QUẬN CAM, California (NV) – Hãy tưởng tượng đang lái xe bon bon trên xa lộ trong một chuyến nghỉ hè, thì bỗng dưng kim đồng hồ báo nhiệt độ trên bảng điều khiển nhích dần về vạch đỏ, cảnh báo xe đang bị quá nhiệt. Xem như chuyến nghỉ hè bắt đầu rắc rối! Nhiều người đặt câu hỏi là có nên tiếp tục lái chiếc xe đang quá nhiệt đến một tiệm sửa xe gần nhất không? Nó có thể đi được bao xa trước khi gây ra những hư hại nghiêm trọng? Trang mạng của đại lý xe Hyundai www.easternshorehyundai.com có bài viết về những rủi ro khi lái xe trong tình trạng quá nhiệt và các biện pháp an toàn cần thiết.
Động cơ xe hoạt động tốt trong một giới hạn nhiệt độ nhất định. Khi vượt quá giới hạn này, nó có thể dẫn đến nhiều vấn đề, gây ra những hư hại không thể phục hồi. Động cơ sinh ra một lượng nhiệt rất lớn trong khi vận hành. Hệ thống làm mát bao gồm két nước, dung dịch làm mát, bơm nước… phối hợp với nhau để duy trì nhiệt độ động cơ trong mức an toàn. Khi hệ thống làm mát không hoạt động hiệu quả, nhiệt độ động cơ sẽ tăng cao, dẫn đến tình trạng quá nhiệt.
Khi hệ thống làm mát trục trặc, xe sẽ bị quá nhiệt. (Hình minh họa tạo bởi ChatGPT)
Những rủi ro khi lái xe đang bị quá nhiệt:
Hư hại động cơ: Động cơ quá nhiệt có thể bị hư hại nặng cho các bộ phận bên trong như joint nắp quy-lát, nắp quy-lát và có khi cả thân máy. Những hư hại này có thể dẫn đến chi phí sửa chữa lớn; trong trường hợp nghiêm trọng phải thay thế toàn bộ động cơ.
Giảm hiệu suất: Khi nhiệt độ động cơ tăng cao, hiệu suất hoạt động sẽ giảm, dẫn đến công suất yếu đi và mức tiêu hao nhiên liệu tăng lên. Điều này khiến việc lái xe trở nên khó khăn.
Hư hại hộp số: Động cơ quá nhiệt có thể ảnh hưởng đến hệ thống truyền động, có khả năng làm biến chất nhớt hộp số, làm hỏng hộp số. Việc sửa chữa hộp số thường rất tốn kém.
Vấn đề an toàn: Động cơ quá nhiệt có thể dẫn đến hỏng hoàn toàn, khiến tài xế bị kẹt ngay trên đường. Tình huống này rất nguy hiểm, đặc biệt là khi đang ở trên xa lộ đông đúc.
Tài xế có thể lái chiếc xe đang bị quá nhiệt đi được bao xa? Câu trả lời không đơn giản, phụ thuộc vào nhiều yếu tố như mức độ quá nhiệt, tình trạng của xe, các yếu tố bên ngoài. Tuy nhiên, nguyên tắc chung là nên tránh hoàn toàn việc lái xe khi động cơ đang quá nhiệt. Chỉ nên lái xe đến vị trí an toàn là ngừng lại ngay.
Nếu thấy kim báo nhiệt độ lên cao, hoặc có hơi nước bốc lên từ dưới nắp ca-pô, tài xế nên thực hiện các bước sau:
Tấp xe vào lề an toàn: Nếu điều kiện an toàn cho phép, hãy tấp xe vào lề đường ngay lập tức. Không tiếp tục lái xe khi động cơ đang bị quá nhiệt.
Tắt động cơ để tránh gây thêm hư hại. Để động cơ nguội bớt trong ít nhất 30 phút trước khi kiểm tra hệ thống làm mát.
Kiểm tra mức nước làm mát: Khi động cơ đã nguội, kiểm tra mức nước làm mát trong bình chứa. Châm thêm nước làm mát nếu mức nước thấp; tuyệt đối không mở nắp két nước khi động cơ còn nóng.
Gọi cứu hộ: Nếu không thể tự giải quyết vấn đề, gọi dịch vụ cứu hộ hoặc xe kéo.
Các tốt nhất để phòng ngừa, tránh tình trạng động cơ bị quá nhiệt là ngăn chặn nó ngay từ đầu:
Bảo trì định kỳ: Tuân thủ lịch trình bảo trì cho xe. Việc thường xuyên thay nước làm mát, kiểm tra két nước và các bộ phận của hệ thống làm mát sẽ giúp ngăn ngừa tình trạng quá nhiệt.
Theo dõi nhiệt độ: Chú ý quan sát kim báo nhiệt độ khi lái xe. Nếu thấy bất kỳ sự thay đổi bất thường nào, nên giải quyết sớm.
Thường xuyên kiểm tra và châm thêm nước làm mát khi cần thiết. Sử dụng loại nước làm mát được nhà sản xuất đề nghị cho xe.
Kiểm tra ống dẫn và dây đai: Kiểm tra tình trạng của các ống dẫn và dây đai trong hệ thống làm mát. Các vết nứt, rò rỉ hoặc linh kiện bị mòn có thể là nguyên nhân dẫn đến tình trạng quá nhiệt. (HD)
SACRAMENTO, California (NV) – Y tế cho trẻ em ở California đang đến điểm bùng phát vì tiểu bang thiếu chuyên gia nhi khoa trong khi trẻ em có bệnh phức tạp sẽ tăng gấp đôi.
Đây là bài bình luận của tác giả Raji Koppolu trên báo mạng CalMatters hôm 9 Tháng Sáu. Số trẻ em có bệnh phức tạp hiện nay ở California là khoảng 358,000 người, và con số đó sẽ tăng gấp đôi trong một thập niên tới vì tiến bộ y tế giúp các em sống lâu hơn.
Một bác sĩ chăm sóc cho trẻ em. (Hình minh họa: Gabriel Bouys/AFP via Getty Images)
Những trẻ em đó thường có bệnh mãn tính, bị giới hạn hoạt động, và phải nhập viện thường xuyên. Các em phải dựa vào chuyên gia nhi khoa hiểu biết các căn bệnh ảnh hưởng đến cơ thể và trí tuệ đang phát triển như thế nào.
Đối với nhiều trẻ em, Dịch Vụ Trẻ Em California giúp đỡ rất nhiều vì kết nối gia đình với những chuyên gia khi con cái họ có bệnh đúng điều kiện và gia đình đúng điều kiện về thu nhập. Dịch Vụ Trẻ Em giúp trẻ em đối phó với những bệnh phức tạp như thiếu máu hồng cầu lưỡi liềm và bệnh xơ nang.
Tuy nhiên, dịch vụ đó đang gặp khó khăn vì 90% chuyên gia nhi khoa sẽ nghỉ hưu trong năm năm tới, gây hại cho các cộng đồng hẻo lánh và các cộng đồng khó khăn.
Thêm vào đó là ảnh hưởng y tế của cắt giảm từ liên bang, làm hơn 400 bệnh viện sa thải 3,400 nhân viên tính đến Tháng Ba năm nay, và sẽ sa thải thêm trong tương lai.
Điều gì dẫn đến tình trạng thiếu chuyên gia nhi khoa?
Theo tác giả Koppolu, lý do đầu tiên là có ít sinh viên chọn theo những chuyên khoa của nhi khoa vì sẽ nợ nhiều và có ít thu nhập hơn so với những người theo chuyên khoa trong y tế cho người lớn.
Sinh viên sẽ ít theo nhi khoa hơn nữa vì Bộ Giáo Dục Hoa Kỳ cân nhắc loại trừ điều dưỡng và nhiều ngành y tế khác ra khỏi danh sách những ngành có thể mượn nợ học cao học. Điều đó sẽ làm nhiều người không muốn theo nhi khoa, kể cả những người có đam mê chăm sóc trẻ em.
Lý do thứ hai là chăm sóc chuyên khoa nhi ngày càng dựa theo khu vực nhiều hơn. Các bệnh viện và hệ thống y tế hợp nhất để giữ số lượng bệnh nhân và phẩm chất. Điều đó tuy có thể hiểu được, nhưng làm nhiều gia đình phải đi xa hơn, và những gia đình gặp khó khăn với công việc, với việc đi lại, trong khi có con bị bệnh không thể làm được điều đó.
Chương Trình Biến Đổi Y Tế Hẻo Lánh là một chương trình của liên bang giúp đối phó với việc thiếu nhân viên y tế, nhất là tại những cộng đồng hẻo lánh. Những quỹ đó được dùng để tuyển và giữ những người trong ngành nhi khoa đến phục vụ cộng đồng và phát triển sự hợp tác giữa các hệ thống y tế với những cách chăm sóc mới.
Lý do thứ ba là mức hoàn trả không thỏa đáng đang xua đuổi những người trong ngành y tế. Hoàn trả tiền của Medi-Cal thấp hơn Medicare. Một ví dụ là thay ống thở cho trẻ em thường được Medi-Cal hoàn tiền thấp hơn 60% so với Medicare, tuy là một quy trình phức tạp và cần nhiều kỹ năng.
Khủng hoảng chăm sóc trẻ em này cần sự hợp tác. Những người chăm sóc trẻ em cần tiếp tục chia sẻ câu chuyên của họ để nói rõ điều gì sẽ xảy ra nếu cộng đồng không nhận được dịch vụ nữa. Các nhà lập pháp phải tăng ngân sách cho những chương trình nhi khoa, cũng như những chương trình khuyến khích sinh viên vào ngành nhi khoa. Những sự hợp tác giữa gia đình, bác sĩ, nhà giáo, và các nhà hoạt động có thể tạo ra nhiều thay đổi tích cực.
Một số người cho rằng nhi khoa chuyển hướng nguồn lực khỏi y tế cho người lớn và cao niên khi dân số ngày càng lớn tuổi. Nhưng đó là một lựa chọn sai lầm.
Nhờ những chương trình như Dịch Vụ Trẻ Em California, nhiều nơi đang kiểm soát bệnh mãn tính của trẻ em tốt hơn. Đầu tư vào y tế cho trẻ em và giải quyết các vấn đề từ nhỏ cho nhiều lợi ích lâu dài, trong đó có giảm áp lực cho y tế của người lớn trong tương lai và còn giảm chi phí của y tế.
Công nghệ giúp con người làm việc hiệu quả hơn, nhưng không thể nào thay thế được chuyên môn, kỹ năng, và các mối quan hệ của con người cần có trong việc chăm sóc trẻ em bị bệnh phức tạp và gia đình. Công nghệ phải hỗ trợ các chuyên gia nhi khoa chứ không phải để thay thế họ.
Không gia đình nào phải chịu cảnh không có chuyên gia nhi khoa khi con cái họ cần chăm sóc. Qua củng cố nhân lực cho nhi khoa và giữ các dịch vụ, California có thể tạo ra một hệ thống y tế tốt cho trẻ em và các thế hệ sau. (TL) [đ.d.]
WASHINGTON, DC (NV) – Người tiêu dùng Mỹ có thể tiếp tục chịu thêm sức ép trong những tuần tới, khi giá dầu thô vượt $100 một thùng hôm Thứ Năm, 23 Tháng Bảy, giữa lúc giao tranh và các cuộc không kích tại Trung Đông làm gián đoạn nguồn cung dầu toàn cầu, theo hãng thông tấn AP.
Giá dầu hiện nay đảo ngược xu hướng giảm ngắn ngủi hồi Tháng Sáu, khi xung đột giữa Mỹ và Iran tạm lắng. Dầu Brent, chuẩn giá dầu quốc tế, từng chạm mức $100 một thùng hồi Tháng Năm.
Giá dầu tăng gây thêm sức ép lên giá thực phẩm và hàng hóa tại các siêu thị Mỹ. (Hình minh họa: Storyblocks.com)
Các doanh nghiệp sản xuất và bán thực phẩm tươi sống, đồ dùng học tập cùng nhiều mặt hàng phải vận chuyển bằng xe tải, tàu biển hoặc máy bay từng chịu chi phí tăng mạnh sau khi Mỹ và Israel tấn công Iran. Khi giá năng lượng tiếp tục ở mức cao, gánh nặng chi phí đó được dự báo sẽ chuyển sang người mua.
Ông Miguel Gomez, giám đốc Chương Trình Quản Trị Công Nghiệp Thực Phẩm tại đại học Cornell University, cho biết doanh nghiệp thường tăng giá khá nhanh khi chi phí đi lên, nhưng cần nhiều thời gian hơn để hạ giá khi chi phí giảm.
Giá xăng có thể còn tăng
Bất ổn quanh eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển dầu quan trọng bậc nhất thế giới, cùng tình hình căng thẳng trong khu vực khiến giá dầu thô tăng mạnh. Dầu thô là nguyên liệu chính để sản xuất xăng, vì vậy người lái xe có thể tiếp tục trả nhiều tiền hơn trong nửa sau mùa Hè, theo tổ chức xe hơi AAA.
Giá trung bình một gallon xăng thường trên toàn nước Mỹ lên tới $4.09 hôm Thứ Năm, tăng 15 cent so với một tuần trước. Phần lớn các tiểu bang hiện có giá xăng trung bình từ $4 trở lên. Riêng California, giá xăng thường trung bình là $5.57 một gallon, cao nhất nước Mỹ.
Ông Pavel Molchanov, chuyên gia chiến lược đầu tư tại Raymond James, nhận định giá tại trạm xăng có thể tiếp tục tăng ít nhất đến tuần sau, do dầu thô cần thời gian đi qua các khâu lọc, phân phối và bán lẻ.
Tuy nhiên, giá các hợp đồng dầu giao vào cuối năm nay và năm tới hiện thấp hơn giá dầu giao ngay. Điều đó cho thấy giá có thể giảm sau khi hoạt động quân sự chấm dứt và nguồn cung trở lại bình thường.
