tộc riêng của họ thông qua sự chuyển dịch thành công tôn giáo, văn hóa và doanh nghiệp của họ.”

Điều thú vị là, Little Saigon này làm phát sinh ra những Little Saigon khác.

Hiện nay, đã có khá nhiều Little Saigon hiện diện tại nhiều địa phương, ở Hoa Kỳ cũng như ở một vài nước khác. Cái tên dễ thương này đã trở thành – hoặc đang được vận động để trở thành – chính thức, như Little Saigon San Jose (California), Little Saigon San Francisco (California), Little Saigon Sacramento (California), Little Saigon Houston (Texas), Little Saigon Vancouver (Canada), Little Saigon in Sydney (Úc), Little Saigon Plaza Bankstown (Úc).

Ở những nơi mà cộng đồng người Việt nhỏ bé hơn, lại sống tản mác, không có đại diện trong chính quyền địa phương để vận động đặt tên, cư dân Việt vẫn tự gọi khu sinh hoạt hay khu thương mại địa phương mình cư trú là Little Saigon. Dần dà, dưới mắt người Mỹ, Little Saigon đồng nghĩa với “Khu Phố Việt.” Tại các khu phố này, có nơi tuy chỉ thu gọn trong một vài cơ sở thương mại (đôi khi chỉ là một cái chợ nhỏ), mọi mặt sinh hoạt hằng ngày của chúng đều đậm nét quê hương, hình thành những thỏi nam châm thu hút và quy tụ đồng hương.

Nhật báo Người Việt đón Tết. Tờ báo ra đời ngày 15 Tháng Mười Hai, 1978, là một trong những tờ báo tiếng Việt lớn nhất tại hải ngoại. (Hình: Văn Lan/Người Việt)

“Nền” văn học, báo chí riêng

Nối kết các khu phố Việt rải rác trên toàn thế giới là âm nhạc, báo chí và văn chương, những phương tiện xuyên quốc gia hữu hiệu trong thời đại điện tử. Các nhóm chữ “âm nhạc hải ngoại,” “báo chí hải ngoại” hay “văn chương hải ngoại” để chỉ các hoạt động văn hóa của người Việt trên toàn thế giới đã trở thành từ vựng chính thức trong ngôn ngữ Việt Nam hiện nay. Hoạt động của các trung tâm hay cơ sở này quá đa dạng và quá nhiều đến nỗi, chưa người viết nào có đủ điều kiện để tìm biết và liệt kê đầy đủ.

Về mặt âm nhạc và báo chí, ngoài những cái tên vô cùng quen thuộc như Thúy Nga, Asia, Vân Sơn hay Người Việt, Viễn Đông, Việt Báo, Thời Luận, vân vân, nằm ngay trong Little Saigon “thủ đô,” còn có nhiều cơ sở âm nhạc và hàng trăm, hàng ngàn tạp chí hay tuần báo, nguyệt san khác (vừa giấy vừa mạng) nằm rải rác trong tất cả các Little Saigon “địa phương,” cung cấp món ăn tinh thần cho hàng triệu người Việt.

Về mặt văn chương, tuy không sôi động và gây ảnh hưởng tức thời như hai lãnh vực trên, cộng đồng người Việt hải ngoại đã tạo nên được một “nền” văn học riêng (cả tiếng Việt lẫn Anh hay tiếng Pháp) vô cùng phong phú với một số lượng tác giả, tác phẩm và tạp chí văn chương dồi dào. Đó là một tổng hợp của nhiều dòng văn chương khác nhau: Văn Chương Miền Nam trước 1975, Văn Chương Miền Nam “nối dài,” văn chương của những cây bút mới xuất hiện ở hải ngoại, văn chương của những nhà văn phản kháng hay bất đồng chính kiến, vân vân và vân vân.

Có rất nhiều tạp chí văn chương, giấy cũng như mạng: Làng Văn, Ngôn Ngữ, Da Màu, Thư Quán Bản Thảo, Diễn Đàn Thế Kỷ, Gió-O, Đàn Chim Việt, Diễn Đàn Forum, Thất Sơn Châu Đốc, Tân Hình Thức, Tiền Vệ, T. Vấn & Bạn Hữu, Phố Văn, Phạm Cao Hoàng, Trần Thị Nguyệt Mai… Cũng có khá nhiều nhà xuất bản: Tiếng Quê Hương, Văn Mới, Văn Nghệ, Nhân Ảnh, Văn Học Press, Thế Kỷ 21, Da Màu Press, Người Việt Books, Nhà Xuất Bản Trẻ, Anh Thư, Tân Thư, Thư Ấn Quán, Literary Hub…

Các tạp chí và nhà xuất bản này, ngoài việc đăng tải hay tái bản các tác phẩm của Văn Học Miền Nam trước 1975, xuất bản các tác phẩm của các tác giả hải ngoại, còn xuất bản hàng trăm tác phẩm bị cấm của những cây bút, hoặc đã qua đời hoặc còn ở trong nước hay đã thoát ra ngoài như Vũ Thư Hiên, Nguyễn Viện, Phạm Đoan Trang, Nguyễn Bình Phương, Bùi Ngọc Tấn, Tô Hải, Tiêu Dao Bảo Cự, Hoàng Hưng, Trần Đĩnh, Huy Đức…

Đặc biệt nhất, một số tác giả và tác phẩm văn chương của họ đã đi vào lãnh vực quốc tế (do được viết bằng ngoại ngữ hoặc được chuyển dịch từ tiếng Việt) như Nguyễn Thanh Việt, Ocean Vương (Mỹ), Kim Thúy (Canada), Dương Thu Hương, Trần Thị Hảo (Pháp)… Văn chương hải ngoại, với sức sống mạnh mẽ của nó, hiện đã trở thành một dòng văn học với sắc thái riêng biệt, nhất định sẽ chiếm một vị trí xứng đáng trong lịch sử văn học Việt Nam.

Mẹ và con đi chợ Tết. (Hình: Văn Lan/Người Việt)

Người ngoại quốc gọi Tết là “Tết!”

Một điều lý thú khác cũng cần được ghi nhận, đó là ngôn ngữ. Qua một thời gian dài sống chung với nhiều nền văn hóa khác nhau, ngôn ngữ Việt Nam dần dà phổ biến, do đó, một số từ ngữ Việt Nam như “banh mi” (bánh mì), “pho” (phở), “ao dai” (áo dài), “tet” (Tết) trở thành từ vựng có tính cách quốc tế, được đưa vào một số tự điển tiếng Anh, trong đó có Merriam-Webster, Cambridge Dictionary, Oxford English Dictionary, Collins Dictionary, Dictionary.com, vân vân.

Dictionary.com định nghĩa “banh mi” là “a Vietnamese sandwich on a crisp baguette spread with mayonnaise, typically containing pork or chicken and pâté, with pickled vegetables, cucumber, and cilantro” (Một loại bánh mì giòn có phết sốt mayonnaise kẹp thịt heo hoặc thịt gà và pa-tê kèm thêm rau, dưa leo và ngò).

William-Webster định nghĩa “ao dai” là “the traditional dress of Vietnamese women that consists of a long tunic with slits on either side and wide trousers” (Trang phục truyền thống của phụ nữ Việt Nam gồm áo dài xẻ hai bên và quần ống rộng).

Riêng chữ “Tet,” trước đây, người nước ngoài đã biết đến và sử dụng nó, nhưng để chỉ biến cố Tết Mậu Thân 1968: “Tet Offensive.” Bây giờ, chữ Tết với nghĩa phổ thông hơn, cũng đã chính thức được ghi vào tự điển tiếng Anh. Xin ghi lại định nghĩa về chữ “Tet” trong hai tự điển tiếng Anh nổi tiếng:

-Tự điển Merriam-Webster: Tet (noun) là “the Vietnamese New Year observed during the first several days of the lunar calendar beginning at the second new moon after the winter solstice” (Tết là Lễ Mừng Năm Mới của người Việt được tổ chức vào những ngày đầu tiên của âm lịch bắt đầu từ ngày trăng non thứ hai sau ngày đông chí).

-Tự điển Dictionary.com: Tet (noun) là “the Vietnamese New Year celebration, occurring during the first seven days of the first month of the lunar calendar” (Tết là Lễ Mừng Năm Mới của người Việt, diễn ra vào bảy ngày đầu tiên của Tháng Giêng Âm Lịch).

Tết Việt Nam, như thế, đã được tách hẳn khỏi Tết Tàu, “Chinese New Year.”

Xét cho cùng, theo tôi, đó cũng là một thành tựu. Nhưng không chỉ là thành tựu về mặt ngôn ngữ.

Thành tựu đó gắn liền với nỗ lực bảo vệ truyền thống của mọi người Việt Nam khi bị buộc phải xa rời cội nguồn, chủ yếu là qua hình thức ẩm thực và lễ hội. Trong suốt 50 năm ở xứ người, năm nào cũng như năm nào, ở đâu có người Việt cư ngụ là ở đó có hội Tết, dù nhỏ dù lớn. Tha hương, buồn thì buồn, nhớ thì nhớ, nhưng vẫn ăn mừng: “Ăn” và “Mừng.” “Ăn” Tết, “Mừng” Xuân là mang quê hương đến với mình. Đồng thời, cột chặt mình với quê hương. Có Tết là có quê hương. Không kể Little Saigon, nơi mà không khí Tết rộn ràng và rực rỡ mà cao điểm là các cuộc Diễn Hành Tết và Hội Chợ Tết, ở các vùng khác, sinh hoạt Tết đều diễn ra hằng năm, cũng thấm đẫm màu sắc quê hương không kém.

