WASHINGTON, DC (NV) – Cựu Tổng Thống Joe Biden đi phi cơ thương mại và phải chịu cảnh chờ đợi như bất cứ hành khách nào khác vì chuyến bay bị trễ, theo AP.
Sáng Thứ Sáu, 27 Tháng Hai, cổng khởi hành tại nhà gà D của phi Phi Trường Quốc Gia Reagan ở Washington, DC, đông nghẹt hành khách chờ đợi vì chuyến bay American Airlines bị hoãn cả tiếng đồng hồ do sương mù dày đặc.
Cựu Tổng Thống Joe Biden. (Hình minh họa: Samuel Corum/Getty Images)
Không lâu sau, khu vực đó càng đông đúc hơn vì hành khách kháo nhau, trong số những người phải chờ đợi do chuyến bay bị trễ, chỉ một người có nhân viên Sở Mật Vụ (USSS) và cảnh sát địa phương mặc đồng phục hộ tống: Cựu Tổng Thống Biden.
Cũng như nhiều hành khách khác, ông Biden ngồi chờ chuyến bay đi Columbia, South Carolina. Lúc đó, ông đang trên đường dự hội nghị đảng Dân Chủ South Carolina tối cùng ngày. Từ khi hết làm tổng thống hồi năm ngoái tới nay, ông hiếm khi xuất hiện trước công chúng.
Hành khách thì thầm và tỏ ra ngạc nhiên: Tại sao người từng giữ quyền lực hàng đầu thế giới phải chờ đợi bình thường như họ mà không được đối xử đặc biệt hơn, mặc dù xung quanh ông là nhân viên an ninh?
Có lẽ đối với cựu Tổng Thống Biden, chuyện này dễ hiểu hơn so với một số cựu tổng thống khác. Từng nhiều năm nổi tiếng với biệt danh “Amtrak Joe,” lúc còn làm thượng nghị sĩ, ông Biden tự hào có lẽ là người mê tàu điện Amtrak nhất nước Mỹ, thường chuyên đi tàu điện về nhà ở Delaware chứ không ở lại Washington. Nay là cựu tổng thống, ông vẫn được người ta thấy đi tàu điện, chụp “selfie” và trò chuyện với hành khách khác.
Hôm Thứ Sáu, là hành khách đi vé hạng nhất, cựu Tổng Thống Biden được lên phi cơ trước những hành khách khác, cùng với nhân viên USSS ngồi rải khắp phi cơ.
“Chúa ban phước lành cho ông,” một hành khách nữ nói khi đi ngang ông Biden đang ngồi ghế cạnh cửa sổ hàng thứ ba khoang hạng nhất, tờ báo để trong lòng.
“Cảm ơn ông đã phục vụ đất nước,” một hành khách nam vừa nói vừa bắt tay ông Biden.
Ban đầu, người phụ nữ ngồi ghế cạnh lối đi kế bên cựu Tổng Thống Biden đặt ly cà phê xuống đồ gác tay chung với ông, bỏ giỏ xách lên khoang hành lý trên đầu, rồi ngồi xuống và nhận ra người ngồi kế bên bà là vị tổng thống Mỹ thứ 46.
Ông Biden lấy tay giữ ly cà phê của bà cho khỏi đổ, rồi chào bà khi bà ngồi xuống.
“Tôi cảm thấy muốn khóc,” hành khách nữ này cho hay, lúc họ bắt tay, và trong một tiếng đồng hồ kế tiếp, trò chuyện suốt chuyến bay.
Theo luật liên bang, cựu tổng thống Mỹ và vợ hoặc chồng được USSS bảo vệ trọn đời, nhưng không có điều khoản nào bảo đảm họ được đi phi cơ riêng cấp cao như lúc tại chức. (Th.Long) [kn]
NEW YORK, New York (NV) – Một nữ thương gia ở New York bị kết án chín năm tù liên bang hôm Thứ Sáu, 27 Tháng Hai, vì lường gạt nhà đầu tư ngoại quốc hơn $30 triệu và chuyển một số tiền lừa đảo vào chiến dịch chính trị ở Mỹ, trong đó có buổi gây quỹ cho Tổng Thống Donald Trump, Bộ Tư Pháp (DOJ) loan báo, theo AP.
Bà Sherry Xue Li, 54 tuổi, cư dân Oyster Bay, còn bị tòa bắt buộc trả lại $31.5 triệu, cũng như nhà cửa ở ba nơi khác nhau, và bồi thường cho nạn nhân.
Bà Sherry Xue Li (trái) chụp hình với ông Donald Trump, lúc đó là tổng thống nhiệm kỳ đầu, và đệ nhất phu nhân, bà Melania Trump, tại buổi gây quỹ ngày 28 Tháng Sáu, 2017. (Hình: DOJ)
Bà Li bị bắt năm 2022 và bị giam từ đó tới nay. Năm ngoái, bà nhận tội đồng lõa rửa tiền và đồng lõa lường gạt nước Mỹ vì cản trở Ủy Ban Bầu Cử Liên Bang (FEC) thi hành luật gây quỹ tranh cử.
Ông Lianbo Wang, đồng bị cáo, cũng nhận tội tương tự bà Li và bị kết án năm năm tù.
Luật sư bà Li chưa trả lời email của AP yêu cầu nhận xét về bản án của bà, nhưng ông Joseph Nocella, công tố viên liên bang, nhấn mạnh bà “lãnh án vì làm ăn bất chấp đạo lý.”
“Bà hứa hão và thẳng thừng nói dối với nhiều nhà đầu tư để làm đầy túi riêng trong khi họ bị thiệt hại nặng nề,” ông Nocella cho hay trong thông cáo báo chí DOJ.
Suốt nhiều năm, bà Li và ông Wang, cả hai đều có quốc tịch Mỹ, thuyết phục nhà đầu tư, nhiều người trong số đó là người Trung Quốc, đóng góp mỗi người $500,000 vào dự án không có thật, bằng cách hứa hão rằng số tiền đó sẽ giúp họ trở thành thường trú nhân hợp pháp ở Mỹ, công tố viên cho hay.
Thay vào đó, bà Li và ông Wang dùng hàng triệu đô la của nhà đầu tư để chi tiêu cho bản thân, như mua sắm quần áo, trang sức, nhà cửa, đi chơi và ăn uống xa xỉ, công tố viên cho biết.
Hai người này còn thu tiền của nhà đầu tư để sắp xếp cho họ gặp gỡ chính khách Mỹ, rồi dùng số tiền đó đóng góp bất hợp pháp cho chiến dịch và ủy ban chính trị ở Mỹ, theo công tố viên.
Có trường hợp, bà Li và ông Wang thu mỗi nhà đầu tư $93,000 để sắp xếp cho họ dự buổi gây quỹ cho ông Trump năm 2017, rồi dùng số tiền đó đóng góp bất hợp pháp cho ủy ban tổ chức buổi gây quỹ, công tố viên cho hay.
Bà Li thậm chí chụp hình với ông Trump và vợ ông, bà Melania, trong buổi gây quỹ, rồi dùng tấm hình đó dụ dỗ nhà đầu tư đóng góp cho dự án không có thật, công tố viên cho biết.
Những chiến dịch và ủy ban đó không biết việc bà Li và ông Wang làm, và không bị cáo buộc bất cứ tội nào, theo công tố viên. (Th.Long) [kn]
WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump hôm Thứ Sáu, 27 Tháng Hai, phủ nhận ông dự định ban bố tình trạng khẩn cấp quốc gia liên quan tới cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm nay, theo Newsweek.
Mới đây, báo Washington Post đưa tin nhóm nhà hoạt động thân Tổng Thống Trump đang truyền nhau bản dự thảo sắc lệnh mở rộng thẩm quyền của tổng thống đối với cuộc bầu cử Tháng Mười Một năm nay. Nhóm này nêu lý do rằng, có tin ngoại quốc sẽ can thiệp cuộc bầu cử.
Cử tri bỏ phiếu sớm trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2024 ở Hendersonville, North Carolina, hôm 17 Tháng Mười, 2024. (Hình minh họa: Melissa Sue Gerrits/Getty Images)
Hôm Thứ Sáu, khi phóng viên hỏi có phải ông tính làm như vậy không, Tổng Thống Trump hỏi lại, “Ai nói với quý vị?” rồi khẳng định ông “chưa bao giờ nghe” kế hoạch đó.
Ông JB Pritzker (Dân Chủ), thống đốc Illinois, đăng lại đoạn phỏng vấn đó lên mạng xã hội X và viết: “Ông Donald, ông đang chối.”
Giữa lúc sắp tới cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, Tổng Thống Trump thường xuyên lên tiếng lo ngại về vấn đề an ninh cho cuộc bầu cử cũng như rủi ro xảy ra gian lận. Đảng Cộng Hòa của ông đang vận động thông qua dự luật kiểm tra người bỏ phiếu có phải là công dân Mỹ hay không.
Đảng Cộng Hòa lập luận phải làm như vậy để ngăn chặn người nhập cư bất hợp pháp bỏ phiếu – bất chấp tình trạng này hiếm khi xảy ra. Trong khi đó, giới phê bình cảnh báo dự luật Đạo Luật Bảo Vệ Tư Cách Cử Tri Mỹ (SAVE Act) sẽ cản trở công dân Mỹ đi bỏ phiếu.
Hồi Tháng Hai, Tổng Thống Trump tuyên bố ông sẽ bắt buộc cử tri chứng minh là công dân Mỹ khi bỏ phiếu trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ dù Quốc Hội thông qua SAVE Act hay không. Ông cho hay ông sẽ thực hiện kế hoạch đó thông qua sắc lệnh.
Hôm Thứ Sáu, báo mạng Democracy Docket đăng tài liệu họ cho là bản dự thảo sắc lệnh hành pháp dài 17 trang về cải tổ cách tổ chức bầu cử ở Mỹ. Tài liệu này đề ngày 12 Tháng Tư, 2025, nhưng báo này cho là nhằm vào cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm nay.
Tài liệu này vạch ra kế hoạch tổ chức bầu cử cho cả nước, bao gồm chỉ chấp nhận phiếu bầu bằng giấy, siết chặt luật lệ bầu cử khiếm diện, và bắt buộc cử tri trình giấy tờ chứng minh là công dân Mỹ.
Thời gian qua, người Mỹ tỏ ra lo lắng sau khi Tổng Thống Trump kêu gọi “quốc hữu hóa” cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.
Theo Hiến Pháp Mỹ, tổ chức bầu cử là quyền của tiểu bang, do đó, mỗi tiểu bang đều có luật bầu cử riêng. (Th.Long) [kn]
Khoảng 5,000 người đã bày tỏ sự thích thú trước tin một chiếc xe loại sedan của cảnh sát giao thông (CSGT) húc vào một chiếc mô tô tuần tra cũng của CSGT, vừa được giới thiệu trên trang facebook Trân Duy Chiến GSTS Vỉa hè. Nếu chíu khó đọc khoảng 2,000 bình luận về sự kiện không thấy cơ quan truyền thông chính thức nào tại Việt Nam đưa tin, chắc chắn sẽ nhận ra ngay lập tức sự khinh miệt, thậm chí căm giận của nhiều người dùng mạng xã hội đối với CSGT nói riêng và Công An Việt Nam nói chung!
Cảnh sát giao thông lập một chốt chặn xe trên quốc lộ. (Hình minh họa: Luatvietnam.vn)
Đó có lẽ cũng là lý do những hashtag (cụm từ đứng sau dấu thăng [#], nhằm xác định những nội dung cùng một chủ đề) về CSGT trên mạng xã hội luôn có rất đông người bày tỏ sự hả hê khi CSGT gặp nạn, bị tấn công,… trong khi thi hành công vụ. Những video clip hay những hình ảnh ghi lại những sự kiện thuộc nội dung vừa kể còn cho thấy một khía cạnh khác, dân chúng hoàn toàn dửng dựng với những cá nhân bị ngã, bị thương, thậm chí bị chết do “bảo vệ trật tự an toàn giao thông”…
Kết quả khảo sát sơ bộ của các trang nghiên cứu dư luận trực tuyến tại Việt Nam cho thấy, các tin bài liên quan đến CSGT thường có tỷ lệ tương tác tiêu cực cao hơn mức trung bình so với các chủ đề khác (khoảng 60% đến 70% trong các bình luận).
Đầu tháng trước, ông Lao Hoàng Hải – trung tá CSGT tử nạn khi chặn một chiếc xe vận tải đang lưu thông trên quốc lộ 1B, đoạn chạy qua phường Quan Triều, tỉnh Thái Nguyên. Do Trung Tá Hải bị công chúng chỉ trích kịch liệt, Cục CSGT của Bộ Công An phải lên tiếng, khẳng định việc lập điểm kiểm soát là đúng quy định và được thực hiện theo kế hoạch tuần tra kiểm soát của Phòng CSGT Công An Tỉnh Thái Nguyên, còn một số tài khoản thân chính quyền trên mạng xã hội thì lên án “sự vô cảm của không ít người”!
Giữa năm ngoái, trên mạng xã hội, công chúng từng bày tỏ phản ứng tương tự khi ông Hà Văn Minh – đại úy CSGT thuộc Công An Tỉnh Lai Châu, tử nạn do chặn xe hai bánh gắn máy đang lưu thông trên một con đường thuộc xã Mường So!
