ÐỒNG NAI (NV) – Các tài xế tiếp tục dùng tiền xu, tiền lẻ mệnh giá 200-500 đồng để trả khi qua trạm thu phí BOT tuyến tránh Biên Hòa gây cảnh hỗn loạn, đơn vị quản lý trạm dường như chỉ còn tìm cách đối phó.

Báo Người Lao Ðộng cho biết, sáng 12 Tháng Chín, BOT tuyến tránh Biên Hòa đặt ở xã Trung Hòa, huyện Trảng Bom, lại bị nhiều tài xế đồng loạt dùng tiền lẻ 200-500 đồng, thậm chí là tiền xu không ai xài mua vé qua trạm để phản đối. Việc dùng tiền lẻ trả phí xảy ra ở cả 2 chiều đường.

Khi đường đang kẹt xe nghiêm trọng thì đông đảo nhân viên quản lý trạm không tập trung giải quyết mà dường như được phân công để quay phim lại cảnh này.

Nhân viên trạm thu phí đã mời các tài xế qua trạm đến bãi đỗ gần đó để trả phí nhưng họ không chịu, yêu cầu trả tiền tại chỗ.

Báo Người Lao Ðộng tường thuật: “Bốn phía đều trong khung cảnh rối loạn. Dòng xe tải từ hai chiều kẹt cứng hàng cây số. Ðám đông xe máy hai bên chen chúc. Nhiều tài xế khác khi chờ quá lâu, bấm còi inh ỏi, khiến tình hình quanh khu vực BOT Biên Hòa khá căng thẳng. Người dân tập trung đứng ngóng hai bên đường. Lực lượng cảnh sát giao thông cũng vã mồ hôi.”

“Trên các xe chở công nhân, học sinh, cán bộ đến công sở nhiều người người bực bội, toát mồ hôi. Những tài xế, phụ xe nóng nảy la hét hối thúc. Bị áp lực từ dòng xe hàng trăm chiếc, sau hơn 10 phút, trạm BOT buộc phải cho xả trạm để giải tỏa tình trạng kẹt xe.”

Cách đây 3 ngày, truyền thông Việt Nam loan tin, hàng trăm tài xế cũng đã dùng tiền lẻ trả khi qua trạm thu phí BOT Biên Hòa khiến kẹt xe nhiều cây số. Ðơn vị quản lý trạm thu phí sau đó đã phải xả trạm 2 lần để xe cộ qua lại.

Trạm thu phí đường tránh Biên Hòa hoạt động từ năm 2014, để hoàn vốn cho dự án đầu tư xây dựng công trình tuyến quốc lộ 1 đoạn tránh thành phố Biên Hòa theo hình thức hợp đồng BOT.

Dự án gồm việc xây dựng đường tránh dài hơn 12 cây số và xây dựng, cải tạo nền, cải tạo mặt quốc lộ 1 với chiều dài 10 cây số với tổng vốn đầu tư hơn 1,500 tỷ đồng.

Tuy nhiên, người dân bất bình cho rằng, việc trạm thu phí BOT Biên Hòa đặt không đúng vị trí khi cách xa tuyến tránh thành phố Biên Hòa nhiều cây số. Mức phí đang thu hiện từ 35,000 đồng đến 180,000 đồng. (Tr.N)

HÀ NỘI (NV) – Từ “Giấy triệu tập” hàm ngụ chưa phải là tội phạm, dân Ðồng Tâm mới nhận được “Giấy triệu tập bị can” hàm ngụ ít nhất họ là “nghi can” trong một vụ án hình sự sẽ dẫn đến tù tội.

Nút thòng lọng tròng vào cổ những người dân xã Ðồng Tâm, huyện Mỹ Ðức, Hà Nội đấu tranh giữ đất, chống tham nhũng và cường quyền, đang mỗi ngày một siết chặt hơn. Tờ giấy triệu tập ông Lê Ðình Công lần này khác với mấy ngày trước người ta thấy trên mạng.