Giá xăng tăng vẫn chưa khiến người Mỹ hạn chế đi lại rõ rệt. Trong bốn tuần gần nhất, lượng xăng tiêu thụ trung bình tăng 1%, đạt khoảng 8.9 triệu thùng mỗi ngày, theo Cơ Quan Thông Tin Năng Lượng Mỹ.
Áp lực giá có thể kéo dài vì năng lực lọc dầu suy giảm. Một số nhà máy tại Trung Đông bị hư hại, còn các cuộc tấn công của Ukraine tiếp tục gây thiệt hại cho cơ sở lọc dầu ở Nga.
Thực phẩm chịu thêm chi phí
Giá dầu tăng thường kéo giá thực phẩm đi lên, bởi nông dân cần dầu diesel để vận hành máy móc, trong khi phần lớn nông sản và hàng thực phẩm được chuyên chở bằng xe tải.
Theo ông Gomez, dầu ở mức $100 một thùng chưa làm giá thực phẩm tăng tức thì, song gây thêm áp lực lên toàn bộ chuỗi cung ứng. Rau quả tươi, sữa và các mặt hàng phụ thuộc nhiều vào vận tải đường bộ, kho lạnh hoặc bao bì sẽ chịu tác động rõ nhất vì phải duy trì nhiệt độ ổn định suốt quá trình giao hàng.
Hàng nhập cảng cũng trở nên đắt hơn khi chi phí vận tải biển tăng. Dầu olive là một trường hợp tiêu biểu, do Mỹ sản xuất rất ít và phải nhập phần lớn từ Châu Âu.
Chuỗi siêu thị Albertsons hôm Thứ Năm hạ dự báo kinh doanh cho tài khóa 2026, viện lý do hoạt động bán thực phẩm thiết yếu chịu nhiều sức ép và người tiêu dùng thắt chặt chi tiêu.
Khi xăng, điện và thực phẩm đồng loạt tăng giá, các gia đình thường dồn ngân sách cho nhu cầu thiết yếu và giảm mua những món có thể trì hoãn. Sức ép này vì thế lan từ siêu thị sang nhà hàng, cửa hàng bán lẻ và nhiều ngành dịch vụ khác.
Chi phí vận chuyển đẩy giá hàng hóa tăng
Giá nhiên liệu dành cho tàu biển, xe tải và máy bay tăng sẽ được tính vào giá của hầu hết hàng hóa cần vận chuyển.
UPS, FedEx cùng nhiều công ty giao nhận áp dụng phụ phí nhiên liệu và các khoản lệ phí bổ sung khi giá xăng dầu tăng. Theo chỉ số do AFS Logistics và TD Cowen công bố ngày 14 Tháng Bảy, giá vận chuyển bằng xe tải hiện cao nhất trong bốn năm, do nhiên liệu đắt hơn và năng lực chuyên chở bị thu hẹp.
Ông Andy Dyer, tổng giám đốc AFS Logistics, cho biết giá dầu diesel trong quý hai cao hơn khoảng 51% so với Tháng Giêng và Tháng Hai, còn giá nhiên liệu máy bay tăng 90% so với cùng kỳ năm trước.
Ảnh hưởng còn lan sang nguồn cung vận tải. Các hãng xe tải nhỏ, vốn có biên lợi nhuận thấp, có thể tạm cho xe ngừng hoạt động để chờ giá nhiên liệu hạ. Khi số xe chở hàng giảm, giá cước lại tiếp tục tăng.
Người tiêu dùng mua sắm thận trọng hơn
Tractor Supply Co., chuỗi cửa hàng phục vụ cư dân vùng nông thôn, hôm Thứ Năm hạ dự báo doanh số cả năm, một phần vì giá nhiên liệu cao trong mùa Xuân làm giảm sức mua.
Ông Hal Lawton, tổng giám đốc công ty, cho biết nhiều khách hàng phải lái xe đường dài đến cửa hàng, thường bằng xe pickup chạy dầu diesel, nên đặc biệt nhạy cảm với biến động giá nhiên liệu.
Họ vẫn chi tiền cho thú nuôi, vật nuôi, nông trại và nhà cửa, nhưng tính toán kỹ hơn. Nhiều người gộp các nhu cầu vào một chuyến đi, ưu tiên món thiết yếu và hoãn những khoản mua sắm chưa thật sự cần.
Giày dép và đồ tựu trường có thể đắt hơn
Hiệp Hội Các Nhà Phân Phối và Bán Lẻ Giày Dép Mỹ cảnh báo chi phí nguyên liệu, vận chuyển và thuế quan cùng tăng, gây thêm sức ép cho ngành giày dép trước mùa mua sắm tựu trường.
Ông Matt Priest, tổng giám đốc hiệp hội, cho biết một số doanh nghiệp ghi nhận giá vật liệu có nguồn gốc từ dầu mỏ dùng để sản xuất giày tăng khoảng 25% vì xung đột Trung Đông. Mức tăng này có thể khiến giá thành giày dép bán đến người tiêu dùng cao hơn khoảng 5%.
Các công ty giày dép còn đẩy nhanh nhập hàng và tăng lượng tồn kho trước khi Tổng Thống Donald Trump áp dụng các mức thuế mới đối với hàng ngoại quốc. Nhu cầu vận chuyển tăng cùng lúc khiến giá thuê container và cước đường biển tiếp tục leo thang.
Vì vậy, phụ huynh mua giày, ba lô và đồ dùng học tập cho con có thể phải trả tiền nhiều hơn trong mùa tựu trường năm nay.
Vé máy bay đắt hơn, một số chuyến bị cắt
Các hãng hàng không phản ứng với giá nhiên liệu tăng bằng cách nâng giá vé, tăng phụ phí và cắt những chuyến bay hoặc đường bay không còn mang lại lợi nhuận.
Những biện pháp này giúp bảo vệ lợi nhuận của hãng hàng không, nhưng khiến hành khách phải trả nhiều tiền hơn và có ít lựa chọn hơn, đặc biệt tại các phi trường nhỏ hoặc những thị trường có ít hãng cạnh tranh.
American Airlines hôm Thứ Năm báo cáo lợi nhuận ròng quý hai giảm mạnh, dù doanh thu lập kỷ lục và nhu cầu đi lại trong mùa Xuân vẫn cao.
Hãng cho biết giá vé tăng giúp bù gần một nửa phần chi phí nhiên liệu phát sinh, nhưng chưa đủ để ngăn công ty hạ dự báo lợi nhuận cả năm.
Nhu cầu nhiên liệu máy bay trong bốn tuần gần nhất vẫn tăng 9% so với cùng thời điểm năm trước. Điều đó cho thấy người Mỹ chưa giảm mạnh nhu cầu đi lại, dù vé máy bay và nhiều chi phí liên quan tiếp tục tăng.
Trong thời gian tới, mức độ ảnh hưởng đối với người tiêu dùng phụ thuộc lớn vào diễn biến chiến sự tại Trung Đông và triển vọng khôi phục hoạt động vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz. Trong lúc nguồn cung còn bất ổn, giá dầu cao có thể tiếp tục đi vào hóa đơn xăng, giỏ thực phẩm, hàng tựu trường, phí vận chuyển và giá vé máy bay của các gia đình Mỹ. (T.C.) [kn]
Việc Chủ Tịch Ủy Ban Quốc Gia Đảng Dân Chủ (DNC) Ken Martin mới đây nổi cáu ném điện thoại vào phụ tá trong một cơn giận cho thấy nội bộ đảng Dân Chủ vẫn lộn xộn và những vấn đề nghiêm trọng của họ gần như chưa hề được tháo gỡ.
Chủ Tịch Đảng Dân Chủ Ken Martin. (Hình: Scott Olson/Getty Images)
Két sắt cạn tiền
Trong chính trị Mỹ, việc gây quỹ quan trọng không kém việc kiếm phiếu. Khi không ai quyên góp cho mình thì có nghĩa uy tín chính trị còn chưa đủ niềm tin. Trong khi đó, DNC không chỉ không kiếm được tiền mà còn nợ như chúa chổm.
Ngày 20 Tháng Bảy, trên trang cá nhân (kenmartin287890.substack.com), Chủ Tịch DNC Ken Martin cho biết, DNC đã quyên góp được “số tiền lớn nhất so với bất kỳ giai đoạn nào khi Dân Chủ không nắm quyền kiểm soát Tòa Bạch Ốc trong suốt lịch sử 198 năm.”
Tính đến cuối Tháng Sáu, 2026, DNC thu được hơn $207 triệu và tốc độ gây quỹ hàng tháng tăng đều, với trung bình $8.6 triệu mỗi tháng. Ngoài ra, “chúng tôi cũng đạt kết quả vượt trội trong việc huy động vốn từ các nhà tài trợ có giá trị tài sản ròng cao.”
Cụ thể, DNC vận động được từ $100,000 trở lên từ 67 nhà tài trợ, so với 40 nhà tài trợ trong chu kỳ 2017-2018…
Đó là những gì Chủ Tịch DNC Ken Martin viết.
Tường thuật báo chí lại khác. Theo MS NOW, tính đến cuối Tháng Sáu, DNC chỉ còn khoảng $16.3 triệu tiền mặt trong két sắt trong khi họ nợ hơn $18 triệu. Để so sánh, Ủy Ban Quốc Gia Đảng Cộng Hòa (RNC) hiện có hơn $128 triệu tiền mặt và không có khoản nợ nào. Nếu tính yếu tố lạm phát, khoản nợ hiện tại của DNC cao hơn mức được báo cáo trong bất kỳ tháng nào kể từ Tháng Ba, 2014.
The New York Times cho biết thêm, DNC cạn ngân sách đến mức họ phải che giấu mức độ nghiêm trọng của vấn đề khi yêu cầu các nhà cung cấp dịch vụ hoãn gửi hóa đơn cho đến sau cuộc bầu cử giữa kỳ. Cần nói thêm, hàng tháng, DNC rót $1 triệu cho các tổ chức đảng tại mọi tiểu bang. Ngoài ra, họ cấp thêm $5,000 mỗi tháng cho các tổ chức đảng tại gần 20 tiểu bang do Cộng Hòa kiểm soát nhằm hỗ trợ xây dựng cơ sở hạ tầng cho Dân Chủ.
Xét toàn cục, Dân Chủ đang có nhiều lợi thế. Tỷ lệ ủng hộ Trump giảm, giá xăng dầu tăng cao và cuộc chiến với Iran chưa hạ màn. Ngày 26 Tháng Bảy, tờ The Hill thuật, Dân Chủ đang chiếm ưu thế trong cuộc đua tái chiếm Hạ Viện và chỉ yếu thế hơn một chút trong cuộc chiến giành Thượng Viện.
Decision Desk HQ (DDHQ) – công ty chuyên thu thập dữ liệu bầu cử – dự báo Dân Chủ sẽ tạo ra cách biệt 15 ghế trong Hạ Viện, trong khi Cộng Hòa có thể giữ được quyền kiểm soát Thượng Viện, nhờ lá phiếu quyết định của Phó Tổng Thống JD Vance.
Tính đến cuối Tháng Bảy, Dân Chủ có 60% khả năng giành Hạ Viện, trong khi Cộng Hòa có 60% cơ hội giữ được Thượng Viện. Cuộc khảo sát mới nhất của Emerson College Polling cũng cho thấy viễn cảnh khả quan cho Dân Chủ…
Vấn đề ở chỗ, cử tri đang mất niềm tin vào Trump nhưng cùng lúc Dân Chủ cũng khiến cử tri của họ bất mãn. Tâm điểm toàn bộ câu chuyện bây giờ là Ken Martin. Được bầu vào ghế chủ tịch DNC vào Tháng Hai, 2025, Ken Martin đến nay vẫn không chứng tỏ năng lực theo cách được kỳ vọng. Những chỉ trích gay gắt nhằm vào Ken Martin ngày càng công khai. Uy tín giảm đến mức Ken Martin gần như bị cô lập và ông luôn sống trong nỗi sợ mất ghế. Những người còn tin ông trong nội bộ Dân Chủ ngày càng ít dần.
Dấu hiệu tâm lý bất an và hoảng loạn của Ken Martin đã bộc lộ rõ với hành động ông ném điện thoại về phía bàn làm việc của một trợ lý vào đầu Tháng Bảy.
Trong nhà tiếp tục xào xáo
Dù nhiệm kỳ kết thúc năm 2029 nhưng Ken Martin bóng gió nửa đùa nửa thật rằng ông “chán đời” đến mức có thể “bỏ của chạy lấy người.”
AP cho biết, các nhân sự chủ chốt của Dân Chủ bắt đầu xì xầm việc tìm người thay Ken Martin. Về trách nhiệm, Ken Martin cùng DNC không chỉ gánh vác việc giúp Dân Chủ tái chiếm quyền lực trong cuộc bầu cử giữa kỳ mà mục tiêu tối thượng là giành lại Tòa Bạch Ốc năm 2028.
Năm 2025, Dân Chủ đạt được không ít thành công. Họ chiếm ưu thế trong các cuộc đua giành ghế thống đốc cũng như các cuộc bầu cử bổ sung cho cơ quan lập pháp tiểu bang và Quốc Hội. Trong một số cuộc tranh cử, họ thắng như chẻ tre. Họ cũng giành chiến thắng trong các cuộc bầu cử vào tòa án tối cao tiểu bang, các vị trí đứng đầu cơ quan hành pháp cấp hạt (county executive) và thậm chí cảnh sát trưởng cấp hạt.
Ken Martin được khoảng 450 thành viên DNC bầu vào nhiệm kỳ bốn năm và ông chỉ phải rời đi sớm khi có một cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm. Một trong những nguyên nhân khiến Ken Martin bị mất niềm tin là do cách ông xử lý báo cáo đánh giá toàn diện về cuộc bầu cử năm 2024. Cuối năm 2025, Ken Martin khiến nội bộ Dân Chủ khó chịu khi nói rằng chẳng việc gì phải công bố tài liệu này. Trước làn sóng chỉ trích dữ dội, cuối cùng, Tháng Năm, ông nhượng bộ và công bố một bản dự thảo chưa hoàn chỉnh.