Không rõ vì sao công an và chính quyền Việt Nam lại xem chuyện CSGT nói riêng, công an nói chung phóng ra giữa đường để chặn các loại xe đang lưu thông là dũng cảm, cẩn biểu dương, khen thưởng bởi đã “vì bình yên cuộc sống”?
***
Chỉ cần rời khỏi Việt Nam vì những mục tiêu ngắn hạn như du lịch thì bất kỳ người Việt nào cũng có thể nhận ra, chẳng có xứ nào mà cảnh sát lại “thực thi công vụ” bằng cách phóng ra giữa đường chặn các loại xe đang lưu thông giống như công an, cảnh sát ở Việt Nam. Khi muốn chặn một loại phương tiện giao thông nào đó để kiểm tra giấy tờ, khám xét phương tiện, cảnh sát của thiên hạ hoặc sẽ tiếp cận từ phía sau, hoặc sẽ đứng trên lề đường rồi dùng các loại đèn, loại kèn phát tín hiệu riêng, yêu cầu tài xế tấp vào lề, dừng lại (Mỹ, Anh, Nhật, Singapore,…).
Có một số lý do để cảnh sát của thiên hạ bị cấm chặn các loại xe đang lưu thông trên đường theo kiểu của Việt Nam. Lý do thứ nhất: Không thể sử dụng công quyền một cách tùy tiện. Sử dụng công quyền phải bảo đảm sự an toàn cho tất cả các bên (từ cảnh sát, người bị chặn xét, đến những người quanh vụ chặn xét). Cho dù thực thi công vụ, cảnh sát không được phép tạo ra những tình huống nguy hiểm không cần thiết, không dự đoán được trong giao thông.
Phóng ra giữa đường, chặn trước đầu những chiếc xe đang di chuyển không chỉ gây nguy hiểm không cần thiết cho cảnh sát mà còn khiến tài xế đang điều khiển xe bị chặn xét bất ngờ và cũng rơi vào tình trạng nguy hiểm không cần thiết. Chưa kể việc tài xế phải thắng gấp, lách tránh tình huống không dự đoán được do cảnh sát tạo ra có thể khiến một hoặc một số người bị thương, tử nạn, một hoặc nhiều tài sản bị hư hại…
Lý do thứ hai, quốc gia nào cũng xem tự do đi lại, an toàn tính mạng, không bị đối xử tùy tiện là những quyền hiến định. Phóng ra giữa đường, chặn trước đầu những chiếc xe đang di chuyển là hành vi trực tiếp đe dọa an toàn tính mạng và xâm hại những quyền vừa kể. Để tránh, thiên hạ cân nhắc hết sức kỷ lưỡng khi đặt định các quy trình, trong đó có quy trình chặn xét xe đang di chuyển. Nếu thực thi công vụ mà không bảo đảm an toàn, không chuyên nghiệp, cảnh sát có thể bị xử lý kỷ luật, bị kiện, – phải bồi thường thiệt hại.
So với thiên hạ, Hiến Pháp Việt Nam không khác lắm, nghĩa là cũng xác định những điều đã kể ở trên là quyền hiến định, trong các quy định liên quan đến hoạt động của CSGT cũng có chỗ đề cập đến việc chọn chỗ để phát lệnh dừng xe phải là “vị trí phù hợp và an toàn” nhưng trước giờ, phóng ra giữa đường, chặn trước đầu những chiếc xe đang di chuyển vẫn được khuyến khích thông qua khen thưởng, truy thăng cấp bậc. Nếu gây ra tai nạn, những cá nhân bị chặn xét không bị xem là nạn nhân mà bị đối xử như tội phạm.
***
Từ các ý kiến, phản ứng của công chúng trên mạng xã hội, có thể khái quát lý do dẫn đến số người có ác cảm với CSGT nói riêng và công an nói chung càng ngày càng tăng là vì: Tham nhũng vặt trở thành phần không thể tách rời trong hoạt động công vụ. Ứng xử trịch thượng, trong đó bao gồm cả cách thức chặn xét xe. Xử lý các sai phạm rất khắc nghiệt nhưng lại thiếu minh bạch. Công An Việt Nam rất thích dùng cụm từ “vì bình yên cuộc sống” để biện giải nhưng mạng xã hội chính là chỗ để tham khảo nhân tâm. Khi nhân tâm như thế thì “yên” chỉ là ảo vọng. [kn]
NGHỆ AN, Việt Nam (NV) – Nhà chức trách xác nhận vụ hai nữ sinh lớp Tám, tức mới 13 tuổi, ở xã Na Loi, tỉnh Nghệ An, bị hai thanh niên Xã Mường Lống “bắt vợ” theo tập tục H’Mông.
Xã Mường Lống, tỉnh Nghệ An, được biết đến có đa số dân là người H’Mông. Nơi này có thung lũng và các bản làng được bao quanh bởi các dãy núi cao.
Thiệp cưới của một trong hai nữ sinh bị “bắt vợ.” (Hình: Dân Việt)
Theo báo Dân Việt hôm 1 Tháng Ba, hai nữ sinh trong vụ việc được nêu tên tắt là LHA và LHD, học sinh trường phổ thông dân tộc bán trú Na Loi, bị hai nam thanh niên địa phương bắt về làm vợ trong đêm.
Sau kỳ nghỉ Tết Bính Ngọ 2026, hai nữ sinh được ghi nhận đi học bình thường nhưng vắng mặt một ngày sau đó.
Sau khi xác minh, nhà trường mới biết hai nữ sinh bị bắt về làm vợ. Do vụ việc diễn ra vào ban đêm nên nhà trường “không thể ngăn chặn.”
Em LHD sau khi bị “bắt vợ” còn được gia đình tổ chức đám cưới. Sau khi thầy cô đến gia đình “vận động,” dự kiến hôm 3 Tháng Ba, nữ sinh này sẽ đi học lại.
Em LHA được ghi nhận sống với ông bà ngoại ở bản Hồi Viêng, cách trường khoảng 8 cây số. Theo nhà trường, cha mẹ nữ sinh đã ly dị và người mẹ lấy chồng mới.
Ông Nguyễn Trọng Hoàn, giới chức Sở Giáo Dục và Đào Tạo Nghệ An được dẫn lời rằng tình trạng tảo hôn gắn với tục “bắt vợ” vẫn còn tồn tại ở vùng núi phía Tây của tỉnh này, làm ảnh hưởng đến quyền học tập của học sinh.
Ông Hoàn nói thêm rằng những năm qua, chính quyền địa phương đã tuyên truyền, vận động, nên tình trạng tảo hôn trong lứa tuổi học sinh “chỉ còn mang tính cá biệt.”
Xã Mường Lống, tỉnh Nghệ An có đa số dân là người H’Mông. (Hình: Nhân Dân)
Theo Wikipedia, tục bắt vợ là tập quán hôn nhân truyền thống tồn tại trong đời sống của người H’Mông.
Khi một thiếu nữ đến tuổi trưởng thành, một số chàng trai cùng gia đình hoặc bạn bè có thể tổ chức việc dẫn cô gái về nhà trai, sau đó tiến hành các nghi thức để trở thành vợ chồng. Tập tục này hình thành trong bối cảnh kinh tế nông nghiệp nương rẫy, nơi lao động gia đình đóng vai trò then chốt, do vậy người phụ nữ thường được coi là nguồn nhân lực quan trọng sau khi kết hôn.
Trên thực tế, tập tục này bị bóp méo để thực hiện hành vi tảo hôn. Các chàng trai trẻ, tin rằng đó là quyền văn hóa của mình, để bắt cóc các thiếu nữ, tạo ra tình huống “ván đã đóng thuyền,” gây áp lực buộc các gia đình phải chấp nhận một cuộc hôn nhân bất hợp pháp. (N.H.K) [kn]
THÁI NGUYÊN, Việt Nam (NV) – Cô PMP, ở xã Bộc Bố, huyện Pác Nặm trước đây, tỉnh Bắc Kạn, nay thuộc Thái Nguyên, bị phạt vạ 7.5 triệu đồng ($288) vì bình luận: “Bộc Bố lắm ‘chó vàng’ quá, anh em núp rượu thì cứ phi ra lấy tiền về ăn Tết nhé!”
“Chó vàng” là từ thường được dân mạng dùng để miệt thị lực lượng công an vì hành vi đòi “bánh mì” của người đi đường.
Cô PMP (phải) tại đồn công an. (Hình: Công An Thái Nguyên)
Theo trang tin VOV của đài Tiếng Nói Việt Nam hôm 1 Tháng Ba, cô P đăng bình luận trên kèm hình một cảnh sát giao thông đang chặn bắt xe trên đường.
Phát ngôn của cô gái bị Công An Xã Bằng Thành quy chụp là “mang tính chất xúc phạm, xuyên tạc, ảnh hưởng đến hình ảnh lực lượng thi hành công vụ.”
Khi bị triệu tập lên đồn, ngoài chuyện bị phạt tiền, cô P. còn phải “thừa nhận hành vi đăng tải thông tin sai sự thật” và “xúc phạm lực lượng công an.”
Mức phạt phổ biến cho hành vi “xúc phạm công an” là 7.5 triệu đồng và người bị phạt không được quyền cãi lại hoặc nhờ luật sư hỗ trợ pháp lý.
Bất chấp các vụ phạt vạ diễn ra liên tiếp, người dân tại nhiều tỉnh, thành vẫn lên tiếng chỉ trích công an mỗi khi có dịp.
Một ngày trước, theo báo Tiền Phong, hai ông ở tỉnh Đồng Nai cùng lúc bị triệu tập lên đồn với cáo buộc “xúc phạm uy tín, danh dự lực lượng công an.”
Hai người này là ông DHT ở xã Bù Đăng, tỉnh Đồng Nai, chủ danh khoản Facebook Teo Dương, và người còn lại là anh ĐHL, ở xã Tân Hưng, tỉnh Đồng Nai, chủ Facebook Long Biker’s.
Tuy vậy, bản tin giấu chi tiết ông DHT bình luận những gì trên mạng xã hội.
Bộc Bố là một xã thuộc huyện Pác Nặm trước đây, tỉnh Bắc Kạn, nay sáp nhập vào Thái Nguyên. (Hình: Bắc Kạn)
Trong khi đó, hình chụp màn hình do trang Facebook Công An Xã Tân Lợi, tỉnh Đồng Nai, đăng tải cho thấy anh ĐHL bình luận: “[Công an] bắt mấy thằng trộm thì chỉ đưa vào tù là xong thôi, còn bắt mấy thằng đá gà, đánh bài, cá độ lại lụm [lượm] tiền mấy thằng cá độ, ví dụ lụm được 100 triệu đồng ($3,839) thì báo [lên trên] là thu giữ 50 triệu đồng ($1,919). Cái này nói ra là tôi dễ bị bế [bắt] lắm, mà thôi kệ!”
Công An Xã Tân Lợi cho rằng phát ngôn của anh ĐHL “mang tính xuyên tạc, bịa đặt, cho rằng lực lượng công an làm việc không minh bạch, xúc phạm nghiêm trọng đến danh dự, uy tín của lực lượng chức năng.” (N.H.K) [kn]
Động lực thật sự của Trump đánh Iran: Áp lực từ Israel và Ả Rập Saudi? “Nguy cận kề” chỉ là cớ?
Theo Washington Post, ngày thứ Bảy 28/2, Tổng Thống Trump phát động cuộc tấn công quy mô lớn vào Iran sau nhiều tuần chịu sức ép vận động từ hai đồng minh Trung Đông là Israel và Ả Rập Saudi, theo bốn nguồn tin am hiểu vấn đề.
Thái tử Ả Rập Saudi Mohammed bin Salman (MBS), dù công khai tuyên bố ủng hộ giải pháp ngoại giao, nhưng nhiều lần điện đàm riêng với Trump thúc giục ra tay. Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu từ lâu đã kêu gọi Mỹ tấn công Iran, đất nước mà ông coi là mối đe dọa sống còn đối với Israel.
Hóa ra việc Trump tuyên bố mục tiêu chiến dịch là bảo vệ người Mỹ trước “mối đe dọa cận kề” từ chương trình nguyên tử và hỏa tiễn của Iran, chỉ là cái cớ?
ĐỒNG NAI, Việt Nam (NV) – Hàng chục hộ dân ở hai bên đường ĐT.753, xã Tân Lợi, tỉnh Bình Phước cũ, nay thuộc tỉnh Đồng Nai, kêu cứu vì chính quyền hạ cốt nền đường cả chục mét, khiến nhà họ bỗng nhiên nằm trên đồi đất đỏ, phải leo lên leo xuống mỗi ngày.
Theo báo Thanh Niên đăng tải hôm 1 Tháng Ba, một đoạn đường dài khoảng 300 mét đã được đơn vị thi công múc sâu, biến mặt tiền của nhiều hộ dân trước đây nay trở thành vách đất dựng đứng, trông giống “Grand Canyon thu nhỏ.”
Nhiều căn nhà mặt tiền hai bên đường bỗng nhiên ở trên đồi đất đỏ sau khi chính quyền hạ cốt nền đường cả chục mét. (Hình: Thanh Niên)
Để ra khỏi nhà, người dân tại khu vực này phải bắc thang lên xuống.
Ngoài chuyện căn nhà bỗng nhiên nằm cao chót vót so với mặt đường, người dân còn phải đối mặt với nguy cơ nhà họ có thể bị sạt lở bất cứ lúc nào.