Ông Lê Ðình Công, 53 tuổi, trưởng thôn Hoành, xã Ðồng Tâm, nhận được “Giấy triệu tập bị can” của công an thành phố Hà Nội phải đến gặp điều tra viên tại trụ sở công an xã “để hỏi việc gây rối trật tự công cộng trong Tháng Hai-Tháng Ba 2017 xảy ra tại xã Ðồng Tâm.”

Không thấy báo chí trong nước nói gì về việc “khởi tố bị can” đối với khoảng 70 người nhận được “Giấy triệu tập” để bị thẩm vấn về các chuyện đấu tranh giữ đất hồi Tháng Tư dẫn đến việc người dân địa phương bắt 38 cán bộ và cảnh sát cơ động làm con tin. Người ta chỉ thấy báo chí trong nước loan tin nhà cầm quyền ra 2 quyết định “khởi tố vụ án” chuẩn bị cho những bước tiếp theo.

Nói khác, đã có chuyện “khởi tố bị can” đối với một số người dân Ðồng Tâm mà tin tức đã bị ỉm đi, coi họ là những “đối tượng” sẽ bị bắt giam và ra tòa lãnh án.

Một điểm đáng để ý ở đây là trong “Giấy triệu tập bị can” đối với ông Lê Ðình Công, không thấy đã động gì đến biến cố xảy ra từ ngày 15 đến ngày 22 Tháng Tư 2017 buộc ông chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Ðức Chung phải đến điều đình và ký cam kết “không khởi tố” dân xã Ðồng Tâm để giải thoát cho các cán bộ và cảnh sát cơ động đang bị giữ làm con tin.

Sau khi giải thoát dược con tin, đến ngày 13 Tháng Sáu 2017, công an thành phố Hà Nội đã khởi tố 2 vụ án “Bắt, giữ hoặc giam người trái pháp luật” và “Hủy hoại hoặc cố tình làm hư hỏng tài sản” xảy ra tại xã Ðồng Tâm hôm 15 Tháng Tư 2017, khiến dân địa phương vừa ngỡ ngàng vừa tức giận sự tráo trở của nhà cầm quyền.

Tuy nhiên, ông Lê Ðình Công, như “Giấy triệu tập bị can” viết, đòi ông đến để thẩm vấn về những chuyện xảy ra hai tháng trước đó, khi dân làng ngăn chặn đám người của tập đoàn Viettel của quân đội đến cướp đất, dẫn đến chuyện ông và 3 người nữa bị công an huyện Mỹ Ðức lừa bắt cóc trên cánh đồng khi họ dàn cảnh chuyện đo đạc đất ngày 15 Tháng Tư 2017. Phẫn nộ, dân Ðồng Tâm đã bắt 38 người của lực lượng đàn áp.

Ngày 3 Tháng Chín 2017 vừa qua, dân xã Ðồng Tâm đã tổ chức một hội nghị, thảo luận với nhau về biện pháp đối phó với nhà cầm quyền. Trên một số trang mạng xã hội, người ta thấy phổ biến biên bản viết tay của họ với chữ ký của 4 người trong đó có hai ông Lê Ðình Kình và Lê Ðình Công với nội dung:

“Hội nghị thống nhất cao độ: Từ ngày 3 Tháng Chín 2017, nhân dân xã Ðồng Tâm tuyên chiến với bọn tham nhũng, giặc nội xâm. Nhân dân xã Ðồng Tâm sẵn sàng đổ máu để giữ bằng được đất của nhân dân ta.

Kẻ nào từ chính quyền, công an đến quân đội vào cướp đất sẽ bị tan xác. Thà mất tất cả xã Ðồng Tâm, còn một người cũng quyết chiến đến cùng.”

Trong buổi tiếp xúc với cử tri tại Hải Phòng hôm Thứ Hai, 26 Tháng Sáu 2017, ông Thủ Tướng Nguyễn Xuân Phúc nói dân xã Ðồng Tâm sẽ bị “điều tra, xử lý nghiêm túc” sau khi đã xử tội các ông quan tại địa phương tội lạm dụng chức quyền để “ăn đất” dẫn đến chống đối gây rúng động dư luận hồi Tháng Tư vừa qua.