Những ngày gần đây, Ken Martin gần như không còn xuất hiện với tư cách gương mặt đại diện Dân Chủ, kể từ lần xuất hiện vụng về vào Tháng Tư trên chương trình podcast “Pod Save America.”
Như được The New York Times thuật, giờ đây, Ken Martin “vừa bị tê liệt bởi nỗi sợ về các vụ rò rỉ thông tin, lại vừa bị vây quanh bởi chính những vụ việc đó”.
Trong cuộc họp trước toàn thể viên chức DNC vào Tháng Năm, vài ngày sau khi bản dự thảo báo cáo được công bố, Ken Martin thừa nhận tình hình đang rất khó khăn; cùng lúc, ông quở trách việc “vạch áo cho người xem lưng” khi người trong nhà moi chuyện nội bộ DNC ra kể với báo chí.
Ông nói: “Tôi thực sự bực mình… Đừng để thông tin lọt ra ngoài tòa nhà này. Dẹp ngay trò chết tiệt đó đi. Không được tái diễn nữa.”
Như nói ở trên, khó khăn của Cộng Hòa không đồng nghĩa với thuận lợi cho Dân Chủ. Nếu Dân Chủ “có tương lai,” tại sao các nhà tài trợ lớn ngừng rót tiền?
Có lẽ nỗi ám ảnh Kamala Harris vẫn còn hằn sâu trong tâm trí nhiều nhà tài trợ. Trong chiến dịch tranh cử 2024, Kamala Harris quyên góp được số tiền khổng lồ hơn $1.1 tỷ. Thất bại ê chề của bà tiếp tục tạo ra những cuộc “sang chấn tâm lý” kéo dài đến tận nay. Điều tréo ngoe là dù nhận được tiền tỷ nhưng chiến dịch tranh cử của Kamala Harris cũng để lại khoản nợ hàng triệu đô mà DNC phải dành gần như nguyên năm 2025 để trả.
Năm 2025, Ken Martin phải “vay nóng” và dùng một phần để cung cấp cho hoạt động tranh cử tại Virginia và New Jersey (mỗi bên $3 triệu), thời điểm mà các ứng cử viên Dân Chủ chạy đua vào ghế thống đốc. Chiến thắng, cuối cùng, giành được; tuy nhiên, kỳ vọng vực dậy hoạt động gây quỹ cho DNC tại các tiểu bang này vẫn không xảy ra.
Theo dữ liệu liên bang, từ đó đến nay, DNC phải trả hơn $700,000 tiền lãi cho khoản vay trên, trung bình hơn $75,000/tháng. The New York Times cho biết, DNC đang đối mặt thực tế là họ phải hoàn trả $1.66 triệu tiền gốc mỗi tháng, bắt đầu từ Tháng Giêng, 2027, theo điều kiện vay mà ngân hàng yêu cầu.
Với giới tài trợ, câu hỏi hoang mang nhất là liệu có nên đóng góp cho Dân Chủ, không phải vì vị thế của họ đang yếu, mà bởi nội bộ họ chưa bao ngừng lộn xộn. Vấn đề cũ rích này tiếp tục trở thành nỗi lo khi cuộc “nội chiến” giờ là màn tranh giành sống mái giữa Dân Chủ truyền thống (Democrats) với phe cấp tiến Dân Chủ Xã Hội (Democratic Socialists).
Trên truyền thông, hai phe chỉ trích nhau không khoan nhượng. Phe truyền thống lên án phe cấp tiến quá cực đoan và “cực tả,” trong khi nhóm cấp tiến chê bai đường lối lạc hậu cổ hủ của phe truyền thống.
Gần đây, ba ứng viên thuộc Dân Chủ cấp tiến (tức thành phần ủng hộ xã hội chủ nghĩa Dân Chủ) đã thắng trong cuộc bầu cử sơ bộ để tranh ghế Hạ Viện đại diện các khu vực tại New York City, đánh bại các dân biểu Dân Chủ đương nhiệm là Dan Goldman và Adriano Espaillat. Dân Biểu Diana DeGette (Dân Chủ-Colorado) cũng thất bại trong cuộc bầu cử sơ bộ trước một ứng viên theo đường lối xã hội chủ nghĩa Dân Chủ.
Chưa hết, Janeese Lewis George, người theo đường lối xã hội chủ nghĩa Dân Chủ, cũng thắng cuộc bầu cử sơ bộ của đảng Dân Chủ để giành quyền tranh cử thị trưởng Washington, DC. Trong một cuộc trao đổi với tờ Axios, một nghị viên Dân Chủ tại Hạ viện nói: “Đây là thực tế mới mà chúng ta đang chứng kiến, khi mọi người không còn quan tâm đến đảng hay nỗ lực giành chiến thắng chung. Họ chỉ quan tâm đến việc dồn sức cho phe có cùng hệ tư tưởng.”
Với Ken Martin và DNC, giờ đây, sự cấp bách tìm nguồn tài trợ rót vào két sắt cạn kiệt có thể còn ít khó chịu hơn việc phân vân phải rót tiền cho ứng cử viên Dân Chủ hay ứng cử viên Dân Chủ Xã Hội. [kn]
SACRAMENTO, California (NV) – Một dự luật tại California có thể cho phép các hãng bảo hiểm xe hơi theo dõi cách lái xe của khách hàng để tính phí bảo hiểm, theo trang báo mạng CalMatters hôm Thứ Tư, 8 Tháng Bảy.
Dự Luật AB 311, do nữ Dân Biểu Tina McKinnor (Dân Chủ-Inglewood) đề xuất, cho phép tài xế tự nguyện dùng dữ liệu “telematics” để chứng minh hồ sơ lái xe của mình. Đổi lại, họ có thể được giảm phí bảo hiểm nếu hệ thống ghi nhận họ lái xe an toàn.
(Hình minh họa: Storyblocks.com)
“Telematics” là công nghệ thu thập dữ liệu từ xe hơi, điện thoại thông minh, ứng dụng di động, hoặc các thiết bị kết nối khác. Dữ liệu có thể gồm vị trí, tốc độ, quãng đường, lực thắng, mức độ cua gấp, đổi làn xe, bám đuôi xe trước, thời điểm lái xe, tuyến đường di chuyển, và một số hành vi khác sau tay lái.
California hiện là tiểu bang duy nhất ở Mỹ chưa cho phép các hãng bảo hiểm dùng “telematics” để định giá bảo hiểm xe hơi. Theo luật hiện hành, khi tính phí bảo hiểm, các công ty phải đặt trọng tâm vào ba yếu tố chính: Hồ sơ an toàn của tài xế, số dặm lái xe, và kinh nghiệm lái xe.
Dự Luật AB 311 sẽ cho phép tài xế dùng dữ liệu “telematics” như một phần của hồ sơ lái xe, bên cạnh dữ liệu của Nha Lộ Vận California (DMV).
Những người ủng hộ nói dự luật có thể giúp đường phố an toàn hơn, vì tài xế có khuynh hướng lái cẩn thận để được giảm phí. Những người phản đối, gồm Bộ Bảo Hiểm California (CDI), tổ chức bảo vệ người tiêu dùng (Consumer Watchdog), và nhiều tổ chức bảo vệ quyền riêng tư, lo ngại dự luật mở đường cho một hệ thống định giá bảo hiểm thiếu minh bạch, có thể dựa vào dữ liệu cá nhân và thuật toán khó kiểm chứng.
Lời hứa giảm phí bảo hiểm nếu lái xe an toàn hơn
Tại phiên điều trần của Ủy Ban Bảo Hiểm Thượng Viện California hôm 24 Tháng Sáu, bà Kellie Montalvo kể rằng con trai bà, anh Benjamin, 21 tuổi, thiệt mạng năm 2020 khi đang đi xe đạp và bị một nữ tài xế nhắn tin điện thoại trong khi lái xe, tông trúng. Theo bà, người tài xế này từng bị phạt vì chạy quá tốc độ, từng gây tai nạn, và vụ liên quan đến con bà là lần thứ tư nghi can bỏ chạy khỏi hiện trường sau khi gây tai nạn.
“Tôi mất ngủ rất nhiều đêm khi nghĩ rằng, nếu cô ấy bị chặn lại ở một thời điểm nào đó trước cái đêm kinh hoàng ấy, có lẽ con trai của tôi còn sống hôm nay,” bà Montalvo nói trong nghẹn ngào. Bà kêu gọi các nhà lập pháp phải thông qua dự luật vì tin rằng biện pháp này có thể cứu mạng người.
Một số nhân chứng khác cũng mang theo ảnh lớn của thân nhân thiệt mạng trong tai nạn giao thông để ủng hộ AB 311.
Nữ Dân Biểu McKinnor nói tại phiên điều trần rằng bà mất ba người bạn trong các vụ tai nạn xe hơi vài năm gần đây. Theo bà, “telematics” là công cụ khuyến khích tài xế lái an toàn hơn.
Tổ chức “Safer Streets for Everyone,” một nhóm vận động an toàn giao thông, là đồng bảo trợ dự luật. Ông Damian Kevitt, sáng lập viên kiêm giám đốc điều hành tổ chức này, từng bị xe tông khi đi xe đạp và mất một chân. Ông dẫn ra một số kết quả nghiên cứu cho thấy tài xế cải thiện hành vi, trong đó có việc giảm dùng điện thoại khi lái xe, nếu có phần thưởng tài chính.
Tuy nhiên, CalMatters ghi nhận các nghiên cứu được nhắc đến tại phiên điều trần đều có hậu thuẫn của ngành bảo hiểm. Những người ủng hộ AB 311 tại hai ủy ban của Thượng Viện gần đây chưa nêu ra nghiên cứu độc lập nào chứng minh được “telematics” thật sự giúp cải thiện an toàn giao thông.
Một điểm gây tranh cãi khác là lời hứa giảm phí bảo hiểm. Bộ Bảo Hiểm California dẫn dữ liệu của tiểu bang Maryland năm 2023 cho thấy trong số tài xế tham gia chương trình “telematics,” 31% được giảm phí, 24% bị tăng phí, và 45% gần như giữ nguyên phí bảo hiểm.
Nghiên cứu của Maryland cũng cho thấy hệ thống “telematics” thu thập nhiều loại dữ liệu, gồm tuyến đường, ngày lái xe, mức tăng tốc hoặc thắng gấp, khoảng cách bám đuôi xe trước, cua gấp, và nhiều hành vi khác. Phần lớn các hãng bảo hiểm thuê bên thứ ba thu thập dữ liệu này.
Một khảo sát độc lập của Consumer Reports năm 2024 cho thấy “telematics” có thể giúp một số tài xế giảm phí bảo hiểm, với mức tiết kiệm trung vị (median) khoảng $120 mỗi năm. Khảo sát cũng ghi nhận số tiền bảo hiểm tiết kiệm nhiều hơn đối với nhiều tài xế người da đen và gốc Latino so với tài xế da trắng và gốc Châu Á. Tuy vậy, một số tài xế tham gia khảo sát lại cho thấy bảo hiểm của họ bị tăng phí.
Quyền riêng tư, thuật toán, và tranh cãi về AB 311
Bộ Bảo Hiểm California phản đối AB 311 vì cho rằng dự luật chưa phù hợp với Prop. 103, tức là đề luật bảo hiểm được cử tri California thông qua năm 1988. Prop. 103 ra đời trong bối cảnh phí bảo hiểm xe hơi và nhà ở tăng cao, đồng thời yêu cầu các hãng bảo hiểm giảm 20% cho tài xế có hồ sơ lái xe tốt.
Dự luật này cho phép hãng bảo hiểm xét số dặm lái xe khi định phí, vì quãng đường là yếu tố được pháp luật công nhận. Nhưng theo Bộ Bảo Hiểm, Dự Luật AB 311 đi xa hơn khi cho phép các hãng dùng nhiều loại dữ liệu hành vi do bên thứ ba thu thập.
Trong thư gửi Thượng Nghị Sĩ Steve Padilla (Dân Chủ-Chula Vista), chủ tịch Ủy Ban Bảo Hiểm Thượng Viện, bà Josephine Figueroa, thứ trưởng kiêm giám đốc lập pháp của Bộ Bảo Hiểm California, cảnh báo dự luật tạo ra “những lỗ hổng trách nhiệm rộng,” làm suy yếu vai trò giám sát của cơ quan quản lý, và cho phép các hãng bảo hiểm chuyển một phần trách nhiệm chủ chốt sang các nhà cung cấp “telematics” bên ngoài.
Bà Figueroa cũng cho rằng dự luật dùng ngôn ngữ mơ hồ về việc các hãng bảo hiểm phải thẩm định các công ty “telematics” ra sao, cũng như cách đưa dữ liệu này vào hồ sơ lái xe. Theo bà, cơ quan bảo hiểm từng ghi nhận các trường hợp tiêu chí tưởng như trung tính lại tạo tác động bất lợi cho một số cộng đồng, chẳng hạn dùng tỉ lệ ghi danh cử tri theo khu điều tra dân số như yếu tố thay thế cho chủng tộc hoặc tư cách công dân.
Consumer Watchdog chia sẻ những quan ngại với Bộ Bảo Hiểm. Bà Carmen Balber, giám đốc điều hành tổ chức này, nói tại phiên điều trần rằng bảo hiểm xe hơi ở California phải dựa trên hồ sơ lái xe thật sự của tài xế, thay vì sản phẩm của một thuật toán hoặc hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) chưa được kiểm chứng để dự đoán hành vi tương lai.
Bà Balber cũng đặt vấn đề về thủ tục lập pháp của AB 311. Theo bà, dự luật được sửa theo kiểu “gut-and-amend,” tức là gần như thay ruột dự luật sau thời hạn giới thiệu ban đầu, thường để đẩy nhanh một nội dung gây tranh cãi. Nội dung thay mới này được nộp lên Thượng Viện ngày 10 Tháng Sáu, và Consumer Watchdog có chưa đầy một tuần lễ để chuẩn bị trước khi dự luật được đưa ra thảo luận.