Bà Nguyễn Thị Mộng Cầm ở xã Tân Lợi, nói với vẻ bất bình rằng gia đình bà có bốn người, bán tạp hóa ngay mặt tiền đường ĐT.753 nay thì không thể chạy xe vào nhà và cũng chẳng buôn bán gì được.
“Cuộc sống bất an, hồi hộp, con cái về chỉ ở trong nhà, không dám ra trước nhà vì sợ không may té ngã xuống dưới. Mong chính quyền giải quyết cho người dân chứ sống kiểu này sợ lắm,” bà Mộng Cầm nói.
Một căn nhà nằm cạnh đường ĐT.753, xã Tân Lợi, tỉnh Đồng Nai. (Hình: Thanh Niên)
Ông Dường A Ửng, một người hàng xóm của bà Mộng Cầm chia sẻ: “Nền nhà tôi trước cao bằng đường mà giờ múc sâu cả chục mét. Bữa đó tôi không có ở nhà. Tôi bất bình mà giờ không có chỗ nào khác thì phải ở chứ biết đi đâu bây giờ. Hai vợ chồng tích góp gần nửa đời người mới được cái nhà. Mong sao làm lại được nền nhà cao bằng đường để ở đỡ nguy hiểm đến tính mạng.”
Bản tin dẫn lời bà Phạm Thị Hiền, giới chức xã Tân Lợi, tỉnh Đồng Nai, xác nhận những phản ánh của người dân là đúng.
Tuy vậy, bà này chỉ hứa hẹn rằng sẽ làm việc với chủ đầu tư, Ban Quản Lý Dự Án Đầu Tư Xây Dựng Tỉnh Đồng Nai để tìm giải pháp, tạo điều kiện cho người dân sinh hoạt, đi lại thuận tiện sau khi làm đường. (N.H.K) [kn]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Bà Nguyễn Thị Kim Tiến, cựu bộ trưởng Y Tế Việt Nam, đã được cho tại ngoại hậu tra sau khi nộp tiền “khắc phục hậu quả” 14.5 tỷ đồng ($556,728) dù bà ta chỉ bị cáo buộc nhận hối lộ 7 tỷ đồng ($268,765).
Báo Dân Việt hôm 28 Tháng Hai tiết lộ tin này khi cho biết bà Kim Tiến được “bảo lĩnh.”
Bà Nguyễn Thị Kim Tiến khi còn tại vị ghế bộ trưởng Y Tế Việt Nam trong các năm 2011-2019. (Hình: Dân Việt)
Bản tin viện dẫn Điều 121 của Bộ Luật Hình Sự CSVN: “Bảo lĩnh là biện pháp ngăn chặn thay thế tạm giam. Căn cứ vào tính chất, mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi và nhân thân của bị can, bị cáo, cơ quan điều tra, Viện Kiểm Sát, tòa án có thể quyết định cho họ được bảo lĩnh.”
Báo này viết thêm rằng không rõ cơ quan, tổ chức hay cá nhân nào “bảo lĩnh” cho bà Kim Tiến.
Trên lý thuyết, biện pháp “bảo lĩnh” chỉ dành cho các bị can “bị cáo buộc tội ít nghiêm trọng, có nhân thân tốt và có nơi cư trú rõ ràng.”
Trong khi đó, bà Kim Tiến bị truy tố với cáo buộc “gây thất thoát 803 tỷ đồng ($30.8 triệu)” trong dự án xây dựng cơ sở hai của bệnh viện Bạch Mai và bệnh viện Việt Đức bên ngoài Hà Nội.
Trước khi vụ truy tố bị can Kim Tiến được công bố, hồi năm ngoái, bà ta bị đảng kỷ luật với cáo buộc “suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống,” “vi phạm trong công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí” và “khiến dư luận bất bình, làm ảnh hưởng xấu đến uy tín của tổ chức đảng và cơ quan, đơn vị.”
Trên trang cá nhân có 69,000 lượt “follower,” bà Kim Tiến ngừng cập nhật sau khi đăng tấm hình chụp cùng bà Đào Hồng Lan, đương chức bộ trưởng Y Tế, hồi đầu Tháng Ba năm ngoái.
Bà Nguyễn Thị Kim Tiến tại một phiên họp ở Quốc Hội Việt Nam. (Hình: Chính Phủ)
Bà Tiến đăng tấm hình cùng dòng triết lý: “…Trên thế gian này, thử thách, khó khăn là điều tất yếu của cuộc sống. Chúng ta không thể trốn tránh, không thể bám chấp để đau khổ và oán trách mà phải đương đầu, vượt qua để sống tốt hơn, thương yêu và chia sẻ hơn với chúng sinh trong cùng một vũ trụ bao la này. Đó là triết lý của đạo Phật và của các tôn giáo khác- sống với hiện tại, trân quý và trọn vẹn với từng khoảnh khắc của cuộc sống, trong chánh niệm.”
Tên tuổi bà Nguyễn Thị Kim Tiến gắn liền với các vụ bê bối như vaccine giả, thuốc giả chữa ung thư liên quan công ty VN Pharma…
Bà ta được biết đến là cháu ngoại của ông Hà Huy Tập, cố tổng bí thư đảng CSVN. Vì là “con ông cháu cha,” bà Kim Tiến được ưu ái ngồi ghế bộ trưởng Y Tế hai nhiệm kỳ, dù dính nhiều vụ bê bối và bị công luận kêu gọi từ chức nhiều lần. (N.H.K) [kn]
TEHRAN, Iran (NV) – Israel tiếp tục không kích Iran hôm Chủ Nhật, 1 Tháng Ba, còn Iran tuyên bố sẽ trả thù sau khi bị Mỹ và Israel tấn công dữ dội chưa từng có, làm ông Ali Khamenei, lãnh tụ tối cao Iran, thiệt mạng, theo CNN.
Không Quân Israel mở đợt không kích mới nhắm vào thủ đô Tehran của Iran, quân đội Israel loan báo. Trụ sở quân đội Iran là một trong những mục tiêu không kích, quân đội Israel cho hay.
Người Iran biểu tình ủng hộ cố lãnh tụ tối cao, ông Ali Khamenei, sau khi ông thiệt mạng trong cuộc không kích của Mỹ và Iran, tại Tehran hôm Chủ Nhật, 1 Tháng Ba. (Hình: AFP via Getty Images)
Trong khi đó, một trong những giới chức nhiều quyền lực nhất còn sống sót của Iran, thư ký Hội Đồng An Ninh Quốc Gia Tối Cao, thề sẽ “đâm” trúng tim nước Mỹ sau vụ tấn công hôm Thứ Bảy.
Ông Masoud Pezeshkian, tổng thống Iran, cũng nhấn mạnh nước này coi trả thù là “quyền và trách nhiệm hợp pháp.” Một số giáo sĩ hàng đầu Iran ra lệnh tín đồ Hồi Giáo tiến hành thánh chiến chống Mỹ và Israel để trả thù cho ông Khamenei. Ông Saeed Khatibzadeh, thứ trưởng Ngoại Giao Iran, nói với CNN rằng Tổng Thống Donald Trump của Mỹ vượt qua “lằn ranh đỏ rất nguy hiểm” khi sát hại ông Khamenei, lưu ý tín đồ Hồi Giáo Shiite khắp thế giới sẽ trả thù vụ này.
Trước đó, Iran đã trả thù bằng cách bắn hỏa tiễn qua căn cứ quân sự Mỹ, Israel và hàng loạt mục tiêu khác ở Trung Đông. Chiều Chủ Nhật, Israel xác nhận hỏa tiễn Iran bắn trúng tòa nhà dân cư gần Jerusalem, làm chín người thiệt mạng và gần 30 người bị thương.
Tại Mỹ, Tổng Thống Trump cảnh cáo Iran đừng tiếp tục trả thù. Ông tuyên bố nếu Iran tiếp tục trả thù, Mỹ sẽ dập rất mạnh. Trước đó, ông cho hay chiến dịch không kích nhằm thay đổi chế độ ở Iran sẽ kéo dài hết tuần này.
Tính tới tối Thứ Bảy, ít nhất 133 dân thường ở Iran thiệt mạng do cuộc tấn công của Mỹ và Iran, theo tổ chức nhân quyền HRANA ở Mỹ.
Một ngôi trường nữ sinh ở miền Nam Iran bị trúng đạn trong cuộc không kích của Mỹ và Israel, làm ít nhất 153 người chết và 95 người bị thương, theo báo chí nhà nước Iran. Hôm Chủ Nhật, Israel loan báo họ đang kiểm tra thông tin này.
Cũng hôm Chủ Nhật, Israel cho hay “đa số” giới chức quân sự Iran cấp cao thiệt mạng trong đợt không kích đầu tiên của Mỹ và Israel.
Trong khi đó, ba quốc gia thân Iran, gồm Trung Quốc, Nga, Bắc Hàn, lên án cuộc tấn công của Mỹ và Israel.
Ông Vương Nghị, ngoại trưởng Trung Quốc, nói cuộc tấn công của Mỹ và Israel “không thể chấp nhận,” và chỉ trích “vụ sát hại trắng trợn nhà lãnh đạo có chủ quyền và vụ xúi giục thay đổi chế độ.” Ông Vương cho rằng cuộc tấn công này “vi phạm luật quốc tế và tiêu chuẩn căn bản trong quan hệ quốc tế.”
Ông Vladimir Putin, tổng thống Nga, gọi vụ sát hại ông Khamenei là “vụ giết người bất chấp đạo lý,” theo thông tấn xã TASS của nhà nước Nga.
Hôm Chủ Nhật, phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao Bắc Hàn ra tuyên bố nhấn mạnh cuộc tấn công của Mỹ và Israel là “gây hấn bất hợp pháp” và vi phạm chủ quyền quốc gia, theo đài truyền hình nhà nước KCNA.
Bà Kaja Kallas, người đứng đầu chính sách ngoại giao Liên Âu (EU), gọi vụ ông Khamenei thiệt mạng là “thời khắc quan trọng trong lịch sử Iran.” Trên mạng xã hội X, bà Kallas cho hay EU đang cố gắng tìm biện pháp thực tiễn giúp giảm căng thẳng.
Đức Giáo Hoàng Leo XIV “vô cùng lo ngại” về Iran và vùng Trung Đông nói chung. Vị giáo hoàng kêu gọi chấm dứt “vòng xoáy bạo lực kẻo nó sẽ trở thành vực thẳm không thể sửa chữa.” (Th.Long) [kn]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Truyền thông tại Việt Nam được ghi nhận bớt các tin “chống Mỹ” khi đưa tin Tổng Thống Donald Trump ra lệnh tấn công Iran, trong lúc dư luận viên trên mạng xã hội vẫn công khai đứng về phía Tehran.
Hầu hết các bản tin liên quan cuộc chiến trên báo Nhân Dân, Quân Đội Nhân Dân, VnExpress, Tuổi Trẻ… hôm 1 Tháng Ba được nhìn thấy chủ yếu dẫn thông cáo của Bộ Ngoại Giao Việt Nam về việc “quan ngại sâu sắc” và “kêu gọi các bên liên quan kiềm chế tối đa.”
Các trang của dư luận viên trên mạng xã hội công khai đứng về phía Iran và nhắc đến bài học của chiến tranh Việt Nam. (Hình: Chụp qua màn hình)
Bộ này cũng khuyến cáo công dân Việt Nam “không đến Iran và Israel nếu không thực sự cần thiết.”
Đáng lưu ý, trang tin quốc tế của nhiều báo trong nước chủ yếu lấy tin về cuộc chiến từ hãng thông tấn Tasnim của Iran, cũng như hai cơ quan truyền thông từ đồng minh của nước này là Tân Hoa Xã của Trung Quốc và đài RT của Nga.
Báo Tin Tức của Thông Tấn Xã Việt Nam hôm 1 Tháng Ba dẫn nguồn hãng thông tấn Tasnim đưa tin rằng các cuộc phản công bằng hỏa tiễn của Iran “gây bất ngờ cho Mỹ.”
Cùng thời điểm, báo Nhân Dân dẫn nguồn hãng thông tấn RIA Novosti của Nga cho biết phía Iran “đã chuẩn bị cho mọi kịch bản” và chỉ trích rằng Mỹ và Israel “đã vượt qua mọi lằn ranh đỏ.”
Tuy vậy, nhìn chung, độc giả không còn thấy các bản tin với ngôn từ “chống Mỹ,” “lên án Washington” gay gắt như các cuộc chiến mà Mỹ tiến hành trước đây.
Trong khi các báo tỏ vẻ “kiềm chế,” giới dư luận viên trên mạng xã hội được nhìn thấy công khai đứng về phía Iran và nhắc đến bài học của chiến tranh Việt Nam.
Trong số này, trang Facebook Tifosi có hơn 370,000 lượt follow đăng tải nhiều bài với dụng ý mỉa mai Tổng Thống Trump và cà khịa rằng Mỹ đánh Iran nhưng không gây chiến với Bắc Hàn vì “lãnh đạo Kim Jong Un đang đợi một quả tên lửa rơi xuống để có thể dùng vũ khí hạt nhân.”
Một bài đăng trên trang này nhận định rằng Hoa Kỳ “không phải là quốc gia bất bại và họ đã phải chịu những hậu quả không thể xóa nhòa tại Việt Nam.”
