ICE trục xuất cầu thủ người Kenya đầu tiên chơi ở NFL

WASHINGTON, DC (NV) – Cựu cầu thủ banh bầu dục người Kenya của đội Indianapolis Colts bị trục xuất khỏi Mỹ tháng trước, Cảnh Sát Di Trú (ICE) công bố hôm Thứ Bảy, 25 Tháng Bảy, nêu lý do người này ở quá hạn visa và nhiều lần bị bắt, theo NBC News.

Daniel Ogama Adongo, 37 tuổi, bị trục xuất hôm 20 Tháng Sáu vì ở quá hạn visa năm 2016, sau khi hết thi đấu ở NFL, ICE cho hay. Cuối Tháng Ba, tòa di trú ra lệnh trục xuất Adongo.

Daniel Ogama Adongo. (Hình: ICE)

Luật sư từng đại diện Adongo chưa trả lời câu hỏi của NBC News về trường hợp của Adongo. Đài này không liên lạc được với Adongo và không biết ai đang làm luật sư cho anh để hỏi về trường hợp này.

Adongo trở thành người Kenya đầu tiên chơi ở NFL sau khi được Colts ký hợp đồng năm 2013.

Theo hồ sơ tòa án, Adongo từng dính líu tới phạm pháp trong lúc và sau khi chơi cho đội Colts, và đôi khi được xác định không thể ra hầu tòa vì không đủ sức khỏe tâm thần, báo Indianapolis Star đưa tin. Luật sư của anh và nhưng người khác biện hộ rằng anh bị chấn thương não nghiêm trọng trong sự nghiệp cầu thủ.

Năm 2020, Adongo bị kết tội tiểu hình phá hoại và bị kết án 364 ngày tù. Theo hồ sơ tòa án, sau khi được trừ thời gian tạm giam, cuối cùng, anh ngồi tù quận hạt sáu tháng, ICE cho biết. Adongo cũng bị truy tố nhiều tội khác – như tội đại hình hăm dọa, hành hung và phá rối – nhưng không bị kết tội, theo ICE. Tất cả tội đó đều bị hủy bỏ, theo hồ sơ tòa án.

ICE cho hay những tội mới đây nhất của Adongo nằm trong Đạo Luật Laken Riley, đạo luật cho phép ICE bắt giữ người nhập cư nào không giấy tờ và bị nghi, bị truy tố hoặc bị kết tội “đột nhập hay trộm cướp.” Giới phê bình cho rằng đạo luật này tước mất quyền được xét xử đúng thủ tục của người nhập cư bị cáo buộc, nhưng không bị kết tội, phạm tội nào đó. ICE không nói rõ Adongo bị truy tối tội gì theo đạo luật này. (Th.Long) [kn]

Vance, Caine đều lo ngại về gia tăng chiến tranh với Iran

WASHINGTON, DC (NV) – Phó Tổng Thống JD Vance và Tướng Dan Caine, tổng tham mưu trưởng quân đội Mỹ, đều bày tỏ lo ngại về gia tăng chiến tranh với Iran khi Tổng Thống Donald Trump nêu khả năng này trong cuộc họp tại Tòa Bạch Ốc hôm Thứ Sáu, một giới chức Mỹ và một người biết vấn đề này cho CNN hay hôm Chủ Nhật, 26 Tháng Bảy.

Tối Thứ Sáu, dường như Mỹ ngưng không kích Iran sau gần hai tuần tấn công liên tiếp. Chiến dịch không kích “tạm ngưng,” nguồn tin Bộ Quốc Phòng nói với CNN hôm Thứ Bảy.

Từ trái: Tướng Dan Caine, Bộ Trưởng Quốc Phòng Pete Hegseth, Phó Tổng Thống JD Vance và Tổng Thống Donald Trump tới dự lễ đón thi hài sáu lính Mỹ thiệt mạng trong cuộc chiến Iran, tại Căn Cứ Không Quân Dover ở Dover, Delaware hôm Tháng Ba. (Hình: Anna Moneymaker/Getty Images)

Trong cuộc họp hôm Thứ Sáu, Tướng Caine bày tỏ lo ngại cụ thể về kho đạn dược của Mỹ và hậu quả khác có thể xảy ra, theo hai nguồn tin nêu trên. Một trong hai nguồn tin này cho hay ông Caine nói với Tổng Thống Trump và quân đội Mỹ rằng nếu thực hiện những phương án đang có sẵn cho ông Trump, họ có thể thành công, nhưng ông cảnh báo nhiều hậu quả có thể xảy ra.

Nỗi lo về kho đạn dược là một trong những nỗi lo được các cố vấn trình bày với Tổng Thống Trump trong cuộc họp, theo cả hai nguồn tin này. Các cố vấn cũng nêu nguy cơ hàng loạt dân thường ở Iran thương vong nếu Mỹ gia tăng chiến tranh, một người biết vấn đề này cho hay.

Trong tuần qua, Tổng Thống Trump đe dọa ra lệnh tấn công cơ sở hạ tầng dân sự Iran, như đường sá, cầu cống, nhà máy điện, bất chấp tấn công những mục tiêu đó có thể phạm tội ác chiến tranh. Các cố vấn cảnh báo ông Trump rằng tấn công cơ sở hạ tầng dân sự có thể làm nhiều người Iran thiệt mạng và nhiều người khác khốn khổ vì không có điện hay thực phẩm, người này cho biết.

Ngoài ra, các cố vấn cũng bày tỏ lo ngại gia tăng chiến tranh có thể gây ra cuộc khủng hoảng tị nạn, khiến Iran trả thù bằng cách tấn công cơ sở hạ tầng dân sự ở một loạt quốc gia lân cận, và làm tăng xung đột khắp vùng Trung Đông, theo một người biết cuộc họp.

Hầu hết cố vấn trong cuộc họp lưu ý nếu Tổng Thống Trump muốn gia tăng chiến tranh, Mỹ có thể gây thiệt hại tàn khốc cho Iran, nhưng họ khuyến cáo ông cân nhắc hậu quả.

Không rõ nỗi lo về kho đạn dược hay lời cảnh cáo về hậu quả là lý do chính khiến Mỹ ngưng chiến dịch không kích Iran kéo dài 13 đêm liên tiếp. Tuy nhiên, cũng không rõ Mỹ sẽ tiếp tục tấn công hay không.

“Tổng Thống Trump luôn khẳng định ông thích giải pháp ngoại giao hơn, nhưng ông vẫn giữ tất cả phương án nếu Iran tiếp tục khủng bố ở eo biển Hormuz hay đối với đồng minh của Mỹ,” ông Steven Cheung, giám đốc truyền thông Tòa Bạch Ốc, tuyên bố.

Mỹ ngưng không kích Iran giữa lúc kho đạn dược vẫn bị cạn nghiêm trọng và có thể cạn thêm nếu chiến dịch này tiếp tục, CNN đưa tin trước đây.

Hôm Chủ Nhật, trên đài Fox News, ông Mike Waltz, đại sứ Mỹ tại Liên Hiệp Quốc, cho hay vì Mỹ viện trợ vũ khí cho Ukraine chống Nga xâm lăng, kho đạn dược của Mỹ bị cạn đi nhiều. (Th.Long) [kn]

Cảnh sát Đức bắn chết nghi can tấn công gần lễ hội LGBTQ ở Berlin

BERLIN, Đức (NV) – Cảnh sát Đức hôm Chủ Nhật, 26 Tháng Bảy, bắn chết một nghi can tấn công gần lễ hội LGBTQ ở thủ đô Berlin hôm trước làm một người chết và 29 người bị thương, giới chức loan báo, theo AP.

Nghi can Abdul Ballout, 21 tuổi, người Đức gốc Lebanon, bị bắn hạ sau gần 24 tiếng bị truy nã sau vụ tấn công ở trung tâm Berlin hôm Thứ Bảy. Hung thủ Ballout từng cố tham gia nhóm khủng bố Nhà Nước Hồi Giáo (IS), công tố viên cho hay.

Cảnh sát có mặt tại khu vườn ở ngoại ô Berlin, Đức hôm Chủ Nhật, 26 Tháng Bảy, gần nơi nghi can Abdul Ballout bị bắn hạ. (Hình: John MacDougall/AFP via Getty Images)

Nghi can Ballout bị cáo buộc lái xe van lao vào đám đông gần lễ hội của người đồng giới và chuyển giới ở Berlin tối Thứ Bảy rồi cầm mã tấu chém nhiều người khác. Giới chức tin rằng đây là vụ khủng bố mang tính Hồi Giáo cực đoan.

Vụ tấn công xảy ra cách buổi tiệc bế mạc lễ hội này gần cổng Brandenburg vài trăm yard, ông Alexander Dobrindt, bộ trưởng Nội Vụ Đức cho biết.

Khoảng 6 giờ chiều Chủ Nhật, cảnh sát dò ra được nghi can Ballout trong khu vườn ở Spandau, ngoại ô Berlin, Sở Cảnh Sát Berlin loan báo trên mạng xã hội X. Nghi can Ballout dường như cầm vật nhọn chạy về phía cảnh sát và cảnh sát bắn ít nhất một phát. Anh Ballout chết tại chỗ, cảnh sát xác nhận.

Nghi can Ballout sinh ở Đức, theo ông Dobrindt. Mẹ nghi can này nhập quốc tịch Đức năm 2002, ba năm trước khi sinh ra anh ta.

Vụ tấn công hôm Thứ Bảy không xảy ra tại lễ hội nêu trên. Nghi can Ballout lao xe vào đám đông có lẽ bao gồm người dự lễ hội, cư dân địa phương hay du khách, trong công viên Tiergarten.

Một phụ nữ thiệt mạng, cảnh sát xác nhận.

Trước đó, hàng trăm ngàn người tới Berlin dự lễ hội hôm Thứ Bảy, nhưng không rõ tới lúc vụ tấn công xảy ra khoảng 10 giờ tối, bao nhiêu người còn ở đó. Đây là một trong những lễ hội LGBTQ lớn nhất Châu Âu.

Berlin từng chứng kiến những vụ tấn công mang tính Hồi Giáo cực đoan. Tháng Mười Hai, 2016, một ông người Tunisia, xin tị nạn Đức nhưng bị từ chối, cướp xe truck rồi lao vào chợ Giáng Sinh, làm 13 người chết và hàng chục người bị thương. Vài ngày sau, nghi can bị cảnh sát bắn hạ ở Ý.

Tháng Hai năm ngoái, một ông Syria đâm trọng thương du khách Tây Ban Nha tại Đài Tưởng Niệm Holocaust ở Berlin. Tháng Ba năm nay, kẻ tấn công bị kết tội và lãnh án 13 năm tù. (Th.Long) [kn]

Trump ra lệnh ngưng không kích Iran sau 2 tuần tấn công liên tiếp

WASHINGTON, DC (NV) – Mỹ ngưng không kích Iran sau gần hai tuần tấn công liên tiếp quốc gia ở Trung Đông này, theo USA Today hôm Chủ Nhật, 26 Tháng Bảy.

Tổng Thống Donald Trump ra lệnh ngưng không kích sau vài ngày ông biện minh cho cuộc chiến ở Iran, sau khi bốn lính Mỹ tử trận cuối tuần trước.