Gia đình tôi sang định cư ở một thành phố nhỏ miền Đông Bắc nước Mỹ, nơi mà Tết bao giờ cũng rơi vào lúc cao điểm của mùa tuyết. Không có Tết nào là vắng tuyết, thậm chí có năm, bão tuyết lớn rơi vào đúng đêm Giao Thừa với lượng tuyết lên đến 10-15 inch. Chữ “Tết,” vô hình trung, gắn với và nằm trong chữ “T(uy)ết.”

Tết trong tuyết, tuyết trong Tết! Tết và tuyết chỉ cách nhau một bước chân: bước vào, Tết, bước ra, tuyết! Có năm, cúng Giao Thừa xong, muốn cắm một cây nhang ở ngoài trời cũng không được, vì toàn là tuyết và tuyết. Không sao! Dù chỉ là những ngày cuối năm “giả thuyết,” những chiều 30 “bịa đặt,” những Giao Thừa “tự chế” (biến), những ngày đầu năm “hư cấu,” thế nhưng, năm nào gia đình tôi cũng lấy một hay vài ngày nghỉ phép (nghỉ làm, nghỉ học) để “ăn Tết.” Mứt bánh thiệp chúc mừng quà cáp tiền lì xì cúng ông Táo cúng Tất Niên đi chợ Tết đi chùa hái lộc đi thăm bạn bè… Có đủ.

Ngoài Tết nhà, là Tết chợ. Không khí Tết dồn vào trong ba, bốn cái chợ, tọa lạc ở những khu riêng biệt, cách xa nhau. Dẫu vậy, đối với cộng đồng Việt Nam nhỏ bé ở đây, chợ là hình ảnh của một quê nhà thu nhỏ. Không thiếu thứ gì: chậu mai, chậu đào, phong pháo, bánh chưng, bánh tét, mứt dừa, mứt khoai, mứt gừng, mứt bí, hạt dưa, bao lì xì, dưa hành, câu đối, lịch coi ngày, hương đèn, hoa quả, nhạc xuân, báo Tết…

Đi chợ cũng là một cách ăn Tết: người người mua sắm, tiếng cười đùa, trò chuyện râm ran hòa cùng với tiếng hát vang vang từ băng nhạc Xuân: “…Đón Xuân này tôi nhớ Xuân xưa một chiều Xuân tôi đã hẹn hò… bên mái tranh nghèo ngồi quanh bếp hồng trông bánh chưng chờ trời sáng”… Ngậm ngùi lắng nghe tuổi thơ, lắng nghe quê nhà, lắng nghe xóm giềng qua tiếng trò chuyện lao xao của đồng hương chen chúc, lắng nghe những đói nghèo, lắng nghe những ước mơ đơn sơ và mộc mạc ngày cũ. Quá khứ quê nhà trộn lẫn với hiện tại tha hương.

Ngoài “Tết chợ,” là “Tết chùa” hay “Tết nhà thờ,” nơi mà tối 30 và ngày Mùng Một, các cơ sở tôn giáo này đều có những chương trình đặc biệt dành trọn cho các sinh hoạt Tết, cũng múa lân, hái lộc, cho tiền lì xì, đốt pháo… Và xôm tụ nhất là “Tết Cộng Đồng.” Đây là một lễ hội truyền thống (với đủ thứ sinh hoạt: hội chợ, đánh bài, thi áo dài, thi tiếng Việt, chợ hoa, xổ số, hái lộc, múa lân, đốt pháo…) diễn ra ở nơi công cộng, dành cho không những tất cả cư dân Việt trong vùng, mà còn mở rộng ra chào đón cư dân các sắc tộc khác, với sự tham dự của các viên chức hành pháp và lập pháp địa phương như thị trưởng hay nghị viên Hội Đồng Thành Phố.

Tết Cộng Đồng, một mặt, duy trì và chuyển tải truyền thống văn hóa cho các thế hệ sau và một mặt, giới thiệu và giao thiệp văn hóa Việt Nam với các cộng đồng sắc tộc bạn. Đặc biệt lúc nào cũng có các “ca sĩ Cali” trong chương trình văn nghệ. Sự hiện diện của họ vừa để giúp vui, lại cũng vừa để Little Saigon “địa phương” chia sẻ phần nào không khí rộn ràng của Little Saigon “thủ đô.”

Trong suốt hàng chục năm gia đình tôi cư ngụ ở vùng tuyết giá này, mùa Xuân không lúc nào vắng mặt. Đã ấm áp tình đồng hương, lại còn được sống trọn mùi vị và cảnh sắc quê nhà, từ bàn thờ tổ tiên, áo quần truyền thống cho đến mứt, bánh, hoa, pháo, bao lì xì, múa lân và đặc biệt nhất là được sống lại không khí thanh bình tươi vui của một miền Nam trước 1975 với bàn thờ tổ tiên, áo dài, khăn đóng, cờ xí, nhạc lính, nhạc tình, nhạc Xuân… Chẳng thế mà, đám con cháu tôi, dù đa phần sinh trưởng ở xứ người, nhưng vẫn còn rất là Việt Nam. Một niềm an ủi lớn! (Trần Doãn Nho) [qd]

Bộ đôi ‘chiến binh’ Curry-Butler khiến chủ nhà Houston Rockets im tiếng

HOUSTON, Texas (NV) – Golden State Warriors với bộ đôi “chiến binh vàng” đã tạo bất ngờ lớn tại vòng 1 Playoffs miền Tây khi buộc chủ nhà Houston Rockets nhận thất bại đau đớn ở trận mở màn, theo NBA ngày 21 Tháng Tư.

Golden State Warriors, cái tên mới trải qua giai đoạn sóng gió khi phải lặn lội tới trận đấu thứ 83 mới có thể giành được chiếc vé vào vòng Playoffs nhờ loạt trận Play-In căng thẳng.

“Chiến binh” Stephen Curry (trái) xuất sắc trong chiến thắng của Golden State Warriors trước Houston Rockets, anh ghi 31 điểm, đạt hiệu suất dứt điểm ấn tượng 63% (12-19 FG) cùng năm cú ném 3 điểm chuẩn xác. (Hình: Alex Slitz/Getty Images)

Thế nhưng sau khi qua khe cửa hẹp bước vào giai đoạn khốc liệt nhất của mùa giải NBA thì lập tức họ hóa “chiến binh” nhờ bản lĩnh và kinh nghiệm ghi tên mình vào danh sách một trong những đối thủ khó chịu nhất.

Ở trận đấu mở màn vòng 1 Playoffs miền Tây, Warriors dù chỉ là hạt giống số 7 nhưng đã chứng minh là một “chiến binh” đe dọa các đối thủ.

Làm khách tại Toyota Center, tập thể do huấn luyện viên Steve Kerr dẫn dắt đã thi đấu một trận đầy bản lĩnh trên sân khách. Họ đánh bại đội bóng xếp thứ 2 Houston Rockets với tỷ số thuyết phục 95-85, qua đó tạm thời vượt lên dẫn trước 1-0 trong loạt series chạm 4.

Ngôi sao sáng nhất của Warriors trong trận này không ai khác ngoài Stephen Curry. Hậu vệ kỳ cựu thể hiện đẳng cấp của một “sát thủ” Playoffs đích thực khi ghi 31 điểm, đạt hiệu suất dứt điểm ấn tượng 63% (12-19 FG) cùng năm cú ném 3 điểm chuẩn xác. Dù mắc 4 turnover, Curry vẫn để lại dấu ấn bằng sự tỉnh táo và phong độ ổn định trong cả trận, đóng góp thêm sáu rebound, ba kiến tạo và một pha cướp bóng.

Bên cạnh Stephen Curry, một “chiến binh” khác là Jimmy Butler, người được mệnh danh là “Mr. Playoffs” đã có màn ra mắt Playoffs trong màu áo Warriors không thể hoàn hảo hơn. Butler đóng góp 25 điểm, bảy rebound, sáu assist và đặc biệt là một pha ghi điểm clutch quan trọng ở những phút cuối dập tắt hy vọng lật ngược thế cờ của Rockets.

Dù để Warriors dẫn trước tới 23 điểm có lúc tưởng như vỡ trận, Houston Rockets vẫn cho thấy sự lì lợm quen thuộc.

Dưới sự dẫn dắt của Alperen Sengun, người được ví von là “tiểu Jokic,” Rockets từng rút ngắn khoảng cách chỉ còn 3 điểm (từ 66-43 xuống 76-73) ở hiệp cuối.

Thời điểm mà Alperen Sengun có màn trình diễn xuất sắc với 26 điểm, chín rebound, ba steal cùng hiệu suất dứt điểm ấn tượng 61% (11-18 FG). Tiếc là Alperen đơn độc trong bối cảnh Fred VanVleet (2-13 3PT) và Jalen Green (3-15 FG) có một ngày thi đấu mờ nhạt.

Với chiến thắng này, Golden State Warriors không chỉ tạm chiếm lợi thế mà còn gửi lời cảnh báo rõ ràng đến toàn bộ miền Tây rằng họ đã sẵn sàng cho một cuộc chinh phục mới.

Game 2 sẽ tiếp tục diễn ra trên sân Toyota Center vào trước khi series chuyển về Chase Center cho Game 3 và 4. (Anh Khoa) [qd]

Mikey Madison từ chối đóng phần mới của loạt phim ‘Star Wars’

HOLLYWOOD, California (NV) – Nữ diễn viên vừa đoạt giải Oscar năm nay, Mikey Madison, được mời đóng chính trong phần ngoại truyện mới nhất của loạt phim đình đám hơn 30 năm qua, “Star Wars,” nhưng cô đã từ chối.