Báo Tin Tức của Thông Tấn Xã Việt Nam đưa tin rằng các cuộc phản công bằng hỏa tiễn của Iran “gây bất ngờ cho Mỹ.” (Hình: Chụp qua màn hình)
Ngoài ra, Iran được mô tả là “rất mạnh” và các biện pháp leo thang quân sự của Mỹ và Israel “sẽ không ngăn chặn được tham vọng chiến lược của Iran, đất nước này sẽ đáp trả toàn bộ, mạnh mẽ, dứt khoát.”
Tương phản với nhận định của giới dư luận viên, một số tri thức tại Việt Nam công khai bày tỏ sự ủng hộ Mỹ và Tổng Thống Trump.
Ông Huỳnh Ngọc Chênh, cựu thư ký tòa soạn báo Thanh Niên viết trên trang cá nhân: “Cặp đôi này [Mỹ và Israel] đi với nhau thì Nga, Tàu chỉ khóc ròng. Mà vũ khí hiện đại của Nga, Tàu thế nào mà tê liệt hết để Mỹ vào Venezuela bắt cóc tổng thống như chỗ không người, rồi Israel vào dập đầu giáo chủ và cả bộ sậu Iran như lấy đồ trong túi.”
Ông Chênh cũng đưa nhận định rằng Mỹ và Israel bình định xong Iran thì Nga “mất đi đồng minh quan trọng, sẽ khó khăn trong chiến cuộc với Ukraine,” còn Trung Quốc “mất thêm một nguồn cung dầu giá rẻ quan trọng và bị gãy đổ một đoạn ‘vành đai, con đường.’” (N.H.K) [kn]
WASHINGTON, DC (NV) – Ba lính Mỹ thiệt mạng và năm quân nhân khác bị thương nặng trong chiến dịch tấn công Iran của Mỹ và Israel, bộ tư lệnh US Central Command (CENTCOM) loan báo sáng Chủ Nhật, 1 Tháng Ba, theo Axios.
Đây là con số thương vong đầu tiên cho quân đội Mỹ được xác nhận kể từ khi Mỹ và Israel không kích Iran hôm Thứ Bảy.
Khu trục hạm USS Thomas Hudner bắn hỏa tiễn Tomahawk trong chiến dịch tấn công Iran hôm 1 Tháng Ba. (Hình: U.S. Navy via Getty Images)
CENTCOM loan báo tin này giữa lúc Iran trả đũa bằng cách bắn hỏa tiễn đạn đạo và “drone” (máy bay điều khiển từ xa) qua các quốc gia đồng minh của Mỹ nơi có lính Mỹ đóng quân, như Kuwait, Saudi Arabia, Bahrain, Jordan, Qatar và Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất (UAE).
Một số binh sĩ khác bị thương nhẹ do trúng mảnh đạn và bị chấn động não sẽ được tiếp tục cho làm nhiệm vụ, CENTCOM cho hay lúc 9 giờ rưỡi sáng Chủ Nhật, giờ miền Đông.
Quân đội Mỹ không công bố danh tánh ba binh sĩ thiệt mạng, chờ thông báo cho gia đình.
Hôm Chủ Nhật, Tổng Thống Donald Trump cảnh báo nhiều phần sẽ có thêm lính Mỹ thiệt mạng trong chiến dịch tấn công Iran. Ông tuyên bố chiến dịch này sẽ tiếp tục tới khi Mỹ đạt được mục tiêu.
“Chiến dịch tấn công sẽ tiếp tục vào lúc này, bằng hết sức lực, và sẽ tiếp tục tới khi chúng ta đạt được tất cả mục tiêu. Chúng ta có nhiều mục tiêu rất mạnh,” ông Trump cho biết trong video đăng trên mạng xã hội Truth Social hôm Chủ Nhật, nhưng không nói rõ những mục tiêu đó là gì.
Nhắc tới trường hợp ba binh sĩ Mỹ thiệt mạng, Tổng Thống Trump cho hay cả nước Mỹ đau buồn vì sự mất mát này, nhưng cảnh báo nhiều phần sẽ có thêm lính Mỹ tử trận.
“Đáng tiếc, nhiều phần sẽ có thêm người thiệt mạng trước khi chiến dịch kết thúc,” ông nói. “Tình hình là vậy. Nhiều phần sẽ có thêm. Nhưng chúng tôi sẽ làm hết sức để chuyện đó không xảy ra.”
Cuộc không kích hôm Thứ Bảy nổ ra sau khi cuộc đàm phán nguyên tử giữa Mỹ với Iran tuần trước ở Geneva, Thụy Sĩ, thất bại. Cuộc không kích này làm ông Ali Khamenei, lãnh tụ tối cao Iran, thiệt mạng.
Tính tới Chủ Nhật, hơn 200 người ở Iran thiệt mạng trong cuộc không kích của Mỹ và Iran, theo Hội Trăng Lưỡi Liềm Đỏ Iran, nhiều công ty truyền thông đưa tin.
Hôm Thứ Bảy, trên Truth Social, Tổng Thống Trump cảnh báo chiến dịch tấn công Iran sẽ “kéo dài, không ngơi nghỉ, hết tuần này, hoặc tới khi nào còn cần thiết.” (Th.Long) [kn]
QUẬN CAM, California (NV) –California đang chuẩn bị một dự luật nhằm tạo điều kiện dễ dàng hơn cho người lái xe lắp đặt bộ chuyển đổi để có thể sử dụng nhiên liệu E85, còn được gọi là nhiên liệu linh hoạt (flex-fuel) được làm từ bắp, có hàm lượng ethanol từ 51% đến 83%. Loại nhiên liệu này rẻ và thân thiện với môi trường hơn. Có người thắc mắc là tại sao E85 chưa phổ biến ở Mỹ?
Theo trang mạng xe hơi www.autoblog.com, tại một trạm xăng ở Iowa, người lái xe có thể thấy giá E85 thấp hơn xăng thường khoảng hơn một đô la. Tuy nhiên, so với xăng thường, E85 chứa ít hơn khoảng 27% năng lượng trên mỗi gallon, đồng nghĩa với việc động cơ phải sử dụng nhiều nhiên liệu hơn để đi cùng một quãng đường, dẫn đến mức giảm 15-27% số dặm trên mỗi gallon. Một chiếc xe pickup đạt 22 MPG với xăng thông thường có thể chỉ đạt 16-17 MPG với E85.
Xăng E85 hiện chưa có nhiều tại các trạm xăng ở Mỹ. (Hình minh họa: HD/Người Việt)
Đưa những giá trị này vào phương trình chi phí trên mỗi dặm, người lái xe có thể nhận ra xăng E85 rẻ hơn nhưng chưa chắc tiết kiệm chi phí hơn. Nhìn chung, điểm hòa vốn (khi chi phí vận hành E85 thấp hơn xăng) sẽ xảy ra khi giá E85 thấp hơn ít nhất 20-25% so với giá xăng thông thường. Mức chênh lệch giá này thường thấy ở miền Trung Tây Hoa Kỳ. Người lái xe ở khu vực hai bờ đại dương sẽ ít khi thấy điều này.
Ai thực sự được lợi khi sử dụng xăng E85? Người dân ở miền Trung Hoa Kỳ là những người hưởng lợi rõ ràng nhất, khi xăng E85 trung bình rẻ hơn $1.20 mỗi gallon so với xăng thường. Ngoài ra, những người cũng nhận thấy giá trị thực sự của E85 là những người lái xe đam mê tốc độ. E85 có chỉ số octan trên 100; do đó, động cơ có thể sử dụng tỷ lệ nén cao hơn, thời điểm đánh lửa nhạy hơn so với xăng có chỉ số octan 93. Khả năng chống kích nổ này cho phép động cơ tăng áp và siêu tăng áp hoạt động ở áp suất tăng áp cao hơn đáng kể mà không bị kích nổ; kết quả là công suất tăng 10-20% so với xăng thông thường là hoàn toàn có thể đạt được.
Xăng E85 cũng cháy mát hơn xăng do nhiệt hóa hơi cao của ethanol, giúp bảo vệ piston và van tốt hơn, khiến nó ứng dụng phổ biến trong đua xe và đua xe kéo. Theo nghiên cứu của Đại học Bang Iowa, những người lái xe yêu môi trường cũng sẽ thích xăng E85, vì nó làm giảm lượng khí thải nhà kính. Vì E85 thường được sản xuất từ bắp trồng tại Mỹ, nó giúp giảm sự phụ thuộc vào nguồn dầu mỏ từ nước ngoài.
Mặc dù tên gọi là E85, những nó có thể chỉ chứa 51% ethanol trong những tháng mùa đông. Lý do là ethanol bốc hơi kém hơn trong không khí lạnh, nên nhiên liệu E85 pha chế cho mùa đông giảm hàm lượng ethanol để cải thiện khả năng đánh lửa.
Tại sao tỷ lệ sử dụng E85 vẫn thấp, mặc dù hơn 14 tỷ gallon ethanol được sản xuất tại Mỹ vào năm 2024 (chủ yếu dành cho hỗn hợp E10)? Một phần là do cơ sở hạ tầng. Hiện có khoảng 4,000 trạm xăng có E85 trên khắp nước Mỹ, tập trung nhiều ở vùng Trung Tây, so với tổng số khoảng 150,000 trạm xăng. Điều này tương tự với việc xe điện ít phổ biến do thiếu các trạm sạc.
Ngoài ra, còn có nhược điểm khi thời tiết lạnh giá đã nhắc ở trên. Đặc tính của ethanol khiến việc khởi động lạnh thực sự khó khăn ở nhiệt độ dưới 0 độ C, một mối lo ngại thực tế ở các tiểu bang phía Bắc. Thêm nữa, hiện không có nhiều mẫu xe được thiết kế để có thể sử dụng xăng E85. (HD)
ORANGE COUNTY, California (NV) – Lãi suất vay mua nhà đã hạ nhiệt trong những tháng gần đây, dao động quanh mức thấp chưa từng thấy trong khoảng 3 năm qua.
Theo trang GOBankingRates, dữ liệu từ cuộc khảo sát thị trường vay chính được Freddie Mac thực hiện cho thấy lãi suất trung bình của khoản vay mua nhà cố định 30 năm đã rời xa khỏi các đỉnh gần đây, mở lại cơ hội cho những người mua từng phải tạm dừng kế hoạch khi lãi suất cao vào năm ngoái, cũng như các chủ nhà đang cân nhắc liệu đã đến lúc tái cấp vốn khoản vay mua nhà hay chưa.
Việc thời điểm hiện tại có phù hợp để mua hay không phụ thuộc vào nhiều yếu tố hơn là chỉ lãi suất. (Hình minh họa: Kindel Media/Pexels.com)
Tuy vậy, chỉ riêng mỗi lãi suất thấp hơn vẫn chưa giải quyết được các thách thức về khả năng chi trả. Với nhiều hộ gia đình, câu hỏi không còn là lãi suất đã giảm hay chưa, mà là liệu mức giảm đó có đủ để việc hành động ngay lúc này trở nên đáng giá về mặt tài chính hay không.
“Quanh mức thấp nhất trong 3 năm” thực sự có nghĩa là gì
Các chuyên gia cho vay mua nhà cho biết nhiều người mua hiểu sai ý nghĩa của việc lãi suất “thấp hơn.”
“Một ngộ nhận lớn là khi mạng xã hội hoặc các tiêu đề nói ‘lãi suất thấp hơn,’ mọi người nghĩ rằng nó đã giảm đủ để đột ngột khiến nhà trở nên dễ mua hơn với rất nhiều người,” bà Felicia Morales, địa ốc viên kiêm chuyên viên môi giới vay mua nhà của công ty Lumina Real Estate & Lending, cho biết. “Thực tế, cụm từ ‘thấp hơn’ ngày nay thường ám chỉ là thấp hơn so với hôm qua, tuần trước hoặc tháng trước, chứ không quay lại giai đoạn vàng 2% – 4% mà mọi người tưởng.”
Theo bà Morales, nhiều người mua đánh giá quá cao mức độ tác động của một thay đổi nhỏ về lãi suất đối với khoản trả vay hằng tháng hoặc khả năng vay. “Sự thật là những biến động khiêm tốn mà chúng ta đang thấy thường không tạo ra khác biệt lớn như việc giá nhà giảm,” bà nói.
Khi lãi suất giảm, nhu cầu thường tăng. “Điều đó thường đẩy giá nhà lên. Vì vậy, trong nhiều trường hợp, người mua rốt cuộc vẫn phải trả khoản tiền hằng tháng tương tự — chỉ là với lãi suất thấp hơn trên một căn nhà có giá cao hơn,” bà Morales cho biết.
Chờ lãi suất hay hành động ngay?
Đối với những người mua tập trung vào việc “canh thời điểm” thị trường, các kinh tế gia nói rằng cách thực hiện thường quan trọng hơn việc chờ đợi.
“Nhiều người mua không nhận ra rằng không tồn tại ‘một’ mức lãi suất vay mua nhà duy nhất: họ có thể so sánh để tìm xem công ty cho vay hay môi giới cho vay nào đưa ra mức lãi suất thấp nhất,” ông Brad Case, kinh tế gia trưởng phụ trách mảng nhà ở của Homes.com, cho biết.
Trong một nghiên cứu thực nghiệm, những người chịu khó so sánh tìm hiểu từ nhiều công ty cho vay đã tiết kiệm trung bình 11 điểm cơ bản trên lãi suất vay mua nhà, theo ông Case. “Người mua lo lắng ‘liệu bây giờ có phải thời điểm thích hợp để mua hay mình cần chờ để được lãi suất thấp hơn?,’ nhưng họ sẽ phải chờ vài tuần mới tiết kiệm được bằng số tiền mà họ có thể tiết kiệm ngay bây giờ chỉ bằng cách gọi vài cuộc điện thoại,” ông nói.