Trực thăng tấn công AH-64 Apache của Lục Quân Mỹ cất cánh ở Trung Đông. (Hình minh họa: CENTCOM)

“Chúng tôi muốn làm cho xong, và chúng tôi muốn làm cho đúng, nhưng chúng tôi phải làm như kế hoạch ban đầu,” ông Trump cho hay. Tính tới Chủ Nhật, không có cuộc không kích nào xảy ra kể từ hôm Thứ Năm.

Trên chương trình “Meet the Press” của đài NBC hôm Chủ Nhật, ông Michael Waltz, đại sứ Mỹ tại Liên Hiệp Quốc, từ chối khẳng định lệnh ngưng không kích sẽ tiếp tục hay không trong lúc Mỹ và Iran đàm phán.

“Như chúng ta thấy suốt thời gian qua, tổng thống muốn tạo cơ hội cho đàm phán,” ông Waltz cho hay. “Hai bên đang đàm phán ở mọi cấp độ, từ khía cạnh kỹ thuật tới tận cấp cao nhất, tất nhiên, với cả chính phủ Iran lẫn chính phủ Mỹ.”

Khi NBC gặng hỏi ông Waltz cuộc chiến Iran sẽ kết thúc trước năm mới hay không – vì cách đây mấy tháng, Tổng Thống Trump tuyên bố cuộc chiến sẽ nhanh chóng kết thúc, ông Waltz nói Iran gây hấn với Mỹ suốt hàng chục năm, và cho biết ông sẽ không “đưa ra thời hạn cho chuyện này.”

Hồi Tháng Sáu, Mỹ và Iran đạt thỏa thuận ngưng bắn, nhưng thỏa thuận đó nhanh chóng đổ vỡ, và Iran tiếp tục chặn eo biển Hormuz, tuyến đường biển vận chuyển dầu khí hệ trọng của thế giới. Tổng Thống Trump từng tuyên bố sẽ giành quyền kiểm soát eo biển này.

Theo kết quả thăm dò của Washington Post/Ipsos trước đây trong Tháng Bảy, hơn 2/3 người Mỹ không tán thành cách Tổng Thống Trump giải quyết cuộc chiến Iran. Hôm Thứ Năm, Hạ Viện thông qua nghị quyết yêu cầu Tổng Thống Trump chấm dứt cuộc chiến, nhưng nghị quyết đó không mang tính bắt buộc. Sau đó cùng ngày, Thượng Viện bác bỏ nghị quyết tương tự.

Hôm Chủ Nhật, CNN và New York Times đưa tin ông Esmaeil Baghaei, phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao Iran, loan báo giới chức nước này và quốc gia Oman lân cận vừa đàm phán về Hormuz. Ông Baghaei cho hay cuộc đàm phán có nhiều kết quả và hai bên đạt tiến bộ về eo biển này, nhưng ông không nói rõ chi tiết.

Từ khi cuộc chiến nổ ra hôm 28 Tháng Hai tới nay, Iran coi như chặn Hormuz và liên tục dùng eo biển này làm lợi thế đàm phán. Trước đây trong Tháng Bảy, Tổng Thống Trump ra lệnh Hải Quân Mỹ phong tỏa cảng Iran trở lại sau khi thỏa thuận ngưng bắn đổ vỡ. (Th.Long) [kn]

Sài Gòn ‘khủng hoảng’ thị trường kim cương, 30 doanh nghiệp đóng cửa

SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Khoảng 30 doanh nghiệp kinh doanh kim cương tại Sài Gòn đã tạm ngưng hoạt động từ hồi đầu Tháng Bảy tới nay và chưa biết bao giờ mới mởi cửa lại. Nhiều doanh nghiệp trong số này là chủ của các chuỗi cửa tiệm từng ăn nên làm ra nhờ bán kim cương.

Báo Tuổi Trẻ hôm 26 Tháng Bảy dẫn lời ông Nguyễn Văn Dưng, chủ tịch Hội Mỹ Nghệ Kim Hoàn Đá Quý TP.HCM (VGJA) giải thích nguyên nhân là do “kinh doanh khó khăn, áp lực dòng tiền quá lớn và khách hàng bán lại hàng quá nhiều, khiến các tiệm không còn khả năng thanh khoản.”

Tiệm Quế Jewelry, đối diện cửa Bắc chợ Bến Thành, đóng cửa dài hạn. (Hình: Dân Việt)

“Thị trường vàng, bạc, đá quý đang bước vào cuộc ‘thanh lọc’ khắc nghiệt. Chỉ những doanh nghiệp thực sự minh bạch, bảo vệ được quyền lợi khách hàng mới có thể tiếp tục tồn tại,” ông Dưng nói.

Trong khi đó, phóng viên báo Tuổi Trẻ ghi nhân, tại đường Lê Thánh Tôn (phường Sài Gòn), vốn là con đường kinh doanh vàng bạc kim cương sầm uất trước đây, hàng loạt tiệm đã đóng cửa, có nơi không một dòng thông báo. Có tiệm đã trả lại nhà và chủ đã dán bảng cho thuê.

Tại đường An Dương Vương (phường An Đông), Trần Hưng Đạo (phường Chợ Quán), nơi tập trung hàng loạt tiệm kim cương lớn, trước đây nhộn nhịp kẻ mua người bán nhưng nay bỗng nhiên rơi vào cảnh vắng lặng.

Theo các chủ doanh nghiệp kim cương, do niềm tin của khách hàng đang bị ảnh hưởng bởi việc nhiều chủ tiệm từng hứa hẹn thu mua sản phẩm nhưng sau đó đột ngột ngừng hoạt động.

Tình trạng này khiến nhiều khách hàng mau chóng thay đổi quyết định và mong muốn được bán lại kim cương và nhận tiền ngay lập tức, thay vì chờ nhận tiền sau vài tháng.

Tiệm kim cương Hoàng Thứ nay là chỗ ngồi của một người bán vé số dạo. (Hình: Dân Việt)

Lúc này, hầu hết các tiệm kim cương mau chóng rơi vào tình trạng mất khả năng kiểm soát, nhân viên và chủ tiệm không kịp nghe điện thoại cũng như trả lời kịp tin nhắn từ khách hàng.

Liên quan vụ này, báo Dân Việt dẫn bình luận của chuyên gia kinh tế Huỳnh Thanh Điền: “Bản chất của ngành kinh doanh vàng bạc, đá quý là dựa trên việc mua vào và bán ra để hưởng chênh lệch, do đó dòng tiền mặt dự trữ của doanh nghiệp không phải là vô hạn.”

“Khi tâm lý hoảng loạn bùng phát, người dân chỉ muốn bán tháo để thu tiền về trong khi lượng người mua rất ít, doanh nghiệp lập tức rơi vào trạng thái mất cân đối dòng tiền nghiêm trọng.”

“Nhiều doanh nghiệp lớn phải áp dụng các biện pháp giãn tiến độ thanh toán nhằm đảm bảo dòng tiền, ngược lại, doanh nghiệp nhỏ phải đóng cửa trong lúc khủng hoảng.” (N.H.K) [kn]

Cảnh sát Thái Lan truy tìm ‘Hồ Thị Mai’ liên quan đường dây ma túy

BANGKOK, Thái Lan (NV) – Nhà chức trách Thái Lan đang truy tìm một người có tên “Hồ Thị Mai” liên quan đến vụ một phụ nữ Thái Lan bị bắt ở Nhật với cáo buộc vận chuyển ma túy.

Theo báo Khaosod của Thái Lan hôm 26 Tháng Bảy, nghi can Jutathip, 28 tuổi, bị bắt tại phi trường Fukuoka, Nhật, hôm 12 Tháng Bảy sau chuyến bay từ Bangkok, Thái Lan.

Nghi can Jutathip, quốc tịch Thái Lan, bị nhà chức trách Nhật bắt giữ vì vận chuyển ma túy. (Hình: Chụp qua màn hình)

Thời điểm đó, nữ nghi can đi cùng bạn trai, Sarawut, 28 tuổi, và một người bạn khác. Cả ba mang theo hành lý có những món hàng vận chuyển thuê cho cộng đồng người Thái sống tại Nhật.

Nghi can Jutathip bị bắt giữ với cáo buộc có ma túy đá (crystal meth) giấu trong các gói cà phê, trong lúc bạn trai và người bạn kia bị cảnh sát Nhật thẩm vấn.

Anh Sarawut cho biết hồi năm ngoái bạn gái anh lập nhóm trên ứng dụng Line để cung cấp dịch vụ vận chuyển hàng hóa Thái-Nhật.

Sau đó, vào ngày 10 Tháng Bảy, một danh khoản Line “Ing ing” nhắn tin nhờ gửi hàng đến Nhật. Thùng hàng được dán băng keo nhiều lớp.

Chi phí vận chuyển 3,600 baht ($106) được chuyển từ tài khoản ngân hàng mang tên “Hồ Thị Mai.”

Anh Sarawut không chắc bạn gái mình có mở hộp để kiểm tra hàng bên trong là gì hay không. Khách hàng này đã từng nhờ gửi hàng một lần vào Tháng Năm.

Sau khi nghi can Jutathip bị bắt giữ tại Nhật, danh khoản “Ing ing” đã lập tức chặn liên lạc với bên vận chuyển.

Hiện gia đình nghi can Jutathip đã giao nộp camera an ninh về người giao gói hàng có chứa ma túy để yêu cầu cảnh sát Thái Lan lần ra tung tích “Hồ Thị Mai.”

Vài ngày trước, nghi can Đỗ Như Ngọc và năm cô gái Việt Nam bị cảnh sát Thái bắt với cáo buộc gửi hàng có giấu ma túy sang Nhật.

Cảnh sát Thái Lan cho biết, một mạng lưới do người Việt cầm đầu dùng Thái Lan làm điểm trung chuyển để giấu ma túy đá trong các hũ xốt me chua, để chuyển đến Tokyo, Nhật Bản.

Báo The Nation của Thái Lan hôm 18 Tháng Bảy cho hay, cuộc điều tra của Sở Cảnh Sát Bangkok được tiến hành sau khi thẩm vấn Sompong, một nghi can người Thái bị bắt giữ có liên quan đến mạng lưới.

Trước đó, một người làm trong nghề vận chuyển hàng hóa ra ngoại quốc báo cảnh sát sau khi nghi ngờ về các hũ me bất thường được gửi đến Tokyo.

Khi mở các hũ xốt me nặng bất thường, cảnh sát tìm thấy sáu gói tròn được bọc trong giấy bạc giấu bên trong, chứa hơn 2 kg ma túy đá.

Thùng hàng chứa ma túy liên quan một phụ nữ Việt Nam có tên “Hồ Thị Mai.” (Hình: Chụp qua màn hình)

Mở rộng điều tra, nhà chức trách Thái Lan cho rằng mạng lưới này do người Việt Nam điều hành, với một nhân vật cấp cao được cho là chỉ đạo hoạt động từ Hà Nội. Những kẻ cầm đầu sử dụng các danh khoản Facebook ẩn danh để thuê người giao hàng thu gom các gói hàng từ nhà của người Việt Nam tại Thái Lan.