Bộ Bảo Hiểm California cũng nêu các lo ngại tương tự trong thư gửi các nhà lập pháp.
Tuy nhiên, bốn ngày sau thư cảnh báo của Bộ Bảo Hiểm, Ủy Ban Bảo Hiểm Thượng Viện vẫn thông qua AB 311. Vài ngày sau, Ủy Ban Quyền Riêng Tư, Công Nghệ Số, và Bảo Vệ Người Tiêu Dùng của Thượng Viện cũng thông qua dự luật và chuyển sang Ủy Ban Chuẩn Chi, bước kế tiếp trong tiến trình lập pháp.
Danh sách ủng hộ Dự Luật AB 311 bao gồm nhiều nhóm vận động trong ngành bảo hiểm, vốn từ lâu muốn California cho phép dùng “telematics.” Theo dữ liệu Digital Democracy của CalMatters, “Personal Insurance Federation of California,” một nghiệp đoàn đại diện cho các hãng bảo hiểm cá nhân tại California, từng chi khoảng $1,000 cho ăn tối và đi lại liên quan đến Dân Biểu McKinnor trong vài năm qua. Hồ sơ tài chính tranh cử của tiểu bang cũng cho thấy bà McKinnor nhận tổng cộng $38,000 từ nhóm này cùng một số nhóm khác, và của nhân viên ngành bảo hiểm từ năm 2022.
(Hình minh họa: Người Việt)
Thượng Nghị Sĩ Steve Padilla cũng nhận số tiền vận động tranh cử tương đương từ ngành bảo hiểm kể từ năm 2022, theo hồ sơ tài chính tranh cử. Thượng Nghị Sĩ Christopher Cabaldon (Dân Chủ-Napa), chủ tịch Ủy Ban Quyền Riêng Tư, cũng nhận khoảng $27,000 từ ngành bảo hiểm, tính từ thời điểm ông tranh cử vào Hạ Viện California năm 2008.
Tại phiên điều trần của Ủy Ban Quyền Riêng Tư, ông Cabaldon bày tỏ ủng hộ mạnh mẽ Dự Luật AB 311. Ông nói người tiêu dùng nên có quyền chọn cách dùng dữ liệu lái xe của mình và ông tin vào triển vọng của công nghệ này.
Các tổ chức bảo vệ người tiêu dùng và quyền riêng tư, gồm ACLU California Action, Consumer Federation of California, và TechEquity Action, lo rằng tài xế thu nhập thấp có thể cảm thấy bị ép phải đổi dữ liệu cá nhân lấy cơ hội giảm phí bảo hiểm. Với một sản phẩm bắt buộc phải mua như bảo hiểm xe hơi, lựa chọn đó có thể trở thành áp lực tài chính.
Bà Becca Cramer, đại diện “Privacy Rights Clearinghouse,” nói trước hai ủy ban Thượng Viện rằng Dự Luật AB 311 sẽ cho phép một nền tảng số “định giá bằng giám sát” đối với một sản phẩm mà người dân California bắt buộc phải có. Theo bà, người dân California có quyền riêng tư được quy định trong hiến pháp và quyền đó cần được bảo vệ khi họ mua bảo hiểm xe hơi.
Tranh cãi quanh Dự Luật AB 311 hiện tập trung vào câu hỏi là liệu California có nên cho phép các hãng bảo hiểm dùng dữ liệu liên quan đến hành vi lái xe của cá nhân để giảm phí cho một số tài xế, trong khi nguy cơ bị theo dõi, định giá thiếu minh bạch, và thiên lệch thuật toán vẫn là điều đáng lo ngại.
Với người lái xe, lời hứa giảm phí nghe có vẻ hấp dẫn trong thời điểm chi phí bảo hiểm tăng. Nhưng với các tổ chức bảo vệ người tiêu dùng, một khoản giảm chưa chắc chắn không đủ để biện minh cho việc mở rộng thu thập dữ liệu cá nhân trên đường phố California. (T.C.) [đ.d.]
SACRAMENTO, California (NV) – Chính quyền Tổng Thống Donald Trump đang chuyển sang mua đứt các trung tâm giam giữ di trú tại California, nhằm duy trì năng lực giam giữ ở Miền Tây nước Mỹ trong lúc tiểu bang tìm cách hạn chế hoạt động của Cơ Quan Di Trú và Thuế Quan Mỹ (ICE), theo CalMatters, ngày 22 Tháng Bảy.
Bộ Nội An trả số tiền tổng cộng khoảng $1.5 tỷ để mua Trung Tâm Giam Giữ Otay Mesa tại San Diego County và Trung Tâm Giam Giữ California City tại Kern County từ CoreCivic, công ty tư nhân chuyên điều hành nhà tù và cơ sở giam giữ.
Trung Tâm Tiếp Nhận Di Trú California City của CoreCivic tại California City. (Hình: Miguel Vasconcellos/CalMatters)
Giới chức liên bang cho biết thương vụ này là phản ứng trực tiếp trước những nỗ lực của California nhằm ngăn cản việc xây dựng hoặc tiếp tục vận hành các trung tâm ICE.
Ông Jason Sweeney, phát ngôn viên ICE, gọi các cơ sở tại California là thành phần thiết yếu trong mạng lưới giam giữ của cơ quan này tại Miền Tây. Theo ông, ICE không thể dựa vào chính quyền tiểu bang và địa phương để cung cấp chỗ giam giữ như tại Florida hoặc Oklahoma, trong khi các nhà lập pháp California tiếp tục tìm cách cấm hoặc làm cho nhà tù tư nhân không còn khả năng sinh lợi.
Tranh chấp kéo dài giữa California và chính quyền liên bang
Cuộc đối đầu bắt nguồn từ nhiệm kỳ đầu của Tổng Thống Trump, khi các nhà lập pháp Dân Chủ tại California thông qua nhiều chính sách nhằm hạn chế chiến dịch bắt giữ và trục xuất di dân.
Năm 2019, Thống Đốc Gavin Newsom ký ban hành luật đóng cửa các nhà tù tư nhân hoạt động vì lợi nhuận và các trung tâm giam giữ di trú trước năm 2028. Chính phủ liên bang và GEO Group, công ty điều hành nhà tù tư nhân, khởi kiện với lập luận rằng California can thiệp vào thẩm quyền của liên bang.
Năm 2022, Tòa Kháng Án Liên Bang Khu Vực 9 bác bỏ phần luật cấm các trung tâm giam giữ di trú do tư nhân điều hành. Sau thất bại này, giới lập pháp California theo đuổi những biện pháp khác, trong đó có đề nghị đánh thuế cao đối với các cơ sở giam giữ tư nhân.
Tranh chấp còn diễn ra xung quanh kế hoạch xây văn phòng ICE trên khu đất rộng 26 mẫu gần Gilroy, phía Nam San Jose. California cho rằng khu đất này được dành riêng cho mục đích nông nghiệp từ năm 1967.
Ông Rob Bonta, bộ trưởng Tư Pháp California, cáo buộc ICE vi phạm nhiều luật liên bang vì không đánh giá đầy đủ tác động môi trường trước khi khởi công.
Hồ sơ hợp đồng cho thấy Cơ Quan Quản Trị Dịch Vụ Tổng Hợp Mỹ thuê khu đất trong 20 năm với tổng giá trị $26.5 triệu. Trong Tháng Bảy, chính phủ liên bang đồng ý tạm ngưng xây dựng trong thời gian vụ kiện tiếp diễn.
California cũng tìm cách sử dụng quyền thanh tra để giám sát điều kiện sống tại các trung tâm giam giữ. Tháng Mười Hai, ông Bonta gửi thư cho Bộ Nội An, nêu tình trạng sống nguy hiểm và thiếu thốn tại cơ sở California City. Tại San Diego County, giới chức y tế địa phương đang tranh chấp pháp lý với CoreCivic về quyền thanh tra Trung Tâm Otay Mesa.
Bà Claire Trickler-McNulty, cựu giới chức cao cấp ICE dưới thời Tổng Thống Joe Biden, nhận định việc chuyển quyền sở hữu sang chính phủ liên bang có thể giúp các cơ sở này tránh phần lớn quy định của tiểu bang và địa phương, nhất là yêu cầu về thanh tra y tế, quy hoạch và môi trường.
Từ xây trung tâm khổng lồ sang mua cơ sở có sẵn
Một năm trước, Tổng Thống Trump ký dự luật chi tiêu dành $45 tỷ cho việc tăng năng lực giam giữ di trú. Kế hoạch ban đầu của chính quyền là xây nhiều cơ sở mới trên toàn quốc.
Đầu năm 2026, ICE đề ra kế hoạch cải tổ hệ thống giam giữ, với ý tưởng chuyển các nhà kho thành những trung tâm khổng lồ, mỗi nơi có thể chứa từ 7,500 đến 10,000 người.
Ông Aaron Reichlin-Melnick, thành viên cao cấp của Hội Đồng Di Trú Mỹ, cho rằng việc mua Otay Mesa và California City cho thấy chính quyền đang thay đổi đáng kể chiến lược.
Theo ông, kế hoạch cải tạo nhà kho phần lớn thất bại vì vướng kiện tụng, tiến độ triển khai quá gấp, cùng tình trạng thiếu nhân viên cải huấn và nhân viên y tế tại các cơ sở giam giữ trên toàn quốc.
ICE còn hàng tỷ đô la phải sử dụng trước khi ngân sách hết hiệu lực. Ông Reichlin-Melnick dự đoán chính phủ sẽ tiếp tục mua thêm cơ sở giam giữ.
Một cựu giới chức Bộ Nội An cho rằng việc ICE tiếp quản những cơ sở được xây đúng chức năng có thể giúp điều kiện giam giữ tốt hơn so với sử dụng nhà kho, lều tạm hoặc một số cơ sở tư nhân.
Giá mua cao hơn nhiều so với giá trị thẩm định thuế
Hồ sơ địa ốc của các quận hạt cho thấy chính phủ liên bang trả mức giá cao hơn nhiều so với giá trị dùng để tính thuế.
Trung Tâm Otay Mesa được San Diego County thẩm định ở mức $164.9 triệu trong năm thuế hiện tại, nhưng Bộ Nội An trả $739.2 triệu, cao gấp khoảng 4.5 lần.
Cơ sở California City được Kern County thẩm định ở mức $171.5 triệu, trong khi giá mua là $732.6 triệu, cao gấp khoảng 4.3 lần.
Một cựu giới chức ICE đặt câu hỏi liệu khoản chi $1.5 tỷ có tương xứng với số người bị giam giữ thực sự gây nguy hiểm cho an ninh quốc gia hoặc an toàn công cộng hay không.
Ông Anthony Martinez, phát ngôn viên của Thống Đốc Newsom, gọi chương trình trục xuất của chính quyền Trump là việc sử dụng tiền thuế thiếu trách nhiệm và tàn nhẫn. Ông cáo buộc chính phủ liên bang chuyển hàng tỷ đô la cho các nhà thầu nhưng thiếu minh bạch về điều kiện bên trong của các trung tâm giam giữ.
Bà Paloma Aguirre, giám sát viên San Diego County, nhắc đến khoản CoreCivic đóng góp $500,000 cho ủy ban đặc trách lễ nhậm chức của Tổng Thống Trump. Theo bà, thương vụ này giúp công ty giảm nợ và tiếp tục thu lợi từ việc điều hành các trung tâm.
CoreCivic bác bỏ hàm ý rằng khoản đóng góp chính trị ảnh hưởng đến giá mua. Công ty cho biết giá trị các cơ sở được xác lập qua quy trình thẩm định bắt buộc của chính phủ liên bang và độc lập với mọi khoản đóng góp.
Ông Steven Owen, phó chủ tịch truyền thông CoreCivic, cũng lưu ý rằng giá trị thẩm định để tính thuế tại California có thể thấp hơn nhiều so với giá thị trường vì Đề Luật 13 giới hạn mức tăng giá trị thẩm định hằng năm. Do đó, theo ông, hai con số này không thể so sánh trực tiếp.
CoreCivic dự kiến nhận khoảng $130 triệu mỗi năm để tiếp tục điều hành Trung Tâm California City, theo hồ sơ công ty nộp cho Ủy Ban Chứng Khoán và Giao Dịch Mỹ.
Chính phủ có thể tiếp tục mua thêm
Một kế hoạch nội bộ từng nhắm đến ít nhất 10 cơ sở có thể đưa vào hoạt động ngay, trong đó có California City. Các địa điểm còn lại chủ yếu nằm tại Texas và Oklahoma.
Ông R. Andrew Free, luật sư di trú, nhận định việc chính phủ liên bang mua đứt các trung tâm giúp giảm rủi ro cho cả công ty nhà tù tư nhân lẫn chương trình trục xuất. Cách làm này bảo vệ các cơ sở trước áp lực rút vốn, đồng thời hạn chế tình trạng tiểu bang sử dụng quy định môi trường hoặc thanh tra để can thiệp.
Chính quyền địa phương vẫn phải cung cấp một số dịch vụ như cảnh sát, cứu hỏa và pháp y, nhưng phần lớn hoạt động thanh tra thông thường của California có thể chấm dứt sau khi quyền sở hữu được chuyển sang liên bang.
Ông Free cho rằng thương vụ có thể được xem là khoản hỗ trợ lớn dành cho các nhà thầu thân thiện với chính quyền. Theo cách nhìn bi quan hơn của ông, những cơ sở này về sau có thể được sử dụng để giam cả những người không thuộc diện di trú, kể cả công dân Mỹ. Đây là cảnh báo của riêng ông Free, chưa phải kế hoạch được chính phủ công bố.