Theo tin của trang mạng Variety, tác phẩm mới nhất chưa có tên chính thức do đạo diễn Shawn Levy thực hiện, nhà biên kịch Jonathan Tropper chấp bút và tài tử Ryan Gosling đóng vai nam chính. Bộ phim được lên kế hoạch phát triển từ cuối năm 2022, do hãng 21 Laps sản xuất chính.

Mikey Madison là nữ diễn viên gen Z đầu tiên sở hữu tượng vàng Oscar ở hạng mục “Nữ Diễn Viên Chính Xuất Sắc Nhất.” (Hình: Monica Schipper/Getty Images)

Bộ phim được coi là một dự án độc lập không liên quan đến các phần Skywalker Saga trước đó, với các sự kiện diễn ra sau tác phẩm “Star Wars: The Rise of Skywalker” hồi năm 2019.

Theo dự kiến, bộ phim sẽ được công chiếu sau khi tác phẩm “The Mandalorian & Grogu” của đạo diễn Jon Favreau ra mắt khán giả vào ngày 22 Tháng Năm, 2026. Đây cũng là dự án duy nhất về “Star Wars” được “bật đèn xanh” sau hơn năm năm.

Cho đến nay, phim vẫn chưa công bố nữ diễn viên nào sẽ thay thế Mikey Madison đóng cùng với Ryan Gosling. Nhiều khán giả hy vọng các gương mặt triển vọng sẽ được gọi tên như nữ ca sĩ Ariana Grande, minh tinh Millie Bobby Brown hay Isabel May.

Về phần Mikey Madison, nữ diễn viên 26 tuổi từng được công chúng biết đến khi góp mặt trong loạt phim truyền hình “Better Things” của đài FX, và sau đó được mời đóng vai phụ trong các phim bom tấn “Once Upon a Time in… Hollywood” và “Scream 5.”

Tuy nhiên, chính bộ phim kinh phí thấp “Anora” của đạo diễn Sean Baker đã đem đến một bước ngoặt lớn cho Mikey Madison khi đây không chỉ là dự án đầu tiên mà cô không cần thử vai mà còn đem đến tượng vàng Oscar danh giá ở hạng mục “Nữ Diễn Viên Chính Xuất Sắc Nhất” cho cô. Chiến thắng tại lễ trao giải Oscar lần thứ 97 cũng đánh dấu cột mốc quan trọng cho Mikey Madison khi cô là minh tinh gen Z đầu tiên được xướng tên tại Oscar.

Hiện tại, trong năm 2025, Mikey Madison không có bất kỳ dự án nào mới. Người hâm mộ hy vọng rằng cô sẽ nhanh chóng trở lại phim trường và tiếp tục có những vai diễn ấn tượng ở Hollywood. (N.A) [qd]

Viện bảo tàng Lyon Air Museum tổ chức sự kiện ‘Sài Gòn Thất Thủ – 50 Năm Sau’

SANTA ANA, California (NV) – Viện bảo tàng Lyon Air Museum sẽ tổ chức “The Fall of Saigon: 50 Years Later” (Sài Gòn Thất Thủ – 50 Năm Sau) bao gồm thảo luận và triển lãm liên quan đến Tháng Tư Đen, một sự kiện quan trọng của cộng đồng Việt Nam, từ 10 giờ sáng đến 2 chiều, Thứ Bảy, 26 Tháng Tư, tại địa chỉ 19300 Ike Jones Road, Santa Ana, CA 92707 (sát phi trường John Wayne), điện thoại 714-210-4585.

Buổi thảo luận bao gồm một số cựu chiến binh Mỹ và Việt Nam, một người tị nạn Việt Nam thoát khỏi Sài Gòn ngay sau khi Cộng Quân tiến vào. Ngoài ra, còn có một cuộc triển lãm máy bay thời Chiến Tranh Việt Nam, mô hình các trận đánh, và các quân trang, quân dụng, vũ khí, và kỷ vật thời VNCH.

Poster sự kiện “Sài Gòn Thất Thủ – 50 Năm Sau” tại viện bảo tàng Lyon Air Museum, Santa Ana. (Hình: Lyon Air Museum cung cấp)

“Ngày 30 Tháng Tư, 1975, khi lời hát ‘I’m dreaming of a white Christmas…’ phát ra khắp đường phố Sài Gòn là lúc báo hiệu sự rút quân của Mỹ ra khỏi Việt Nam. Đó là thời điểm những chiếc xe tăng Bắc Việt tiến vào Sài Gòn, tạo ra cảnh tượng hỗn loạn không thể tưởng tượng nổi,” theo thông cáo của ban tổ chức. “Trong khi ngày này đánh dấu sự chấm dứt Chiến Tranh Việt Nam, nó cũng là ngày may mắn cho nhiều người thoát khỏi ách Cộng Sản, nhưng cũng là ngày đau khổ cho những ai bị kẹt lại.”

Triển lãm có sự tham dự của hội Mỹ Việt Heritage.

Bác Sĩ Thomas Quách Nhất Trí, thành viên Mỹ Việt Heritage, cho nhật báo Người Việt biết: “Hội chúng tôi sẽ đóng góp vào triển lãm một số kỷ vật liên quan đến Không Quân VNCH, kỷ vật liên quan đến QLVNCH, để cho thấy một sự hợp tác giữa quân đội miền Nam Việt Nam và quân đội Mỹ trước năm 1975.”

“Cũng 50 năm rồi, nên chúng tôi tham gia triển lãm để mọi người có thể nhớ lại những gì trước khi chiến tranh kết thúc,” vị bác sĩ nói thêm. “Hội chúng tôi bao gồm những người thích lịch sử, thích sưu tầm kỷ vật, để nhớ lại một thời VNCH.”

Chương trình như sau:

9 AM: Viện bảo tàng mở cửa cho thành viên vào sớm.

10 AM – 2 PM: Mở cửa cho công chúng vào xem triển lãm.

11:30 AM – 1 PM: Thảo luận (bao gồm sáu diễn giả).

2 PM: Kết thúc chương trình, các máy bay rời phi trường.

Poster của hội Mỹ Việt Heritage tham gia triển lãm sự kiện “Sài Gòn Thất Thủ – 50 Năm Sau” tại viện bảo tàng Lyon Air Museum, Santa Ana. (Hình: Facebook MyVietHeritage)

Sáu diễn giả tham dự hội thảo sẽ chia sẻ kinh nghiệm các nhân và quan điểm về sự kiện Sài Gòn sụp đổ 50 năm trước. Các diễn giả sẵn sàng trả lời phỏng vấn sau đó.

1-Ông John Rhodes, trung tướng TQLC Mỹ hồi hưu, từng là phi công máy bay CH-46 Sea Knight, tham gia chiến dịch “Operation Eagle Pull” và chiến dịch “Operation Frequent Wind,” cựu phó tư lệnh lực lượng TQLC Mỹ vùng Atlantic.

2-Ông Tony Marshall, trung tá Không Quân Mỹ hồi hưu, từng là sĩ quan điện tử phi cơ F-4E Phantom, tù nhân chiến tranh ở miền Bắc Việt Nam sau khi bị bắn rơi vào Tháng Bảy, 1972, và từng là phi công của United Airlines.

3-Ông Ron Allen, cựu sĩ quan, từng là phi công máy bay CV-2B Caribou và máy bay O-1 Bird Dog và từng là phi công của Delta Airlines. Ông hiện là tranh tra an toàn của FAA Safety và là huấn luyện viên phi công có bằng chứng nhận.

4-Ông Henry Lê, cựu trung tá Không Quân VNCH và Hải Quân Mỹ, từng là phi công A-37 Dragonfly của VNCH và phi công A-6 Intruder và S-3 Viking của Hải Quân Mỹ, và từng là phi công máy bay dân sự.

5-Ông Lactan Nuygen, cựu trung úy QLVNCH, cựu sĩ quan kế hoạch và huấn luyện Văn Phòng Thủ Tướng VNCH.

6-Bà Karen Mudgway, người tị nạn thoát khỏi Sài Gòn ngay sau khi Cộng Sản Bắc Việt tiến vào.

Điều khiển thảo luận: Ông Dan Heller, giảng viên cao cấp, nhà văn, sử gia của viện bảo tàng Lyon Air Museum. Ông từng xuất bản nhiều báo chí định kỳ như World War II Journal, The Journal of the American Aviation Historical Society and Aircraft Owners and Pilots Association (AOPA), và tạp chí Flight Training. Ông cũng là tác giả các sách “Across the Wing,” “Stories of Navy Carrier Combat Squadrons in the Vietnam Theatre and Their Stories,” và “Tales of Military Service from the Docents of Lyon Air Museum.” (Đ.D.)