Sau đó, hàng được giao đến các công ty chuyển phát nhanh Thái Lan được thuê để vận chuyển ra ngoại quốc, tạo ra nhiều lớp trung gian giữa những người tổ chức và lô hàng cuối cùng.

Cảnh sát Thái Lan cho biết sự sắp xếp nêu trên là để tránh nhà chức trách lần ra manh mối của những người kiểm soát mạng lưới.

Các khoản thanh toán và các chi phí khác liên quan đến hoạt động được chuyển qua tài khoản ngân hàng của nghi can Sompong.

Các công dân Việt Nam bị cáo buộc thay phiên nhau rút từ 20,000 đến 50,000 baht ($594-$1,486) tiền mặt từ tài khoản trước khi nhanh chóng trốn về Việt Nam. (N.H.K) [kn]

Phí bảo hiểm tăng khiến người mua nhà lần đầu ở Texas chậm trả nợ

ORANGE COUNTY, California (NV) – Ngày càng nhiều người mua nhà lần đầu tại Texas chậm trả khoản vay mua nhà, trong đó phí bảo hiểm nhà tăng mạnh được xem là nguyên nhân chính, theo Houston Chronicle, ngày 16 Tháng Bảy.

Khoảng 6% số khoản vay được Cơ Quan Quản Lý Nhà Ở Liên Bang (FHA) bảo hiểm tại Texas rơi vào tình trạng quá hạn nghiêm trọng trong Tháng Tư, nghĩa là người vay chậm thanh toán ít nhất 90 ngày. Tỉ lệ này tăng mạnh so với mức 3.7% một năm trước.

Phí bảo hiểm tăng đang gây thêm áp lực cho nhiều gia đình vay mua nhà tại Texas. (Hình minh họa: Storyblocks.com)

FHA không trực tiếp cho người mua nhà vay tiền. Cơ quan này thuộc Bộ Phát Triển Gia Cư và Đô Thị Mỹ (HUD), đứng ra bảo hiểm các khoản vay do những tổ chức tài chính tư nhân được chấp thuận cấp cho người mua nhà.

Các khoản vay FHA cho phép trả trước với tỉ lệ thấp và có điều kiện tín dụng dễ hơn nhiều khoản vay thông thường. Trong năm tài chính 2025, hơn 83% số khoản vay FHA dùng để mua nhà thuộc về người mua nhà lần đầu.

Nhóm người vay này thường có ít tiền tiết kiệm và điểm tín dụng thấp hơn, vì vậy dễ bị ảnh hưởng khi tiền bảo hiểm, thuế địa ốc hoặc các chi phí hàng tháng khác tăng đột ngột.

Ông Scott Norman, tổng giám đốc Hiệp Hội Ngân Hàng Thế Chấp Texas (TMBA), gọi mức gia tăng các khoản vay quá hạn là đáng lo ngại. Trong một buổi điều trần trước cơ quan lập pháp tiểu bang hồi Tháng Sáu, ông cho rằng Texas đang trở thành tâm điểm của tình trạng nhà ở ngày càng khó mua trong toàn quốc.

Phí bảo hiểm tăng gây áp lực

Bà Erin Dee, giám đốc vận hành công ty cho vay Interlinc Mortgage Services tại Houston, và ông Norman đều cho rằng phí bảo hiểm nhà tăng là nguyên nhân chính khiến nhiều người vay FHA không còn thanh toán đúng hạn.

Theo Sở Bảo Hiểm Texas (TDI), phí bảo hiểm nhà trung bình tại Texas tăng từ $1,987 một năm vào năm 2020 lên mức sơ bộ $3,506 trong năm 2025, tương đương mức tăng khoảng 76%. Houston Chronicle làm tròn mức gia tăng này thành 80%. Tại một số khu vực, phí bảo hiểm còn tăng gấp đôi chỉ trong một năm.

Phí bảo hiểm thường được cộng vào khoản thanh toán hàng tháng thông qua tài khoản ký quỹ. Công ty cho vay thu tiền của chủ nhà mỗi tháng, sau đó dùng số tiền này để trả thuế địa ốc và bảo hiểm khi đến hạn.

Ngân hàng thường căn cứ vào phí bảo hiểm của năm trước để ước tính số tiền cần thu. Khi phí tăng đột ngột, số tiền có sẵn trong tài khoản ký quỹ có thể không đủ. Công ty cho vay sẽ tạm ứng phần thiếu hụt để bảo hiểm không bị gián đoạn.

Đến lần điều chỉnh kế tiếp, chủ nhà phải trả mức phí mới cao hơn, đồng thời hoàn lại số tiền ngân hàng đã ứng trước. Bà Dee mô tả tình trạng này như hai đợt tăng chi phí xảy ra cùng lúc.

Chẳng hạn, nếu phí bảo hiểm tăng thêm $2,400 một năm, khoản thanh toán hàng tháng có thể tăng khoảng $200 để đáp ứng mức phí mới. Nếu ngân hàng đã ứng trước $2,400 cho năm vừa qua và yêu cầu hoàn trả trong 12 tháng, người vay có thể phải trả thêm khoảng $200 nữa mỗi tháng trong thời gian đó.

Khoản vay mua nhà vẫn có lãi suất cố định, nhưng tổng số tiền phải trả hàng tháng không cố định vì thuế địa ốc và phí bảo hiểm có thể thay đổi.

Người có điểm tín dụng thấp phải trả nhiều hơn

Áp lực còn nặng hơn đối với những chủ nhà có điểm tín dụng thấp, vốn chiếm tỉ lệ đáng kể trong nhóm sử dụng khoản vay FHA.

Các công ty bảo hiểm tại Texas được phép dùng điểm tín dụng cùng nhiều yếu tố khác để xác định phí bảo hiểm. Sở Bảo Hiểm Texas xác nhận người có điểm tín dụng tốt thường được tính phí thấp hơn, dù công ty bảo hiểm không được từ chối khách hàng chỉ dựa trên điểm tín dụng.

Một nghiên cứu của Liên Đoàn Người Tiêu Dùng Mỹ và Viện Khí Hậu và Cộng Đồng cho thấy người có điểm tín dụng thấp phải trả phí bảo hiểm nhà trung bình gần gấp đôi người có điểm cao, dù hai người sở hữu những căn nhà tương tự.

Tại Texas, người có điểm tín dụng thấp phải trả nhiều hơn gần $3,000 mỗi năm so với người có điểm tín dụng cao. Nghiên cứu còn cho thấy một chủ nhà có tín dụng tốt tại khu vực thường xuyên xảy ra thiên tai đôi khi vẫn trả phí thấp hơn người có điểm tín dụng kém dù đang sống tại nơi ít rủi ro hơn.

Quy định FHA có thể cho phép người vay có điểm FICO từ 500 đến 579 được xét vay nếu trả trước ít nhất 10%. Người có điểm từ 580 trở lên có thể đủ điều kiện trả trước chỉ 3.5%, dù từng tổ chức cho vay vẫn có quyền đặt tiêu chuẩn cao hơn.

Ông Judson Robinson, tổng giám đốc tổ chức bất vụ lợi Houston Area Urban League, cho biết nhiều người mua nhà lần đầu chưa hiểu đầy đủ rằng tổng khoản thanh toán hàng tháng vẫn có thể thay đổi dù họ vay với lãi suất cố định.

Theo ông, tổ chức này ghi nhận số cuộc gọi từ những người đang gặp khó khăn về nhà ở tăng 20% trong vòng một năm.

Người mua gần đây dễ gặp rủi ro hơn

Tỉ lệ chậm trả tăng chưa dẫn đến một làn sóng xiết nhà tại Texas. Tuy nhiên, số hồ sơ xiết nhà đang gia tăng tại tiểu bang này và phần lớn các tiểu bang khác.

Bà Dee đặc biệt lo ngại cho những người mua nhà trong năm 2022 và 2023. Nhiều người mua đúng lúc giá nhà và lãi suất đều ở mức cao, nhưng chưa sở hữu căn nhà đủ lâu để tích lũy nhiều vốn chủ sở hữu.

Vốn chủ sở hữu là phần giá trị căn nhà thực sự thuộc về chủ nhà sau khi trừ số tiền còn nợ ngân hàng. Người có nhiều vốn chủ sở hữu có thể bán nhà, trả hết khoản vay và còn lại một phần tiền để chuyển đi nơi khác.

Ngược lại, người mới mua nhà có thể không thu đủ tiền để trả hết khoản vay sau khi trừ hoa hồng môi giới và chi phí bán nhà, đặc biệt tại những khu vực giá nhà đã ổn định hoặc giảm so với thời kỳ cao điểm của đại dịch.

Theo bà Dee, những người này khó bán nhà để chuyển đi nơi khác vì chưa tích lũy được nhiều vốn chủ sở hữu.

Tình trạng chậm trả tập trung rõ rệt ở các khoản vay FHA. Trong khi khoảng 6% khoản vay FHA tại Texas bị quá hạn ít nhất 90 ngày, tỉ lệ tương ứng đối với các khoản vay mua nhà thông thường vẫn dưới 1% và gần như không thay đổi.

Sự khác biệt cho thấy phí bảo hiểm tăng đang tác động mạnh nhất đến những người mua nhà có ít tiền tiết kiệm và khả năng tài chính hạn chế. Với nhóm này, chỉ một khoản tăng thêm vài trăm đô la mỗi tháng cũng có thể khiến ngân sách gia đình mất cân đối và đẩy khoản vay vào tình trạng quá hạn. (Ng.Tr) [t.c.]

Đang ngồi tù vì tham nhũng, cựu chủ tịch Vĩnh Phúc được trả lại $1.1 triệu ‘nộp dư’

HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Tù nhân Lê Duy Thành, cựu chủ tịch tỉnh Vĩnh Phúc, được cơ quan thi hành án trả lại 21.3 tỷ đồng ($809,270) và $330,000 mà gia đình ông ta đã nộp vượt mức phải “khắc phục hậu quả” theo phán quyết.

Ông Thành đang thụ án tám năm rưỡi tù trong vụ án Phúc Sơn sau khi được giảm án do “liên tiếp nộp tiền.”

Bị cáo Lê Duy Thành, cựu chủ tịch tỉnh Vĩnh Phúc, tại một phiên tòa. (Hình: VnExpress)

Theo báo VnExpress hôm 26 Tháng Bảy, khi bị bắt, ông Thành bị tịch thu $1.6 triệu và 41 tỷ đồng ($1.5 triệu) tại tư gia.

Bản tin không làm rõ chi tiết vì sao ông Thành có thể kiếm hàng triệu đô la trong khi mức lương chủ tịch tỉnh của ông ta chỉ khoảng $1,000 mỗi tháng.

Cũng trong hôm 26 Tháng Bảy, báo Dân Việt cho biết, bà Hoàng Thị Thúy Lan, cựu bí thư Tỉnh Ủy Vĩnh Phúc, người ra tòa cùng vụ Phúc Sơn với ông Thành, đã “chung đủ” 48 tỷ đồng ($1.8 triệu) tiền “khắc phục hậu quả.” Tù nhân Lan đang thụ án 11 năm rưỡi tù.