Việc mua hai trung tâm tại California phản ánh một chiến lược mới của chính quyền Trump. Thay vì tiếp tục đối đầu với tiểu bang trong từng dự án xây dựng hoặc hợp đồng tư nhân, chính phủ liên bang mua trực tiếp cơ sở giam giữ, củng cố quyền kiểm soát và thu hẹp khả năng giám sát của California. (T.C.) [kn]
WASHINGTON, DC (NV) – Một nghiên cứu mới từ gồm 24 nhà khoa học biển quốc tế – do Trung Tâm Khoa Học Môi Trường thuộc đại học University of Maryland (UMCES) dẫn đầu và có sự tham gia của Viện Hải Dương Học Woods Hole (WHOI) – cảnh báo rằng hàng ngàn tàu thuyền đang mắc kẹt gần eo biển Hormuz có thể vô tình gây ra một đợt bùng phát quy mô lớn về các loài sinh vật biển xâm lấn.
Một bài báo trên tạp chí Biological Invasions do ABC dẫn lại hôm Chủ Nhật, 26 Tháng Bảy cũng cho biết việc tiếp tục đóng cửa eo biển Hormuz có thể gây ra sự kiện siêu lây lan của các loài xâm lấn khi các sinh vật biển bám vào các tàu không hoạt động. Sau đó sẽ lan ra các hệ sinh thái khác trên khắp thế giới.
Những con tàu thương mại đang neo đậu gần eo biển Hormuz ngày 25 Tháng Bảy. (Hình: AFP via Getty Images) /
Theo tạp chí Biological Invasions và nghiên cứu của WHOI, hơn 1,500 tàu thuyền đang phải nằm chờ tại Vịnh Ba Tư, trong khi hàng trăm tàu khác đang neo đậu tại Vịnh Oman. Thảm họa sinh thái xảy ra trong trường hợp này là do thời gian đứng yên kéo dài có thể dẫn đến ô nhiễm sinh học đáng kể trên tàu. Sự tích tụ có thể bao gồm vi sinh vật, tảo, thực vật và động vật không xương sống.
Eo biển Hormuz đã trở thành tâm điểm tranh chấp kể từ khi cuộc xung đột với Iran bùng phát vào ngày 28 Tháng Hai. Để đáp trả tình trạng xung đột đang diễn ra, Iran đã nhiều lần gây gián đoạn và làm giảm lưu lượng tàu chở dầu qua tuyến đường thủy huyết mạch này, nơi trung chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu, kết nối Vịnh Ba Tư với Vịnh Oman, theo số liệu từ Cơ Quan Thông Rin Năng Lượng Hoa Kỳ (EIA).
Ông Mario Tamburri, nhà sinh thái học biển của UMCES và là tác giả chính của nghiên cứu, chia sẻ với ABC News rằng lớp màng sinh học phát triển trên thân các tàu thương mại và sau đó vận chuyển đi khắp thế giới khi tàu di chuyển từ cảng này sang cảng khác.
Theo ông Tamburri cho biết, một khi các loài xâm lấn đã bám trụ được tại một hệ sinh thái xa lạ, việc loại bỏ chúng gần như là điều bất khả thi.
“Chúng tôi biết rằng các sinh vật xâm lấn này có thể gây thiệt hại trị giá hàng triệu đô la, ảnh hưởng đến các hoạt động thương mại như nuôi trồng và đánh bắt thủy sản, đồng thời làm thay đổi môi trường,” ông Tamburri nói.
Tàu thuyền thường được phủ một lớp sơn “chống hà” để chống bám bẩn sinh học, được pha chế với các hóa chất nhằm ngăn chặn sinh vật biển bám vào hoặc phát triển trên thân tàu. Tuy nhiên, khi tàu thuyền phải neo đậu trong thời gian dài, các lớp phủ bảo vệ sẽ mất dần hiệu quả, tạo điều kiện cho tình trạng “sinh vật bám phát triển mạnh”. Ông Tamburri nói thêm rằng trong đại dịch COVID-19, nhiều tàu thuyền trên khắp thế giới đã phải nằm chờ trong thời gian dài, dẫn đến sự phát triển của các loại sinh vật bám này.
Hiện tại, eo biển Hormuz đang đối mặt với tình trạng gián đoạn nghiêm trọng. Tuần trước, Mỹ đã tái áp đặt lệnh phong tỏa hải quân tại Hormuz sau khi Iran nổ súng vào các tàu chở dầu đang di chuyển qua đây. Các loài sinh vật trong hệ sinh thái độc đáo của khu vực này cũng làm gia tăng nguy cơ xảy ra sự kiện lây nhiễm trên diện rộng, theo lời ông Tamburri nói với ABC News.
Tình hình hiện nay tại eo biển Hormuz – cũng như ở Vịnh Ba Tư và Vịnh Oman – “có lẽ là kịch bản tồi tệ nhất,” ông Tamburri nói, đặc biệt là khi vùng nước vốn đã ấm áp tại khu vực này lại càng nóng lên trong những tháng hè. (KL)
Trong hai tuần vừa qua, đột nhiên người Việt có cơ hội “tận mục sở thị” thân nhân, hàng xóm, rộng hơn là đồng bào, hối hả xếp hàng bán rẻ cả vàng lẫn kim cương (loại đá quý mà giới bình dân thường gọi là hột xoàn).
Bên trong một tiệm mua bán vàng và nữ trang ở Việt Nam. (Hình minh họa: Nhac Nguyen/AFP via Getty Images)
Trước, thiên hạ chỉ thấy người Viêt xếp hàng mua vàng. Kim cương được xem là cao cấp hơn nên mua sắm ít ồn ào hơn nhưng nhìn chung, có để ý cũng chỉ nghe thiên hạ kháo nhau về chuyện sắm ở đâu, giá thế nào. Giờ, nhiều người Việt hối hả bán rẻ cả hai.
Báo chí Việt Nam gọi hiện tượng vừa kể là “làn sóng bán tháo.” Nó dữ dội tới mức, những thương hiệu như SJC, PNJ (chuyên doanh quý kim, nữ trang) dù cạn tiền vẫn không dám từ chối mua lại vàng, kim cương đã từng bán, thành ra họ phải xin trả góp. Chỉ một chỉ vàng mà trả góp trong bốn tháng!
***
Bán tháo kim cương vốn âm ỉ từ tháng Tháng Năm, 2026, sau khi có cáo buộc rằng cả số GIA (số nhận dạng được khắc bằng laser trên từng viên kim cương mà GIA đã giám định) lẫn chứng thư của nhiều các viên kim cương được bán tại Việt Nam là giả.
Đầu tháng Tháng Bảy, 2026, bán tháo kim cương trở thành “làn sóng” khi giám đốc PNJ-LAB (doanh nghiệp giám định đá quý của PNJ-Phu Nhuan Jewelry Joint Stock Company/công ty Cổ Phần Vàng Bạc Đá Quý Phú Nhuận) bị khởi tố vì liên quan tới việc nhập cảng lậu khoảng 30,000 viên kim cương từ Hồng Kông vào Việt Nam, sau đó xóa số GIA gốc, tạo số mới, rồi cấp chứng thư của PNJ-LAB để hợp thức hóa nguồn gốc vốn bất hợp pháp. Giá trị kim cương vốn phụ thuộc vào chứng thư, tin về chứng thư giả khiến thị trường kim cương chấn động dữ dội.
Đến trung tuần Tháng Bảy, có thêm ba chủ tiệm vàng/nữ trang thuộc loại sừng sỏ trong lĩnh vực quý kim/nữ trang cao cấp (Kim Lý, Ngọc Tâm, Ngọc Châu Âu) bị khởi tố cũng vì dính líu đến buôn lậu kim cương từ Hồng Kông.
Chuyện chưa ngừng ở đó, cách nay ít ngày, công an Việt Nam loan báo, kết quả điều tra vụ buôn lậu kim cương (chuyên án 268V) có liên quan đến SJC (Saigon Jewelry Company Limited/Công ty TNHH Một Thành Viên Vàng Bạc Đá Quý Sài Gòn).
***
Đầu thập niên 2010, sau khủng hoảng tài chính toàn cầu, giá vàng tăng vọt và cùng với nhiều yếu tố khác (giá cả trên thị trường thế giới tăng, đầu tư trong nước dàn trải,…) đã tạo ra lạm phát phi mã ở Việt Nam. Ngân Hàng Nhà Nước (NHNN) quyết định dẹp bỏ các loại giao dịch dựa trên vàng, giảm sự phụ thuộc của tiền tệ vào vàng. Năm 2012, NHNN tuyên bố độc quyền nhập cảng và sản xuất vàng miếng. Bất chấp cảnh báo của các chuyên gia, vàng miếng của SJC vẫn được chọn làm vàng miếng theo tiêu chuẩn quốc gia.
Kể từ đó, trong hơn một thập niên, hết chuyên gia, doanh nhân, tới viên chức liên tục cảnh báo về hậu quả của việc để SJC độc quyền sản xuất, cung cấp vàng miếng: Tạo ra chêch lệch lớn giữa giá vàng trên thế giới và giá vàng trong nước, làm cung-cầu méo mó, kích thích đầu cơ và buôn lậu vàng, gia tăng lạm phát, kinh tế bất ổn, dân chúng bị thiệt thòi, chưa kể giám sát lỏng lẻo và thiếu minh bạch sẽ dẫn tới tham nhũng,… song những ý kiến đó chẳng khác gì những “tiếng kêu trong sa mạc”!
Tháng Mười Một, 2022, trả lời chất vấn của Quốc Hội, bà Nguyễn Thị Hồng, thống đốc NHNN khi ấy, thừa nhận, đại ý: Đúng là để SJC độc quyền sản xuất, cung cấp vàng miếng làm giá vàng nội địa cao hơn từ 15% đến 20% so với giá vàng thế giới, thúc đẩy người dân tích trữ vàng thay tiền (vàng hóa). Thế nhưng, chính quyền tiếp tục phớt lờ những đề nghị như nới lỏng độc quyền, cho phép một số doanh nghiệp lớn hoạt động trong lĩnh vực quý kim được sản xuất vàng miếng theo tiêu chuẩn quốc gia như SJC, lập sàn giao dịch vàng để không phụ thuộc vào SJC.
Thế rồi Tháng Mười Hai, 2024, Công An Việt Nam công bố quyết định khởi tố bà Lê Thúy Hằng – Tổng giám đốc SJC và 15 thuộc cấp. Họ bị cáo buộc nâng khống định mức hao hụt trong quá trình gia công vàng khối thành vàng miếng cho NHNN.
Chênh lệch giữa hao hụt thực tế (thấp) và hao hụt tính theo định mức (cao) trong giai đoạn từ Tháng Mười, 2021 đến Tháng Chín, 2024 đã tạo ra khoảng 96 lượng vàng dư và họ đã chia chác với nhau. Nhóm này còn mua vàng trôi nổi bên ngoài với giá rẻ, trộn với vàng miếng SJC bị móp méo cần gia công lại, tạo ra thêm khoảng 6,200 lượng vàng không rõ chất lượng thật nhưng cũng mang “thương hiệu quốc gia” để bán ra thị trường. Đó là chưa kể nhóm còn lợi dụng quyền định giá, mua vào/bán ra để trục lợi, khiến giá của thị trường vàng biến động bất thường.
Thiệt hại do bà Hằng và thuộc cấp gây ra cho nhà nước được tòa án xác định khoảng 100 tỷ, song theo các chuyên gia, nếu tính thiệt hại gián tiếp khi giá vàng nội địa cao hơn giá vàng thế giới, rồi tác động đối với xuất/nhập càng và dự trữ ngoại hối thì thiệt hại sẽ khoảng từ 500 tỷ đến 1,000 tỷ đồng.
Hiệp Hội Kinh Doanh Vàng Việt Nam thì cho rằng, thiệt hại lớn nhất là suy giảm khoảng 30% vốn đầu tư vào vàng, nguồn vốn này được chuyển vào những kênh đầu tư nhiều rủi ro hơn như chứng khoán khiến tăng trưởng kinh tế chậm lại. Còn chính quyền? Thủ tướng và NHNN ước tính, nếu không khắc phục kịp, tác động của SJC đến lạm phát và tỷ giá nằm trong khoảng 0.5% tới 1% GDP (khoảng 20.000 đến 40.000 tỷ), cho nên tháng 10 năm ngoái, chính sách liên quan đến thị trường vàng đã được điều chỉnh lại cho giống đề nghị từ… thập niên trước!
***
Tin mới nhất là những người thực hiện chuyên án 268V phát giác SJC cũng có dính líu đến vụ buôn lậu kim cương từ Hồng Kông, khoảng 3,400 viên kim cương bị làm giả nguồn gốc, trị giá trên 500 tỷ đồng đã lọt vào hệ thống bán lẻ SJC.
Đáng ngạc nhiên là dù cuộc điều tra chưa kết thúc nhưng ai đó đã đưa đạn cho “báo chí cách mạng” vãi vào công chúng: Tại SJC có hơn 170,000 viên đá quý, đá màu để ngoài bảng cân đối kế toán với giá trị sổ sách bình quân chỉ hơn 6,000 đồng (khoảng 23 cents) một viên. Dù SJC giải thích đó chỉ là con số hạch toán tạm để theo dõi tài sản tháo ra từ đồ cũ, không phản ánh giá trị thị trường nhưng cách sử dụng những tình tiết đó đã khích động công chúng ồ ạt bán đổ, bán tháo cả kim cương lẫn vàng. Những người rành rẽ thị trường ước đoán, chênh lệch giữa giá mua và giá bán trong làn sóng bán tháo có thể lên tới hàng chục triệu đồng/lượng vàng.
Ai thiệt khi cả kim cương lẫn vàng cùng mất giá? Dân chúng! Những tình tiết mới nhất liên quan đến kim cương và vàng chỉ là phần tiếp theo của một chính sách không tôn trọng quy luật của thị trường và vỗ ngực tự khen “định hướng XHCN” là sáng tạo.
Nếu kinh tế thị trường không có “định hướng XHCN” sẽ không có chuyện trao độc quyền sản xuất, kinh doanh vàng miếng cho một doanh nghiệp nhà nước, không có chuyện vô hiệu hóa cạnh tranh, tạo điều kiện cho doanh nghiệp tự tung, tự tác.