Tôi đã đi xa đồng cỏ xạ hương – Thơ Ngọc Diệp

Ngọc Diệp

Tôi đã đi xa đồng cỏ xạ hương 

Tôi theo chuyến tàu hướng về phía Nam. (Hình: Nguyễn Bá Trạc)

Như một hành khách mùa Đông
Tôi theo chuyến tàu hướng về phía Nam
Nơi những quầng mây đợi cơn mưa vỡ
Tiếng còi dội ngược nguồn suối đá
Qua kẽ ngón tay rười rượi mắt trời

Tôi đi ngược hướng đàn bò về làng vang vang lục lạc
Những khuôn mặt nhiều nếp nhăn trong chiếc áo mưa nhàu cũ
Trong suốt chóp mạ líu xiu
Chào tôi ngọn khói nâu trầm
Vội biến mất sau tàng cây sẫm tối

Những con đường những dòng sông những cánh rừng tiếp nối
Người đi như qua cơn mơ
Những gò đồi mưa màu trắng cánh cò
Góc nhỏ cối xay, chiếc võng đu vườn hồ tiêu xanh ngọc

Tôi không kịp nhớ ra điều gì nữa
Phố kia rồi
Cao ốc tầng tầng như cây như sóng
Đã đầy ắp nén chặt
Mùi hương ấy bỗng dội lên trong ngực
Tôi vừa rời xa đồng cỏ xạ hương…


LTS: Nhằm mục đích tạo thêm tình thân ái giữa bạn đọc và tòa soạn, nhật báo Người Việt trân trọng kính mời quý bạn đọc, thân hữu tham gia “Vườn Thơ Người Việt” Bài vở xin gửi về địa chỉ email: [email protected], hoặc “Vườn Thơ Người Việt” 14771 Moran Street, Westminster, CA 92683
(Vì trang báo có giới hạn, toà soạn được quyền quyết định đăng bài cho phù hợp)


 

 

Giá nhà ở Nam California tăng chậm lại vì người mua ‘bất ổn’

ORANGE COUNTY, California (NV) – Giá nhà ở Nam California hầu như không tăng trong Tháng Ba, khi người mua tiềm năng không thể, hoặc không sẵn sàng, trả giá mua nhà lên cao hơn nữa.

Theo báo Los Angeles Times, các kinh tế gia và địa ốc viên cho rằng nhiều yếu tố đang góp phần vào xu hướng này, bao gồm lãi suất thế chấp cao, lượng nhà tồn kho tăng và sự bất ổn kinh tế có nguyên nhân một phần từ các chính sách thuế quan lúc thì áp dụng, lúc thì tạm dừng.

Nam California nơi có khí hậu ôn hòa. (Hình minh họa: Josh Hild/Pexels.com)

Trong Tháng Ba, giá nhà trung bình trên toàn khu vực sáu quận hạt của miền Nam California tăng 0.38% so với tháng trước, lên đến $875,908, theo dữ liệu từ Zillow. Trong 12 tháng qua, giá nhà tăng 1.9%, là mức tăng hàng năm nhỏ nhất kể từ Tháng Tám năm 2023.

“Thị trường nhà ở không còn là thị trường của người bán nữa,” Orphe Divounguy, kinh tế gia cấp cao của Zillow nói.

Một phần nguyên do đến từ chính người bán, Divounguy nói. Trong năm qua, nhiều chủ nhà đã rao bán căn nhà ra thị trường, nhận thấy rằng lãi suất cao sẽ còn kéo dài và việc chuyển nhà quan trọng hơn là giữ khoản vay lãi suất thấp họ đã có được trong đại dịch.

Cùng lúc đó, người mua tiềm năng lại không mấy háo hức quay trở lại thị trường nhà ở.

Richard Green, giám đốc Trung Tâm Địa Ốc USC Lusk, nói rằng một lý do là lãi suất thế chấp vẫn duy trì ở mức cao (khoảng cao 6%) khiến khả năng mua sắm bị giới hạn rất nhiều so với thời kỳ đại dịch khi lãi suất chỉ bằng một nửa.

“Mọi người chỉ có khả năng chi trả đến mức nào đó thôi,” ông nói.

Tăng trưởng việc làm yếu trong năm qua tại Los Angeles County cũng góp phần làm giảm nhu cầu, Green nói. Các chuyên gia khác thì đề cập đến một hiện tượng kinh tế gần đây hơn, đó là “các cuộc chiến thương mại.”

Trong nhiều tháng, niềm tin tiêu dùng đã giảm, khi người Mỹ lo ngại rằng thuế quan của chính quyền Trump sẽ làm lạm phát bùng phát trở lại và gây tổn hại đến thị trường việc làm.

Mark Schlosser, một địa ốc viên ở khu vực Los Angeles, nói rằng ông chưa có khách hàng nào ngừng tìm mua nhà vì lo ngại kinh tế, nhưng ông nhận thấy nhà hiện nay bán lâu hơn so với trước đây.

“Có một số người có thể đang chờ xem chuyện gì xảy ra rồi mới tiếp tục tiến hành mua nhà,” ông nói.

Một câu hỏi lớn là liệu nền kinh tế có rơi vào suy thoái hay không, nỗi lo này tăng mạnh vào đầu tháng khi Tổng Thống Trump công bố các mức thuế quan sâu rộng nhất từ trước đến nay và thị trường chứng khoán lao dốc.

Một số mức thuế quan sau đó đã bị hoãn lại, và hiện tại, Zillow dự báo nền kinh tế sẽ tránh được suy thoái. Nhưng đến Tháng Ba năm 2026, Zillow dự đoán giá nhà trên toàn khu vực đô thị Los Angeles – Orange County sẽ thấp hơn 2.4% so với hiện tại, chủ yếu do lượng nhà tồn kho tăng.

Nếu thuế quan và một cuộc chiến thương mại đẩy nền kinh tế vào suy thoái, giá nhà địa phương có thể còn giảm nhiều hơn nữa, Green nói.

“Nếu chúng ta thực sự áp dụng thuế quan trên diện rộng, nền kinh tế sẽ rất tệ,” Green nói. “Lúc này thật sự rất đáng lo.”

Giá thuê nhà ở miền Nam California

Trong năm qua, giá thuê yêu cầu cho các căn hộ ở nhiều khu vực của Nam California cũng đã giảm nhẹ, nhưng các đám cháy xảy ra vào Tháng Giêng ở Los Angeles County đảo ngược xu hướng giảm này.

Các phân tích gia nhà ở cho biết tỷ lệ trống gia tăng từ năm 2022 đã buộc các chủ nhà phải chấp nhận mức cho thuê thấp hơn. Nhưng các đám cháy đã phá hủy hàng ngàn ngôi nhà, đột ngột đẩy nhiều người vào thị trường thuê nhà.

Hầu hết các ngôi nhà bị phá hủy là nhà biệt lập, và một số chuyên gia về nhà ở và phục hồi sau thảm họa cho biết họ dự đoán mức tăng giá thuê lớn nhất sẽ xảy ra ở những căn nhà lớn gần khu vực cháy như Pacific Palisades và Altadena, với áp lực tăng giá giảm dần đối với các căn nhà nhỏ hơn và xa khu vực thảm họa hơn.

Tại Santa Monica, khu vực giáp với Pacific Palisades, nơi bị ảnh hưởng nặng nề, giá thuê trung vị (median) đã tăng 3.2% trong Tháng Ba so với một năm trước, theo dữ liệu từ ApartmentList.

Trên toàn thành phố Los Angeles, bao gồm cả Palisades và nhiều khu vực không gần các đám cháy, giá thuê chỉ tăng 0.38% trong tháng trước.

ApartmentList không có dữ liệu cho Altadena, nhưng có cho thành phố lân cận Pasadena. Giá thuê ở đó tăng 4.2% trong Tháng Ba. (Ng.Tr) [kn]

Bất chấp thuế quan, GM tiếp tục sản xuất EV tại Mexico

QUẬN CAM, California (NV) – Khi đánh thuế 25% lên xe hơi và phụ tùng nhập khẩu, tổng thống Trump muốn các công ty xe hơi đem các nhà máy sản xuất, lắp ráp trở lại Mỹ. Ông đang thuyết phục người dân Mỹ hãy kiên nhẫn chờ qua giai đoạn khó khăn, rối loạn “tạm thời”; vì tương lai một nước Mỹ sản xuất sẽ rất “sáng lạn!”

Theo trang mạng tin tức xe điện electrek.co, với sự không chắc chắn về tương lai của thuế quan, không phải nhà sản xuất xe hơi nào cũng muốn chuyển dây chuyền sản xuất trở lại Mỹ. Cụ thể là General Motors (GM), một trong Big 3 của ngành công nghiệp xe hơi Hoa Kỳ, cho biết vẫn sẽ tiếp tục sản xuất xe điện dựa trên nền tảng Ultium tại Mexico.

Chevy Equinox EV, mẫu xe điện của GM sản xuất tại Mexico (Hình: HD/Người Việt)

GM đã sản xuất xe điện tại nhà máy ở Ramos Arizpe, Mexico kể từ năm ngoái; cho đến nay đã tạo ra khoảng 5,000 việc làm mới trong khu vực. Những mẫu xe sản xuất ở nhà máy này- bao gồm Chevy Equinox EV và Honda Prologue – hiện nay đang bán rất chạy tại Mỹ, thuộc hàng dẫn đầu trong các phân khúc tương ứng của chúng. GM dĩ nhiên nhận ra điều này; vì vậy không có gì ngạc nhiên khi công ty đã không ngừng các dây chuyền sản xuất lắp ráp ở Mexico.

Tổng giám đốc nhà máy xe điện GM de México, Adrián Enciso, đã tuyên bố với báo chí: “Hiện tại, không có mẫu xe nào được sản xuất tại Mexico bị dừng hoặc chuyển sang Hoa Kỳ.” Market Watch đưa tin rằng các mức thuế hiện tại có thể làm tăng giá xe điện của GM Mexico lên tới $4,300 cho mỗi xe khi bán tại Mỹ. Nhiều khả năng người mua ở Mỹ sẽ phải gánh chịu phần chi phí tăng này chứ không phải nhà sản xuất.