Theo các báo ở Việt Nam, sau khi hai tù nhân Lê Duy Thành và Hoàng Thị Thúy Lan đã nộp đủ tiền, gia đình họ sẽ gửi đơn đề nghị cấp “giấy xác nhận hoàn thành nghĩa vụ thi hành án.”

Theo quy trình, tờ giấy nêu trên có thể giúp cả hai tù nhân tiếp tục được giảm án và ra tù trong các đợt “đặc xá,” tức thả tù sớm vào các dịp Quốc Khánh 2 Tháng Chín hoặc các dịp Tết, lễ khác.

Sau phiên tòa sơ thẩm, tên tuổi bị cáo Hoàng Thị Thúy Lan gắn liền với “giai thoại” mà bà ta khai rằng mình “giơ một ngón tay” để ra hiệu cho bị cáo Nguyễn Văn Hậu, chủ tịch tập đoàn Phúc Sơn, lót tay “$1 triệu.”

Bị cáo Hoàng Thị Thúy Lan, cựu bí thư Tỉnh Ủy Vĩnh Phúc. (Hình: Dân Việt)

Bị cáo Lan nói với bị cáo Hậu tại một cuộc gặp ở tư gia: “Chị có việc, chuẩn bị ngay cho chị $1 triệu” và giơ một ngón trỏ của bàn tay phải, theo báo VietNamNet.

Ngoài việc liên tục nộp tiền để được giảm án, cựu bí thư Vĩnh Phúc nói trước tòa: “Chỉ vì những phút sai lầm mà tôi đã làm mất đi niềm tin của đảng, của nhà nước và của nhân dân. Tôi đã quên đi lời tuyên thệ trước đảng…”

Bị cáo Lan “thiết tha đề nghị Hội Đồng Xét Xử xem xét cho các bị cáo được hưởng khoan hồng của pháp luật.” Ngoài ra, bị cáo Lan xin được mức án nhẹ để “có điều kiện trở về cùng gia đình chăm sóc mẹ già, con nhỏ.” (N.H.K) [kn]

Lạng Sơn: Một ông giả danh bác sĩ ‘20 năm kinh nghiệm’ mở phòng nha khoa

LẠNG SƠN, Việt Nam (NV) – Bị can Hoàng Trọng Nguyên, 38 tuổi, chủ phòng nha khoa Đức ở xã Bắc Sơn, tỉnh Lạng Sơn, bị bắt, khởi tố với cáo buộc giả danh bác sĩ “20 năm kinh nghiệm.”

Theo báo Dân Trí hôm 26 Tháng Bảy, để tạo uy tín cho phòng nha khoa, bị can Nguyên đăng tải hình ảnh bản thân và nhân viên mặc áo blouse trắng, kèm theo các nội dung quảng cáo như “bác sĩ thực hiện với 20 năm kinh nghiệm,” “bác sĩ trực đầy đủ”…

Bị can Hoàng Trọng Nguyên (bìa phải) lúc bị bắt. (Hình: Công An Lạng Sơn)

Thời điểm công an ập vào, tại phòng nha khoa của nam bị can đang có ba bệnh nhân được khám, chữa bệnh răng bởi người giả danh bác sĩ.

Khi bị đưa về đồn, bị can Nguyên khai từ năm 2023 đến khi bị bắt, ông ta đã giả danh bác sĩ, khám và chữa trị cho nhiều khách hàng, thu được hàng tỷ đồng (hàng chục ngàn đô la).

Công An Lạng Sơn kêu gọi những người từng khám, chữa trị tại phòng nha khoa Đức trình báo về vụ việc để được giải quyết.

Trong một vụ lừa đảo tương tự, hồi giữa tháng trước, nhà chức trách tỉnh Bắc Ninh xác nhận vụ bắt giữ, khởi tố 12 bị can đóng giả bác sĩ, chuyên viên thẩm mỹ tại các spa, thẩm mỹ viện ở Bắc Ninh, Hưng Yên và Phú Thọ.

Theo báo VnExpress và VTC News hôm 11 Tháng Sáu, vụ bắt giữ xảy ra sau khi công an bố ráp thẩm mỹ viện Korea Beauty Center 68 tại tỉnh Bắc Ninh và ba cơ sở cùng tên Đông Á tại Bắc Ninh, Hưng Yên và Phú Thọ.

Đáng nói, trong số các bị can có một shipper mới học hết lớp Chín nhưng đóng vai bác sĩ để làm các thủ thuật như tạo hình thẩm mỹ vùng kín, chích dung dịch trị sẹo, chích xóa nhăn… cho khách hàng.

Bị can Nguyễn Thị Thu Hà, 35 tuổi, ở Hà Nội, bị cáo buộc cầm đầu, với vai trò người góp vốn thành lập, điều hành và quản lý hệ thống thẩm mỹ viện, spa nêu trên.

Khi bị bắt, bị can Hà khai nhận mình xây dựng kịch bản lừa đảo, chỉ đạo thuộc cấp giả danh bác sĩ để tư vấn, thăm khám và bán các gói dịch vụ giá cao cho khách hàng, chủ yếu là nữ giới.

Kết quả điều tra sơ bộ cho biết, nhóm bị can nêu trên bố trí người đóng giả khách hàng sử dụng dịch vụ để tiếp cận, giới thiệu và tạo niềm tin cho khách hàng mới.

Bị can Hoàng Trọng Nguyên. (Hình: Công An Lạng Sơn)

Trong lúc thăm khám, nhóm bị can cố tình đưa ra các kết quả sai lệch, phóng đại tình trạng bệnh nhằm gây tâm lý hoang mang, từ đó dụ dỗ khách hàng ghi danh làm các liệu trình chuyên sâu có giá lên tới hàng chục triệu đồng (hàng ngàn đô la).

Cùng với vụ bắt giữ 12 bị can, nhà chức trách tịch thu hơn 60 loại thuốc, mỹ phẩm, bơm kim tiêm, mỏ vịt phụ khoa, chỉ phẫu thuật, lưỡi dao mổ, gel siêu âm cùng nhiều vật tư y tế khác.

Nhiều sản phẩm trong số này được ghi nhận không có tem nhãn phụ, không ghi rõ nhà sản xuất hoặc nguồn gốc, xuất xứ.

Công an cũng tịch thu hơn 50 thiết bị, máy móc như OPT Light Doctor, Picoway, Space Oxygen, Hironic Doblo-V… không có tem nhãn, hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc. (N.H.K) [kn]

Ngũ Giác Đài để 4 quân nhân tử trận “biến mất”, gây phẫn nộ: Lỗi dữ liệu hay che giấu thương vong Iran?

play-rounded-fill
Ngũ Giác Đài để 4 quân nhân tử trận “biến mất”, gây phẫn nộ: Lỗi dữ liệu hay che giấu thương vong Iran?

Ngũ Giác Đài đang đối diện với nhiều câu hỏi và sự phẫn nộ của công chúng, sau khi hồ sơ thương vong chính thức bất ngờ giảm số quân nhân Mỹ tử trận trong cuộc chiến Iran từ 18 xuống còn 14 người.

Ngũ Giác Đài giải thích rằng hệ thống gặp “trục trặc dữ liệu tạm thời” và đang phối hợp với các quân chủng để sửa chữa. Sự việc này khiến người ta đặt câu hỏi: Bốn quân nhân thật sự bị bỏ sót vì lỗi máy điện toán, hay vì Ngũ Giác Đài không biết phải xếp họ vào giai đoạn nào của cuộc chiến?

Nhiều cựu chiến binh cho rằng việc giảm số người chết trên giấy tờ chẳng khác nào phủ nhận sự hy sinh của những người đã khoác áo lính.

 

Các nhà sản xuất xe Nhật muốn tiêu chuẩn hóa phụ tùng xe hơi

QUẬN CAM, California (NV) – Thị trường xe hơi toàn cầu đang cạnh tranh gay gắt giữa các nhà sản xuất Mỹ, Âu, Á. Chính phủ Trump đang áp thuế nhiều mặt hàng nhập cảng, trong đó có xe hơi và phụ tùng để bảo vệ ngành công nghiệp xe Mỹ, đẩy giá lên cao. Các nhà sản xuất xe hơi Nhật đang tìm cách đối phó, đồng thời tăng thêm tính cạnh tranh toàn cầu của các thương hiệu xe Nhật.

Theo trang mạng xe hơi www.thedrive.com , ngành công nghiệp xe hơi Nhật Bản đang cân nhắc việc tiêu chuẩn hóa phụ tùng xe hơi trên quy mô lớn. Đây không phải là điều mới. Các nhà sản xuất xe khác cũng từng dùng chung phụ tùng để cắt giảm chi phí, không chỉ trong phạm vi các mẫu xe của cùng một hãng mà còn giữa các thương hiệu khác nhau. Nền tảng MQB của Tập đoàn Volkswagen là ví dụ cho các cấu trúc dùng chung linh kiện hiện đại trong thập niên 2010. Kể từ đó, nhiều nhà sản xuất khác cũng đã tinh giản danh mục sản phẩm, chỉ sử dụng một số ít các nền tảng cơ bản để giúp quy trình sản xuất rẻ hơn và đồng bộ hơn.

Các nhà sản xuất xe Nhật muốn tiêu chuẩn hóa phụ tùng xe hơi. (Hình minh họa: HD/Người Việt)

Tuy nhiên, chiến lược này cũng có những mặt trái. Tập đoàn VW từng bị chỉ trích là chỉ bán “cùng một loại xúc xích nhưng với độ dài khác nhau.” Sự giống nhau giữa các thương hiệu đôi khi dẫn đến những cáo buộc về chiêu bài thay đổi logo/nhãn hiệu trên cùng một mẫu xe, chất lượng không có gì khác. Dĩ nhiên, không phải lúc nào cáo buộc này cũng đúng.

Hiện nay, các nhà sản xuất xe Nhật không chỉ muốn thực hiện điều này giữa các thương hiệu xe thuộc cùng một tập đoàn, mà còn giữa nhiều hãng khác nhau. Trước đây, các liên doanh đã từng chia sẻ nền tảng giữa các thương hiệu. BMW và Toyota đã cùng phát triển Z4 và Supra trong một dự án hợp tác; Mazda cũng có thỏa thuận tương tự với Fiat để sản xuất mẫu 124 Spider hiện đại (là chiếc MX-5 được thay đổi diện mạo). Tuy nhiên, ngành công nghiệp xe Nhật đang hướng tới một quy mô lớn hơn nhiều.

Ông Koji Sato, CEO của Toyota, đồng thời là chủ tịch đương nhiệm của JAMA, Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Nhật Bản đại diện cho các hãng Toyota, Honda, Nissan, Mazda, Subaru, Mitsubishi và Suzuki. Ông Sato phát biểu: “Chúng tôi nhận thức rằng ngành công nghiệp xe hơi Nhật Bản đang trải qua giai đoạn chuyển đổi mang tính bước ngoặt. Đây chính là thời điểm để tiếp tục phát triển và thích ứng trước những thách thức cũng như các sáng kiến ​​cải cách toàn ngành công nghiệp phải đối mặt.”