Nếu kinh tế thị trường không có “định hướng XHCN,” sẽ không có thao túng thông tin kiểu 23 cents/viên đá quý.
“Định hướng XHCN” khiến thị trường thiếu minh bạch, không dược kiểm soát chặt chẽ, đối tượng gánh chịu hậu quả đầu tiên và cuối cùng luôn là dân chúng: Phải chọn vàng, kim cương như cách duy nhất để bảo toàn giá trị tài sản. Khi mua phải trả giá cao. Lúc niềm tin của xã hội bị xô đổ thì phải chấp nhận bán với giá thấp. Tất cả đề cùng phải trả giá cho nền kinh tế tăng trưởng chậm vì nội lực không được huy động một cách đường hoàng và đáng tin. [kn]
RICHMOND COUNTY, North Carolina (NV) – Đôi vợ chồng trẻ ở Florida bị bắt và bị truy tố tội giết người vì liên quan tới vụ con gái sơ sinh của họ thiệt mạng sau khi hai người này tuyên bố không bao giờ có đứa bé đó, theo People hôm Chủ Nhật, 26 Tháng Bảy.
Nghi can Leon Alejandro Jr., 21 tuổi, và Samantha Angeline Feliz, 20 tuổi, cả hai là cư dân Hollywood, Florida, bị bắt ở Richmond County, North Carolina, hôm Thứ Tư qua, theo thông cáo báo chí Sở Cảnh Sát Richmond County (RCSO) và hồ sơ công cộng quận hạt này.
Anh Leon Alejandro Jr. và cô Samantha Angeline Feliz. (Hình: Richmond County Sheriff’s Office)
Cô Feliz sinh con gái ở Florida trong khoảng ngày 6 Tháng Mười Hai, 2024 tới ngày 5 Tháng Giêng, 2025, RCSO cho hay. Đứa bé được sinh ra bên ngoài bệnh viện.
Gia đình vợ chồng này nhìn thấy họ cùng với đứa bé trong tháng đầu đời của đứa bé. Tuy nhiên, sau đó, không ai nhìn thấy đứa bé nữa.
“Cả cha mẹ đều khẳng định họ không có đứa bé đó, tuyên bố họ bị chơi xỏ,” RCSO cho biết.
Đầu năm 2025, Sở Cảnh Sát Hollywood bắt đầu điều tra và tìm được đủ bằng chứng truy tố cả anh Alejandro lẫn cô Feliz năm tội, gồm sát hại trẻ em, phá hủy hoặc bịa đặt bằng chứng, và khai gian về trẻ em mất tích.
Vợ chồng này tẩu thoát qua North Carolina trước khi bị bắt. Cuối cùng, điều tra viên RCSO phát giác họ đang sống trên miếng đất của bà con anh Alejandro ở Richmond County, và bắt giữ họ ở đó.
Cả anh Alejandro lẫn cô Feliz đều đang bị giam tại nhà tù Richmond County mà không được nộp tiền thế chân tại ngoại trong lúc chờ bị đưa về Florida, theo thông cáo báo chí RCSO và hồ sơ công cộng quận hạt này. (Th.Long) [kn]
WASHINGTON, DC (NV) – Không lâu nữa, người tiêu dùng sẽ có loại thuốc giảm đau mới, không cần toa bác sĩ (over-the-counter), kết hợp Tylenol với naproxen, thuốc kháng viêm, theo USA Today.
Hôm Thứ Sáu, 24 Tháng Bảy, Cơ Quan An Toàn Thực Phẩm và Dược Phẩm (FDA) chuẩn thuận loại thuốc viên không thuộc nhóm opioid, kết hợp 650 mg Tylenol (acetaminophen) với 220 mg naproxen sodium.
Thuốc Tylenol bán trong tiệm thuốc tây CVS ở Austin, Texas. (Hình: Brandon Bell/Getty Images)
Người lớn và trẻ em 12 tuổi trở lên có thể dùng loại thuốc viên này để tạm thời chữa nhức đầu, đau lưng, đau cơ, đau răng, đau bụng kinh, và đau nhẹ do bệnh viêm khớp, FDA cho hay.
Kenvue, hãng sản xuất Tylenol, loan báo không lâu nữa, loại thuốc viên kết hợp này sẽ có bán tại cửa hàng bán lẻ lớn.
Acetaminophen và naproxen sodium được hàng triệu người sử dụng nhưng tới nay, vẫn chưa được kết hợp thành một viên. Loại thuốc viên mới này sẽ giúp giảm đau tới 12 tiếng, Cơ Quan An Toàn Thực Phẩm và Dược Phẩm (FDA) cho biết.
Tylenol và naproxen sodium hoạt động khác nhau. Tylenol nhanh chóng làm giảm dấu hiệu đau, còn naproxen sodium trị cơn đau liên hệ với viêm nhiễm, theo bà Michelle Bateson, người phụ trách nghiên cứu và phát triển của Kenvue ở Bắc Mỹ.
Loại thuốc viên kết hợp này được đánh giá thông qua tám cuộc nghiên cứu lâm sàng và chứng tỏ có khả năng “giảm đau vượt trội” so với riêng Tylenol hoặc naproxen sodium, bà Bateson cho hay.
Theo kết quả khảo sát hơn 6,200 người bị đau dai dẳng của Kenvue hồi Tháng Ba, khoảng 75% cho biết họ không hài lòng với thuốc giảm đau họ đang dùng.
FDA lưu ý họ chuẩn thuận loại thuốc viên mới này đúng với “kế hoạch y tế xuất sắc” của Tổng Thống Donald Trump, kế hoạch sản xuất thuốc an toàn, không cần toa bác sĩ.
Năm 2025, Tổng Thống Trump và giới chức y tế hàng đầu của chính quyền ông khuyến cáo phụ nữ mang thai đừng dùng Tylenol giữa lúc ông nêu lên mối liên quan không được chứng minh giữa loại thuốc giảm đau này với tình trạng trẻ em bị bệnh tự kỷ gia tăng.
Bác sĩ và tổ chức y khoa cho hay acetaminophen là thuốc giảm đau và hạ sốt được ưu tiên cho phụ nữ mang thai, và từ lâu, Kenvue khẳng định Tylenol an toàn.
Năm In 2025, Texas kiện Kenvue, cáo buộc công ty này không cảnh báo người tiêu dùng về rủi ro dùng Telynol khi đang mang thai. Mới đây hơn, hôm 13 Tháng Bảy, tòa kháng án liên bang ở New York mở lại hơn 500 vụ kiện về lời cáo buộc Tylenol liên quan tới bệnh tự kỷ. (Th.Long) [kn]
WASHINGTON, DC (NV) – Đợt bùng phát dịch bệnh cyclospora lớn nhất từng được ghi nhận tại Hoa Kỳ hiện đã lan rộng ra chín tiểu bang, theo Washington Post. Trung Tâm Kiểm Soát Và Phòng Ngừa Dịch Bệnh (CDC) thông báo có thêm hàng trăm ca, nâng tổng số ca nhiễm trên toàn quốc lên 1,947 tính đến cuối tuần.
CBS News hôm Chủ Nhật, 26 Tháng Bảy đặt ra một vấn đề liên quan đến đợt bùng phát dịch bệnh do loại ký sinh trùng gây tiêu chảy gây ra này. Đó là lĩnh vực an toàn thực phẩm đã bị thiếu hụt nguồn lực trong nhiều thập niên và đặc biệt là trong các đợt cắt giảm của Tổng Thống Donald Trump ở nhiệm kỳ thứ hai.
Các gói rau xà lách của Taylor Farms bày bán tại một cửa hàng Safeway ở Kings Beach, California. (Hình: Justin Sullivan/Getty Images)
Phó giáo sư thỉnh giảng ngành dịch tễ học thuộc đại học Yale School Of Public Health, bà Susan Mayne, thừa nhận “chúng tôi chưa bao giờ thấy bất cứ điều gì giống như thế này.” Bà Mayne, người từng điều hành bộ phận an toàn thực phẩm của Cơ Quan An Toàn Thực Phẩm và Dược Phẩm (FDA) từ năm 2015 đến năm 2023, cho biết: “Đây quả là một đợt bùng phát lớn đến mức đáng kinh ngạc, một đợt bùng phát kỷ lục.”
Công ty cung cấp rau trái Taylor Farms vào ngày 18 Tháng Bảy đã tự nguyện thu hồi xà lách iceberg ở 27 tiểu bang vì loại rau này có thể bị nhiễm ký sinh trùng gây bệnh tiêu chảy cyclosporiasis, theo CNBC.
Cyclospora bắt nguồn từ phân người. Vậy thì làm thế nào nó có thể dính trên xà lách? “Có thể là do cơ sở vật chất nhà vệ sinh không đạt tiêu chuẩn, thiết bị rửa tay không đầy đủ,” bà Mayne nói. “Bằng cách nào đó, nguồn nước đang bị ô nhiễm từ một nguồn khác – nước thải, hoặc một nguồn nào đó.”
Sau vụ rau chân vịt (cải bó xôi) bị nhiễm khuẩn vào năm 2006, khi FDA cảnh báo không nên ăn rau chân vịt, gần như các nông dân trồng loại rau này trên cả nước đều bị ảnh hưởng. Từ đó, Hiệp Định Tiếp Thị Rau Lá Xanh (LGMA) ra đời – một liên minh gồm những người nông dân đã đồng ý áp dụng các quy trình an toàn thực phẩm khắt khe hơn cả quy định của chính phủ. “Họ tham gia một cách tự nguyện, nhưng một khi đã tham gia, họ phải tuân thủ các quy tắc của chúng tôi,” giám đốc điều hành của LGMA, Tim York, cho biết, theo CBS News.
Nhưng bất chấp tất cả những biện pháp phòng ngừa, các đợt bùng phát vẫn có thể xảy ra vì nông dân trồng nông sản ở ngoài trời. “Một số vi khuẩn chỉ xuất hiện tự nhiên trong môi trường. Chúng cứ thế tồn tại. Vì vậy, chúng tôi kiểm soát hệ sinh thái ở mức tối đa có thể,” ông York nói.
Trong nhiệm kỳ thứ hai của Tổng Thống Trump, FDA đã mất khoảng 20% nhân sự. CDC cũng sụt giảm 25%. CDC từng có 11 nhà khoa học theo dõi các loại ký sinh trùng trong thực phẩm, bây giờ chỉ còn lại 3 người.
“Chúng tôi từng có một ủy ban cố vấn quốc gia, một ủy ban tham mưu cho FDA và USDA (Bộ Nông Nghiệp Hoa Kỳ) về cách ngăn ngừa ô nhiễm vi sinh vật trong thực phẩm,” bà Mayne nói. “Ủy ban cố vấn đó đã bị giải tán. Chúng tôi cũng từng triệu tập các cuộc họp với các đối tác Mexico về cách thức hợp tác để cải thiện an toàn thực phẩm. Toàn bộ nhóm đó đã bị sa thải.”
Sau đó là FoodNet, một chương trình liên doanh của FDA, CDC và Bộ Nông Nghiệp Hoa Kỳ, cung cấp một hệ thống giám sát cảnh báo sớm từng theo dõi tám loại vi sinh vật đặc biệt nguy hiểm. Nhưng hiện nay, nó chỉ theo dõi hai loại – và cyclospora không nằm trong số đó.
Vào năm 2011, Quốc Hội đã thông qua một dự luật an toàn thực phẩm bao gồm Quy Tắc Truy Xuất Nguồn Gốc. Nó quy định rằng bất kỳ công ty nào liên quan đến thực phẩm cũng phải lưu giữ hồ sơ chuỗi cung ứng chi tiết đối với các thành phần dễ bị ảnh hưởng, từ tận cánh đồng cho đến các cửa hàng. Nó đáng lẽ phải có hiệu lực vào năm nay. Nhưng quy tắc này đã bị chính quyền trì hoãn lại đến năm 2028.
“Tôi có thể nói với bạn rằng, khi đã từng chứng kiến quá trình truy xuất nguồn gốc xà lách, các bạn sẽ thấy nó vô cùng hữu ích,” bà Mayne nói.
Và nếu có một đợt bùng phát cyclospora vào năm tới, chúng ta vẫn sẽ không thể truy xuất nguồn gốc của nó? “Đúng vậy,” bà Mayne trả lời CBS News. “Trừ khi Quốc Hội hoặc một cơ quan nào đó can thiệp trong thời gian chờ đợi.” (KL) [kn]
BRASÍLIA, Brazil (NV) – Brazil từ chối cấp thị thực (visa) cho hai giới chức chính quyền tổng thống Mỹ Donald Trump, những người dự trù đến nước này để đặt nghi vấn về tính minh bạch của hệ thống bầu cử Brazil. Theo Reuters cho biết hôm Chủ Nhật, 26 Tháng Bảy, dẫn tin từ hai nhân viên chính phủ Brazil am hiểu vấn đề.
Với điều kiện giấu tên do tính chất của sự việc, những người này cho biết quyết định từ chối dựa trên “các bằng chứng cho thấy nỗ lực mới nhằm lợi dụng tình hình vì mục đích chính trị và làm suy yếu hệ thống bầu cử.”
Tổng thống Brazil Luiz Inacio Lula da Silva (trái)) và Tổng Thống Donald Trump (phải). (Hình: Evaristo Sa and SAUL LOEB / AFP via Getty Images)
Brazil đã từ chối cấp thị thực cho phái đoàn Hoa Kỳ, bao gồm Phụ Tá Bộ Trưởng Riley M. Barnes thuộc Cục Dân Chủ, Nhân Quyền và Lao Động của Bộ Ngoại Giao, cùng thư ký của Phó Bộ Trưởng Samuel Samson. Theo nguồn tin của Reuters, Brazil đã phát hiện kế hoạch của phía Mỹ là nỗ lực tác động đến cuộc bầu cử tổng thống Brazil vào Tháng Mười.