Tuy nhiên, GM cũng đã có kế hoạch tiêu thụ xe ngoài thị trường Mỹ. GM sẽ tiếp tục sản xuất xe điện tại Mexico rồi bán ở Canada và các thị trường khác. Đặc biệt là mẫu xe Spark mới, hiện nay đang nhắm vào thị trường Trung và Nam Mỹ.

Chính sách thuế quan hiện nay đang làm rối loạn chuỗi cung ứng toàn cầu của ngành công nghiệp xe hơi. Bên cạnh việc tăng giá, người mua còn có thể đối diện tình trạng không có nhiều mẫu xe để lựa chọn. Không có gì bảo đảm những chiếc xe sản xuất ở Mỹ sẽ có mức giá tương đương như hiện nay đang sản xuất ở Mexico hay Canada.

Cần nhắc lại vào thế kỷ trước, khi các hãng xe Mỹ gần như độc quyền tại thị trường nội địa, chất lượng của các chiếc xe Hoa Kỳ dần dần tụt hậu vì không có sự cạnh tranh. Chỉ đến khi xe Nhật bắt đầu thịnh hành, người dân Mỹ mới nhận ra sự khác biệt về chất lượng và giá giữa xe Nhật và xe Mỹ, từ đó nhiều người Mỹ chuyển sang mua xe Nhật. Chính nhờ sự cạnh tranh này mà các công ty xe Hoa Kỳ buộc phải cải tiến công nghệ để có thể cạnh tranh với xe Nhật.

Chưa biết thuế quan sẽ làm cho nước Mỹ vĩ đại ra sao, nhưng trong một thị trường bảo hộ, người tiêu dùng bao giờ cũng bị thiệt thòi. (HD)

Lợi nhuận Tesla giảm mạnh, Musk sẽ bớt thời gian cho chính quyền Trump

AUSTIN, Texas (NV) – Tỷ phú Elon Musk, tổng giám đốc Tesla, hôm Thứ Ba, 22 Tháng Tư, tuyên bố từ đầu tháng tới, ông sẽ dành thêm thời gian cho hãng xe hơi điện Tesla của ông và bớt thời gian cho chính quyền Tổng Thống Donald Trump, theo NBC News.

Lời tuyên bố của ông Musk giúp cổ đông Tesla thở phào nhẹ nhõm sau mấy tháng họ chán nản công việc chính trị của ông, đồng thời là dấu hiệu quyền lực có thể thay đổi ở Tòa Bạch Ốc.

Ông Elon Musk, tổng giám đốc Tesla. (Hình minh họa: Patrick Pleul/POOL/AFP via Getty Images)

Ông Musk cho biết như vậy trong cuộc họp cổ đông Tesla sau khi hãng này công bố lợi nhuận và doanh thu quý 1 giảm mạnh. Sự sụt giảm này đáng bất ngờ vì cho tới gần đây, Tesla vẫn báo cáo doanh số tăng cao hằng quý. Tesla cảnh báo môi trường chính trị xung quanh kế hoạch thuế quan của Tổng Thống Trump gây khó khăn cho việc làm ăn của công ty này.

“Có lẽ từ tháng tới, Tháng Năm, thời gian tôi phải làm việc cho DOGE sẽ giảm nhiều,” ông Musk cho hay, ý nói Cơ Quan Cải Tổ Chính Phủ (DOGE) do ông phụ trách.

“Tôi nghĩ tôi sẽ tiếp tục dành một hoặc hai ngày mỗi tuần cho những vấn đề của chính phủ miễn là tổng thống (Trump) muốn tôi làm, và miễn là việc đó hữu ích, nhưng từ tháng tới, tôi sẽ dành thêm nhiều thời gian cho Tesla, vì công việc chính là thành lập DOGE nay đã xong,” ông Musk nói.

Thời gian qua, ông Musk bị chỉ trích nặng nề vì công việc của ông ở DOGE, khiến Tesla liên tục trở thành mục tiêu những vụ biểu tình và thậm chí phá hoại. Ông từng thừa nhận việc ông bước vào chính trị làm cho giá cổ phần Tesla đi xuống.

Hôm Thứ Ba, Tesla công bố lợi nhuận quý 1 giảm 71% so với cùng kỳ năm ngoái, từ $1.39 tỷ còn $409 triệu. Tổng doanh thu giảm 9%, từ $21.3 tỷ còn $19.34 tỷ. Doanh thu xe hơi giảm 20%, từ $17.4 tỷ còn $14 tỷ.

Tính tới lúc đóng cửa thị trường chứng khoán chiều Thứ Ba, giá cổ phần Tesla giảm 41% kể từ đầu năm, theo CNBC.

Trong cuộc họp cổ đông hôm Thứ Ba, ông Musk nhắc lại ý định chuyển Tesla từ kinh doanh xe hơi điện qua hai sản phẩm mới: Robotaxi và robot giống như người, hai ý tưởng bị nhà đầu tư hoài nghi khó thành công. (Th.Long) [qd]

Bộ Ngoại Giao Mỹ công bố kế hoạch cải tổ lớn

WASHINGTON, DC (NV) – Bộ Ngoại Giao Mỹ (DOS) công bố kế hoạch cải tổ lớn hôm Thứ Ba, 22 Tháng Tư, dự trù dẹp bỏ 132 văn phòng nội địa, sa thải 700 nhân viên ở Washington, DC, và đóng cửa những văn phòng phụ trách tội ác chiến tranh và xung đột toàn cầu, theo giới chức DOS cao cấp và tài liệu mà CNN có được.

DOS khẳng định kế hoạch này là cần thiết để DOS tiếp tục làm việc có hiệu quả. Một giới chức DOS cao cấp cho biết DOS hiện nay quá “cồng kềnh,” đồng thời cho rằng tình trạng này gây “ảnh hưởng tai hại cho chính sách ngoại giao.”

Ngoại Trưởng Marco Rubio. (Hình minh họa: Kevin Dietsch/Getty Images)

Giới chức này lưu ý DOS chưa sa thải nhân viên ngay lập tức, nhưng tỏ ý nói nhiều giới chức có thể mất việc. Theo kế hoạch cải tổ, 700 vị trí tại trụ sở DOS ở thủ đô dự trù bị loại bỏ, theo giới chức này.

“Hôm nay đã tới ngày đó. Theo sự lãnh đạo của tổng thống và sự chỉ đạo của tôi, chúng ta sẽ chấm dứt tình trạng cồng kềnh và quan liêu ở DOS hàng chục năm nay. Kế hoạch cải tổ lớn này sẽ giúp những nhà ngoại giao tài giỏi của chúng ta đặt nước Mỹ và người Mỹ trên hết,” Ngoại Trưởng Marco Rubio viết trên mạng xã hội X.

Mục tiêu của kế hoạch này là sắp xếp lại DOS sao cho “phù hợp về cơ cấu” với mục tiêu mà chính quyền Tổng Thống Donald Trump muốn đạt được, giới chức cao cấp nêu trên cho hay. Theo kế hoạch này, tổng số văn phòng hiện nay của DOS ở Mỹ từ 734 sẽ giảm còn 602.

Ban đầu, kế hoạch này chỉ tập trung vào văn phòng nội địa, chứ chưa nhắm tới tòa đại sứ và tòa lãnh sự Mỹ ở ngoại quốc. Thời gian qua, tin đồn về kế hoạch này khiến nhân viên DOS lo sợ.

Hiện tại, kế hoạch này không đi vào chi tiết mà chỉ giao cho các thứ trưởng DOS nhiệm vụ lên kế hoạch để giới lãnh đạo cơ quan này bắt đầu cải tổ từ nay tới ngày 1 Tháng Bảy, theo thông báo nội bộ được ông Christopher Landau, thứ trưởng DOS, gửi cho nhân viên hôm Thứ Ba.

Kế hoạch cải tổ DOS được soạn thảo từ những ngày đầu tiên của chính quyền Tổng Thống Trump nhiệm kỳ thứ nhì. (Th.Long) [qd]

‘The Old Guard 2’ ra mắt trên Netflix Tháng Bảy năm nay

HOLLYWOOD, California (NV) – Bộ phim hành động gay cấn do Netflix sản xuất và phát hành có tên “The Old Guard 2” sẽ ra mắt khán giả vào Tháng Bảy, trên trang mạng xem phim trực tuyến của hãng.

Theo tin của trang mạng Movie Web, đã năm năm kể từ khi “The Old Guard” ra mắt khán giả lần đầu tiên vào năm 2020, khiến người hâm mộ không khỏi phấn khích.

Tháng Bảy này khán giả sẽ gặp lại Charlize Theron trong vai nữ chiến binh kiên cường trong “The Old Guard 2.” (Hình: Netflix)

Bộ phim được chuyển thể từ cuốn tiểu thuyết của nhà văn Greg Rucka, theo chân một nhóm lính đánh thuê là những người có khả năng bất tử có thể tự chữa lành, sống trong hàng thế kỷ xa xưa cho đến nay.

Đứng đầu nhóm là Andromache Andy xứ Scythia, nữ thủ lĩnh của đội chiến binh gan dạ, do minh tinh Charlize Theron thủ vai, được CIA thuê làm nhiệm vụ giải cứu con tin trên chiến trường Afghanistan. Tuy nhiên, có một thế lực nào phát hiện ra thân thế của họ, buộc các chiến binh phải chiến đấu để bảo vệ sự tự do của chính mình.