Ông Sato cùng với ông Ivan Espinosa (CEO của Nissan), chia sẻ rằng việc tiêu chuẩn hóa phụ tùng sẽ giúp các nhà sản xuất Nhật Bản rảnh tay, tập trung nguồn lực phát triển vào những công nghệ mới, thí dụ như giao diện phần mềm mới, công nghệ hỗ trợ người lái tiên tiến, xe điện có khả năng sạc nhanh hơn… Ông Sato được giao trọng trách vận động hành lang để thúc đẩy các thay đổi chính sách mang lại lợi ích cho ngành công nghiệp xe hơi. Ông nhận thấy ngành công nghiệp ở những quốc gia, khu vực khác trên thế giới có sự tổ chức tốt hơn Nhật. Vì vậy ông muốn có sự hợp tác mạnh mẽ hơn nữa giữa các nhà sản xuất thiết bị gốc (OEM) Nhật Bản.

Sự hợp tác sẽ diễn ra như thế nào? Trong ngắn hạn, mục tiêu là tiêu chuẩn hóa các phụ tùng mà khách hàng không nhìn thấy trực tiếp, thí dụ như các bộ dây điện và ống dẫn chất lỏng. Chưa thấy nhắc đến các nền tảng chung cho khung gầm hay các chi tiết đúc thân xe, giống như nền tảng LX của Chrysler được thiết kế để tương thích tốt với các phụ tùng từ các dòng xe Mercedes-Benz và Sprinter của Daimler.

Một thỏa thuận như vậy có cả ưu và nhược điểm. Phải thừa nhận rằng sự giống hệt nhau không phải là điều mà những người đam mê lái xe mong muốn. Nó có thể giúp việc sản xuất xe trở nên dễ dàng và ít tốn kém hơn, nhưng lại không tạo nên cá tính riêng cho chiếc xe.

Cần ghi nhận rằng việc sử dụng phụ tùng có thể thay thế lẫn nhau giữa các nhà sản xuất là một lợi thế lớn cho những người thích tự sửa xe tại nhà (DIY), giúp họ dễ dàng tìm kiếm phụ tùng thay thế. Xét ở khía cạnh tích cực, người mua được hưởng lợi khi chi phí sửa xe rẻ hơn, dẫn đến phí bảo hiểm cũng giảm. (HD)

FIFA sử dụng ‘đòn bẩy’ Bắc Mỹ thành ‘cỗ máy in tiền’ lớn nhất lịch sử

ZURICH, Thụy Sĩ (NV) – World Cup 2026 được vận hành như một “siêu dự án giải trí toàn cầu,” tạo ra nguồn doanh thu kỷ lục lên đến $15 tỷ, gấp nhiều lần các World Cup trước và trở thành sự kiện thể thao sinh lời nhất từng được tổ chức, theo Guardian, ngày 26 Tháng Bảy.

FIFA mạnh dạn từ bỏ cách làm truyền thống vốn chịu nhiều ảnh hưởng từ bóng đá Châu Âu để hướng tới mô hình kinh doanh hiện đại, học từ nền công nghệ giải trí rất thành công tại Mỹ và ứng dụng mang tính toàn cầu.

Không chỉ là 68,239 khán giả trong sân Mercedes-Benz ở Atlanta mà là hàng triệu triệu khán giả trên khắp thế giới cùng biết bao nhãn hàng, đối tác tham gia. (Hình: Mattia Ozbot/Getty Images)

Đầu tiên là quyết định nâng số đội tham dự từ 32 lên 48. Con số khiến nhiều người lo ngại về chất lượng chuyên môn, nhưng dưới góc độ thương mại, đây là bước đi cực kỳ hiệu quả. Thêm 16 đội đồng nghĩa thêm một thị trường truyền hình mới, hàng triệu người hâm mộ mới và thêm nhiều doanh nghiệp “ẩn” trước đây sẵn sàng đồng hành cùng giải đấu.

Việc chọn Mỹ, Mexico và Canada đồng đăng cai cũng là một quyết định mang tính chiến lược. Đặc biệt, Mỹ là thị trường thể thao lớn và giàu nhất thế giới, nơi khán giả sẵn sàng chi rất nhiều tiền cho những trải nghiệm cao cấp. Nếu trước đây FIFA chỉ bán vé vào sân thì tại World Cup 2026, FIFA còn bán các gói dịch vụ VIP, du lịch, khách sạn, gặp gỡ huyền thoại và nhiều trải nghiệm đi kèm. Một mô hình mới ở World Cup nhưng rất quen thuộc ở NFL, NBA… mang tính thương mại lẫn giải trí cao ở Mỹ.

Các gói tài trợ cũng thay đổi hoàn toàn. Doanh nghiệp không còn chỉ mua vài phút quảng cáo hay bảng LED quanh sân mà được tham gia vào hệ sinh thái World Cup, từ ứng dụng di động, khu fan festival đến các chiến dịch tương tác trên mạng xã hội. Điều đó khiến giá trị tài trợ tăng mạnh và mở ra nhiều nguồn thu mới cho FIFA.

World Cup 2026 cho thấy FIFA không còn đơn thuần tổ chức một giải bóng đá. Họ đang xây dựng một sản phẩm giải trí toàn cầu, nơi bóng đá là trung tâm nhưng doanh thu đến từ rất nhiều lĩnh vực khác nhau. Chính sự thay đổi tư duy ấy đã giúp FIFA tạo nên “cỗ máy in tiền” lớn nhất trong lịch sử thể thao và nhiều khả năng sẽ còn tiếp tục phá vỡ các kỷ lục doanh thu ở những kỳ World Cup tiếp theo dự kiến sẽ tận thu khi tăng số đội lên 64 đội.

FIFA trước đây tận thu từ thị trường Châu Âu và số đông khán giả ở Châu Á nhưng với World Cup 2026 thì hoàn toàn khác. Sẵn sàng “vươn vòi” sang Châu Phi và học bài toán thương mại từ chính thị trường các sự kiện thể thao lớn tại Bắc Mỹ đặc biệt là ở Mỹ. Những nơi có thói quen tiêu dùng hoàn toàn khác Châu Âu hay lấy số đông từ thị trường Châu Á.

Fan zone tại Barcelona, Tây Ban Nha, một trong hàng trăm fan zone mà FIFA khai thác các dịch vụ trong “cỗ máy in tiền.” (Hình: Josep Lago/AFP via Getty Images)

Bài toán thương mại chỉ ra nếu trung thành với cách làm cũ, FIFA sẽ bỏ lỡ hàng tỷ người hâm mộ mới ở các thị trường khác. Bằng cách là FIFA không còn bán bóng đá mà bán nội dung làm ra từ bóng đá.

Có thể thấy rất rõ là cách FIFA khai thác truyền thông.

Trước đây, nhiều tổ chức thể thao cố giữ mọi video vì lo ngại mất giá trị bản quyền nhưng với World Cup 2026 thì FIFA đi theo hướng ngược lại. Những pha bóng đẹp, khoảnh khắc ăn mừng, hậu trường, video ngắn được lan truyền với tốc độ khổng lồ. Trên các mạng xã hội, các màn hình điện thoại, những pha bóng đẹp hay bàn thắng của Messi, Lamine Yamal, Mbappe, Jude Bellingham… trở thành “cỗ máy tạo nội dung.”

Và FIFA đã tận thu từ những chi tiết nhỏ nhất mà người xem thích thú chứng kiến từng đoạn chỉ từ vài giây đến mười mấy giây trên điện thoại. (Anh Khoa)

Người nhập cư không giấy tờ góp phần đẩy giá nhà và tiền thuê tăng

ORANGE COUNTY, California (NV) – Dòng người nhập cư không giấy tờ tăng mạnh từ năm 2021 đến năm 2024 đã làm nhu cầu nhà ở gia tăng, qua đó góp phần đẩy giá nhà và tiền thuê lên cao tại nhiều khu vực đô thị của Mỹ, theo FOX Business, ngày 5 Tháng Bảy.

Kết luận này dựa trên một nghiên cứu của Ngân Hàng Dự Trữ Liên Bang tại Dallas (Dallas Fed), do hai kinh tế gia Daniel J. Wilson và Xiaoqing Zhou thực hiện. Nhóm nghiên cứu kết hợp hồ sơ tòa án di trú với dữ liệu hành chính của chính phủ để ước tính quy mô dòng người nhập cư không giấy tờ tại từng khu vực, sau đó đối chiếu với những thay đổi về việc làm, tiền lương, giá nhà và tiền thuê.

Một khu nhà cho thuê bình dân tại Mỹ. Số người nhập cư tăng nhanh trong khi nguồn cung hạn chế đã góp phần đẩy giá nhà và tiền thuê lên cao. (Hình minh họa: Storyblocks.com)

Tuy nhiên, đây mới là tài liệu nghiên cứu sơ bộ được công bố để giới chuyên môn nhận xét. Các kết luận thuộc về nhóm tác giả, không nhất thiết phản ánh quan điểm chính thức của Dallas Fed hoặc Cục Dự Trữ Liên Bang (Fed).

Việc làm tăng, tiền lương ít thay đổi

Nghiên cứu tập trung vào giai đoạn từ Tháng Ba, 2021, đến Tháng Ba, 2024, khi số người nhập cư không giấy tờ tăng nhanh tại Mỹ.

Kết quả cho thấy khi dòng lao động nhập cư không giấy tờ tương đương 1% tổng số việc làm ban đầu của một địa phương, tổng số việc làm tại đó tăng khoảng 0.96%. Điều này cho thấy phần lớn số lao động mới đã được thị trường tiếp nhận.

Nhóm nghiên cứu không tìm thấy bằng chứng đủ mạnh để kết luận làn sóng nhập cư làm giảm mức lương bình quân. Ước tính cho thấy tiền lương có thể giảm nhẹ, nhưng mức thay đổi không đủ rõ để xác định bằng thống kê.

Tác động có thể khác nhau giữa từng ngành nghề và nhóm lao động. Người nhập cư không giấy tờ thường tập trung trong lĩnh vực việc làm như xây dựng, nhà hàng, khách sạn, nông nghiệp, chế biến thực phẩm và những công việc cần nhiều sức lao động.

Giá nhà và tiền thuê chịu tác động rõ hơn

Ảnh hưởng đối với thị trường nhà ở rõ rệt hơn. Khi dòng lao động nhập cư không giấy tờ tương đương 1% số việc làm ban đầu của một địa phương, giá nhà tăng khoảng 2.2% và tiền thuê tăng khoảng 1.4%.

Tiền thuê nhà biệt lập tăng khoảng 1.2%, trong khi tiền thuê tại các khu nhà nhiều căn tăng khoảng 1.5%.

Nhóm nghiên cứu không tìm thấy bằng chứng cho thấy hoạt động xây dựng nhà mới tăng đủ để đáp ứng nhu cầu bổ sung trong cùng thời gian. Dòng người nhập cư vì vậy làm số người cần chỗ ở tăng nhanh, trong khi nguồn cung nhà ở gần như không thay đổi trong ngắn hạn.

Khi dân số tăng nhưng số nhà không tăng tương ứng, nhiều người phải cạnh tranh trong cùng một nguồn cung hạn chế. Áp lực này có thể làm cả giá mua nhà lẫn tiền thuê tăng, nhất là tại những địa phương có ít đất xây dựng, thủ tục cấp phép kéo dài hoặc quy định phân khu nghiêm ngặt.