Tóm lại, việc so sánh các bên cho vay thường mang lại mức tiết kiệm lớn hơn so với việc chờ lãi suất giảm thêm.
Có nên mua nhà ngay bây giờ?
Việc thời điểm hiện tại có phù hợp để mua hay không phụ thuộc vào nhiều yếu tố hơn là chỉ lãi suất, theo ông Benjamin Schieken, chuyên gia cho vay mua nhà kiêm nhà sáng lập Fincast.
“Đây là câu hỏi muôn thuở về việc canh thời điểm thị trường, và lãi suất chỉ là một phần của bài toán,” ông Schieken nói. “Khả năng chi trả không chỉ xoay quanh lãi suất. Nó còn là câu chuyện về mức độ sẵn có.”
Lãi suất thấp hơn có thể giúp ích, ông nói, nhưng không nên là lý do duy nhất để đưa ra quyết định mua. “Lãi suất thấp chắc chắn giúp ích, và việc lãi suất ở mức thấp nhất trong ba năm khiến mọi thứ dễ chi trả hơn trong nhiều trường hợp,” ông cho biết. “Nhưng đó không nên là yếu tố duy nhất để đưa ra quyết định.”
Sự chuẩn bị cũng rất quan trọng. “Để tận dụng lãi suất thấp, bạn cần phải ở trong giai đoạn chuẩn bị sẵn sàng,” ông Schieken nói. Lãi suất thấp thường mang lại lợi ích lớn nhất cho những người mua đã chuẩn bị từ trước.
Các sự kiện trong cuộc sống cũng tiếp tục thúc đẩy nhiều quyết định mua nhà. “Kết hôn, ly hôn, sinh con, thu hẹp diện tích ở, thay đổi công việc — trong những trường hợp này, bạn không phải lúc nào cũng có thể chờ đến mức lãi suất hoàn hảo,” bà Morales nói.
Khi nào tái cấp vốn khoản vay mua nhà là hợp lý, và khi nào thì không
Với nhiều chủ nhà, cơ hội tái cấp vốn khoản vay mua nhà hiện vẫn khá hạn chế.
“Không có nhiều chủ nhà lúc này có thể tiết kiệm tiền bằng cách tái cấp vốn, và không có lý do để tin rằng tình hình đó sẽ thay đổi trong năm nay,” ông Case cho biết.
Ông Schieken nói chi phí tái cấp vốn thường vào khoảng 1% đến 3% giá trị khoản vay. “Khoản vay mới phải tốt hơn đáng kể so với khoản hiện tại thì việc tái cấp vốn mới có ý nghĩa,” ông nói.
Đáng chú ý, khả năng chi trả đã được cải thiện trong năm qua chủ yếu vì những lý do không liên quan gì đến lãi suất. “Khả năng chi trả đã cải thiện trong năm qua, nhưng phần lớn không phải nhờ lãi suất vay mua nhà thấp hơn,” ông Case nói. “Yếu tố cải thiện khả năng chi trả chính là thu nhập tăng.” (Ng.Tr)[kn]
ORANGE COUNTY, California (NV) – Thị trường vay mua nhà tại Mỹ đang trải qua một giai đoạn đáng chú ý, tuy nhiên không theo chiều hướng tích cực.
Theo tạp chí Quartz, chỉ trong vòng một tuần, những người có ý định mua nhà đã chứng kiến lãi suất vay mua nhà thoáng chạm mức thấp nhất kể từ năm 2022 rồi quay đầu tăng trở lại. Họ nghe Tổng Thống Donald Trump đưa ra hàng loạt đề xuất đầy tham vọng nhằm giúp việc sở hữu nhà trở nên dễ tiếp cận hơn. Và rồi sau đó, họ biết tin doanh số nhà chờ bán đã sụt giảm mạnh nhất kể từ những ngày đầu của đại dịch.
Con đường dẫn đến khả năng chi trả nhà ở đi qua các công trường xây dựng, chứ không phải qua những bảng tính. (Hình minh họa: Mikael Blomkvist/Pexels.com)
Nếu bạn cảm thấy bối rối không biết những diễn biến này có ý nghĩa gì đối với cơ hội mua nhà của mình, thì thật ra bạn không hề đơn độc – nhiều người giống bạn. Thị trường nhà ở đã trở thành một “sân chơi chính sách,” nơi các quan chức liên tục tung ra những đề xuất mới nhằm giúp các khoản vay mua nhà dễ tiếp cận hoặc rẻ hơn.
Tuy nhiên, các kinh tế gia nhà ở vẫn lặp đi lặp lại một thông điệp mà dường như không ai muốn nghe, đó là: những “mánh” về tài chính không thể giải quyết một vấn đề vốn mang bản chất toán học.
Một Tháng Mười Hai ảm đạm khiến tất cả bất ngờ
Theo Hiệp Hội Môi Giới Địa Ốc Quốc Gia (NAR), doanh số nhà chờ bán giảm 9.3% trong Tháng Mười Hai. Đây là mức sụt giảm theo tháng lớn nhất kể từ Tháng Tư năm 2020, khi thế giới gần như đóng cửa và không ai còn nghĩ đến việc đi xem nhà. Mức giảm diễn ra trên diện rộng, ảnh hưởng đến cả bốn miền của nước Mỹ, trong đó ba miền ghi nhận mức giảm hai chữ số.
Điều khiến số liệu này đặc biệt gây sốc là thời điểm nó được công bố. Sau vài tháng hoạt động nhà ở có dấu hiệu cải thiện nhẹ, các kinh tế gia đã cho phép mình lạc quan một cách thận trọng. Lãi suất vay mua nhà có xu hướng giảm. Giá nhà tăng chậm hơn so với năm trước. Mùa bán nhà vào mùa Xuân đang đến gần. Rồi số liệu Tháng Mười Hai xuất hiện như một gáo nước lạnh.
Ngay cả kinh tế gia trưởng của NAR cũng thừa nhận sự bất định, cho rằng chưa rõ con số này chỉ là một cú sảy chân tạm thời hay là khởi đầu cho điều tồi tệ hơn. Dữ liệu mùa Đông vốn khó diễn giải do kỳ nghỉ lễ và thời tiết gián đoạn. Nhưng ngay cả khi tính đến những yếu tố đó, đây vẫn là Tháng Mười Hai tệ nhất từng được ghi nhận trong hơn hai thập niên qua.
Cùng ngày, Tổng Thống Trump đã có bài phát biểu tại Diễn Đàn Kinh Tế Thế Giới ở Davos, phác thảo chương trình nghị sự về nhà ở của mình. Các đề xuất này có thể được xem là sáng tạo, nhưng mỗi đề xuất đều đi kèm những phức tạp đáng kể mà các kinh tế gia nhà ở cảnh báo có thể sẽ gây phản tác dụng.
Lấy ví dụ khoản vay mua nhà kỳ hạn 50 năm mà chính quyền đang cân nhắc. Nó có thể giúp giảm khoản trả vay mua nhà hằng tháng vài trăm đô la, nhưng người vay sẽ phải trả tổng tiền lãi cao hơn rất nhiều trong suốt vòng đời khoản vay.
Các khoản vay “có thể chuyển đổi,” cho phép chủ nhà mang theo mức lãi suất hiện tại sang căn nhà mới, lại đặt ra một vấn đề khác. Chúng giúp những chủ nhà đã chốt được lãi suất thấp trước năm 2022, nhưng lại nới rộng khoảng cách giữa nhóm người vay may mắn này với những người mua nhà lần đầu, những người không có lãi suất nào để “mang theo.” Các kinh tế gia cảnh báo chính sách này thậm chí có thể đẩy giá nhà lên cao hơn bằng cách trao thêm sức mua cho những người mua lặp lại.
Đề xuất cấm các công ty đầu tư mua nhà biệt lập cho thuê của chính quyền nghe có vẻ hấp dẫn, đặc biệt với những ai từng thua trong các cuộc đấu giá trước những công ty trách nhiệm hữu hạn vô danh.
Tuy nhiên, dữ liệu cho thấy các “đại địa chủ” này chỉ sở hữu khoảng 2% số nhà biệt lập cho thuê, và họ đã giảm đáng kể hoạt động mua vào khi lãi suất tăng. Đây là một “kẻ phản diện” dễ đổ lỗi, nhưng phần nào mang mục đích đánh lạc hướng.
Bài toán mà không ai muốn giải
Sự thật khó chịu ẩn sau các tranh luận chính sách là nước Mỹ đang thiếu nhà ở, và không có cách khắc phục nhanh chóng. Theo một số ước tính, nước Mỹ cần thêm hàng triệu căn nhà để đáp ứng nhu cầu.
Việc xây dựng đủ số lượng đó đòi hỏi hành động ở cấp bang và địa phương, nơi các quy định về phân vùng và thủ tục cấp phép thường khiến quá trình xây dựng bị chậm chạp và tốn kém.
Đây là lý do nhiều kinh tế gia nhìn các đề xuất tập trung vào vay mua nhà với sự hoài nghi. Lãi suất thấp hơn hay kỳ hạn dài hơn có thể giúp một số người mua đang ở rìa khả năng chi trả, nhưng đồng thời cũng có nguy cơ tạo ra kích cầu mà không bổ sung nguồn cung. Khi nhiều người hơn có thể cạnh tranh mua cùng một số lượng nhà hạn chế, giá thường có xu hướng tăng chứ không phải giảm.
Thông điệp từ các kinh tế gia nhà ở đã trở thành gần như một câu thần chú: vấn đề là nguồn cung. Khủng hoảng khả năng chi trả tồn tại vì không có đủ nhà để mọi người mua. Việc thay đổi điều khoản vay không làm thay đổi bản chất đó.
Và đây cũng là bài toán khó giải hơn nhiều. Những đề xuất vay mua nhà bắt mắt có thể được công bố từ bục phát biểu ở Davos, nhưng việc xây thêm nhà đòi hỏi phải vượt qua các rào cản về phân vùng và cấp phép, bang này qua bang khác, quận này sang quận khác, thành phố này đến thành phố khác.
Không có một “cần gạt” duy nhất nào, cũng không có sắc lệnh hành pháp nào có thể lập tức tạo ra nhà ở.
Đối với những người mua tiềm năng đang theo dõi các bản tin, thông điệp này vừa gây nản lòng nhưng lại vừa quan trọng. Thị trường vay mua nhà sẽ còn tiếp tục tạo ra tin tức. Lãi suất sẽ lên rồi xuống. Các chính trị gia sẽ tiếp tục đề xuất chương trình mới.
Nhưng cho đến khi các nhà xây dựng thực sự khởi công hàng triệu căn nhà mới, phương trình cơ bản sẽ không thay đổi. Con đường dẫn đến khả năng chi trả nhà ở đi qua các công trường xây dựng, chứ không phải qua những bảng tính. (Ng.Tr)[kn]
0 giờ 01 phút sáng 24 Tháng Hai, Mỹ chính thức chấm dứt việc thu thuế theo Đạo Luật Quyền Lực Kinh Tế Khẩn Cấp Quốc Tế (IEEPA) – các mức thuế đã bị Tối Cao Pháp Viện tuyên là vi hiến vào Thứ Sáu, 20 Tháng Hai trong phán quyết với tỷ lệ 6-3.
Costco, một trong những doanh nghiệp lớn kiện chính quyền Trump để đòi hoàn trả thuế quan. (Hình minh họa: Scott Olson/Getty Images)
“Thế là toang”
Sau cú đòn của Tối Cao Pháp Viện, Tổng Thống Trump thay thế IEEPA bằng mức thuế 15% dựa trên Điều 122 của Đạo Luật Thương Mại năm 1974, cho phép áp thuế trong tối đa 150 ngày nhằm giải quyết thâm hụt cán cân thanh toán. Tuy nhiên, vấn đề đáng quan tâm bây giờ không phải là chuyện thuế má bao nhiêu phần trăm mà là việc hoàn thuế cho các doanh nghiệp như thế nào.
Thời điểm hiện tại, hàng loạt tập đoàn khổng lồ đang nối nhau khởi kiện chính phủ Mỹ để đòi hoàn lại khoản thuế nhập cảng đã nộp. Theo hồ sơ tòa án ngày 24 Tháng Hai, tập đoàn mỹ phẩm Pháp L’Oréal, hãng sản xuất máy hút bụi Dyson của Anh và công ty kính áp tròng Bausch + Lomb là những cái tên mới nhất nộp đơn kiện; cùng với những nguyên đơn trước đó gồm hãng vận tải toàn cầu FedEx và công ty mỹ phẩm Sol de Janeiro.
Đây mới chỉ là khởi đầu. Hồ sơ tòa án cho thấy hơn 1,400 nhà nhập cảng, trong đó có các “ông lớn” bán lẻ như Costco và hãng lốp xe Goodyear, đã kiện đòi hoàn thuế. Con số này được dự báo tăng mạnh trong thời gian tới. Các nhà kinh tế thuộc Penn Wharton Budget Model ước tính, tổng số tiền thuế quan mà chính phủ Mỹ phải hoàn trả lên tới $175 tỷ. Tuy nhiên, cho đến nay, quy trình hoàn thuế vẫn chưa rõ ràng và vụ việc có thể kéo dài nhiều tháng, thậm chí nhiều năm.