Khi ra mắt khán giả vào ngày 10 Tháng Bảy, 2020, bộ phim nhanh chóng thu hút một lượng người xem lớn và được đến hơn 80% đánh giá tích cực trên trang mạng Rotten Tomatoes, trở thành một trong dự án “bom tấn” của Netflix vào năm đó.

Phần thứ hai sẽ do nữ đạo diễn Victoria Mahoney thực hiện, nhà biên kịch phần đầu tiên Greg Rucka tiếp tục chấp bút. Dàn diễn viên chính của phim đều trở lại với dự án, bao gồm Charlize Theron, Marwan Kenzari, Luca Marinelli, Matthias Schoenaerts, Chiwetel Ejiofor và đặc biệt là có sự góp mặt của nữ diễn viên gốc Việt Ngô Thanh Vân.

Phần mới nhất sẽ tiếp tục sau đoạn kết gay cấn ở phần một, khi một trong những kẻ thù trong quá khứ của Andy quay trở lại trả thù, đe dọa sự tồn tại của họ, buộc Andy và nhóm chiến binh bất tử một lần nữa phải bảo vệ nhân loại khỏi thế lực đáng gờm. (N.A) [qd]

Trump đang đẩy Việt Nam vào tay Trung Quốc

Hiếu Chân/Người Việt

Chính quyền Donald Trump vừa yêu cầu các nhà ngoại giao cao cấp của Mỹ ở Việt Nam không tham dự các sự kiện kỷ niệm 50 năm ngày kết thúc chiến tranh, báo The New York Times đưa tin sáng Thứ Ba, 22 Tháng Tư. “Washington gần đây đã chỉ thị các nhà ngoại giao cao cấp – kể cả Đại Sứ Mỹ tại Việt Nam Marc Knapper – tránh xa các hoạt động liên quan tới kỷ niệm ngày 30 Tháng Tư,” phóng viên Damien Cave, trưởng văn phòng The New York Times tại Sài Gòn, tường thuật.

Việt Nam đã khéo léo “đu dây” giữa hai siêu cường Mỹ và Trung Quốc. Tuy nhiên, quyết định của ông Donald Trump, tổng thống Mỹ, đánh thuế 46% lên hàng hóa nhập cảng từ Việt Nam công bố ngày 2 Tháng Tư vừa qua gây sốc lớn ở Hà Nội. Trong hình, một người đàn ông đi ngang qua Sở Giao Dịch Chứng Khoán Hà Nội hôm 8 Tháng Tư. (Hình minh họa: Nhac Nguyen/AFP via Getty Images)

Được biết, kỷ niệm 50 năm ngày chiếm được miền Nam Việt Nam, chính quyền Cộng Sản sẽ tổ chức một buổi tiệc tiếp đãi các quan chức cao cấp và ngoại giao đoàn vào ngày 29 Tháng Tư và một cuộc duyệt binh, diễn hành vào ngày 30 Tháng Tư tại Sài Gòn. Đặc biệt cuộc duyệt binh năm nay có sự tham gia của đại diện quân đội các nước Trung Quốc, Lào và Cambodia. Ở Hà Nội và các tỉnh thành khác, nhà cầm quyền cũng tổ chức nhiều hoạt động văn nghệ thể thao để tuyên truyền cho “thắng lợi vĩ đại” của đảng Cộng Sản trong cuộc chiến huynh đệ tương tàn nửa thế kỷ trước.

Bộ Ngoại Giao Mỹ tại thủ đô Washington và giới chức Đại Sứ Quán Mỹ tại Việt Nam không phản hồi yêu cầu bình luận về thông tin trên nhưng ngày 30 Tháng Tư cũng là cột mốc đánh dấu 100 ngày đầu tiên cầm quyền nhiệm kỳ thứ hai của Tổng Thống Donald Trump. Theo bài báo, lãnh đạo Bộ Ngoại Giao e ngại làm xao lãng sự chú ý vào cột mốc đó bằng một sự kiện tô đậm thất bại của Mỹ trong một cuộc chiến tranh mà ông Trump cố né tránh.

“Dù lý do mà Washington rút khỏi các sự kiện 50 năm là gì, thì nó cũng giáng thêm một đòn nữa vào nhiều thập niên ngoại giao cần mẫn của các chính phủ Dân Chủ và Cộng Hòa nhằm hàn gắn vết thương chiến tranh và xây dựng một mối quan hệ chiến lược đối phó với Trung Quốc,” tờ báo viết.

Quan hệ Việt Nam-Mỹ đã được nâng lên mức cao nhất, mức “đối tác chiến lược toàn diện” – ngang với Nga, Trung Quốc và một số nước khác – vào Tháng Chín, 2023 dưới thời Tổng Thống Joe Biden.

Tuy vậy, chúng tôi cho rằng quyết định của chính phủ Mỹ không tham gia các sự kiện 50 năm ở Sài Gòn là có thể hiểu được, vào lúc chính quyền Cộng Sản Việt Nam vẫn tiếp tục “ăn mày dĩ vãng,” tiếp tục từ chối hòa giải, tiếp tục khơi sâu vết thương trong lòng dân tộc để biện minh cho sự cai trị cực quyền, chuyên chế và phản dân chủ của đảng Cộng Sản. Một nhà ngoại giao Mỹ chắc chắn sẽ không thoải mái khi ngồi trên khán đài xem cảnh quân đội các nước Cộng Sản phô trương sức mạnh của khối quân sự đã từng liên kết “chống Mỹ cứu nước” nửa thế kỷ trước. Từ chối tham dự là một cách phản ứng, một cách tỏ thái độ.

Hơn thế nữa, việc Việt Nam mời quân đội Trung Quốc tham gia duyệt binh đã gửi đi một thông điệp rõ ràng về lựa chọn đồng minh của Hà Nội. Trung Quốc đã đóng góp 300,000 binh sĩ và vô số vũ khí, quân trang cho quân đội Cộng Sản trong cuộc nội chiến 50 năm trước, nhưng cũng là nước kiên trì xâm chiếm bờ cõi Việt Nam và hai bên đã có những vụ xung đột đẫm máu ở Hoàng Sa năm 1974, ở toàn tuyến biên giới Việt-Trung 1979-1989 và ở Trường Sa 1988. Sự xuất hiện của quân đội Trung Quốc trên đường phố Sài Gòn phải chăng để nhấn mạnh rằng, dù có bất đồng, hai nước đều do đảng Cộng Sản lãnh đạo này vẫn là những đồng minh “cùng chia sẻ tương lai” không thể nào chia cách được.

***

Thái độ của người Mỹ và lựa chọn của Hà Nội càng đáng chú ý vào lúc Việt Nam đang bị kẹt giữa hai lằn đạn trong cuộc thương chiến Mỹ-Trung ngày càng quyết liệt. Mỹ là thị trường nhập cảng lớn nhất, tiêu thụ đến một phần ba lượng hàng xuất cảng của Việt Nam trong khi Trung Quốc là nguồn cung cấp nguyên vật liệu, phụ tùng cho các nhà máy trong nước. Chỉ cần một trong hai bạn hàng lớn này quay lưng thì nền kinh tế Việt Nam sẽ sụp đổ trong nháy mắt.

Cũng như nhiều quốc gia Đông Nam Á khác, Việt Nam đã khéo léo “đu dây” giữa hai siêu cường và Hà Nội tỏ ra khá thành công trong đường lối ngoại giao “cây tre” uốn éo để thủ lợi. Cho đến nay, Trung Quốc vẫn buộc chặt Việt Nam trong quỹ đạo của mình, không cho phép Hà Nội cải cách chính trị để trở thành một quốc gia dân chủ tự do, trong khi Mỹ vẫn hy vọng lôi kéo Việt Nam thành một đối tác tin cậy, cùng ngăn chặn ảnh hưởng chính trị và quân sự của Trung Quốc ở Đông Nam Á.

Nhưng tình thế đã đến lúc phải chọn lựa, và những chính sách gần đây của chính quyền Trump đang góp phần đẩy Hà Nội lún sâu hơn vào quỹ đạo Trung Quốc, mang lại một thắng lợi đáng kể cho Bắc Kinh. Nhật báo Nikkei Asia Review (Nhật) nhận định: “Đáng chú ý là sự ấm lên rõ ràng của Việt Nam đối với Trung Quốc dưới thời chính quyền Tô Lâm [tổng bí thư đảng CSVN] trùng hợp với sự thay đổi đáng kể trong chính trường Mỹ, đáng chú ý nhất là sự trở lại của Donald Trump.” Tờ báo này cho rằng, trước đây Việt Nam mong muốn thắt chặt quan hệ với Washington nhưng giờ đây họ coi Mỹ là một đối tác không đáng tin cậy do chính quyền Trump không còn coi Việt Nam là ưu tiên chiến lược của Mỹ như chính quyền Biden tiền nhiệm.

Quyết định của ông Trump đánh thuế 46% lên hàng hóa nhập cảng từ Việt Nam công bố ngày 2 Tháng Tư vừa qua gây sốc lớn ở Hà Nội dù Việt Nam đã đoán trước được xu hướng và đã có những hành động phòng ngừa như tăng nhập cảng hàng hóa Mỹ từ khí đốt đến máy bay, tạo điều kiện cho Trump Organization – công ty gia đình của ông Trump – đầu tư khu nghỉ dưỡng ở Hưng Yên, cho phép thí điểm mạng Internet vệ tinh Starlink của tỷ phú Elon Musk.