“Chế độ của chúng ta mà bắt giữ công an mấy chục người làm sao có chuyện như vậy. Cái tội giữ người trái phép đó phải được điều tra xử lý nghiêm túc cũng như tội phá hoại tài sản…” Lời ông Phúc nghe thấy qua một video clip phổ biến trên YouTube.

Nay dân Ðồng Tâm quyết tử chiến giữ đất, rất có thể xảy ra vụ đàn áp bằng bạo lực như từng xảy ra tại một số nơi khác mấy năm qua, và ngay cả tại phường Dương Nội, quận Hà Ðông của thành phố Hà Nội hơn ba năm trước. (TN)

HÀ NỘI (NV) – “…Dù được giao nhiệm vụ ‘nòng cốt’ cho nền kinh tế nhưng nhiều mục tiêu không thực hiện được. Thậm chí một số doanh nghiệp nhà nước còn là yếu tố gây mất cân đối, phá vỡ ổn định vĩ mô.”

Ðó là lời nhận định của ông Trần Ðình Thiên, viện trưởng Viện Kinh Tế Việt Nam thấy đăng tải trên tờ Trí Thức Trẻ (TTT) cuối tuần qua về các doanh nghiệp quốc doanh lâu nay từng nổi tiếng “lời giả lỗ thật.”

Những năm qua, mỗi khi họp đảng và đưa ra các kế hoạch phát triển kinh tế tài chính, khối xí nghiệp quốc doanh (thường được gọi là doanh nghiệp nhà nước và viết tắt là DNNN) gồm rất nhiều đại gia nắm giữ độc quyền trên nhiều lãnh vực vẫn được xưng tụng là “chủ đạo” cho cả nền kinh tế.

Tuy nhiên, nhiều vụ án xử các quan chức cầm đầu một số tập đoàn, tổng công ty quốc doanh về các tội từ tham nhũng đến cố ý làm trái gây hậu quả nghiêm trọng, bộc lộ cho mọi người thấy cái hệ thống được dựng làm xương sống nuôi chế độ lại ăn tàn phá hại hơn là đóng góp cụ thể để giúp chế độ “tiến lên xã hội chủ nghĩa.”

Theo ông Trần Ðình Thiên, “Trên thực tế, nhiều khi DNNN lại là yếu tố gây mất cân đối, phá vỡ ổn định vĩ mô, gây tổn thất lớn cho nền kinh tế, cả trực tiếp như mất vốn, gây lãng phí lớn, lẫn gián tiếp như méo mó môi trường kinh doanh… Nó được minh chứng bởi thực trạng của nhiều dự án ‘đắp chiếu,’ nhiều doanh nghiệp ‘xác sống,’ gánh nặng nợ-nợ xấu của khu vực DNNN đang trở thành ‘vấn nạn’ phát triển thật sự của nền kinh tế.”

Không thấy tờ TTT thuật lời ông Thiên nêu ra tên tuổi những đại gia quốc doanh nào, người ta hiểu ông nói đến “quả đấm thép” Vinashin và tổng công ty tàu thủy Vinalines mà những người cầm đầu hiện đang nằm trong tù sau khi đẩy doanh nghiệp tới bờ vực phá sản. Hiện nhà cầm quyền vẫn đang loay hoay đối diện với 12 đại dự án của các tập đoàn dầu khí, hóa chất và xi măng, chưa kể những dự án nhỏ hơn, đang “đắp chiếu” sau khi đã đốt của ngân sách nhà chục ngàn tỉ đồng. Không những vậy, hàng chục ngàn tỉ đồng vay nợ còn treo lơ lửng.

Theo ông Thiên, tuy dựa vào thế nhà nước, các DNNN hưởng đủ mọi thứ ưu đãi từ đất đai, tiền vốn, và được giao những dự án lớn, có vị trí độc quyền nhưng “hiệu quả kinh doanh còn thấp.” Ông dẫn chứng cho thấy, so với các thành phần kinh tế khác, hiệu quả sử dụng vốn của khu vực DNNN là thấp nhất trong giai đoạn 2011-2014.