Có một điều chắc chắn rằng người tiêu dùng Mỹ sẽ không được “hoàn” bất kỳ khoản tiền nào liên quan IEEPA, dù họ đã gánh hơn 90% chi phí thuế quan – theo Kiel Institute. Trong báo cáo ngày 23 Tháng Hai của Tax Foundation, các mức thuế trong năm đầu tiên của ông Trump tương đương việc mỗi gia đình Mỹ phải gánh thêm khoảng $1,000 chi phí.
Các chuyên gia thống nhất nhận định rằng khả năng người tiêu dùng nhận được tiền hoàn thuế là gần như bằng không. Lý do rất đơn giản: người tiêu dùng không phải là bên trực tiếp nộp thuế. Thuế quan được các nhà nhập cảng thanh toán cho chính phủ, sau đó chi phí này được phân bổ dần trong chuỗi cung ứng, từ nhà xuất khẩu, nhà nhập cảng, nhà bán buôn, nhà bán lẻ, và cuối cùng là người mua hàng.
Dù vậy, một số chuyên gia cho rằng các doanh nghiệp bán lẻ có thể chịu áp lực phải trả lại một phần tiền cho khách hàng, nếu họ thực sự nhận được khoản hoàn thuế từ chính phủ. Năm 2025, hàng loạt công ty, từ doanh nghiệp nhỏ đến tập đoàn lớn, gửi email thông báo tăng giá, hoặc áp phụ phí, với lý do thuế quan. Theo Scott Lincicome, chuyên gia kinh tế của Viện Cato, điều này có thể quay lại “ám” các nhà bán lẻ. “Khách hàng có thể cầm những email thông báo tăng giá và cật vấn: “Mấy ông đã thu của tôi thêm $50 do thuế quan, vậy giờ được hoàn thuế thì tiền đó đi đâu?”
Chưa hết, một số nhà lãnh đạo đảng Dân Chủ, trong đó có Thống Đốc Gavin Newsom (California) và Thống Đốc JB Pritzker (Illinois), đang đòi chính quyền Trump hoàn trả thuế quan cho các hộ gia đình. Pritzker yêu cầu mỗi gia đình ở tiểu bang mình phải được trả $1,700. Thống Đốc Kathy Hochul (New York) đòi hoàn trả khoảng $13.5 tỷ cho người dân New York. Văn phòng thống đốc New York ước tính trung bình mỗi hộ gia đình New York phải gánh thêm $1,751 chi phí do các mức thuế quan của ông Trump gây ra.
Ngày 26 Tháng Hai, 26 thượng nghị sĩ Dân Chủ đưa ra dự luật “Tariff Refund Act” yêu cầu Cơ Quan Hải Quan và Bảo Vệ Biên Giới (CBP) phải trả lại tiền thuế, đặc biệt cho các doanh nghiệp nhỏ. Cuộc bầu cử giữa kỳ 2026 đến gần và các chính trị gia Dân Chủ đang tìm cách đưa vấn đề hoàn thuế trở thành một phần trong cương lĩnh tranh cử. “Tôi kêu gọi hoàn trả $1,336 cho mỗi hộ gia đình tại tiểu bang Ohio” – phát biểu của Sherrod Brown, cựu thượng nghị sĩ Dân Chủ, người dự định tranh cử trong cuộc bầu cử đặc biệt vào Thượng Viện tiểu bang Ohio.
Còn nữa là vụ tấm chi phiếu $2,000 mà ông Trump hứa cho mỗi gia đình Mỹ lấy từ nguồn thu thuế quan. Bây giờ, $2,000 “từ trên trời rơi xuống” vĩnh viễn không bao giờ “rơi xuống.” Trước khi Tối Cao Pháp Viện ra phán quyết, ông Trump từng cảnh báo nếu các ông Tòa Tối Cao “chơi không đẹp” thì “coi như toang” (“WE’RE SCREWED”). Giờ thì “toang” thật!
Theo Ủy Ban Ngân Sách Liên Bang Có Trách Nhiệm (Committee for a Responsible Federal Budget – một tổ chức phi đảng phái), nếu chi trả theo mô hình tương tự các gói kích thích thời COVID-19, tổng chi phí “chơi đẹp” của Trump có thể lên tới $600 tỷ, trong khi thuế quan chỉ mang lại khoảng $300 tỷ mỗi năm, tức chưa đủ một nửa.
Tháng Bảy, 2025, Thượng Nghị Sĩ Josh Hawley (Cộng Hòa, Missouri) từng trình dự luật mang tên “American Worker Rebate Act,” với đề xuất chi ít nhất $600 cho mỗi cá nhân đủ điều kiện, lấy từ nguồn thu thuế quan. Ông Trump rất thích ý tưởng này. Tuy nhiên, khi dự luật trên được chuyển lên Ủy Ban Tài Chính Thượng Viện, chẳng ai nghe bất kỳ tăm hơi gì thêm.
“Năm năm nữa” là bao lâu?
Việc hoàn thuế, về nguyên tắc, là đương nhiên. Trong khi nhiều doanh nghiệp phải tự gánh chi phí thuế để giữ sức cạnh tranh, các doanh nghiệp khác buộc phải tăng giá, đẩy phần chi phí phát sinh từ một chế độ thuế quan đột ngột – mà nay Tòa Tối Cao xác định là vượt quá thẩm quyền luật định – sang người tiêu dùng. Giờ đây, dù người tiêu dùng không bao giờ nhận được tiền hoàn thuế, do pháp luật không có cách nào đảo ngược mọi đợt tăng giá dây chuyền do mức thuế trái luật gây ra; nhưng chính quyền nhất thiết phải trả lại tiền thuế thu sai.
Do chính sách thuế hỗn loạn, nhiều doanh nghiệp đã trì hoãn mở rộng sản xuất, tạm dừng tuyển dụng hoặc cắt giảm mua hàng tồn kho. Do vậy, việc hoàn tiền lại cho họ không chỉ là một thao tác kế toán. Đó là dòng vốn quay trở lại nền kinh tế. Số tiền được hoàn sẽ được đầu tư vào nhà máy, thiết bị, tiền lương và hàng hóa. Tất cả giúp cho sự tăng trưởng. Trong nhiều trường hợp, nó cho phép doanh nghiệp giảm giá bán, vốn trước đó bị đẩy lên bởi thuế quan.
Trên The Washington Post, Neal Katyal – quyền tổng biện lý Hoa Kỳ (U.S. Solicitor General) thời Tổng Thống Barack Obama – viết rằng chính quyền Trump không thể bịa ra bất kỳ lý do gì để trì hoãn việc hoàn thuế. Neal Katyal nói rõ: Mỗi ngày không hoàn tiền là thêm một ngày doanh nghiệp Mỹ bị tước đi nguồn vốn thuộc về họ. Đây không phải là tranh luận về triết lý thương mại. Người ta có thể bất đồng về thuế quan như một chính sách kinh tế nhưng khi tòa xác định một chế độ thuế quan là trái luật thì hệ quả hiển nhiên là tiền thu không có thẩm quyền phải được trả lại, và phải trả ngay.
Trong thực tế việc hoàn thuế không dễ dàng, căn cứ vào những diễn biến hiện tại. Bộ Trưởng Tài Chính Scott Bessent tiếp tục lặp lại luận điệu của ông Trump rằng các tranh chấp về hoàn thuế có thể kéo dài nhiều năm, và từng nhà nhập cảng phải tự đi kiện để được xét chứ chẳng ai tự nhiên trả lại tiền hoàn thuế.
Ngày 24 Tháng Hai, một báo cáo của Oxford Economics phác thảo những hệ quả giả định có thể xảy ra: nếu chính quyền phải hoàn trả đầy đủ tiền thuế quan, tổng số tiền trên sẽ tương đương khoảng 0.4% tổng sản lượng kinh tế nước Mỹ. Và như vậy, vụ hoàn thuế sẽ làm trầm trọng thêm tỷ lệ nợ, đồng thời có thể đẩy lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm, tăng thêm khoảng bảy điểm cơ bản, qua đó làm chi phí vay mượn trở nên đắt đỏ hơn.
Với Bộ Tư Pháp, họ chưa đưa ra văn bản pháp lý chính thức nào thể hiện lập trường cũng như hướng giải quyết việc hoàn thuế. Brett Kavanaugh – một trong ba thẩm phán Tối Cao Pháp Viện đứng về phía ông Trump (trong phán quyết 6-3), được ông Trump bổ nhiệm năm 2018 – nói rằng “việc hoàn trả hàng tỷ đôla sẽ gây ra những hệ quả đáng kể.”
Ông Trump nói, “tôi nghĩ vụ này còn phải kiện tụng thêm hai năm nữa,” và “rốt cuộc thì chúng ta còn ở tòa thêm năm năm.” Tuy nhiên, Tối Cao Pháp Viện chỉ cho hệ thống tòa án liên bang 32 ngày để quyết định các bước tiếp theo sau phán quyết của họ.
Liên quan chính sách thuế quan đối với ngoại quốc, ông Trump tiếp tục dọa: “Bất kỳ quốc gia nào muốn ‘chơi trò khôn lỏi’ với phán quyết nực cười của Tối Cao Pháp Viện Hoa Kỳ, đặc biệt những nước đã ‘bóc lột’ Mỹ nhiều năm, thậm chí hàng chục năm qua, sẽ phải đối mặt với mức thuế còn cao hơn nhiều…” [dt]
NEW YORK CITY, New York (NV) – Giá cả đi chợ của người Mỹ ngày càng tăng, và nghiên cứu mới của Consumer Reports cho thấy hệ thống siêu thị nào có giá rẻ và giá cao nhất.
Theo tạp chí Food and Wine ngày 18 Tháng Hai, Consumer Reports hợp tác với tổ chức tư vấn bán lẻ và thương hiệu Strategic Resource Group ở New York để đưa ra báo cáo. Họ so sánh giá cả của hơn 20 hệ thống siêu thị tại chín khu đô thị lớn ở Hoa Kỳ để biết được hệ thống có giá rẻ và giá cao nhất.
Costco, siêu thị giúp người tiêu dùng tiết kiệm nhiều nhất. (Hình minh họa: Scott Olson/Getty Images)
Kết quả cho thấy một điều mà ai cũng nghĩ đến nhưng chưa chứng minh được, đó là những thương hiệu cần thẻ hội viên thường có giá rẻ hơn, trong khi những hệ thống siêu thị nổi tiếng như Trader Joe’s không rẻ như người tiêu dùng nghĩ.
Consumer Reports còn phát hiện những hệ thống siêu thị có giá cả khác nhau dựa vào địa điểm, có nghĩa là một khu vực sẽ có giá rẻ hơn nơi khác.
Consumer Reports đánh giá giá cả của siêu thị như thế nào?
Để đưa ra báo cáo, Consumer Reports kiểm tra giá cả tại hơn 20 hệ thống siêu thị tại các khu đô thị lớn như Boston, Chicago, Dallas-Fort Worth, Denver, Nam California, và Virginia Beach. Họ cho nhân viên đến từng siêu thị để kiểm tra giá cả vào mùa Hè năm 2025.
Họ thu thập thông tin về giá cả trong vòng 48 tiếng, còn tính đến giá khuyến mãi và giảm giá cho những người có thẻ giảm giá của các siêu thị. Thông số này không tính đến phiếu giảm giá hay các khuyến mãi trên app của siêu thị, chỉ tính đến những giá cả mà khách hàng thấy khi vào trong một siêu thị.
Để có kết quả đồng nhất, các nghiên cứu viên dùng Walmart làm cơ sở để so sánh giá cả giữa các siêu thị vì đó là hệ thống lớn nhất Hoa Kỳ. Điều đó có nghĩa là mọi hệ thống khác sẽ được đánh giá mắc hơn hay rẻ hơn Walmart.
Hệ thống siêu thị ít tốn kém nhất Hoa Kỳ
Kết quả nghiên cứu cho thấy có sáu hệ thống có giá trung bình rẻ hơn Walmart ở Hoa Kỳ, và được chia thành ba cấp bậc về sự tiết kiệm cho người tiêu dùng.
Những hệ thống siêu thị theo kiểu nhà kho cần có thẻ hội viên đứng đầu, với Costco đứng đầu bằng giá cả trung bình thấp hơn Walmart đến 21.4%, và hệ thống BJ’s có giá thấp hơn 21%.
Walmart, nơi được dùng làm cơ sở cho nghiên cứu của Consumer Reports. (Hình minh họa: Will Newton/Getty Images)
Hai hệ thống siêu thị của Đức là Lidl và Aldi có giá cả gần như bằng nhau. Lidl có giá thấp hơn Walmart 8.5% và Aldi có giá thấp hơn 8.3%. Cả hai hệ thống này sử dụng hàng có nhãn hiệu độc quyền để giữ giá rẻ.
Hai hệ thống siêu thị giá rẻ khác mà có thể không có nhiều người biết vì chỉ có tại một số khu vực là WinCo Foods và H-E-B. WinCo Foods là hệ thống siêu thị có nhân viên làm chủ, tập trung ở miền Tây Hoa Kỳ, có cách làm việc không cầu kỳ vì yêu cầu khách hàng tự bỏ đồ vào túi, và họ phải trả bằng tiền mặt hay thẻ ngân hàng chứ không phải thẻ tín dụng, nên có giá thấp hơn Walmart 3.3%. Trong khi đó, H-E-B của Texas có danh tiếng từ sử dụng sản phẩm của khu vực và có sự liên kết cộng đồng mạnh mẽ, có giá thấp hơn Walmart chỉ 0.2%.