Ứng cử viên cánh tả đương nhiệm Luiz Inácio Lula da Silva sẽ đối đầu với thượng nghị sĩ theo khuynh hướng cánh hữu Flavio Bolsonaro – một đồng minh của ông Trump và là con trai của cựu Tổng Thống Jair Bolsonaro, người đã thất bại trước ông Lula trong cuộc bầu cử trước đó.
Sau đó, cùng ngày Thứ Bảy, phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ thông báo rằng ông Barnes và bà Samson sẽ đến thăm Brazil từ ngày 27 đến ngày 30 Tháng Bảy để gặp gỡ các giới chức chính phủ, các nhà lãnh đạo tôn giáo và đại diện xã hội dân sự nhằm thảo luận về tính toàn vẹn của cuộc bầu cử, tự do tôn giáo và quyền tự do ngôn luận.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ đã bác bỏ mọi cáo buộc về một “chiêu trò” nhằm phá hoại cuộc bầu cử tại Brazil, gọi những tuyên bố đó là “vô căn cứ” và mô tả chuyến thăm này là hoạt động thường lệ, phù hợp với nhiệm vụ theo luật định của Cục Dân Chủ, Nhân Quyền và Lao Động.
Theo Reuters, chính quyền của ông Trump đã và đang nỗ lực gây ảnh hưởng đến các cuộc đua chính trị trên khắp Mỹ Latinh. Việc ông gần đây tuyên bố “ủng hộ hoàn toàn và tuyệt đối” đối với tổng thống đắc cử Colombia Abelardo De La Espriella diễn ra sau khi ông đã thể hiện sự ủng hộ dành cho các nhà lãnh đạo khác, bao gồm tổng thống Argentina Javier Milei và tổng thống Chile José Antonio Kast. (KL)
LAS VEGAS, Nevada (NV) – Hơn 100 triệu người khắp nước Mỹ được lệnh báo động nắng nóng hôm Chủ Nhật, 26 Tháng Bảy, giữa lúc thời tiết nóng nguy hiểm dự trù ảnh hưởng tới khu vực rộng lớn từ miền Tây tới vùng Trung Tây, theo ABC News.
Theo dự báo, ít nhất bảy thành phố lớn sẽ nóng trên 100 độ F, chẳng hạn 112 độ F ở Las Vegas, Nevada; 109 độ F ở Phoenix, Arizona; và 105 độ F ở Rapid City, South Dakota.
Hai người cầm dù đi bộ trên bãi biển giữa đợt nắng nóng ở Carolina Beach, North Carolina, hôm 3 Tháng Bảy. (Hình minh họa: Allison Joyce/AFP via Getty Images)
Trong số thành phố khác dự trù nóng trên 100 độ F, có Omaha, Nebraska; Denver, Colorado; Dallas, Texas; và Kansas City, Missouri; còn Minneapolis, Minnesota; và St. Louis, Missouri, có thể nóng 95 tới 99 độ F.
Cơ Quan Khí Tượng Quốc Gia (NWS) ban hành lệnh cảnh báo nắng nóng khắc nghiệt cho Phoenix, Las Vegas, Minneapolis, St. Louis và Omaha.
Chiều Chủ Nhật, nhiệt độ từ vùng sa mạc Tây Nam tới những nơi ở vùng núi Rocky, vùng đồng bằng, South Dakota và North Dakota dự trù lên 100 độ F.
Từ Texas tới vùng Thượng Trung Tây (Upper Midwest), nắng nóng càng gay gắt hơn do độ ẩm cao. Chỉ số oi bức (heat index) – nhiệt độ mà cơ thể cảm nhận được – dự trù lên 105 tới 115 độ F ở nhiều nơi, có nơi thậm chí cảm thấy nóng hơn.
Ban đêm cũng không mấy dễ chịu. Nhiệt độ thấp nhất tối Chủ Nhật ở Phoenix và Las Vegas dự trù chỉ hạ xuống tới khoảng 90 độ F, còn nhiệt độ thấp nhất ở Dallas, Kansas City và Omaha gần 80 độ F.
Đầu tuần này, một đợt lạnh có thể bắt đầu đem tới thời tiết mát mẻ hơn cho vùng Thượng Trung Tây. Tuy nhiên, nắng nóng nguy hiểm vẫn tồn tại ở phần lớn miền Trung và miền Nam nước Mỹ tới ít nhất Thứ Hai và tiếp tục ở nhiều nơi của miền Nam qua ngày đó. (Th.Long) [kn]
BIỂN ĐÔNG, Việt Nam (NV) – Lực lượng cứu hộ đang tiếp tục tìm kiếm 17 thủy thủ vẫn còn mất tích sau khi một tàu hàng Việt Nam chìm ở Biển Đông, với 45 người được tàu Trung Quốc cứu sống.
Theo Reuters hôm 26 Tháng Bảy, nhà chức trách Trung Quốc xác nhận tàu hàng Khôi Nguyên 18, với 62 công dân Việt Nam trên tàu, gặp nạn ở vùng biển gần Fiery Cross Reef (Đá Chữ Thập – do Trung Quốc chiếm giữ), thuộc quần đảo Trường Sa, mà Việt Nam tuyên bố có chủ quyền.
Tàu Trung Quốc cứu các thủy thủ trên tàu Khôi Nguyên 18. (Hình: Chụp qua màn hình)
Tín hiệu cầu cứu từ con tàu Khôi Nguyên 18 được tàu cứu hộ Trung Quốc Nanhai Jiu 115, nhận được vào đêm 25 Tháng Bảy, đài Truyền Hình Trung Quốc CCTV đưa tin.
Tàu Trung Quốc sau đó tìm thấy một chiếc bè cứu sinh với 29 người trôi nổi cách Đá Chữ Thập khoảng 38 hải lý về hướng Bắc.
Hai chiến dịch cứu hộ tiếp theo đã nâng tổng số người được cứu sống lên 45 người. Hai chiếc tàu và một trực thăng cứu hộ đang tìm kiếm 17 người bị mất tích.
Tàu Khôi Nguyên 18 đăng ký tại Việt Nam, dài gần 70 mét với tổng trọng tải 999 tấn.
Hôm 26 Tháng Bảy, bà Phạm Thu Hằng, phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao Việt Nam, được các báo dẫn lời: “Ngay sau khi sự việc xảy ra, các lực lượng chức năng Việt Nam lập tức phối hợp chặt chẽ, khẩn trương đến hiện trường. Việt Nam đã triển khai công tác cứu hộ cứu nạn, với sự hỗ trợ của lực lượng cứu hộ cứu nạn Trung Quốc cùng các tàu gần khu vực.”
Bà Hằng cũng ngỏ lời cảm ơn Trung Quốc về sự hỗ trợ.
Báo VnEpress tường thuật tin này nhưng không dám đề cập nơi tàu chìm là gần Đá Chữ Thập.
Hoạt động cứu hộ các thủy thủ trên tàu Khôi Nguyên 18. (Hình: Chụp qua màn hình)
Một số nguồn thạo tin trên mạng xã hội tiết lộ chiếc tàu gặp nạn khi đang chở những công nhân có nhiệm vụ bồi đắp đảo ở Trường Sa.
Khu vực nơi xảy ra vụ chìm tàu là một phần của quần đảo Trường Sa đang tranh chấp, mà Trung Quốc gọi là quần đảo Nam Sa, gồm một nhóm các rạn san hô, đảo nhỏ và đảo san hô.
Trung Quốc tuyên bố chủ quyền đối với gần như toàn bộ tuyến đường thủy chiến lược này, bao gồm cả quần đảo Trường Sa, nơi nước này đã xây dựng phi đạo và các đảo nhân tạo quân sự hóa.
Các tuyên bố chủ quyền này trùng lặp với tuyên bố chủ quyền của Việt Nam, Philippines, Đài Loan, Malaysia và Brunei. (N.H.K) [kn]
PULLMAN, Washington (NV) – Ông gốc Việt ở tiểu bang Washington thú nhận đã đốt nhà không lâu trước khi đối đầu với cảnh sát đặc nhiệm SWAT, theo nhật báo Moscow-Pullman Daily News hôm Thứ Bảy, 25 Tháng Bảy.
Sáng 24 Tháng Bảy, tại Tòa Thượng Thẩm Whitman County, ông Thomas Nguyễn, 36 tuổi, cư dân Pullman, nhận tội đại hình cố ý phóng hỏa. Ông sẽ bị kết án vào ngày 21 Tháng Tám tới đây.
Vào sáng sớm ngày 19 Tháng Năm, ông Thomas gọi 911, cho hay ông đang cầm vũ khí và muốn tự tử, theo hồ sơ tòa án. Trong lúc cố gắng nói chuyện với ông Thomas tại căn nhà trên đường Northwest Davis, cảnh sát Pullman thấy lửa bùng lên trong nhà.
Nhân viên tình trạng khẩn cấp di tản người trong nhà ra ngoài an toàn. Không ai bị thương, và sau đó, lính cứu hỏa dập tắt được đám cháy, theo hồ sơ tòa án.
Cảnh sát gọi đặc nhiệm SWAT của Whitman County tới sau khi ông Thomas từ chối đưa tay lên theo mệnh lệnh cảnh sát, theo hồ sơ tòa án.
Sau hai tiếng đối đầu với cảnh sát, cuối cùng, ông Thomas đầu hàng và bị bắt. Trong lúc vụ đối đầu diễn ra, ông Thomas cầm búa, không cầm súng, theo hồ sơ tòa án.
Đám cháy bùng lên bên trong giỏ giặt đồ dưới tầng hầm căn nhà, ông Darren Jones, giới chức Sở Cứu Hỏa Pullman, xác nhận.
Trong lúc bị bắt, ông Thomas thú nhận ông gây ra đám cháy đó, theo hồ sơ tòa án.
Tính tới Thứ Bảy, ông Thomas vẫn bị giam tại nhà tù Whitman County, và tiền thế chân tại ngoại được ấn định $250,000. (Th.Long) [kn]
WASHINGTON, DC (NV) – Quyền Bộ Trưởng Hải Quân Hùng Cao sa thải một giới chức dân sự cấp cao của Bộ Hải Quân Hoa Kỳ, sau khi một video ghi âm lén người này gọi Tổng Thống Donald Trump là “mẫu người ái kỷ điển hình” và chỉ trích những thay đổi tại Bộ Quốc Phòng (DOD) bị đăng lên mạng xã hội.
“Cá nhân này hiện không còn làm việc cho Bộ Hải Quân nữa,” ông Hùng Cao cho biết trong một tuyên bố ngắn gọn trên nền tảng X vào Chủ Nhật, 26 Tháng Bảy.
Quyền Bộ Trưởng Hải Quân Hùng Cao. (Hình: Vincent Alban/Getty Images)
Trước đó, hôm Thứ Sáu, 24 Tháng Bảy, tờ báo điều tra độc lập New Republic loan tin đầu tiên về vụ việc này cho biết, nhà hoạt động cánh hữu James O’Keefe, người sáng lập tổ chức cực hữu Project Veritas, vốn nổi tiếng với các video ghi lại cảnh nhân viên tiết lộ thông tin về nơi làm việc của họ, đã công bố một đoạn video thu âm quay lén cho thấy ông Brandon Newsom, giám đốc điều hành bộ phận kinh doanh của Hải Quân Hoa Kỳ, đang phàn nàn về những thay đổi tại Bộ Quốc Phòng.
Đoạn video đăng trên nền tảng X của ông James O’Keefe ngày 22 Tháng Bảy. Trong đó, người ta có thể nghe thấy ông Newsom nói rằng ông muốn “ở lại và kiên trì bám trụ” Ngũ Giác Đài thay vì từ chức, với mong muốn có thể “đảo ngược những gì bởi chính quyền Trump đã làm.” Khi bị gặng hỏi cụ thể về những điều sẽ đảo ngược, ông Newsom ám chỉ đó là những việc “đi ngược lại các nguyên tắc đạo đức của bản thân,” theo New Republic.
Cụ thể, ông Newsom nói ông không cho rằng nên có “một buổi lễ cầu nguyện cụ thể nào đó” hàng tháng do Bộ Trưởng Quốc Phòng Pete Hegseth khởi xướng. Các buổi lễ này đã vấp phải nhiều chỉ trích vì vi phạm quy định trong Tu Chính Án Thứ Nhất về việc cấm thiết lập một tôn giáo chính thức của nhà nước.
Ông Brandon Newsom, người từng giữ chức giám đốc điều hành kinh doanh tại Văn Phòng Bộ Trưởng Hải Quân trong suốt 16 năm, đã bị đình chỉ công tác vào tuần.
Khoảnh khắc gây tranh cãi nhất là khi ông Newsom nói về cá nhân Tổng Thống Trump. Ông Newsom gọi tổng thống là “một người ái kỷ điển hình” và mô tả cuộc xung đột đang diễn ra với Iran là “hoàn toàn ngu ngốc” và “bị thúc đẩy bởi cái tôi của một người.”
Đoạn video đã dẫn đến phản ứng nhanh chóng từ giới lãnh đạo của Hải Quân. Quyền Bộ Trưởng Hải Quân Hùng Cao đăng trên X ngày 22 Tháng Bảy, cho biết ông Newsom đã bị ngưng chức tạm thời trong khi cơ quan này xác định các bước xử lý tiếp theo.
“Những phát ngôn và ý định rõ ràng nhằm lợi dụng chức vụ để làm suy yếu các chính sách và định hướng do các nhà lãnh đạo dân cử đề ra là hành vi không phù hợp và không tương thích với những tiêu chuẩn được kỳ vọng ở nhân sự của bộ,” ông Hùng Cao tuyên bố trên X.
Đến Chủ Nhật, ông Hùng Cao xác nhận, cũng trên nền tảng X, rằng ông Newsom không còn làm việc tại Bộ Hải Quân nữa. Tuy nhiên, không đề cập liệu ông Newsom tự nguyện từ chức hay bị sa thải.