“…nếu như các DNNN phải cần đến 1.63 đồng vốn (năm 2011) và 2.15 đồng vốn (năm 2014) mới tạo ra 1 đồng doanh thu thì các doanh nghiệp tư nhân chỉ cần bỏ ra 1.21 đồng vốn (năm 2011) và 1.42 đồng vốn (năm 2014) để tạo ra 1 đồng doanh thu; còn các doanh nghiệp FDI chỉ mất 1.05 đồng vốn năm (2011) và 1.12 đồng vốn (năm 2014) để tạo ra 1 đồng doanh thu,” TTT thuật lời ông Thiên dẫn chứng.

Trước sự thúc ép của các định chế tài trợ quốc tế, tính đến cuối năm 2016, tổng số DNNN là 718 doanh nghiệp, giảm xuống từ 12,000 doanh nghiệp của những năm đầu thập niên 2000. Theo báo cáo của chế độ Hà Nội về hoạt động đầu tư, quản lý, sử dụng vốn nhà nước tại doanh nghiệp trong phạm vi toàn quốc đến cuối năm 2015, các tập đoàn, tổng công ty nhà nước có tổng số nợ phải trả lên đến 1.5 triệu tỷ đồng.

Một bản báo cáo viết rằng, “Hệ số nợ phải trả/vốn chủ sở hữu bình quân năm 2015 là 1.23 lần, trong đó có 25 DNNN có tỷ lệ nợ phải trả/vốn chủ sở hữu lớn hơn 3 lần, đứng đầu là Tổng công ty Phát thanh truyền hình thông tin, Tổng Công Ty Xăng Dầu Quân Ðội, Tổng Công Ty Cơ Khí Xây Dựng…” Theo ông Trần Ðình Thiên, một số công ty quốc doanh còn nợ gấp 10 lần vốn sở hữu.

Theo tin tức những tháng đầu năm nay, Bộ Công Thương có 12 dự án và doanh nghiệp “chậm tiến độ, kém hiệu quả, làm ăn thua lỗ,” nổi bật là nhà máy sản xuất xơ sợi Ðình Vũ, dự án nhà máy gang thép Thái Nguyên giai đoạn 2, nhà máy nhiên liệu sinh học Bio-Ethanol Dung Quất, nhà máy đạm Ninh Bình… Tổng tài sản của 12 nhà máy là hơn 57,600 tỷ đồng, thì tổng nợ phải trả là hơn 55,000 tỷ đồng.

Chủ tịch Hội Ðồng Quản Trị của xơ sợi Ðình Vũ là Vũ Ðình Duy hiện đã trốn ra nước ngoài. Dự báo, trong năm 2017, mức hụt thu ngân sách do DNNN làm ăn thua lỗ có thể lên tới khoảng 12,000-14,000 tỷ đồng.

Như những con số được tiết lộ hồi cuối năm 2015, tổng số nợ mà đám quốc doanh có trách nhiệm phải trả là 1.5 triệu tỉ đồng hay khoảng 64 tỉ đô la. Con số này hiện lên đến bao nhiêu, không người dân nào được biết vì nó bị coi là “bí mật nhà nước.”

Nợ công của Việt Nam, hồi giữa năm 2015, theo Ngân Hàng Thế Giới là 110 tỉ đô la. Như vậy, nợ của đám DNNN thời gian này chiếm đến khoảng 58% trong nợ công của Việt Nam.

Người ta sợ rằng con số 64 tỉ đô la cũng chưa chắc đã đúng vì Bộ Tài Chính của chế độ Hà Nội chỉ nhìn nhận nợ công bao gồm nợ của chính phủ, nợ được chính phủ bảo lãnh, nợ của chính quyền địa phương. Chuyên gia kinh tế tài chính quốc tế đều cho rằng nợ công phải bao gồm cả các khoản vay của các xí nghiệp quốc doanh.

Vì thiếu tiền nuôi guồng máy cai trị, chế độ Hà Nội thường xuyên phải vay nợ nên nợ công của Việt Nam ngày một phình ra lớn hơn. Thậm chí, ông thủ tướng đã nhiều hơn một lần hối thúc Ngân Hàng Nhà Nước nghiên cứu cụ thể các kế hoạch vay đô la và vàng của dân chúng. Tuy nhiên chưa thấy có một “phương án” nào được loan báo. (TN)