Ngược lại, những khu vực có khả năng xây thêm nhà nhanh hơn có thể tiếp nhận dân số mới mà không khiến chi phí nhà ở tăng quá mạnh.

Nhập cư không giấy tờ có thể góp gần 30% vào mức tăng giá nhà

Tại khu vực đô thị ở vị trí trung vị (median) trong nghiên cứu, dòng lao động nhập cư không giấy tờ tăng tương đương khoảng 1.3% số việc làm ban đầu. Nhóm tác giả ước tính yếu tố này làm giá nhà tăng khoảng 2.9% và tiền thuê tăng khoảng 1.9% trong ba năm.

Tác động lớn hơn khi tính bình quân theo quy mô của từng thị trường. Tại các khu vực này, dòng lao động nhập cư tương đương khoảng 3.1% số việc làm ban đầu, góp phần làm giá nhà tăng khoảng 6.6% và tiền thuê tăng 4.3%.

Trong cùng giai đoạn, giá nhà tại những khu vực được nghiên cứu tăng bình quân 22.4%, còn tiền thuê tăng 22.6%. Từ đó, các tác giả ước tính dòng lao động nhập cư không giấy tờ có thể giải thích vì sao gần 30% mức tăng giá nhà và khoảng 20% mức tăng tiền thuê.

Các tỉ lệ này là kết quả bình quân, không có nghĩa nhập cư gây ra 30% mức tăng giá nhà tại mọi thành phố. Ảnh hưởng thực tế tùy thuộc số người chuyển đến, tình trạng thiếu nhà và khả năng xây dựng của từng địa phương.

Nhập cư cũng không phải nguyên nhân duy nhất khiến chi phí nhà ở tăng. Thị trường trong giai đoạn này còn chịu tác động của nguồn cung thấp, chi phí vật liệu và lao động tăng, quy định phát triển nhà ở, lãi suất, làm việc từ xa và sự dịch chuyển dân cư sau đại dịch.

Con số 7 triệu người cần được hiểu đúng

Nghiên cứu dẫn ước tính của Văn Phòng Ngân Sách Quốc Hội (CBO), theo đó dòng nhập cư ròng thuộc nhóm “người nước ngoài khác” làm dân số Mỹ tăng khoảng 7 triệu người từ năm 2021 đến năm 2024.

CBO ước tính nhóm này tăng ròng 830,000 người trong năm 2021, 2 triệu người năm 2022, 2.4 triệu người năm 2023 và 1.8 triệu người năm 2024.

Tuy nhiên, nhóm “người nước ngoài khác” rộng hơn khái niệm người vượt biên hoặc hoàn toàn không có giấy tờ. Nhóm này gồm người vào Mỹ trái phép nhưng chưa có tình trạng thường trú hợp pháp, người được tạm cho nhập cảnh theo diện nhân đạo, người đang chờ quyết định của tòa di trú và những người nhập cảnh hợp pháp nhưng ở lại sau khi giấy phép hết hạn.

Vì vậy, con số 7 triệu người không nên được hiểu là số người vượt biên đã được xác nhận là chính xác. Đây chỉ là ước tính ròng của một nhóm di trú gồm nhiều tình trạng pháp lý khác nhau.

Nhóm nghiên cứu cũng phải đưa ra một số giả định để xác định nơi cư trú của những người không có địa chỉ đầy đủ trong hồ sơ. Hạn chế này có thể ảnh hưởng đến độ chính xác của những con số ước tính tại từng địa phương.

Dòng nhập cư giảm từ giữa năm 2024

Nghiên cứu mô tả thời gian từ đầu năm 2021 đến đầu năm 2024 là giai đoạn nhập cư không giấy tờ gia tăng với quy mô chưa từng có. Dòng người đến đạt đỉnh vào đầu năm 2024 rồi giảm nhanh từ giữa năm đó.

Theo dữ liệu của nhóm tác giả, nhập cư ròng trong nhóm này chuyển sang mức âm vào Tháng Hai, 2025, nghĩa là số người rời khỏi nhóm nhiều hơn số người mới gia nhập.

Dòng nhập cư giảm có thể khiến nhu cầu nhà ở tăng chậm hơn tại một số địa phương. Tuy nhiên, giá nhà và tiền thuê chưa chắc giảm ngay vì nguồn cung vẫn thiếu, chi phí xây dựng cao và nhiều khu vực cần nhiều năm mới bổ sung đủ số nhà cần thiết.

Tác động phụ thuộc vào khả năng xây thêm nhà

Kết quả nghiên cứu cho thấy nhập cư có thể thúc đẩy việc làm, nhưng đồng thời gây thêm áp lực lên thị trường nhà ở khi nguồn cung không theo kịp.

Người nhập cư cũng chiếm tỉ lệ đáng kể trong ngành xây dựng. Họ vừa làm tăng nhu cầu nhà ở, vừa có thể bổ sung lực lượng lao động cần thiết để xây thêm nhà. Tuy nhiên, trong giai đoạn được nghiên cứu, nhu cầu tăng nhanh hơn khả năng bổ sung nguồn cung.

Ảnh hưởng cuối cùng đối với giá nhà và tiền thuê vì vậy phụ thuộc nhiều vào chính sách phát triển nhà ở của từng địa phương. Nơi có thủ tục cấp phép nhanh, quy định phân khu linh hoạt và đủ lao động xây dựng thì có thể đáp ứng tốt hơn khi dân số tăng.

Ngược lại, tại những nơi vốn đã thiếu nhà, bất cứ đợt gia tăng dân số lớn nào cũng có thể đẩy chi phí nhà ở lên cao hơn.

Nghiên cứu của Dallas Fed không xem nhập cư là nguyên nhân duy nhất gây ra tình trạng nhà ở đắt đỏ. Kết quả chỉ ra rằng trong một thị trường đã thiếu nguồn cung, dòng dân cư tăng nhanh trở thành một yếu tố đáng kể góp phần làm giá nhà và tiền thuê nhà tăng cao. (Ng.Tr) [t.c.]

Khi ‘con heo đất’ An Sinh Xã Hội rỗng ruột

Trúc Phương/Người Việt

Mỗi năm, hội đồng giám sát quỹ An Sinh Xã Hội (ASXH) và Medicare đều công bố báo cáo tài chính; và năm nào người ta cũng cảnh báo nguồn dự trữ các chương trình này cạn kiệt. Tuy nhiên, tình hình năm nay đặc biệt đáng chú ý. Dự báo mới nhất, công bố ngày 9 Tháng Sáu, cho thấy quỹ ASXH sẽ cạn vào năm 2032 và chỉ đủ chi trả khoảng 78% các khoản phúc lợi theo quy định. Với tỷ lệ năm người Mỹ có một người nhận trợ cấp xã hội, điều này đồng nghĩa trợ cấp phúc lợi của họ có nguy cơ bị cắt đến 22%…

Nguồn quỹ An Sinh Xã Hội bị hụt một phần là do sự sụt giảm số người nhập cư. Trong hình: Công nhân nhập cư thu hoạch dâu tây tại một trang trại gần Oxnard, California. (Hình minh họa: JOE KLAMAR/AFP via Getty Images)

Cơ chế hoạt động của quỹ ASXH

Không ít người nghĩ rằng nguồn quỹ ASXH chẳng khác gì con heo đất luôn chứa đầy tiền mặt. Sự thật là con heo đất hoàn toàn rỗng ruột. Để hiểu điều gì thực sự đằng sau quỹ tín thác ASXH, thử đơn giản hóa các khoản thu và chi. Cơ chế ASXH thật ra không phức tạp. Nguồn thu của nó đến từ thuế tiền lương của những người đang đi làm, và sau đó nó chi cho người nghỉ hưu và các thành phần phụ thuộc. Đây là hệ thống “thu đến đâu chi đến đó” (pay-as-you-go). Tương tự một gia đình sống dựa vào thu nhập hàng tháng, ASXH không có hũ vàng thần kỳ nào, tất cả chỉ là vòng luân chuyển tiền vào và ra.

Cái gọi là quỹ tín thác (hay quỹ dự trữ) của ASXH thực chất chỉ là những tờ giấy ghi nợ (IOU), tức lời hứa thanh toán trong tương lai. Trước năm 2010, khi số tiền thu được vượt quá số tiền chi cho phúc lợi, chính phủ dùng khoản thặng dư này cho các mục đích khác thay vì để dành. Đổi lại, Bộ Tài Chính phát hành giấy ghi nợ cho cơ quan quản lý ASXH.

Một cách nôm na, thử tưởng tượng một đứa trẻ kiếm tiền từ việc cắt cỏ và bỏ tiền vào con heo đất để dành dụm mua chiếc xe đạp. Tuy nhiên, cha mẹ em lại lấy số tiền đó để chi trả các khoản sinh hoạt gia đình và để lại mảnh giấy ghi nợ. Đến lúc cần mua xe đạp, đứa trẻ đập con heo đất ra thì thấy chỉ toàn giấy ghi nợ.

Chương trình ASXH hiện bị thâm hụt trầm trọng. Thử xem xét các nguồn thu tính đến năm 2023, như ghi nhận của Viện Nghiên Cứu Cato. Năm 2023, thuế lương (payroll taxes) do người lao động và người sử dụng lao động nộp là $1,054 ngàn tỷ, đủ trang trải khoảng 85% tổng chi phí chương trình ASXH. Ngoài ra, thuế đánh vào tiền trợ cấp ASXH mang về thêm $49.8 tỷ, chỉ đủ chi trả khoảng 4% chi phí.

Như vậy, hai nguồn thu trên chỉ đáp ứng được khoảng 89% tổng số tiền phải chi. Điều đó có nghĩa chương trình ASXH thiếu hụt 11%. Phần thiếu này được bù đắp bằng cách rút tiền từ quỹ dự trữ (trust fund). Như đã nói, khoản “tiền” trong quỹ dự trữ thực chất là các trái phiếu đặc biệt (IOU) do Bộ Tài Chính phát hành. Khi ASXH đem các trái phiếu này đổi lấy tiền mặt để trả trợ cấp ASXH, Bộ Tài Chính phải “chạy tiền” bằng cách “vay nóng” từ công chúng, tức phát hành trái phiếu chính phủ, vì bộ này không bao giờ có sẵn đủ nguồn tiền mặt để chi cho hơn 70 triệu người Mỹ lãnh ASXH hàng tháng.

Nói ngắn gọn, mỗi $100 mà ASXH phải chi, thì $85 đến từ thuế lương; $4 đến từ thuế đánh vào trợ cấp; và $11 lấy từ quỹ dự trữ. Do phải “giật gấu vá vai” bởi không có sẵn tiền mặt mà nhờ vào việc bán trái phiếu, cho nên, hậu quả cuối cùng là nợ công tăng. Trong 10 năm tới, tình trạng thu không đủ chi của chương trình ASXH khiến nợ liên bang tăng thêm hơn $4,000 tỷ, nếu tính cả tiền lãi mà chính phủ phải trả cho các khoản vay.