Thông số từ các khu đô thị cho thấy địa điểm rất quan trọng với giá cả. Tại Boston, giá của Costco thấp hơn Walmart đến 37%, nhưng giá ở Virginia Beach chỉ thấp hơn 17%. Giá cả của Aldi ở Nam California thấp hơn Walmart 4%, nhưng gần bằng với sự khác biệt về giá cả giữa Costco và Walmart ở Virginia Beach.
Hệ thống siêu thị mắc tiền nhất Hoa Kỳ
Theo nghiên cứu, hệ thống siêu thị Whole Foods Market là nơi tốn kém nhất, có giá cả cao hơn Walmart khắp Hoa Kỳ đến 39%. Nếu tính theo từng khu vực, giá của Whole Foods Market tại Dallas-Fort Worth cao hơn 48% và cao hơn 57% ở Virginia Beach.
Hệ thống siêu thị Shaw’s của vùng New England cũng có giá cao, cao hơn Walmart 32%. Một hệ thống khác là Albertsons, tuy không phải là nơi mắc tiền nhất, nhưng có giá cao hơn Walmart 25%.
Điểm có thể nói là đáng ngạc nhiên nhất của nghiên cứu là giá cả của hệ thống Trader Joe’s được nhiều người tiêu dùng yêu thích. Họ là một hệ thống sử dụng nhãn hiệu riêng và giá trị cảm nhận, nhưng giá cả của Trader Joe’s cao hơn Walmart toàn quốc khoảng 25%. Nếu tính theo các khu đô thị, hệ thống này có giá cao hơn Walmart 30% ở Denver và 33% ở Dallas-Fort Worth.
Whole Foods Market, hệ thống siêu thị có giá cả cao nhất. (Hình: Justin Sullivan/Getty Images)
Ông Brian Vines, phó chủ biên cho các dự án đặc biệt của Consumer Reports, cho biết sự chênh lệch về giá cả tại những khu đô thị bị ảnh hưởng từ một số yếu tố như lương cơ bản và giá thuê nhà đến khoảng cách giữa một siêu thị và trung tâm phân phối.
Ông còn cho hay những hệ thống siêu thị còn muốn tìm hiểu khách hàng sẽ chịu trả bao nhiêu tiền tại những khu vực khá giả, còn tại những khu vực ít cạnh tranh, giá cả cũng tăng vì ít sự lựa chọn cho khách hàng.
Theo ông, môi trường tốt nhất cho người tiêu dùng là nơi có sự hiện diện của nhiều siêu thị khác nhau để cạnh tranh về giá cả và có nhiều lựa chọn. Những điều kiện đó cho khách hàng cơ hội chọn lọc nơi mình mua sắm như mua giấy vệ sinh ở một hệ thống nhà kho, mua thịt ở siêu thị, và mua sữa ở một cửa hàng giá rẻ.
Đối với những người không có sự lựa chọn giữa các siêu thị, họ sẽ khó tiết kiệm khi đi chợ. Nhưng nếu có được sự lựa chọn đó, người tiêu dùng có thể dùng nghiên cứu của Consumer Reports để biết nơi nào phù hợp với nhu cầu nhất. (TL) [dt]
GARDEN GROVE, California (NV) – Đêm Thánh Nhạc “Đường Hy Vọng,” tưởng nhớ và vinh danh Đấng Đáng Kính-Đức Cố Hồng Y Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận, diễn ra vào tối Thứ Sáu, 27 Tháng Hai, tại nhà thờ chính tòa Chúa Kitô, Garden Grove.
Từ trái, ca sĩ Anh Dũng và ca sĩ Mai Thiên Vân cùng Ca Đoàn Tổng Hợp trong ca khúc “Cao Vời Khôn Ví.” (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Đêm Thánh nhạc với sự hiện diện của Đức Giám Mục Nguyễn Thái Thành, giám mục phụ tá Giáo Phận Orange, California, cùng các linh mục và nữ tu, được cử hành trang trọng, góp phần tôn vinh chứng tá đức tin của Đức Đáng Kính Nguyễn Văn Thuận, vị mục tử đã sống trọn niềm tín thác rằng “Hy Vọng không bao giờ làm thất vọng.”
Đêm Thánh nhạc không chỉ là chương trình nghệ thuật, mà còn là lời tri ân, một ký ức sống và lời mời gọi hãy sống trọn giây phút hiện tại, gieo hy vọng trong nghịch cảnh, và yêu thương trong mọi hoàn cảnh.
Các ca sĩ cùng Ca Đoàn Tổng Hợp trong ca khúc “Con Với Mẹ Maria,” nhạc phổ thơ Hồng Y Nguyễn Văn Thuận. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Đêm Thánh nhạc thay lời kể về một cuộc đời đã biến khổ đau thành lời cầu nguyện, và biến đời sống riêng tư thành quà tặng cho nhân loại.
Mang tầm vóc quốc tế, Đêm Thánh Nhạc “Đường Hy Vọng” là sự kiện lịch sử đầy ý nghĩa thiêng liêng, được dàn dựng công phu với lực lượng hùng hậu của các ca sĩ và Ca Đoàn Tổng Hợp, cùng ban hợp xướng và dàn nhạc Orchestra Journey of Grace. Chương trình dưới sự chỉ huy của nhạc trưởng Văn Duy Tùng, người thực hiện hòa âm phối khí tất cả ca khúc của các nhạc sĩ linh mục, cùng những bản nhạc phổ thơ của Đức Hồng Y Nguyễn Văn Thuận, ròng rã hơn sáu tháng trời.
Điều hợp chương trình đêm thánh nhạc là Linh Mục Thái Quốc Bảo, các MC Tuyết Linh, Phương Lan, Kim Thúy, và Anh Dũng.
Từ trái, các ca sĩ Đình Bảo, Thiên Tôn, Mai Thiên Vân, và Thúy An, trong ca khúc “Con Có Một Tổ Quốc.” (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Chương trình Đêm Thánh Nhạc “Đường Hy Vọng” có ba chương: Chương I: Ngài Chọn Con Từ Trong Lòng Mẹ. Chương II: Chốn Lao Tù. Chương III: Người Lữ Hành Trên Đường Hy Vọng.
Linh Mục Thái Quốc Bảo, quản đốc Nhà Thờ Chính Tòa, trưởng ban tổ chức đêm thánh nhạc, chia sẻ: “Đức Cố Hồng Y Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận là một chứng nhân phi thường của đức tin, hy vọng, và tình yêu. Mười ba năm tù đày không làm tắt niềm tin nơi Ngài, trái lại đã làm sáng lên đời sống phó thác, tha thứ giữa bao thử thách. Vì thế, ưu tư và thao thức của ban tổ chức là tiếp tục giới thiệu và lan tỏa hình ảnh của Ngài đến với mọi người, không chỉ trong cộng đoàn Công Giáo mà cả với những ai chưa cùng niềm tin. Chúng ta mong muốn mọi người hiểu biết sâu xa hơn về đời sống nhân đức, sự thánh thiện và chứng tá đức tin kiên trung của Ngài, để từ đó biết noi gương sáng ấy và tín thác khấn xin Ngài cầu thay nguyện giúp.”
Từ trái, các ca sĩ Minh Khoa, Kim Thúy, Vivian, và Huy Tuấn, trong ca khúc “Theo Chúa.” (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Linh Mục Bảo nói tiếp: “Tiến trình phong hiển thánh của Giáo Hội Công Giáo có bốn bước: Tôi Tớ Chúa; Đấng Đáng Kính; Chân Phước; và Hiển Thánh. Hiện nay, Đức Cố Hồng Y đã được tôn phong bậc Đấng Đáng Kính. Chúng ta được mời gọi quảng bá đời sống hiền lành, nhân hậu và đầy yêu thương của Ngài, cả trong đời sống đức tin lẫn giữa đời thường, để nhờ đó, nhiều người nhận ra và tin tưởng vào Thiên Chúa Ba Ngôi mà Ngài suốt đời phụng thờ, cũng như tìm đến với Đức Mẹ La Vang – Đấng mà Ngài luôn tín thác cậy trông.”
Ông Nguyễn Chí Long, cựu sĩ quan, cựu tù “cải tạo” trại Lào Cai, Yên Bái có Thánh Giá giống Đức Cố Hồng Y Nguyễn Văn Thuận, tại Đêm Thánh Nhạc “Đường Hy Vọng.” (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Mở đầu chương trình với ca khúc “Ngài Là Thiên Chúa,” tác giả Hải Linh, do Ca Đoàn Tổng Hợp trình bày.
Trong Chương I “Ngài Chọn Con Từ Trong Lòng Mẹ,” tác giả Hùng Lân, ca sĩ Mai Thiên Vân và Anh Dũng cùng Ca Đoàn Tổng Hợp trình bày ca khúc “Cao Vời Khôn Ví.”
Đặc biệt, ca khúc “Từ Ngàn Xưa” của tác giả Linh Mục Kim Long do ban hợp ca gồm Linh Mục Thái Quốc Bảo, Thành Tài, Nguyễn Đức Vượng, Nguyễn Luân, Christopher Tuấn, Nguyễn Huy Bảo,… trình bày, là lời đáp trả đầy xúc động trước ơn gọi tu trì khi từ ngàn xưa Cha đã yêu con, chọn con giữa muôn người, diễn tả hành trình dâng hiến của người tu sĩ, từ thân phận tro bụi được Thiên Chúa nâng lên hàng tư tế, để rồi lên đường gieo rắc chân lý hầu cứu chuộc muôn dân.
Xen kẽ trong chương trình, có sự chia sẻ của Linh Mục Nguyễn Huy Bảo, và đặc biệt Giáo Sư Nguyễn Thanh Giàu, hội trưởng Ban Trị Sự Trung Ương Hải Ngoại Giáo Hội Phật Giáo Hòa Hảo, người bạn đồng tù với Đức Hồng Y Nguyễn Văn Thuận từ Thủ Đức đến trại giam Vĩnh Quang, xã Đạo Trà, huyện Lập Thạch, tỉnh Vĩnh Phú, Bắc Việt, với cái lạnh thấu xương dưới 2 độ C.
Giáo Sư Nguyễn Thanh Giàu xúc động chia sẻ về thời gian ở chung với Đức Hồng Y Nguyễn Văn Thuận, tại trại tù Vĩnh Quang, Bắc Việt Nam. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Giáo Sư Giàu kể lại những câu chuyện mà theo ông rất đau lòng khi thấy Đức Hồng Y Thuận phải chịu cảnh tù đày gian khổ, cả việc đổ phân mỗi ngày, nhưng Ngài vẫn đến từng anh em tù, ân cần khuyên lơn an ủi, chia hết tất cả thuốc men thực phẩm ít ỏi mà Ngài có được. Ngài chia sẻ “Anh em đừng tiếc gì cả, qua cửa này họ lấy đi một ít, qua cửa kia họ lấy thêm một ít, rồi lần lần họ sẽ lấy hết đồ đạc của chúng ta. Duy chỉ có một thứ họ không thể nào lấy được, đó là Đức Tin.”
Các Giám Mục, Linh Mục, ca sĩ và nhạc trưởng, trong đêm thánh nhạc tưởng nhớ và vinh danh cố Hồng Y Nguyễn Văn Thuận. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Trong Chương III: Chủ đề “Người Lữ Khách Trên Đường Hy Vọng,” có những ca khúc đưa đến cảm xúc khôn tả từ người nghe, như “Con Có Một Tổ Quốc,” thơ Đức Hồng Y Nguyễn Văn Thuận, nhạc sĩ Linh Mục Đỗ Bá Kông, qua trình bày của các ca sĩ Đình Bảo, Thiên Tôn, Mai Thiên Vân, Thúy An, cùng ca đoàn tổng hợp, làm chạnh lòng người thưởng thức.
Khép lại chương trình, mọi người cùng hòa ca bài “Tán Tụng Hồng Ân,” tác giả Linh Mục Vũ Đình Trác, Hải Linh, do ca đoàn tổng hợp và khách tham dự cùng trình bày. [dt]
WESTMINSTER, California (NV) – Hai giờ chiều ngày 29 Tháng Tư, 1975, bắt đầu bùng nổ dữ dội phía thung lũng giữa TQLC và Bộ Binh CSBV. Khoảng nửa giờ sau, từ trên đồi nhìn xuống, ông Vũ Đình Lưu thấy nhiều đám bụi xuất hiện, nhiều Chiến Xa địch đang áp sát nơi đang giao tranh. Tiếp đến, những cuộc quần thảo khốc liệt giữa chiến sĩ Mũ Xanh và địch có Chiến Xa T54 yểm trợ, và có hai chiếc T54 bị cháy, vì trúng đạn M72 của TQLC.
Từ trái, Ngọc Ân, Vũ Đình Lưu và Nguyễn Hoàng Dũng, tại Đài Hồn Việt TV. (Hình: Vũ Lưu cung cấp)
Tình chiến sự trong ngày 29 Tháng Tư, 1975
Ông Vũ Đình Lưu Lưu nói: “Bất ngờ, một đoàn trên 10 chiếc Chiến Xa T54 lù lù xuất hiện từ Quốc Lộ 1 di chuyển đến khoảng giữa vị trí phòng thủ của Thiết Đoàn, và nơi đang giao tranh dưới thung lũng. Tôi nghĩ rằng, chúng dự trù đánh bọc ngang hông lực lượng TQLC mà không thấy chúng tôi, vì chúng từ dưới địa hình thấp nhìn lên, chúng tôi được che khuất bởi những mô đất trên ngọn đồi. Có còn cơ hội nào tốt hơn nữa, các Chiến Xa T54 của CSBV đang đưa hông trước các họng đại bác. Với khoảng cách chỉ một km trong tầm của Đại Bác 76 ly của Chiến Xa M41 và 106 ly bắn thẳng.”