Ngay sau khi mức thuế 46% được công bố, ông Tô Lâm đã lập tức gọi điện thoại và gửi thư cho ông Trump, cam kết xóa bỏ thuế quan với hàng hóa Mỹ, cử đặc phái viên sang Washington thương lượng giảm thuế và chỉ thị các cơ quan trong nước siết chặt kiểm tra xuất xứ để ngăn chặn tình trạng hàng hóa Trung Quốc “dán nhãn” Việt Nam xuất sang thị trường Mỹ. Thông tin mới nhất là Hà Nội đã đạt được thỏa thuận mua 24 chiến đấu cơ F-16 của Mỹ, trị giá nhiều tỷ đô la, nhằm cân bằng phần nào thương mại giữa hai nước.

Việt Nam là nền kinh tế phụ thuộc nặng nề vào xuất cảng, tổng giá trị xuất nhập cảng chiếm đến 156% GDP của nước này và hơn 30% hàng xuất cảng được bán sang Mỹ cho nên bằng mọi giá Việt Nam phải duy trì được chỗ đứng ở thị trường khổng lồ này.

Mức thuế 46% – đã tạm đình hoãn 90 ngày – có thể là đòn mặc cả để ép Việt Nam phải bớt giao thương với Trung Quốc, phải bít lỗ hổng mà thương nhân Trung Quốc lợi dụng để tuồn hàng vào Mỹ, để buộc các công ty đa quốc gia phải từ bỏ Việt Nam, chuyển cơ sở sản xuất về Mỹ và cũng có thể đi xa hơn là buộc Việt Nam phải ký kết một hiệp định thương mại song phương theo điều kiện của Washington.

***

Tuy vậy, đòn thuế quan (tariff) của ông Trump không chắc thành công vì Việt Nam lệ thuộc quá nặng vào kinh tế Trung Quốc. Mất thị trường tiêu thụ ở Mỹ, Việt Nam có thể tìm cách bán hàng sang các nước khác, song mất nguồn cung cấp từ Trung Quốc, vô số nhà máy ở Việt Nam sẽ phải đóng cửa, hàng triệu người lao động sẽ mất việc dẫn tới bất ổn xã hội. “Nếu muốn tăng trưởng kinh tế bền vững, Việt Nam không có lựa chọn nào khác ngoài việc hợp tác với Trung Quốc,” báo Nikkei dẫn một nguồn tin ngoại giao nhận xét.

Trước khi ông Tập Cận Bình, chủ tịch Trung Quốc, đến Hà Nội ngày 12 Tháng Tư vừa qua và chứng kiến việc ký kết 45 thỏa thuận hợp tác, Hà Nội đã đồng ý vay vốn Trung Quốc để xây dựng nhiều công trình hạ tầng quan trọng, đáng chú ý nhất là ba tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, Đồng Đăng – Hà Nội và Móng Cái – Hạ Long – Hải Phòng. Tuy không nói ra nhưng những công trình này là bộ phận của đại dự án Vành Đai và Con Đường (BRI) của Bắc Kinh, có vai trò mở đường ra biển cho hàng hóa các tỉnh nội địa Trung Quốc như Vân Nam, Quảng Tây trong khi lợi ích cho phía Việt Nam hầu như không đáng kể.

Chuyến đi của ông Tập còn có mục đích lớn hơn là nhằm tập hợp các nước nhỏ, đang bị ông Trump đánh thuế nặng (Việt Nam 46%, Cambodia 49% và Malaysia 32%) để cùng chống Mỹ và cuộc chiến thuế quan của ông Trump. Trong chuyến tuần du phương Nam, ông Tập luôn nhấn mạnh Trung Quốc là một nhà lãnh đạo có trách nhiệm của hệ thống thương mại toàn cầu dựa trên luật lệ trong khi Mỹ là quốc gia gian giảo đang phá hoại hệ thống đó. Chính sách thương mại thất thường của ông Trump càng làm cho lời nói của ông Tập thêm có sức thuyết phục.

Diễn biến mới nhất là Bắc Kinh cảnh cáo các quốc gia đang làm ăn với Trung Quốc đừng nhân nhượng các áp lực của Mỹ nhằm cô lập Trung Quốc trong cuộc chiến thương mại giữa hai nước. Hôm Thứ Hai, 21 Tháng Tư, phát ngôn viên Bộ Thương Mại Trung Quốc đe nẹt: “Trung Quốc kiên quyết phản đối các bên thông đồng với nhau và gây tổn hại cho lợi ích của Trung Quốc. Nếu chuyện này xảy ra, Trung Quốc sẽ không khoanh tay đứng nhìn và kiên quyết thực hiện các biện pháp đối phó.”

Cây gậy và củ cà rốt đang được Bắc Kinh tận dụng tối đa để lôi kéo đồng minh chống lại chính sách thương mại của ông Trump. Không chỉ Việt Nam mà cả các đối tác của Mỹ trong khu vực Đông Nam Á như Thái Lan, Singapore, Malaysia và Indonesia đều rất khó xử trong việc cân bằng quan hệ với hai siêu cường của thế giới và đã có dấu hiệu khu vực này sắp có một trật tự mới, không còn phụ thuộc vào sự hiện diện của Mỹ cả về kinh tế và quân sự.

Năm mươi năm sau chiến tranh, Việt Nam đã dần dần xích lại gần Mỹ nhưng hiện nay có vẻ như xu thế đó đang chậm lại hoặc đảo ngược; Hà Nội ngày càng phụ thuộc về kinh tế và chiến lược vào Trung Quốc, cường quốc mà Mỹ xác định là đối thủ hàng đầu. Chuyển biến đó là do bản chất chuyên chế của giới cầm quyền Cộng Sản ở Hà Nội nhưng cũng có phần đóng góp không nhỏ của chính quyền Donald Trump. [qd]

Sài Gòn khánh thành 3 trường học xây trên đất cướp của dân oan Vườn Rau Lộc Hưng

SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Hôm 22 Tháng Tư, Ủy Ban Nhân Dân Quận Tân Bình đã tổ chức lễ khánh thành đưa vào hoạt động cụm ba trường học tại phường 6 – khu đất đã cướp đoạt của dân oan Vườn Rau Lộc Hưng hồi Tháng Giêng, 2019.

Theo báo Pháp Luật TP.HCM, tham dự buổi lễ có ông Lê Hồng Nam, giám đốc Công An TP.HCM; ông Huỳnh Thanh Nhân, phó chủ tịch Hội Đồng Nhân Dân TP.HCM; bà Trần Thị Diệu Thúy, phó chủ tịch Ủy Ban Nhân Dân TP.HCM, cùng nhiều lãnh đạo sở ngành của thành phố…

Giới chức ở Sài Gòn tham dự lễ khánh thành trường Mầm Non Sơn Ca, một trong ba trường được xây trên khu đất của dân oan Vườn Rau Lộc Hưng ở phường 6, quận Tân Bình. (Hình: Nguyễn Quyên/Pháp Luật TP.HCM)

Phát biểu tại buổi lễ, bà Diệu Thúy nhấn mạnh công trình này là “minh chứng cho sự quyết tâm của đảng bộ, chính quyền TP.HCM.”

“Thay mặt lãnh đạo thành phố, tôi xin nhiệt liệt biểu dương và chúc mừng cấp ủy, chính quyền và nhân dân quận Tân Bình đã nỗ lực hết sức và hoàn thành được mục tiêu đặt ra trong một thời gian rất dài,” bà Thúy nói.

Để có được “đất vàng” xây trường học này, năm 2019, giới chức TP.HCM đã hai lần ra lệnh cưỡng chế, chiếm đoạt khu đất đang là nơi an cư lạc nghiệp của khoảng 400 người, phần lớn là giáo dân Công Giáo.

Những người dân ở Vườn Rau Lộc Hưng có nguồn gốc ở Sơn Tây, về sinh sống ở khu đất của Hội Thừa Sai Paris. Sau năm 1954, Hội Thừa Sai Paris đã chuyển giao phần đất đó cho Tòa Tổng Giám Mục Sài Gòn. Tổng Giám Mục Sài Gòn cho người dân định cư và canh tác. Trong thời điểm đó, chính quyền Pháp mượn khu đất để làm cột phát tín. Chính ông trưởng đài đã thông báo cho ông cha xứ năm đó là Đinh Công Trình, nói là việc xây dựng nhà thờ cũng như canh tác thì phải báo cho chủ đất. Chủ đất lúc đó là Tòa Giám Mục Sài Gòn.

Người dân ở đó đã có những khế ước, biên lai trả thuế đất cho Tòa Giám Mục Sài Gòn.

Sau năm 1975, Cộng Sản chiếm miền Nam, người dân vẫn tiếp tục canh tác, gọi là hợp tác xã. Họ có đóng thuế cho nhà nước. Mọi sự diễn ra bình yên, thay vì họ đi kinh tế mới thì họ ở lại Sài Gòn trồng rau.

Khu vực Vườn Rau Lộc Hưng bị bố ráp trong sáng 7 Tháng Mười Hai, 2019. (Hình: Facebook Phạm Thanh Nghiên)

Bày tỏ trên trang Facebook cá nhân, ông Hà Ngọc Minh, một dân oan Vườn Rau Lộc Hưng có nhà đất bị cướp, viết: “Các thầy cô sẽ dạy gì? Dạy những điều dối trá, những điều sai sự thật về khu đất Vườn Rau Lộc Hưng? Các thầy cô có dám can đảm nói rằng: ‘Các em đang học trong ngôi trường được xây lên từ việc cướp bóc chiếm đoạt nhà cửa đất đai của bà con dân oan Vườn Rau Lộc Hưng’ không? Bởi vì đám cướp ấy là một lũ khốn nạn, bè lũ satan đã chiếm đoạt nhà cửa đất đai của cha mẹ để lại cho chúng tôi.”