Đây không phải lần đầu tiên người Mỹ nghe về nguy cơ sụp đổ hệ thống ASXH. Thực tế là số người cao tuổi nhận trợ cấp ngày càng tăng, với tỷ lệ và tốc độ nhanh hơn nhiều so với số người trong độ tuổi lao động, là những người đóng thuế để chi trả cho các khoản trợ cấp ASXH.

Điều đáng nói ở chỗ chuyện này ai cũng thấy từ lâu nhưng các nhà lập pháp lại để vấn đề tồn tại quá dai dẳng. Bây giờ, như được thuật từ The Atlantic ngày 24 Tháng Bảy, người ta không thể tiếp tục trì hoãn. Những nghị viên đắc cử Tháng Mười Một năm nay, cũng như tổng thống tiếp theo, sẽ còn làm việc vào năm 2032 – thời điểm mà con heo đất ASXH thật sự rỗng ruột – do đó, họ buộc phải cứu chương trình ASXH.

Chuyện gì sẽ xảy ra?

Năm 1935, khi Đạo Luật ASXH được ban hành, một người bình thường khi bắt đầu gia nhập lực lượng lao động thường có tuổi thọ trung bình khoảng 65. Những người sống qua độ tuổi này thường gặp vấn đề sức khỏe hoặc khuyết tật khiến họ không thể làm việc, và do đó, họ phụ thuộc vào con cái hoặc trông chờ vào các tổ chức từ thiện. ASXH được thiết kế để giải quyết vấn đề trên bằng cách thu thuế từ người lao động và người sử dụng lao động, và dùng tiền đó để chi trợ cấp cho người cao tuổi ở mức tương ứng với thu nhập mà họ kiếm được trong thời gian họ đi làm.

Khi những khoản chi đầu tiên được thực hiện vào năm 1940, mức trợ cấp trung bình mỗi người nhận được là $22.6/tháng (khoảng $550 theo thời giá hiện nay). Lúc đó, do số lượng người lao động đông hơn số người thụ hưởng nên thuế thu nhập không đáng kể. Theo thời gian, người nghỉ hưu lại nhiều hơn người lao động. Một người 65 tuổi hiện có tuổi thọ trung bình còn lại là khoảng 20 năm, tăng so với mức 13 năm vào năm 1940. Lực lượng lao động đóng góp vào hệ thống ASXH lại không tăng tương ứng. Trong khi đó, tỷ lệ sinh lại giảm. Nói cách khác, trong tương lai, người đi làm đóng thuế (nuôi hệ thống ASXH) thì ít nhưng người già (thụ hưởng ASXH) lại nhiều. Cái gọi là “cuộc khủng hoảng ASXH” nằm ở yếu tố đó.

Với giới chuyên gia, việc ngăn chặn nguy cơ mất khả năng chi trả của chương trình ASXH thực chất là bài toán cần điều chỉnh các yếu tố về thuế, phúc lợi, hoặc cả hai, sao cho chúng cân bằng. Tuy nhiên, vấn đề không nằm ở chỗ các phép tính quá phức tạp mà là mọi giải pháp đều đi kèm mặt trái. Quanh đi quẩn lại vẫn là câu chuyện muôn thuở: Hoặc tăng thuế, hoặc cắt giảm phúc lợi xã hội. Theo truyền thống, đảng Dân Chủ thường chọn phương án tăng thuế nhằm vào người có thu nhập cao để bù đắp khoản thiếu hụt. Trong khi đó, Cộng Hòa thường muốn thu hẹp quy mô chương trình ASXH.  

Trung tuần Tháng Bảy, một nhóm thượng nghị sĩ lưỡng đảng đệ trình dự luật nhằm khởi động tiến trình cải cách ASXH. Dự luật “PROMISE” viết tắt từ “Protecting Retirement Opportunities and Maintaining Income Security for Everyone” sẽ thiết lập một quy trình để thực hiện các thay đổi hệ thống ASXH. Hội đồng cố vấn ASXH – một ủy ban độc lập gồm thành viên lưỡng đảng – chịu trách nhiệm soạn thảo và trình một dự luật cơ sở lên Quốc Hội sau khi thu thập ý kiến ​công chúng. Mọi khuyến nghị lập pháp đi kèm dự luật đều phải bảo đảm khả năng thanh toán cho chương trình ASXH trong ít nhất 50 năm. Cho đến thời điểm này, những gì liên quan “PROMISE” còn đầy “hứa hẹn” mông lung.

Với người dân bình thường, câu hỏi đáng quan tâm nhất bây giờ là một khi con heo đất ASXH không còn tiền thì những người đang thụ hưởng bị ảnh hưởng như thế nào. Nếu quỹ dự trữ ASXH cạn vào khoảng năm 2033, như dự báo, điều đó không có nghĩa ASXH ngừng trả lương hưu. Chỉ là người ta không đủ tiền để trả 100% mức trợ cấp theo luật hiện hành.

Theo dự báo, khi quỹ dự trữ cạn, nguồn thu thường xuyên chỉ đủ chi trả khoảng 80-83%; và người đang hưởng lương hưu có thể bị cắt khoảng 17-20% trợ cấp hằng tháng. Người khuyết tật cũng có thể bị giảm trợ cấp nếu các quỹ liên quan không được bổ sung. Nói chung, mỗi năm quỹ ASXH vẫn thu được hơn $1,000 tỷ tiền thuế lương và do vậy, chương trình ASXH không hoàn toàn sụp đổ. Trước mắt, tiền trợ cấp giảm. Lâu dài, nợ công quốc gia phình thêm.

Liên quan ASXH, một vấn đề từng được đề cập cũng nên nhắc lại: Nguồn quỹ ASXH bị hụt một phần là do sự sụt giảm số người nhập cư. Chính những người nhập cư lương thiện là thành phần đóng góp đáng kể cho quỹ ASXH.

Trong khi một số quốc gia có dân số già đang khai thác nguồn nhân lực nhập cư như một giải pháp để củng cố hệ thống tài chính công và vực dậy lực lượng lao động thì Mỹ đi theo hướng ngược lại. Theo Cơ Quan Thống Kê Dân Số Hoa Kỳ, lượng người nhập cư ròng vào Mỹ ước tính giảm 2.4 triệu trong giai đoạn 2024-2026. Cần biết, 77% số người nhập cư vào Mỹ nằm trong độ tuổi lao động (18 đến 64 tuổi). Dù chỉ chiếm 14.3% tổng dân số nhưng họ đóng góp đến 19% vào lực lượng lao động Mỹ.

Trong bối cảnh phụ nữ Mỹ sinh ít con trở thành xu hướng, giới nghiên cứu cho rằng, đến năm 2040, nhập cư là động lực duy nhất thúc đẩy tăng trưởng dân số Mỹ. Ngoài ra, con cái những người nhập cư cũng trở thành lực lượng lao động và đóng góp vào hệ thống ASXH, nhờ đó, họ giúp duy trì sự ổn định của chương trình trợ cấp xã hội. Gần như chẳng ai “ăn không” cái gì của nước Mỹ cả, như thường bị gán ghép đầy ác ý. [dt]

Trung Tá CSQG Nguyễn An Vinh

Ông Phaolô Nguyễn An Vinh

Cảnh báo sự nguy hiểm của trò ‘đá tung cửa’ bùng phát trong giới trẻ

VALENCIA, California (NV) – Hai thiếu niên bị camera an ninh ghi lại cảnh dùng chân đá thủng cửa trước của một căn nhà tại Valencia, trong một hành động được cho là bắt chước trào lưu trên mạng xã hội mang tên “door kick challenge” (thách đá tung cửa). 

Cảnh sát cảnh báo đây không phải trò đùa vô hại, mà có thể dẫn đến cáo buộc phá hoại tài sản cấp đại hình, gây thương tích nghiêm trọng, thậm chí khiến người tham gia thiệt mạng, theo đài KTLA 5 loan tin hôm Thứ Sáu, 24 Tháng Bảy.

(Hình minh hoạ: William West/AFP via Getty Images)

Hình ảnh trong video do cư dân cung cấp cho thấy một thiếu niên liên tục đá mạnh vào cửa, trong khi một người khác đứng gần đó. Cú đá tạo thành một lỗ lớn trên cánh cửa trước khi cả hai bỏ chạy. Sở Cảnh Sát Los Angeles County cho biết họ đối phó với nhiều trường hợp liên quan đến trào lưu này trong vài tháng qua.

Trong trò “door kick challenge,” người tham gia thường chạy đến một căn nhà, đá hoặc đập mạnh vào cửa rồi quay phim để đăng lên mạng. Một số trường hợp không chỉ gây tiếng động nhằm hù dọa người bên trong, mà còn làm hư hại hoặc phá tung cửa. Điều mà những người trẻ có thể xem là vài giây gây cười hoặc cơ hội thu hút lượt xem lại có thể bị chủ nhà hiểu là một cuộc đột nhập đang diễn ra.

Đây cũng là mối nguy hiểm lớn nhất mà cảnh sát đang cảnh báo. Một chủ nhà bị đánh thức giữa đêm bởi tiếng cửa bị đá có thể tin rằng gia đình đang bị tấn công và dùng vũ lực để tự vệ. Khi đó, người thực hiện trò đùa có thể bị thương hoặc bị bắn trước khi kịp giải thích rằng mình chỉ đang quay một đoạn video cho mạng xã hội.

Đồn Cảnh Sát Santa Clarita Valley kêu gọi phụ huynh nói chuyện trực tiếp với con em về hậu quả của hành động này. Trong thông báo trên Facebook, cảnh sát viết: “Điều có vẻ như một trò đùa vô hại dành cho mạng xã hội thật ra là một tội phạm.” Cơ quan này nhấn mạnh hành động phá cửa có thể dẫn đến cáo buộc phá hoại tài sản cấp đại hình và đặt tất cả những người liên quan vào tình thế nguy hiểm.

Sự việc tại Valencia không phải trường hợp đầu tiên. Hồi Tháng Chín năm ngoái, nhiều trường hợp đá cửa tương tự được báo cáo tại Aliso Viejo. Trong một trường hợp, người đeo mặt nạ phá tung cửa và lọt hẳn vào một căn nhà không có người ở.

Đáng lo hơn cả, một cánh cửa bị phá là tâm lý đằng sau những hành động này. Một bộ phận giới trẻ đang bị cuốn vào việc tìm kiếm sự chú ý, sự công nhận và cảm giác thuộc về một nhóm trên mạng. Khi lượt xem và phản ứng của người lạ trở thành phần thưởng tức thời, ranh giới giữa trò đùa và tội phạm có thể bị xóa nhòa.

Tuy nhiên, không nên vì một số trường hợp mà quy kết cả một thế hệ. Trách nhiệm thuộc về cả gia đình, trường học, các nền tảng mạng xã hội và cộng đồng. Phụ huynh cần biết các con đang xem và chia sẻ nội dung gì; trường học cần dạy rõ hậu quả pháp lý; còn các nền tảng phải nhanh chóng hạn chế những video cổ vũ hành động nguy hiểm.