Thừa đạt kết quả tốt, Trung Tá Nô và Trung Tá Đào chỉ thị cho Đại Úy Lưu và Đại Úy Việt phối hợp hành động tiếp tục nhả đạn đại bác vào chiến xa của CSBV. Lập tức, 12 trái đạn rời nòng đại bác bay vút vào các Chiến Xa T54 của địch. Kết quả: hai chiếc T54 bốc cháy; hai chiếc bị bay pháo tháp và lật nghiêng. Sáu chiếc còn lại liền quay đầu Đại Bác 100 ly và tác xạ vào Thiết Đoàn 5/Kỵ Binh. Những trái đạn nổ tung lưng chừng trên triền đồi thoai thoải. Có những quả bay vút qua đầu với tiếng rít rợn người. Trong khi đó, Đại Úy Lưu và Đại Úy Việt cho 12 trái đạn nữa rời nòng đại bác, và có thêm hai chiếc T 54 của CSBV bị hạ.
Lui binh lần cuối cùng tại Hố Nai
Hướng Bắc bên kia Quốc Lộ 1, TQLC và cả Trung Đoàn CSBV cùng Chiến Xa Xung Kích đang giao tranh cũng được một giờ qua.
Thiết Giáp M113 Phun lửa của Chi Đoàn 2/5 Thiết Kỵ tại Long Khánh. (Hình: Vũ Lưu cung cấp)
Lúc bấy giờ, tiếng súng lớn nhỏ nổ liên hồi ngoài đường phố Hố Nai. Tiếng súng càng lúc càng gần. Sự phấn khởi của tất cả mọi người trước những Chiến xa T54 bị hạ, chợp tắt nhanh chóng. Lại thêm Chiến Xa T54 và Bộ Binh CSBN nữa xuất hiện ngoài Quốc Lộ 1, và đang hùng hổ tiến tới tấn công cuồng bạo vào Bộ Chỉ Huy của Lữ Đoàn 468 TQLC, và cả lực lượng của Thiết Đoàn 5 Ky Binh. Rồi sau đó, một M41 và hai M113 nổ tung, vì bị trúng đạn 100ly của T54 của địch.
Các chiến xa M41 của Thiết Đoàn 5 Ky Binh phản xạ liên tục, nhưng Đại Úy Lưu thấy lực lượng mình yếu thế, nên đành phải rút lui nhanh chóng, để khỏi bị tiêu diệt hoàn toàn.
Ông Lưu ngậm ngùi nói: “Thế rồi một lần nữa, chúng tôi lại phải chia tay thêm một thị trấn, một xứ đạo vùng Đất Thánh Hố Nai. Vì CSBV đã làm chủ tình hình tại lãnh địa này. Và từ đó tôi không còn gặp lại một người anh, Trung Tá Nguyễn Đằng Tống. Sau này anh đã để lại thân xác trên núi rừng miền Bắc; với bốn, năm khúc ruột bị nối, vì chiến trận Bình giã, Bồng Sơn… thì làm sao có thể sống được dưới chế độ lao tù của CSBV.”
Di chuyển về ngã ba Tam Hiệp
Trở lại tình hình hiện tại, Bộ Chỉ Huy Thiết Đoàn 5 Kỵ Binh, hai Chi Đoàn rút về đóng quân tại ngã ba Tam Hiệp lúc 7 giờ tối ngày 29 Tháng Tư, 1975. Tại phi trường Biên Hoà nhiều cột lửa bốc cao với khói đen cuồn cuộn. Đêm đó, ngoài xa lộ thỉnh thoảng từng cặp Chiến Xa CSBV chạy rất nhanh ngang qua vị trí phòng ngự. Đại Úy Lưu im lìm chờ lệnh, và trong lòng đau đớn tột cùng, khi kiểm kê lại sự tổn thất vừa qua. Chi Đoàn 2/5 Thiết Kỵ bây giờ chỉ còn 10 chiếc M113 và một chiếc Chiến Xa M41. Chiến Đoàn 1/5 Chiến Xa, và quân số còn lại chỉ vỏn vẹn 50 Kỵ Binh.
Ông ngậm ngùi nói tiếp: “Chiến tranh khốc liệt quá, tàn nhẫn quá! Chỉ có một ngày, Chi Đoàn 2/5 Thiết Kỵ bị tiêu hủy hai Chiến Xa M41 và ba M113, với 20 Kỵ Binh các cấp bị loại khỏi vòng chiến đấu. Và mới đây thôi, vào hai tuần lễ của đầu Tháng Tư, 1975, Chi Đoàn 2/5 đã bị mất một xe M41, tám xe M113 và hơn 1/4 quân số đã đền nợ nước trên Quốc Lộ 20.”
Ngồi suy nghĩ một chút, ông nói tiếp: “Tôi nhớ lại nhớ lại câu trong bài nhạc ‘Hội Nghị Diên Hồng’: ‘Thế, quốc biến lấy gì lo chiến chinh? Hy sinh!’ Vâng, chúng tôi cũng như các chiến sĩ và tất cả dân, cán, chính VNCH đã và đang hy sinh! Hy sinh để VNCH sống còn. Nhưng đau thương thay cho vận nước, VNCH thua cuộc! Vì sự xếp đặt trên sân khấu chính trị của các siêu cường quốc.”
Cựu Đại Úy Vũ Đình Lưu, buồn nhớ lại một điều gì đó. Nét mặt đăm chiêu, già dặn của kẻ gần kề 80 tuổi đời đang sống trên xứ lạ quê người.
Rút về Bình Phước
Ngày 30 Tháng Tư, 1975, toàn bộ lực lượng rút về đến cầu Bình Phước lúc 12 trưa. Từ đây mọi sự liên lạc bị cắt đứt. Quân CSBV đã làm chủ tình hình Sài Gòn.
Ông nhớ lại và nói: “30 Tháng Tư, 1975, một ngày đau thương, đầy uất hận cho miền Nam Việt Nam. Đến giờ phút này và ngay tại đây, đơn vị tôi hiện còn 10 chiếc M113 đã bị CSBV khống chế. Tôi cố gắng liên lạc với Thiết Đoàn liền bị một cán binh Cộng Sản chụp lấy ống liên hợp truyền tin ném đi. Một binh sĩ cận vệ tôi chĩa súng vào anh cán binh này định nhả đạn, nhưng bị một cán binh khác dộng báng súng vào người, làm anh lính của tôi rớt xuống lòng xe. Nếu không có sự can ngăn và sự kiềm chế tột đỉnh của anh em Kỵ Binh lẫn nhau, thì chiếc xe M 113 chỉ huy này đã nổ tung bởi lựu đạn, máu lửa sẽ tràn ngập thêm nữa.”
Vũ Đình Lưu (bìa phải) trong chuyên thăm những bạn thương phế binh VNCH tại Sài Gòn. (Hình: Vũ Lưu cung cấp)
Ông nói thêm: “Thế là hết, mất tất cả rồi. Tất cả các súng đại liên trên xe đã bị thay đổi chủ, chúng dẫn 10 xe M113 đến tại cổng chính Bộ Tổng Tham Mưu. Chúng tôi chứng kiến một cảnh đau lòng, Thiết Giáp ta, đại liên ta, xạ thủ địch giao tranh với những đơn vị Biệt Kích 81 Nhảy Dù còn cố thủ trong Bộ Tổng Tham Mưu. Vì họ không chấp nhận sự đầu hàng của vị lãnh đạo cao nhất của đất nước. Đau đớn nhục nhã thay cho một sự đổi đời bi đát kể từ giờ phút này.”
Lợi dụng sự hỗn loạn của đồng bào, quân nhân lũ lượt rời nhiệm sở, anh em thương binh vết thương còn rỉ máu bị xô đuổi từ Quân Y Viện Cộng Hòa đi về hướng Sài Gòn. Đại Úy Lưu xuống xe bỏ cuộc và tháp tùng theo đoàn người, đi được chừng mấy bước, một họng súng AK-47 đen ngòm chĩa thẳng vào ngực của Đại Úy Lưu, hét lớn “Quay lại xe mau, bằng không sẽ bắn bỏ.”
Đại Úy Lưu đành phải trở lại xe và tháo bỏ thêm đôi giày trận đã theo ông gần tám năm trời ròng rã, rồi mang vào đôi dép quai dọc, với chiếc quần kaki, và chiếc áo thun cùng màu ô-liu. Sau đó, đợi tình hình yên ổn, Đại Úy Lưu và anh em đồng đội thân thuộc rời khỏi M 113, trà trộn vào đoàn người đủ mọi thành phần. Trong lòng quặn thắt, tim nhói đau tột cùng, như bị buộc phải thoát khỏi lòng người mẹ bao năm trời bảo bọc, che chở cho những người con yêu quí, để đi về một phương trời vô định!
Đoàn tụ gia đình
Cựu Đại Úy Lưu ngậm ngùi kể tiếp: “Tôi ra đi trong âm thầm lặng lẽ, tức tưởi nghẹn ngào. Không kịp nói một lời từ giả với các cấp chỉ huy, bạn bè và đồng đội. Đầu óc choáng váng, nước mắt tuôn rơi, với từng bước chân mệt mỏi rã rời, uể oải, nhọc nhằn, xiêu vẹo, vì bàn chân trái của tôi đã từng bị thương hai lần, nay không quen mang dép đi xa. Tôi vừa đi vừa nhìn xuống mặt đường thấy bóng mình chao đảo nghiêng ngả. Từ Lăng Cha Cả về đến cầu Công Lý, gần nhà anh ruột tôi mà tôi đi đến ba tiếng đồng hồ.”
Sáng ngày 2 Tháng Năm, 1975, Đại Úy Lưu nhờ người cháu chở về nhà tại Thủ Đức với bộ đồ dân sự của ông anh. Tội nghiệp thay! Ba mẹ vợ và cả vợ của ông vài phút đầu tiên không thể nhận ra ông. Nhưng rồi sau đó tất cả oà khóc.
Ông Lưu ngồi buồn kể tiếp: “Các con tôi đứng nhìn tôi ngơ ngác, chúng không thể nào nhận ra tôi, vì từ lâu tôi không mặc đồ dân sự và râu ria lởm chởm. Mới ngày hôm qua đây, ông anh rể và bà mẹ vợ đi tìm tôi qua từng cái xác mặc đồ trận, nằm gần các xe Thiết Giáp bị cháy, từ ngã tư Thủ Đức đến cầu Rạch Chiếc. Ôi! có hành động nào cảm động bằng.”
Định cư tại Hoa Kỳ
Kỵ Binh Vũ Đình Lưu, người lính bại trận đã trở về trong bình an, cả nhà sung sướng với đầy nước mắt. Tất cả đều khóc. Họ khóc cho ông được an lành sau cuộc chiến đẫm máu, khóc cho ông thân hình còn nguyên vẹn sau bao trận chiến nghiêng ngả. Rồi ông cũng nghĩ rằng, tất cả mọi người có con em, có chồng là những người lính VNCH, hay chính những người lính trẻ như ông, hai ngày nay đều đã khóc. Khóc mừng cho sự sum họp, khóc cho sự mất mát lớn lao, và khóc cho một viễn ảnh Việt Nam Hòa Bình, trong tủi nhục.
Vũ Đình Lưu (bìa phải) và các con dạy gói bánh chưng trước những ngày Tết Nguyên Đán, tại Westminster. (Hình: Vũ Lưu cung cấp)
Ông Lưu nói trong tiếc thương: “Những nén hương lòng được thắp và dâng lên để tưởng nhớ những người quá cố, đã cùng chia sẻ với chúng tôi trong cơn hồng thủy, như các cố Trung Tá Trần Văn Nô, cố Trung Tá Nguyễn Đằng Tống, cố Thiếu Tá Nguyễn Đức Đào, cố Đại Úy Lê Đức Việt, cố Đại Úy Hồ Thúc Hạ, cố Thiếu Úy Đỗ Chinh Chiến, cố Thiếu Úy Lê Sơn, cố Trung Sĩ Mai Văn Vi, và tất cả Chiến Sĩ QLVNCH đã hy sinh cho cuộc chiến trong Tháng Tư, 1975 dọc theo Quốc Lộ 20 và Quốc Lộ 1.”
Ngày 26 Tháng Năm, 1975, ông Lưu đến trình diện chánh quyền Cộng Sản Việt Nam tại trường Nữ Trung Học Lê Văn Duyệt, Sài Gòn. Sau đó, ông bị họ đưa vào các trại tù tại Long Giao, Yên Bái, Hoàng Liên Sơn, Sơn La, Trại Trung Ương Số 3, Nghệ Tỉnh.
Đến đầu năm 1982, ông được ra khỏi tù, ông về với gia đình tại Thủ Đức. Tháng Mười Hai, 1992, gia đình ông được định cư tại Seattle, Hoa Kỳ theo diện HO 15. Năm 2004, gia đình ông di chuyển về California. Hiện giờ, gia đình ông đang cư ngụ tại thành phố Stanton, California.[dt]