“Đến tận ngày hôm nay, bà con dân oan Vườn Rau Lộc Hưng chúng tôi vẫn kiên trì quyết tâm nộp đơn khiếu nại, kiến nghị, tố cáo… lên các cấp có thẩm quyền, kể cả lặn lội ra ngoài trung ương, đòi lại công bằng thỏa đáng những gì thuộc về mình. Bà con dân oan Vườn Rau Lộc Hưng chúng tôi vẫn can đảm như lời Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolo 2 đã nói ‘đừng sợ,’” ông viết. (Tr.N) [qd]

Trump ‘sốc hàng’ Việt Nam, cấm các nhà ngoại giao Mỹ tham dự 30 Tháng Tư

Trump ‘sốc hàng’ Việt Nam, cấm các nhà ngoại giao Mỹ tham dự 30 Tháng Tư
Chính quyền Tổng Thống Donald Trump ra lệnh cấm tất cả các nhà ngoại giao Mỹ ở Việt Nam tham dự các sự kiện 30 Tháng Tư năm nay.

Sinh viên Việt Nam Cal State Fullerton trình diễn ‘Home is With You’ để tôn vinh văn hóa

Văn Lan/Người Việt

WESTMINSTER, California (NV) – “Home is With You” là vở kịch do các sinh viên thuộc Tổng Hội Sinh Viên Việt Nam (THSV) đại học Cal State Fullerton trình diễn hôm Thứ Bảy, 19 Tháng Tư, tại Rose Center Theater, Westminster.

Một cảnh trong vở kịch “Home is With You” do sinh viên Việt Nam tại đại học Cal State Fullerton trình diễn ở Rose Center Theater, Westminster. (Hình: Văn Lan/Người Việt)

Đây là Đêm Văn Hóa Việt Nam thường niên lần thứ 37 do các sinh viên trình diễn, để cùng nhau tôn vinh những truyền thống phong phú, lịch sử sôi động, và phong tục độc đáo của Việt Nam, chia sẻ những câu chuyện và di sản văn hóa của dân tộc Việt Nam với các bạn thuộc nhiều sắc dân khác. Chương trình cũng có những màn văn nghệ đặc sắc, với những màn múa đương đại cùng màn trình diễn áo dài truyền thống Việt Nam.

Vở kịch “Home is With You” (Nơi Nào Chúng Tôi Đi, Sẽ Tìm Được Gia Đình) với nội dung nhắc nhớ rằng vì nơi mình sống khó khăn khắc nghiệt, dù phải bỏ quê hương để tìm cuộc sống mới, với tất cả tình yêu thương thì nơi ấy cũng là nhà của mình.

Đặc biệt năm nay kỷ niệm 50 năm người Việt bỏ nước ra đi sau 1975, nhưng khi đến được những bến bờ tự do, là quê hương thứ hai và cũng là nơi sinh ra những thế hệ trẻ sau này, thì đó cũng chính là quê hương, là gia đình của giới trẻ gốc Việt, các em vẫn luôn nhớ về cội nguồn.

Mira Minh Châu (trái) vai Lê và Dylan Ngô vai Lợi, trong vở kịch “Home is With You” trong Đêm Văn Hóa Việt Nam. (Hình: Văn Lan/Người Việt)

Đó là những nội dung ẩn chứa sâu sắc với các cảnh diễn trong vở kịch, khi hai anh em Lợi và Lê lúc nào cũng nhớ đến mẹ và ngôi làng quê bé nhỏ nơi ông bà cha mẹ từng sống.

Ngoài các sinh viên Việt Nam, tại đại học Cal State Fullerton còn có những sinh viên các sắc dân gốc Á khác như Philippines, Nam Hàn, nên các em chọn vở kịch trình diễn về hai anh em Lợi và Lê, trong bối cảnh thời vua Lê Lợi khởi nghĩa tại Lam Sơn để chống lại giặc nhà Minh đến cướp phá và đô hộ nước ta, nước Đại Việt lúc đó.

Cuộc khởi nghĩa bắt đầu từ 1418 kết thúc vào cuối năm 1427, với thắng lợi của nghĩa quân Lam Sơn. Các tướng sĩ quân nhà Minh bị tiêu diệt, phải rút về sau khi thua trận. Nước ta giành được độc lập, chấm dứt thời kỳ Bắc Thuộc lần thứ tư.

Một màn múa đương đại trong Đêm Văn Hóa Việt Nam, do sinh viên Việt Nam đại học Cal State Fullerton trình diễn. (Hình: Văn Lan/Người Việt)

Trong vở kịch “Home is With You” sinh viên Mira Minh Châu, trong vai Lê em gái của Lợi, chia sẻ: “Dù đi đến bất cứ nơi nào cũng có thể tìm được gia đình yên vui cho mình, khi nơi đó có bạn bè. Gia đình chính là trong trái tim mình, khi còn nhớ đến những người thân thương như ông bà hoặc cha mẹ, dù sau chiến tranh không còn nữa. Tìm được bạn bè, thầy cô mới nơi đang sống, đó chính là gia đình của mình, cũng là chủ đề chính của vở kịch.”

“Em rất thích vai Lê trong vở kịch này, tuy lúc vui lúc buồn, nhưng rất nhiều ý nghĩa, khi đến Tháng Tư Đen là nỗi buồn của người Việt phải bỏ nước ra đi lại trở về. Nhưng khi em tìm được nhiều bạn và thầy cô mới nơi xứ này, em thấy vui hơn. Hãy nên trân trọng lịch sử và văn hóa của nước mình,” sinh viên Mira Minh Châu nói tiếp.

Từ trái, Koby Trương (giám đốc), Mira Minh Châu (vai Lê), Dylan Ngô (vai Lợi), và Wei Chong (nhà sản xuất) của vở kịch “Home is With You.” (Hình: Văn Lan/Người Việt)

Hai sinh viên Vincent Hồ (chủ tịch CSUF VSA) và Naomi Farnsworth (phó chủ tịch nội vụ CSUF VSA) cùng khai mạc đêm văn hóa.

Sinh viên Vincent Hồ cho biết chương trình Đêm Văn Hóa Việt Nam là cầu nối giữa các thế hệ, bao gồm cả nền văn hóa hiện đại và truyền thống. Anh hy vọng rằng chương trình này không chỉ giúp các bạn sinh viên trân trọng hơn nền văn hóa Việt Nam mà còn thúc đẩy tinh thần đoàn kết và hiểu biết.

Anh tiếp: “Thay mặt cho UVSA (Tổng Hội Sinh Viên Việt Nam Nam California) chúng tôi muốn thừa nhận rằng chúng tôi đang ở trên vùng đất của người bản địa. Mặc dù các sinh viên chúng tôi đến từ nhiều vùng lãnh thổ khác nhau, nhưng sự kiện này diễn ra tại vùng đất của những người nói tiếng Hoko-may-lem. Cộng đồng mà chúng tôi xây dựng và tổ chức lễ kỷ niệm bản sắc người Mỹ gốc Việt của chúng tôi sẽ không thể thành hiện thực nếu không có sự hiện diện và lịch sử của họ.”

Các sinh viên trong màn múa đương đại trong Đêm Văn Hóa Việt Nam. (Hình: Văn Lan/Người Việt)

“Chúng tôi nhận ra sự bất công và áp bức mà người bản địa đã phải đối mặt, và vẫn đang phải đối mặt cho đến ngày nay. Chúng tôi cảm ơn những cộng đồng này và khuyến khích mọi người hãy lưu tâm với sự liên hệ của chúng tôi nơi vùng đất này,” anh Vincent Hồ nói.

Cô Naomi Farnsworth cho biết: “Tối nay, chúng ta cùng tôn vinh những truyền thống và phong tục độc đáo Việt Nam với các bạn, là cầu nối giữa các thế hệ, làm sâu sắc sự trân trọng với nền văn hóa của chúng tôi, cùng nuôi dưỡng ý thức đoàn kết và hiểu biết.”

Toàn thể sinh viên đại học Fullerton tham gia trình diễn vở kịch “Home is With You” trong Đêm Văn Hóa Việt Nam. (Hình: Văn Lan/Người Việt)

Cô tiếp: “Xin gởi lời cảm ơn chân thành đến vị cố vấn tận tụy đã hỗ trợ chúng tôi qua từng năm và giúp câu lạc bộ này phát triển mạnh mẽ. Chúng tôi cũng xin gửi lời cảm ơn chân thành đến cô Hayley Trần vì đã giúp chúng tôi dịch tất cả các từ của mình. Và gởi lời cảm ơn đặc biệt đến đội ngũ nhân viên tuyệt vời, các thực tập sinh chăm chỉ và từng cá nhân trong các ủy ban hội sinh viên của chúng tôi. Cảm ơn các bạn đã có mặt ở đây và tham gia cùng chúng tôi trong hành trình đặc biệt này qua di sản văn hóa Việt Nam.”

Buổi diễn vở kịch “Home is With You,” do sinh viên đại học trình diễn trong Đêm Văn Hóa Việt Nam đã mang lại sắc thái mới, vui vẻ và luôn nghĩ về tương lai, trân trọng nền văn hóa Việt Nam, nuôi dưỡng ý thức hiểu biết và đoàn kết. [đ.d.]

Ông Giuse Đặng Khắc Hữu

Tin mới cập nhật