Một đoạn phim chỉ kéo dài vài giây có thể để lại hồ sơ hình sự nhiều năm, gây thiệt hại tài sản và dẫn đến một cuộc đối đầu chết người. Cảnh báo dành cho giới trẻ rất rõ ràng: không có lượt xem nào đáng để đánh đổi tương lai, và cũng không có trò đùa nào vô hại khi nó khiến một gia đình tin rằng nhà mình đang bị tấn công. (MPL) [dt]

Thêm một ống nước chính ở Hollywood bị bể

HOLLYWOOD, California (NV) – Thêm một ống nước chính bị bể ở Hollywood hôm Thứ Sáu, 24 Tháng Bảy, khiến đường bị ngập và các giới chức phải đóng đường.

Theo đài KTLA, sự việc xảy ra lúc 3 giờ chiều trên đường Romaine, gần hãng phim Paramount Studios và nghĩa trang Hollywood Forever Cemetery.

Bể ống nước ở Hollywood. (Hình: Citizen app)

Video được đăng trên app Citizen cho thấy nước trào ra đường và Sở Cứu Hỏa Los Angeles phải chặn đường trong khi nhân viên bảo trì phải tìm cách khóa nước.

Nhân viên công lực chưa cho biết có ai bị thương hay có tài sản nào bị hư hại hay không.

Sự việc này cách vụ bể ống nước chính trên đường Sunset với đường Holloway ở West Hollywood chỉ vài dặm vào ngày 16 Tháng Bảy, làm nhiều xe bị cuốn trôi, nhiều tòa nhà bị ngập và tạo ra một hố sụp rất lớn. (TL) [dt]

Phát giác 8 người chết, gồm 6 trẻ em, trong căn nhà cháy ở Michigan

GRAND HAVEN TOWNSHIP, Michigan (NV) – Tám người, trong đó có sáu trẻ em, được phát hiện đã chết bên trong một căn nhà bị cháy tại Grand Haven Township hôm Thứ Sáu. Một số nạn nhân có vết thương do đạn bắn, khiến nhà chức trách điều tra khả năng đây là một án mạng rồi tự sát, kèm theo hành động cố ý phóng hỏa, theo ABC News loan tin hôm Thứ Bảy, 25 Tháng Bảy.

Đại Úy Jake Sparks thuộc Sở Cảnh Sát Ottawa County mô tả hiện trường là “phức tạp,” đồng thời nhấn mạnh cuộc điều tra vẫn đang ở giai đoạn đầu và chưa thể đưa ra kết luận cuối cùng.

(Hình minh hoạ: Sean Rayford/Getty Images)

Sự việc xảy ra tại Grand Haven Township, nằm ven Lake Michigan, phía tây Grand Rapids. Theo ông Sparks, lực lượng cứu hỏa lần đầu đến khu vực xảy ra hỏa hoạn vào sáng Thứ Sáu sau khi có người báo ngửi thấy mùi khói. Tuy nhiên lúc đó nhân viên cứu hỏa không tìm thấy căn nhà nào đang cháy.

Vài giờ sau, khi nhận được những cuộc gọi báo có khói trắng bốc lên từ một căn nhà, lực lượng cứu hỏa quay lại, vào bên trong để dập lửa.

“Từ lúc bước vào, họ nhận thấy có nhiều người chết ở bên trong ngôi nhà,” ông Sparks nói với các phóng viên.

Theo cảnh sát, tất cả các nạn nhân dường như thuộc cùng một gia đình, nhưng đến thời điểm công bố thông tin, chỉ biết sáu trẻ em được xác nhận là từ 5 đến 15 tuổi, cùng hai người lớn không rõ độ tuổi, và danh tánh thì chưa được chính thức xác nhận.

Một số thi thể có vết thương do đạn bắn, nhưng nhà chức trách chưa cho biết có bao nhiêu người bị bắn. Nguyên nhân tử vong của từng nạn nhân cũng chưa được xác định. Các cuộc khám nghiệm tử thi dự trù hoàn tất trong cuối tuần.

Cảnh sát đang xem xét khả năng ngọn lửa được cố ý gây ra nhằm che giấu một án mạng rồi tự sát. Tuy nhiên, ông Sparks nói còn quá sớm để kết luận. Hiện cảnh sát không tập trung điều tra bất cứ nghi can nào từ bên ngoài căn nhà, nhưng hướng điều tra có thể thay đổi khi có thêm bằng chứng.

Các chuyên viên điều tra phóng hỏa của Cảnh Sát Tiểu Bang Michigan đang hỗ trợ tại hiện trường. 

Grand Haven Area Public Schools gọi đây là “một mất mát bi thảm đối với cộng đồng.” Học khu yêu cầu công chúng tôn trọng sự riêng tư của những người liên quan, tránh suy đoán hoặc chia sẻ những thông tin chưa được xác nhận. Học khu cũng phổ biến các dịch vụ trợ giúp khủng hoảng và phòng ngừa tự sát cho những người bị ảnh hưởng bởi thảm kịch. (MPL) [dt]

Trường xây trước, tiền chi trước, xã hội chủ nghĩa tính sau

*Chuyện Vỉa Hè
*Ông Tư Sài Gòn

Sáng đó ở cái quán cà phê cóc đầu hẻm, ông Giáo ngồi cầm tờ báo, đọc tới đọc lui một đoạn, rồi bật cười một tiếng khô khốc.

(Hình minh họa: AI)

“Cái gì vui vậy ông Giáo?” con Ba bán bánh tráng nướng vừa dọn hàng vừa ngoái lại hỏi.
“Quảng Ninh sắp có trường xã hội chủ nghĩa.” Ông Giáo gấp tờ báo lại. “Từ tiểu học tới lớp mười hai luôn.”
Chú Năm đang húp ngụm cà phê, khựng lại giữa chừng. Nhăn cái trán, nhíu cái mày ra vẻ khó chịu.
Tám xe ôm, ngồi bàn kế bên, chen vô liền: “Trường gì mà xã hội chủ nghĩa? Bộ trường bây giờ đang tư bản hết hả?”
“Đó, cái đó tao cũng đang thắc mắc.” Ông Giáo gõ gõ ngón tay lên bàn. “Ông phó giám đốc sở nói trường này xây trên tám giá trị cốt lõi. Để tao đọc cho tụi bây nghe nguyên văn: ‘kiên định mục tiêu giáo dục xã hội chủ nghĩa, quản trị hiện đại công khai minh bạch, hội nhập quốc tế nhưng giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa’.”
“Dịch giùm cái, ông Giáo.” Con Ba ngừng tay lật bánh. “Nói kiểu đó tui nghe xong còn mù mờ hơn lúc chưa nghe.”
Ông Giáo cười khẩy. “Dịch qua tiếng Việt bình dân là: trường học bình thường, cộng thêm hai chữ ‘xã hội chủ nghĩa’ dán trước cổng.”
Ông Giáo ngừng một chút, rồi nói tiếp, giọng chậm hẳn lại: “Mà tao nhớ, hồi 2013, chính ông Tổng Trọng, lúc bàn sửa Hiến Pháp, có nói một câu, tao còn nhớ nguyên văn: ‘Đến hết thế kỷ này không biết đã có CNXH hoàn thiện ở Việt Nam hay chưa.’ Ông đứng đầu đảng mà còn nói vậy.”
Chú Năm chậm rãi lên tiếng, câu đầu tiên trong buổi sáng: “Vậy chớ mấy chục năm nay trường học ở xứ mình học theo mô hình gì, hả ông Giáo?”
Cả bàn im re một chút.
“Đó mới là chỗ tao thấy ngộ.” Ông Giáo hạ giọng. “Nếu bây giờ mới thí điểm trường xã hội chủ nghĩa, vậy chớ cái trường cũ, cái hệ thống cũ, nó là trường gì? Đứng ở giữa hai lằn ranh à?”
Tám xe ôm gãi đầu: “Nghe mấy ông nói riết tao hoang mang. Nói thiệt, cái trường này nó khác trường thường ở chỗ nào? Bàn ghế khác? Sách vở khác? Hay chỉ khác cái bảng hiệu ngoài cổng?”
“Bảng hiệu, và một khoản tiền.” Ông Giáo gật đầu. “Hải Phòng đi trước rồi, làm chín trường kiểu này, chi hết 250 tỷ. Quảng Ninh giờ tính làm ít nhất một trường, dự tính khởi công năm nay, mở cửa năm học 2027-2028.”
“250 tỷ!” Con Ba lẩm bẩm. “Bằng bao nhiêu tô hủ tiếu vậy trời? Chắc đếm hết đời tui cũng chưa hết.”
Ông Giáo nói, ổng đọc báo thấy mô hình “Trường học xã hội chủ nghĩa” của Hải Phòng xôm tụ lắm, đọc thôi đã thấy “hết hồn,” như được xây dựng theo định hướng giáo dục tiên tiến, nhân văn, hội nhập nhưng vẫn bảo đảm tính công bằng, toàn diện trong tiếp cận giáo dục. Mục tiêu của đề án là phát triển con người Hải Phòng toàn diện, chú trọng rèn luyện phẩm chất, năng lực, kỹ năng sống, tinh thần sáng tạo và trách nhiệm cộng đồng cho học sinh.
Chú Năm buông một câu: “Ông Giáo hết hồn là phải rồi. Trường xã hội chủ nghĩa cỡ đó, nghĩ lại mới thấy mấy cái trường kiểu cũ, học sinh đâu có được đào tạo đúng tiêu chuẩn con người xã hội chủ nghĩa hả ông Giáo? À! Nếu vậy thì họ lấy đâu ra giáo viên đủ tiêu chuẩn để dạy trong mấy cái trường thiên đường này vậy ta?”
Không ai trả lời câu đó. Ông Giáo đằng hắng mấy cái, rồi lật thêm một trang báo, đọc tiếp: “Cùng đợt này Quảng Ninh cũng công bố phát sách giáo khoa miễn phí, gần 300,000 học sinh, tốn 800 tỷ một năm.”
“Vậy là được đó chớ.” Tám xe ôm gật gù. “Sách cho không thì thằng nào cũng khoái.”
“Ừ, cái đó tao khen thiệt.” Ông Giáo đồng ý. “Nhưng cái trường kiểu mẫu kia, tao vẫn chưa hiểu nó mẫu ở chỗ nào ngoài cái tên. Trường ưu tiên, không phải trường chuyên, họ nói vậy. Rồi ai được vô học? Con ai được chọn?”
Con Ba xen vô, giọng tưng tửng: “Chắc để coi, tới chừng khai giảng, thấy toàn con cán bộ vô học là biết liền hà.”
Cả bàn cười rộ một tiếng, rồi im.
Ông Giáo gấp báo lại, để xuống bàn. “Thôi, chuyện lớn quá, để mấy ổng tính. Tao chỉ thấy lạ một chỗ: cái xã hội chủ nghĩa đó, bao nhiêu năm nay người ta nói còn đang trên đường xây dựng, chưa ai thấy hình thù nó ra sao. Vậy mà cái trường mang tên nó thì lại xây được liền, có bản vẽ, có tiến độ, có ngày khai giảng đàng hoàng.”
Chú Năm nhấp nốt ngụm cà phê cuối, đứng dậy trả tiền, buông một câu trước khi đi: “Ừ. Cái đích thì còn xa mù, mà cái bảng hiệu thì gắn thiệt lẹ!”
Cả quán lại im re. [dt]

Tin mới cập nhật