Sự việc cũng diễn ra vào thời điểm cuộc chiến với Iran kéo dài sang tháng thứ năm mà chưa có hồi kết, cho dù sáng Chủ Nhật, Tổng Thống Trump đã ra lệnh ngưng không kích Iran sau hai tuần tấn công liên tiếp. (KL) [kn]
WASHINGTON, DC (NV) – Cựu cầu thủ banh bầu dục người Kenya của đội Indianapolis Colts bị trục xuất khỏi Mỹ tháng trước, Cảnh Sát Di Trú (ICE) công bố hôm Thứ Bảy, 25 Tháng Bảy, nêu lý do người này ở quá hạn visa và nhiều lần bị bắt, theo NBC News.
Daniel Ogama Adongo, 37 tuổi, bị trục xuất hôm 20 Tháng Sáu vì ở quá hạn visa năm 2016, sau khi hết thi đấu ở NFL, ICE cho hay. Cuối Tháng Ba, tòa di trú ra lệnh trục xuất Adongo.
Daniel Ogama Adongo. (Hình: ICE)
Luật sư từng đại diện Adongo chưa trả lời câu hỏi của NBC News về trường hợp của Adongo. Đài này không liên lạc được với Adongo và không biết ai đang làm luật sư cho anh để hỏi về trường hợp này.
Adongo trở thành người Kenya đầu tiên chơi ở NFL sau khi được Colts ký hợp đồng năm 2013.
Theo hồ sơ tòa án, Adongo từng dính líu tới phạm pháp trong lúc và sau khi chơi cho đội Colts, và đôi khi được xác định không thể ra hầu tòa vì không đủ sức khỏe tâm thần, báo Indianapolis Star đưa tin. Luật sư của anh và nhưng người khác biện hộ rằng anh bị chấn thương não nghiêm trọng trong sự nghiệp cầu thủ.
Năm 2020, Adongo bị kết tội tiểu hình phá hoại và bị kết án 364 ngày tù. Theo hồ sơ tòa án, sau khi được trừ thời gian tạm giam, cuối cùng, anh ngồi tù quận hạt sáu tháng, ICE cho biết. Adongo cũng bị truy tố nhiều tội khác – như tội đại hình hăm dọa, hành hung và phá rối – nhưng không bị kết tội, theo ICE. Tất cả tội đó đều bị hủy bỏ, theo hồ sơ tòa án.
ICE cho hay những tội mới đây nhất của Adongo nằm trong Đạo Luật Laken Riley, đạo luật cho phép ICE bắt giữ người nhập cư nào không giấy tờ và bị nghi, bị truy tố hoặc bị kết tội “đột nhập hay trộm cướp.” Giới phê bình cho rằng đạo luật này tước mất quyền được xét xử đúng thủ tục của người nhập cư bị cáo buộc, nhưng không bị kết tội, phạm tội nào đó. ICE không nói rõ Adongo bị truy tối tội gì theo đạo luật này. (Th.Long) [kn]
WASHINGTON, DC (NV) – Phó Tổng Thống JD Vance và Tướng Dan Caine, tổng tham mưu trưởng quân đội Mỹ, đều bày tỏ lo ngại về gia tăng chiến tranh với Iran khi Tổng Thống Donald Trump nêu khả năng này trong cuộc họp tại Tòa Bạch Ốc hôm Thứ Sáu, một giới chức Mỹ và một người biết vấn đề này cho CNN hay hôm Chủ Nhật, 26 Tháng Bảy.
Từ trái: Tướng Dan Caine, Bộ Trưởng Quốc Phòng Pete Hegseth, Phó Tổng Thống JD Vance và Tổng Thống Donald Trump tới dự lễ đón thi hài sáu lính Mỹ thiệt mạng trong cuộc chiến Iran, tại Căn Cứ Không Quân Dover ở Dover, Delaware hôm Tháng Ba. (Hình: Anna Moneymaker/Getty Images)
Trong cuộc họp hôm Thứ Sáu, Tướng Caine bày tỏ lo ngại cụ thể về kho đạn dược của Mỹ và hậu quả khác có thể xảy ra, theo hai nguồn tin nêu trên. Một trong hai nguồn tin này cho hay ông Caine nói với Tổng Thống Trump và quân đội Mỹ rằng nếu thực hiện những phương án đang có sẵn cho ông Trump, họ có thể thành công, nhưng ông cảnh báo nhiều hậu quả có thể xảy ra.
Nỗi lo về kho đạn dược là một trong những nỗi lo được các cố vấn trình bày với Tổng Thống Trump trong cuộc họp, theo cả hai nguồn tin này. Các cố vấn cũng nêu nguy cơ hàng loạt dân thường ở Iran thương vong nếu Mỹ gia tăng chiến tranh, một người biết vấn đề này cho hay.
Trong tuần qua, Tổng Thống Trump đe dọa ra lệnh tấn công cơ sở hạ tầng dân sự Iran, như đường sá, cầu cống, nhà máy điện, bất chấp tấn công những mục tiêu đó có thể phạm tội ác chiến tranh. Các cố vấn cảnh báo ông Trump rằng tấn công cơ sở hạ tầng dân sự có thể làm nhiều người Iran thiệt mạng và nhiều người khác khốn khổ vì không có điện hay thực phẩm, người này cho biết.
Ngoài ra, các cố vấn cũng bày tỏ lo ngại gia tăng chiến tranh có thể gây ra cuộc khủng hoảng tị nạn, khiến Iran trả thù bằng cách tấn công cơ sở hạ tầng dân sự ở một loạt quốc gia lân cận, và làm tăng xung đột khắp vùng Trung Đông, theo một người biết cuộc họp.
Hầu hết cố vấn trong cuộc họp lưu ý nếu Tổng Thống Trump muốn gia tăng chiến tranh, Mỹ có thể gây thiệt hại tàn khốc cho Iran, nhưng họ khuyến cáo ông cân nhắc hậu quả.
Không rõ nỗi lo về kho đạn dược hay lời cảnh cáo về hậu quả là lý do chính khiến Mỹ ngưng chiến dịch không kích Iran kéo dài 13 đêm liên tiếp. Tuy nhiên, cũng không rõ Mỹ sẽ tiếp tục tấn công hay không.
“Tổng Thống Trump luôn khẳng định ông thích giải pháp ngoại giao hơn, nhưng ông vẫn giữ tất cả phương án nếu Iran tiếp tục khủng bố ở eo biển Hormuz hay đối với đồng minh của Mỹ,” ông Steven Cheung, giám đốc truyền thông Tòa Bạch Ốc, tuyên bố.
Mỹ ngưng không kích Iran giữa lúc kho đạn dược vẫn bị cạn nghiêm trọng và có thể cạn thêm nếu chiến dịch này tiếp tục, CNN đưa tin trước đây.
Hôm Chủ Nhật, trên đài Fox News, ông Mike Waltz, đại sứ Mỹ tại Liên Hiệp Quốc, cho hay vì Mỹ viện trợ vũ khí cho Ukraine chống Nga xâm lăng, kho đạn dược của Mỹ bị cạn đi nhiều. (Th.Long) [kn]
BERLIN, Đức (NV) – Cảnh sát Đức hôm Chủ Nhật, 26 Tháng Bảy, bắn chết một nghi can tấn công gần lễ hội LGBTQ ở thủ đô Berlin hôm trước làm một người chết và 29 người bị thương, giới chức loan báo, theo AP.
Nghi can Abdul Ballout, 21 tuổi, người Đức gốc Lebanon, bị bắn hạ sau gần 24 tiếng bị truy nã sau vụ tấn công ở trung tâm Berlin hôm Thứ Bảy. Hung thủ Ballout từng cố tham gia nhóm khủng bố Nhà Nước Hồi Giáo (IS), công tố viên cho hay.
Cảnh sát có mặt tại khu vườn ở ngoại ô Berlin, Đức hôm Chủ Nhật, 26 Tháng Bảy, gần nơi nghi can Abdul Ballout bị bắn hạ. (Hình: John MacDougall/AFP via Getty Images)
Nghi can Ballout bị cáo buộc lái xe van lao vào đám đông gần lễ hội của người đồng giới và chuyển giới ở Berlin tối Thứ Bảy rồi cầm mã tấu chém nhiều người khác. Giới chức tin rằng đây là vụ khủng bố mang tính Hồi Giáo cực đoan.
Vụ tấn công xảy ra cách buổi tiệc bế mạc lễ hội này gần cổng Brandenburg vài trăm yard, ông Alexander Dobrindt, bộ trưởng Nội Vụ Đức cho biết.
Khoảng 6 giờ chiều Chủ Nhật, cảnh sát dò ra được nghi can Ballout trong khu vườn ở Spandau, ngoại ô Berlin, Sở Cảnh Sát Berlin loan báo trên mạng xã hội X. Nghi can Ballout dường như cầm vật nhọn chạy về phía cảnh sát và cảnh sát bắn ít nhất một phát. Anh Ballout chết tại chỗ, cảnh sát xác nhận.
Nghi can Ballout sinh ở Đức, theo ông Dobrindt. Mẹ nghi can này nhập quốc tịch Đức năm 2002, ba năm trước khi sinh ra anh ta.
Vụ tấn công hôm Thứ Bảy không xảy ra tại lễ hội nêu trên. Nghi can Ballout lao xe vào đám đông có lẽ bao gồm người dự lễ hội, cư dân địa phương hay du khách, trong công viên Tiergarten.
Một phụ nữ thiệt mạng, cảnh sát xác nhận.
Trước đó, hàng trăm ngàn người tới Berlin dự lễ hội hôm Thứ Bảy, nhưng không rõ tới lúc vụ tấn công xảy ra khoảng 10 giờ tối, bao nhiêu người còn ở đó. Đây là một trong những lễ hội LGBTQ lớn nhất Châu Âu.
Berlin từng chứng kiến những vụ tấn công mang tính Hồi Giáo cực đoan. Tháng Mười Hai, 2016, một ông người Tunisia, xin tị nạn Đức nhưng bị từ chối, cướp xe truck rồi lao vào chợ Giáng Sinh, làm 13 người chết và hàng chục người bị thương. Vài ngày sau, nghi can bị cảnh sát bắn hạ ở Ý.
Tháng Hai năm ngoái, một ông Syria đâm trọng thương du khách Tây Ban Nha tại Đài Tưởng Niệm Holocaust ở Berlin. Tháng Ba năm nay, kẻ tấn công bị kết tội và lãnh án 13 năm tù. (Th.Long) [kn]
WASHINGTON, DC (NV) – Mỹ ngưng không kích Iran sau gần hai tuần tấn công liên tiếp quốc gia ở Trung Đông này, theo USA Today hôm Chủ Nhật, 26 Tháng Bảy.
Tổng Thống Donald Trump ra lệnh ngưng không kích sau vài ngày ông biện minh cho cuộc chiến ở Iran, sau khi bốn lính Mỹ tử trận cuối tuần trước.
Trực thăng tấn công AH-64 Apache của Lục Quân Mỹ cất cánh ở Trung Đông. (Hình minh họa: CENTCOM)
“Chúng tôi muốn làm cho xong, và chúng tôi muốn làm cho đúng, nhưng chúng tôi phải làm như kế hoạch ban đầu,” ông Trump cho hay. Tính tới Chủ Nhật, không có cuộc không kích nào xảy ra kể từ hôm Thứ Năm.
Trên chương trình “Meet the Press” của đài NBC hôm Chủ Nhật, ông Michael Waltz, đại sứ Mỹ tại Liên Hiệp Quốc, từ chối khẳng định lệnh ngưng không kích sẽ tiếp tục hay không trong lúc Mỹ và Iran đàm phán.
“Như chúng ta thấy suốt thời gian qua, tổng thống muốn tạo cơ hội cho đàm phán,” ông Waltz cho hay. “Hai bên đang đàm phán ở mọi cấp độ, từ khía cạnh kỹ thuật tới tận cấp cao nhất, tất nhiên, với cả chính phủ Iran lẫn chính phủ Mỹ.”
Khi NBC gặng hỏi ông Waltz cuộc chiến Iran sẽ kết thúc trước năm mới hay không – vì cách đây mấy tháng, Tổng Thống Trump tuyên bố cuộc chiến sẽ nhanh chóng kết thúc, ông Waltz nói Iran gây hấn với Mỹ suốt hàng chục năm, và cho biết ông sẽ không “đưa ra thời hạn cho chuyện này.”
Hồi Tháng Sáu, Mỹ và Iran đạt thỏa thuận ngưng bắn, nhưng thỏa thuận đó nhanh chóng đổ vỡ, và Iran tiếp tục chặn eo biển Hormuz, tuyến đường biển vận chuyển dầu khí hệ trọng của thế giới. Tổng Thống Trump từng tuyên bố sẽ giành quyền kiểm soát eo biển này.
Theo kết quả thăm dò của Washington Post/Ipsos trước đây trong Tháng Bảy, hơn 2/3 người Mỹ không tán thành cách Tổng Thống Trump giải quyết cuộc chiến Iran. Hôm Thứ Năm, Hạ Viện thông qua nghị quyết yêu cầu Tổng Thống Trump chấm dứt cuộc chiến, nhưng nghị quyết đó không mang tính bắt buộc. Sau đó cùng ngày, Thượng Viện bác bỏ nghị quyết tương tự.
Hôm Chủ Nhật, CNN và New York Times đưa tin ông Esmaeil Baghaei, phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao Iran, loan báo giới chức nước này và quốc gia Oman lân cận vừa đàm phán về Hormuz. Ông Baghaei cho hay cuộc đàm phán có nhiều kết quả và hai bên đạt tiến bộ về eo biển này, nhưng ông không nói rõ chi tiết.
Từ khi cuộc chiến nổ ra hôm 28 Tháng Hai tới nay, Iran coi như chặn Hormuz và liên tục dùng eo biển này làm lợi thế đàm phán. Trước đây trong Tháng Bảy, Tổng Thống Trump ra lệnh Hải Quân Mỹ phong tỏa cảng Iran trở lại sau khi thỏa thuận ngưng bắn đổ vỡ. (Th.Long) [kn]
